10 Definitief Verslag omgevingsdialoog deel 1 Buitengebied Zuidwest

Vertrouwelijkheidsniveau: Openbaar

Verslag van Opgesteld door Datum Locatie

Omgevingsdialoog Buitengebied Zuidgemeentest Tilburg – deel 1. Ian Meuwese / Jolanda van Rooy (gemeente Tilburg) 1 maart 2023 V.d. Valk, Gilze

Aanwezig Zie deelnemerslijst (bijlage 1). Vanuit de initiatiefnemers waren aanwezig: Van Broekhoven Loonwerkbedrijf (Corné van Broekhoven, Nicky van Broekhoven), Thielen Diervoeders (Bram Thielen, Luke Thielen) Landgoed De Groene Kamer (Gerard Berkelmans, Nicole Berkelmans) Pouderoyen Tonnaer (Mireille Winkelmolen, Peter de Bie, Harm Arts) . Vanuit de gemeente waren aanwezig: Jolanda van Rooy (projectleider), Ian Meuwese (junior projectleider / projectondersteuner), Maaike van Goethem (communicatiemedewerker), Edwin v.d. Heuvel (strateeg vastgoed), Marco Visser (stedenbouwkundige), Roxanne Bleijenberg – Platel (planologisch juridisch beleidsmedewerker), Koen Wilsing (omgevingsmanager) en Fleur Hubregtse (omgevingsmanager). Algemeen De uitnodiging is verzonden aan alle adressen in Buitengebied Zuidwest en een deel van de Reeshof. Tijdens de omgevingsdialoog waren 40 personen aanwezig. De betrokkenen hebben gebruik gemaakt van het verkrijgen van informatie tijdens het eerste gedeelte van de omgevingsdialoog die over twee avonden gevoerd wordt, zowel tijdens het plenaire gedeelte (presentatie aan het begin van de avond, zie bijlage 2) en de informatiemarkt (zie bijlage 3). Er zijn tijdens het plenaire gedeelte en/of nadien 20 opmerkingen/vragen ontvangen; die leest u onderaan in dit verslag. Ook de antwoorden op de gestelde vragen leest u hier terug.

Naar aanleiding van deze opmerkingen/vragen heeft er (nog) geen aanpassing van de plannen plaatsgevonden. Het is aan de initiatiefnemers om te beoordelen of zij het principeverzoek in de huidige vorm of in aangepaste vorm aan de gemeente willen overleggen. Zowel het ingediende principeverzoek en dit verslag maken onderdeel uit van de informatie die uiteindelijk wordt voorgelegd aan college van B&W en aan de Raad. Het verslag van de omgevingsdialoog wordt toegevoegd aan de aanvragen principeverzoeken. Daarnaast worden omwonenden en andere betrokkenen in de gelegenheid gesteld om schriftelijk hun reactie kenbaar te maken tot uiterlijk 25 maart 2023, dit kan door een email te sturen aan buitengebiedzuidwest@tilburg.nl. Op 20 maart 2023 vindt deel 2 van de omgevingsdialoog plaats. Opmerkingen/vragen worden voorafgaand aan de besluitvorming door college van B&W en Raad geïnventariseerd en gebundeld bij de besluitvorming aangeboden. Presentatie gemeente Tilburg, door Jolanda van Rooy (projectleider) Welkom vanuit Gemeente Tilburg, ook namens de initiatiefnemers. Projectleider Jolanda van Rooy, gemeente Tilburg geeft een korte toelichting. Wethouder Rik Grashoff is niet aanwezig. Hij vindt het meer gepast om bij de afsluiting op 20 maart aanwezig te zijn. Deze dialoog is van de initiatiefnemers. De gemeente faciliteert de avond.

Na afloop van de omgevingsdialoog vindt besluitvorming door college (medio mei 2023) en raad (begin juli 2023) plaats. Buitengebied Zuidwest en omgeving is al een tijd in verandering, o.a. nieuwe woonwijk, nieuwe rondweg, werklandschap Wijkevoort. De gemeentelijke kaders voor deze initiatieven zijn de Omgevingsvisie 2040, Ruimtelijk Raamwerk Stadsbos013, de landschappelijke analyse vanuit KruitKok. Dierenpark De Oliemeulen zou onderdeel maken van het principeverzoek, maar dit initiatief is niet langer financieel haalbaar. De gemeente vindt De Oliemeulen een belangrijke trekker voor de stad.

