0923014 OMWB Begroting 2024 11 def
Tekst van het document
Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant
Begroting 2024 Incl. meerjarenraming 2025-2027
www.omwb.nl
>
Inhoudsopgave 3
1.1 Voorwoord
3
2. Beleidsbegroting
4.2 Financiële uitgangspunten
20
4.2.1 Algemene uitgangspunten
20 20
5
4.2.2 Financieel technische uitgangspunten
4.2.3 Maatregelen kosteneffectiviteitsonderzoek
2.2 Vanuit beleid naar uitvoeringsprogramma
8
2.2.1 Uitvoeringskaders
8
2.2.2 Opbouw programma
9
‘Van goed naar beter’
4.3 Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
5. Toelichting op de begroting 2024
21 22 24
11
5.1 Toelichting op de baten
24
3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
11
5.2 Toelichting op de lasten
25
3.2 Financiële kengetallen
14
5.3 Declarabiliteit
28
3.3 Financiering
14
5.4 Tarief ontwikkeling
28
3.4 Bedrijfsvoering
16
6. Uiteenzetting financiële positie
3.4.1 Kernthema: Omgevingswet
16
3.4.2 Kernthema: Professionalisering
16
6.1 Geprognosticeerde balans
29
3.4.3 Kernthema: Strategisch HRM
17
6.2 (Vervangings-)investeringen 2024
30
3.4.4 Kernthema’s: VTHKA instrumenten en verkenningen 17
6.3 Afschrijvingstermijnen
30
3.4.5 Overige bedrijfsvoeringsonderwerpen
17
6.4 Staat van reserves
31
3.4.6 Informatievoorziening
18
3.4.7 Huisvesting OMWB in Tilburg
19
3.5 Wet open overheid (Woo)
<
20
5
20
4.1 Inleiding
2.1 (Beleids-)ontwikkelingen
3. Paragrafen
<<
4. Financiële begroting
1. Algemeen
OMWB Begroting 2024
19
29
Bijlage 1. Specificatie bijdrage per deelnemer
32
Bijlage 2. O verzicht van geraamde baten en lasten per taakveld
34
Lijst van veel gebruikte afkortingen en termen binnen de OMWB
35
2
>
1.
Algemeen 1.1 Voorwoord Voor u ligt de begroting 2024 inclusief meerjarenraming 2025–2027 van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (hierna OMWB). De begroting hangt samen met de tegelijkertijd aangeboden begrotingswijziging 2023. Hierin worden de inflatie, vastgestelde cao en de tariefsaanpassingen financieel vertaald. Deze opzet ligt ook aan de basis voor de begrotingsuitgangspunten voor 2024. De veelheid aan thema’s om te komen tot een veilige, schone en duurzame leefomgeving, staan hoog op de politiek-bestuurlijke agenda. Hierbij is samenwerking essentieel. Thema’s als energie, klimaat en stikstof, de invoering van de Omgevingswet en risicogericht en informatiegestuurd werken, vereisen een goede samenwerking met onze deelnemers en andere overheidsorganisaties (zoals waterschappen, veiligheidsregio’s, landelijke inspecties en departementen). Hieronder een eerste inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen waar de OMWB in 2024 mee te maken zal hebben. Omgevingswet De invoeringsdatum van de Omgevingswet is vastgesteld op 1 januari 2024. Tegelijkertijd zullen de bodemtaken (saneringen) overgaan van de provincie naar de gemeenten. Ook zal de eerste fase van de wet Kwaliteit Bouw worden ingevoerd. De invoering van deze wetten betekent een belangrijke verandering voor de taakuitvoering en werkwijze van de OMWB.
Ondanks het feit dat de OMWB daarop goed is voorbereid, begint het feitelijke veranderingsproces pas na de inwerkingtredingsdatum in 2024 en de jaren erna. Processen, afspraken deelnemers, inregelen samenwerking, DSO. Programma ‘Van goed naar beter’ Het programma ‘Van goed naar beter’ gaat in 2024 haar afrondende jaar in. Dit programma behelst het effectueren van het (financieel) potentieel van het onderzoek naar kosteneffectiviteit uit december 2020. En daarmee is het de aanjager geweest voor de verdere professionalisering van onze dienst.