-

Van een extra entree voor het Stadsbos013 is vooralsnog geen sprake. Dit is afhankelijk van hoe groot de publiekstrekkende werking van de initiatieven is die in het gebied landen. Besluitvorming en vervolgstappen. Er volgt een collegebesluit over het principeverzoek; de samenhang van de initiatieven en alle initiatieven afzonderlijk. De kruimelvergunning voor het Proeflab, onderdeel van Landgoed De Groene Kamer, is nog niet verleend.

Presentatie over het principeverzoek door Peter de Bie (landschapsarchitect) en Harm Arts (Senior adviseur ruimtelijke ontwikkeling en milieu, teamleider) van Pouderoyen Tonnaer. Pouderoyen Tonnaer geeft een toelichting op het principeverzoek (de initiatiefnemers, een gezamenlijk landschappelijk plan, de initiatieven en landschappelijke inpassing per initiatief, milieukundige analyse gebied n.a.v. ontwikkelingen initiatiefnemers en conclusies). De presentatie is opgenomen in bijlage 1. Vragen /opmerkingen: Gesteld plenair, naar aanleiding van de presentatie: Vraag 1: In het gebied zijn meerdere ecologische verbindingszones gepland. Worden deze ecologische verbindingszones nu anders? Antwoord: De ecologische verbindingszones vallen buiten dit principeverzoek. Op de website van de gemeente kunt u lezen hoe deze ecologische verbindingszones worden gerealiseerd. Zie: www.tilburg.nl/gemeente/gebiedsontwikkeling/wijkevoort Vraag 2: De verplaatsing van Intratuin Stappegoor naar deze locatie is altijd uitgangspunt geweest? Deze moest op Stappegoor weg, vanwege de uitbreidingsbehoefte onderwijs? Antwoord: De verplaatsing vanuit Stappegoor is uitgangspunt in het collegebesluit voor Landgoed De Groene Kamer in 2016. Een nieuw collegebesluit kan implicaties hebben voor dit eerdere besluit. Vraag 3: Er wordt gesproken over een transitie van het buitengebied.

In het principeverzoek wordt gesproken over een woon-werklandschap (gele gebied op kaart). Stedelijk afweegbaar is enkel op het paarse gebied op kaart van toepassing? Antwoord: De term stedelijk afweegbaar komt niet vanuit gemeentelijke kaders, maar vanuit de Provincie Noord-Brabant (IOV). Zij spreken over “zoekgebied stedelijke ontwikkeling”. Het principeverzoek wordt zowel aan Provinciale als gemeentelijke kaders getoetst. Vraag 4: In de presentatie staat “van agrarisch gebied naar stedelijk uitloopgebied”. Het gebied blijft voor een deel agrarisch, zo ook blijft ons agrarisch bedrijf bestaan. Mevrouw ziet dit graag anders verwoord. Antwoord: Het gaat er om dat het Buitengebied Zuidwest niet meer overwegend agrarisch zal zijn, het gaat om een mix van functies. Vraag 5: In het principeverzoek wordt gesproken van een gebiedsvisie. De gemeente heeft geen gebiedsvisie opgesteld, waar wordt aan getoetst? Antwoord: Er wordt getoetst aan provinciaal beleid zoals Omgevingsverordening Noord-Brabant en gemeentelijk beleid zoals, Omgevingsvisie, Ruimtelijk Raamwerk Stadsbos, Analyse KruitKok zoals benoemd in de presentatie. Het klopt dat er geen gebiedsvisie is voor dit gebied. In de omgevingsvisie zijn drie stadsregionale parken benoemd (Moerenburg, Stadsbos013 en Landschapspark Pauwels),om richting te geven aan de ontwikkeling van deze gebieden, waaronder ‘stadsbos 013’.

In dit gebied blijven agrarische functies in brede zin wel belangrijk in het gebied, maar er zullen wel ‘rode’ functies bij komen. Rood draagt bij aan de versterking van het groen. Vraag 6: Voor wie moet het gebied aantrekkelijker worden? Antwoord: Voor alle Tilburgers; omwonenden, overige Tilburgers en bijvoorbeeld recreanten. Opmerking 7: Als burger heb je weinig zeggenschap over de stad.

Vraag 8: In september 2021 is gezegd; er moet één gezamenlijk plan komen voor alle initiatiefnemers. De beoogde eigenaar/exploitant voor Intratuin binnen Landgoed De Groene Kamer wordt niet meer genoemd. Hoe komt dat? Antwoord: Intratuin wil zich vestigen in één van de vijf kamers. Het landgoed moet opgebouwd worden, samen met partners. De beoogde eigenaar / exploitant van Intratuin Tilburg is nog steeds betrokken, zij het wat meer op de achtergrond. Intratuin Tilburg wacht besluitvorming van gemeente Tilburg af en conformeert zich aan het uiteindelijke besluit. Vraag 9: Tijdens een raadsinformatiebijeekomst, heeft wethouder Grashoff gezegd; “er zijn geen kaders meer; de moet is er niet voor Intratuin en Oliemeulen”. Antwoord: Er is een collegebesluit uit 2016, de wethouder heeft aangegeven dat het college van B&W bereid is tot het nemen van een nieuw besluit. Dat er geen kaders meer zijn, is niet juist, er zijn een aantal Provinciale en gemeentelijke kaders: de Omgevingsvisie, Ruimtelijk Raamwerk Stadsbos, Analyse KruitKok. Vraag 10: Wanneer komt er een nieuw bestemmingsplan: wordt hier meer in opgenomen dan alleen de nieuwe initiatieven? Antwoord: Er komt geen nieuw bestemmingsplan voor het gehele gebied, enkel voor de nieuwe initiatieven. Er komt een besluit op het principeverzoek voor de gezamenlijke landschappelijke ontwikkeling.

Er komen besluiten op de principeverzoeken per initiatiefnemer. Aanvullende vragen en opmerkingen na afloop van de presentatie: Opmerking 11: I.r.t. de verkeerstoename. Er is nog niet gesproken met de paardenpensionhouders, zij rijden paard over de Bleukbosweg. Antwoord: De omgevingsmanager Stadsbos013 gaat met de paardenpensionhouders in gesprek. Vraag 12: Is de presentatie van de bijeenkomst bij Prise d’Eau beschikbaar? Antwoord: Deze presentatie is in te zien via deze link: Bijeenkomst/954016 Gemeente Tilburg (raadsinformatie.nl) Vraag 13: Welke activiteiten vinden er plaats in kamer 3, 4 en 5 van Landgoed De Groene Kamer? Dit blijkt niet uit de stukken die op de website staan. Antwoord: Gerard en Nicole Berkelmans gaan in overleg met projectleider Jolanda van Rooy over het eventueel beschikbaar stellen van de informatie. N.a.v. deze vraag heeft gemeente Tilburg contact opgenomen met alle initiatiefnemers. Zij zijn akkoord met het publiceren van de principeverzoeken. In week 11 zijn deze online geplaatst. Opmerking 14: Melkveehouder in het gebied heeft veel groen in handen, maar dat wordt niet gezien. Wij zijn de grootste grondbezitter in het gebied. De gemeente heeft ons nodig als het gaat om aankoop/ruil van gronden. Opmerking 15: Bij het nemen van een besluit in 2016 door het college is niet met omwonenden gesproken.

Opmerking 16: Er is vanuit het gebied een nieuwe commissie gebiedsontwikkeling in oprichting. Er zijn een aantal jongeren uit het gebied die er hun schouders onder willen zetten. Dit is een mooie ontwikkeling in het gebied, pak dat als gemeente beet. Als er een nieuwe stadsbosentree ontwikkeld moet worden is het goed om dat met hun bespreekbaar te maken. Opmerking 17: De zichtlijnen van KruitKok zijn niet altijd goed gekozen. Nieuwe Lijn 2 verliest daardoor haar uitzicht. Vragen 18, 19 en 20; Schriftelijk ingediend (na afloop): Vragen aan alle initiatiefnemers. “Voor ons ligt een gezamenlijk principeverzoek. Daarin lezen wij dat ons buitengebied wordt neergezet als “stadsrand” met “afweegbare verstedelijking”. Dit staat haaks op de visie die

er door de gebiedscoalitie is opgesteld waarin dit gebied wordt omschreven als landelijk en agrarisch. En op de Groene Kamer na hebben alle initiatiefnemers, inclusief de Intratuin, meegedacht en meegeschreven aan de visie van de gebiedscoalitie. Vraag 18: Zijn de initiatiefnemers er zich van bewust dat Pouderoyen Tonnaer de opdracht had om een gebiedsvisie neer te leggen? Antwoord: Nee, de initiatiefnemers zijn zich er niet van bewust dat Pouderoyen Tonnaer de opdracht had om een gebiedsvisie neer te leggen voor het hele buitengebied (het buitengebied Zuidwest Tilburg als onderdeel van het Stadsbos013). PouderoyenTonnaer heeft deze opdracht niet gekregen van de initiatiefnemers en ook niet van gemeente Tilburg. Deze vraag berust feitelijk op een niet correcte aanname. Iedere initiatiefnemer heeft een eigen plan. Gemeente Tilburg heeft de afzonderlijke initiatiefnemers nadrukkelijk verzocht om gezamenlijk op te trekken om meer toegevoegde waarde te bieden aan dit deel van het gebied Zuidwest Tilburg. Gemeente Tilburg wenst een goede aansluiting van zowel de afzonderlijke ontwikkelingen op elkaar en op de ambities van het stadsbos013. Vooral ook van het totaal aan ontwikkelingen, bij divers beleid dat betrekking heeft op de toekomstige ontwikkeling van het gebied Zuidwest Tilburg, waaronder o.a. de kaders voor Stadsbos013.

Gemeente Tilburg verwacht dat de optelsom van de verschillende initiatieven leidt tot effecten in het gebied. Gemeente Tilburg vindt het belangrijkrijk dat de initiatiefnemers zelf samen deze effecten gebiedsbreed en integraal in beeld brengen. Gemeente Tilburg heeft hiermee randvoorwaarden gesteld aan de wijze waarop de principeverzoeken ingediend moeten worden. De initiatiefnemers hebben adviesbureau PouderoyenTonnaer gevraagd om het indienen van ´een gezamenlijke principeverzoek´ te verzorgen. De initiatiefnemers zijn samen opdrachtgever voor PouderoyenTonnaer. PouderoyenTonnaer, heeft daarmee geen gebiedsvisie neergelegd maar wel de verschillende effecten en kansen van de initiatieven gebiedsbreed en integraal onderzocht en beargumenteerd en getoetst aan de visies van de provincie en de gemeente die er al lagen voor het gebied (verordening provincie, omgevingsvisie Tilburg 2040, ruimtelijkraamwerk Stadsbos 013 en de uitwerking van landschapsbureau Kruit Kok voor het buitengebied). Vraag 19: Zijn de initiatiefnemers het wel eens met de visie die Pouderoyen Tonnaer neerlegt op het gebied? Antwoord: Ja, de initiatiefnemers zijn het eens met de principe verzoeken die zij zelf ingediend hebben. Nee, PouderoyenTonnaer legt geen visie neer op het gebied (zie antwoord bij vraag 18).

PouderoyenTonnaer heeft wel advies gegeven over de wijze waarop de initiatieven gezamenlijk en individueel aansluiting kunnen vinden bij de beleidskaders van Provincie Noord-Brabant en gemeente Tilburg. Het advies betreft een uitwerking van de verschillende beleidsuitgangspunten en visies van de provincie en de gemeente Tilburg. Het advies geeft aan hoe deze visie tactisch en operationeel met verschillende voorstellen en uitvoeringsmaatregelen vertaald kan worden naar een uitwerking in de praktijk. Het principeverzoek voor een gezamenlijke ontwikkeling in Zuidwest Tilburg is dusdanig opgesteld dat deze in principe aansluit bij een gewenste toekomstige ontwikkelingsrichting voor het gebied waarover de gemeenteraad van Tilburg op verschillende momenten besluiten heeft genomen in zowel de omgevingsvisie Tilburg 2040 als het ruimtelijk raamwerk voor het Stadsbos 013. Hierover heeft intensief overleg en afstemming plaatsgevonden met diverse experts van gemeente Tilburg. De wensen van gemeente Tilburg gaan op sommige punten verder dan dat de initiatiefnemers zelf in eerste instantie misschien voorzien hadden maar alle initiatiefnemers willen graag een stevige landschappelijke kwaliteitsbijdrage leveren aan het gebied waarin zij wonen en werken en op hun eigen wijze bijdragen aan de ontwikkeling van het Stadsbos 013.

De initiatiefnemers zijn akkoord met de principeverzoeken (en het gebiedsbrede en integrale karakter daarvan) zoals deze nu ingediend zijn bij gemeente Tilburg. Vraag 20: Zijn de initiatiefnemers zich er van bewust dat wanneer dit principeverzoek wordt aangenomen inclusief de visie van Pouderoyen Tonnaer dat er op ons hele buitengebied het label “ stedelijk afweegbaar” komt te liggen met alle gevolgen van dien? Antwoord: Nee, de initiatiefnemers zijn zich hier niet van bewust. Dit is namelijk niet het geval; het label stedelijk afweegbaar ligt op het gebied vanuit de verordening van de provincie Noord-Brabant. De gemeente Tilburg geeft daar op haar eigen wijze een invulling aan in de omgevingsvisie Tilburg 2040, door het gebied aan te wijzen als stadsregionaal park (Stadsbos 013) en door het zoeken naar een nieuwe invulling van het gebied met een groen, landschappelijk, recreatief karakter als alternatief voor de langzaam verdwijnende landbouw functies. Deze vraag berust feitelijk op een niet correcte aanname. Een adviesbureau zoals PouderoyenTonnaer

heeft geeft geen visie op het gebied. Dit is voorbehouden aan en al gedaan door de gemeente Tilburg en de Provincie Noord-Brabant en eventueel de Rijksoverheid. De analyse van PouderoyenTonnaer laat zien dat het de visie van de gemeente Tilburg er o.a. op gericht is om een ontwikkeling te realiseren naar een Stadsbos013. Tijdens de omgevingsdialoog op 1 maart j.l. heeft gemeente Tilburg dit ook mondeling toegelicht. De stad Tilburg en haar inwoners hebben meer behoefte aan ‘ buitenruimte´, uitloop gebied en recreatie ruimte rond om de stad om zo ook de verbinding te leggen tussen de stad en het omliggende landschap, het stadsbos wordt daarom doorontwikkeld voor meer natuur, meer toegankelijkheid en voor meerdere functies (soms ook stedelijke functies) en doeleinden die passen bij of bijdragen aan het groene recreatieve karakter van het gebied. PouderoyenTonnaer acht het op basis van haar beleidsanalyse en op basis van diverse overleggen met gemeente Tilburg niet aannemelijk dat gemeente Tilburg op ´het hele buitengebied´ het label stedelijk afweegbaar wenst te leggen. Maar het is wellicht beter/feitelijk correct als ´deze vraag´ niet aan een adviesbureau gesteld wordt maar direct aan de gemeente.

Bijvoorbeeld: `Gemeente Tilburg, bent u voornemens om op het hele buitengebied Zuidwest Tilburg het label ´stedelijk afweegbaar´ te leggen? De gemeente Tilburg heeft in haar omgevingsvisie Tilburg 2040 ,vastgesteld door de raad in 2015, duidelijk aangegeven wat de ambities zijn voor dit gebied (en hoe zij invulling geeft aan de provinciale term stedelijk afweegbaar) als stadsregionaal park, Stadsbos 013. Sindsdien is de gemeente bezig met het opgang brengen van een gebiedsproces met allerlei investeringen (van uit de gemeente zelf maar ook door particuliere ontwikkelingen), initiatieven groot en klein in het gebied om zo het gebied aantrekkelijk te maken als uitloop gebied voor de stad. Allerlei transformaties die plaatsvinden of gaan vinden wil de gemeente op een goede manier richten naar hetzelfde doel zoals geformuleerd in de omgevingsvisie en het ruimtelijk raamwerk. Hoe dat werkt en hoe gebiedsproces op stoom komt en wat de resultaten zijn tot nu toe en wat er nog komt kunt u vinden op de site van het stadsbos (stadsbos013.nl). Hieronder is een uitsnede van ruimtelijkeplannen.nl weergegeven, waaruit blijkt dat er sprake is van een provinciale aanduiding ´verstedelijk afweegbaar´. De criteria vanuit de (interim) omgevingsverordening van provincie Noord-Brabant zijn op het gebied Zuidwest Tilburg (Stadsbos013) van toepassing. De provincie toetst aan deze criteria.

Op basis van deze provinciale aanduiding is onder voorwaarden verstedelijking in verschillende gradaties mogelijk. Gemeente Tilburg wenst de vorming van Stadsregionale parken waaronder Stadsbos013. De gemeente geeft in haar beleid t.a.v. Stadsbos013 (analyse KruitKok) ontwerpcriteria en randvoorwaarden waarmee de afweging gemaakt kan worden waaronder ´verstedelijking´ voorstelbaar is. De drie initiatieven hebben nu een weloverwogen uitwerking hiervan voor een selectief deel van het gebied Zuidwest Tilburg gelegen in Stadsbos013 ingediend. Gemeente Tilburg geeft uiteindelijk invulling aan de mate van verstedelijking van het gebied, een mogelijke toegevoegde waarde aan de vorming van Stadsbos013 en de initiatieven waaraan zij op basis hiervan wel/niet een eventuele medewerking wil verlenen.

Aansluitend vond een informatiemarkt (bijlage 3) plaats waarbij betrokken in de gelegenheid gesteld zijn om vragen te stellen, onduidelijkheden op te helderen en/of in gesprek te gaan met de initiatiefnemers. Bijlage(n): 1. Presentatie 1 maart 2023. 2. Overzicht panelen informatiemarkt 1 maart 2023.