<<
<
OMWB Begroting 2024
3
>
In 2023 zijn we gestart met het opzetten van een kwaliteitsmanagementsysteem. Deze wordt in 2024 verder geïmplementeerd en uitgerold. Informatiegestuurd werken Hoe beter het ons lukt om data te vertalen naar waardevolle informatie en inzichten, hoe beter we kunnen bijdragen aan een schone, veilige en duurzame leefomgeving. Het opbouwen van deze data per thema en per branche is een absolute randvoorwaarde om volwaardig informatie- en datagestuurd te kunnen werken. De juiste informatiesystemen om deze gegevens in op te slaan, helpen daarbij. In 2024 zullen we met meerdere thema’s deze systematiek van gegevensverzameling verder uitrollen. Resultaten Interbestuurlijk Programma 2024 is ook het laatste jaar van het Interbestuurlijk Programma. De resultaten van de zes pijlers, welke een antwoord moeten geven op de aanbevelingen uit het rapport van de commissie van Aartsen, moeten in onze organisatie geïmplementeerd worden. Ook de bevindingen van de gehouden visitatie in oktober 2023 zullen in 2024 opgepakt moeten zijn. De komende jaren blijven we ons gestaag doorontwikkelen. Het kan profes sioneler, het móet professioneler. Daarmee hebben we ook echt de kans om als omgevingsdienst een flinke duw te geven aan de transities en de grote opgaven op het gebied van klimaat en milieu.
Wij zijn er van overtuigd dat we deze opgaven - samen met onze deelnemers en (keten)partners – succesvol kunnen oppakken! Alfred Arbouw Directeur OMWB
<<
<
OMWB Begroting 2024
4
>
2.
Beleidsbegroting 2.1 (Beleids-)ontwikkelingen In dit hoofdstuk volgen de belangrijkste ontwikkelingen voor de OMWB. In de Kaderbrief 2024 kwamen deze ontwikkelingen reeds aan de orde. In deze begroting worden de beleidsmatige ontwikkelingen vertaald naar financiële consequenties voor de OMWB en de deelnemers. Net als voorgaande jaren ligt in 2024 de focus van de OMWB op de uitvoering van de taken rondom vergunningverlening, toezicht, handhaving, klachtenafhandeling, advisering en de specialistische taken rondom externe veiligheid, bodem, licht, geluid, lucht, geur en juridische advisering. De inzet van het VTH-instrumentarium beweegt mee met de veranderende leefomgeving. De OMWB wil het effect van zijn inzet zo groot mogelijk maken en tegelijkertijd zo efficiënt mogelijk de taken voor zijn deelnemers uitvoeren. De Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking treedt, vormt hierin de belangrijkste factor. Ondanks het feit dat de OMWB daarop goed is voorbereid, begint het feitelijke veranderingsproces pas na de inwerkingtredingsdatum in 2024 en daarna. Samenwerking is essentieel in 2024 en de daaropvolgende jaren. Thema’s als energie, klimaat, stikstof, de Omgevingswet en risicogericht en informatiegestuurd werken, vloeien ook voort uit landelijke ontwikkelingen en vereisen samenwerking met de verschillende overheidsorganisaties.
<<
<
OMWB Begroting 2024
5
>
Samengevat verwachten we: T.a.v. de VTH-taakuitvoering: • Steeds meer risicogericht en resultaatgericht toezicht en hand
• Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet een verschuiving van het bevoegd gezag voor bodem en ondergrond en daarmee de VTH-(basis)
having. Daarvoor moeten we meer data ontsluiten om te bepalen
taken voor een groot deel van de provincie naar de gemeenten. De
waar het risico het grootst is voor de leefomgeving en het effect van
invulling van de bodembeleidsregels in de omgevingsplannen van de
onze inzet maximaal is.
gemeenten draagt bij aan de wijze hoe de OMWB zijn VTH-taken op
• Dat onze inzet zich steeds meer zal organiseren rondom maatschappelijke
bodemgebied uitvoert. De OMWB past vanaf 2024 zijn werkwijze aan
thema’s en risico’s in de leefomgeving. Denk aan Zeer Zorgwekken-
om de gemeenten beter te kunnen ondersteunen bij hun nieuwe rol
de Stoffen (ZZS), klimaat, energie, circulaire economie, ketengericht
binnen het bevoegd gezag voor bodem en ondergrond.
toezicht en de gebiedsgerichte aanpak. We verwachten een toename van
• Door de Omgevingswet een verschuiving van minder vergunningverle-
toezicht op bovengenoemde thema’s en daarmee een verschuiving in de
ning naar meer toezicht en handhaving met meer sturing op basis
vormen van toezicht. • Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet dat energietoezicht
van monitoringswaarden en bevindingen in de leefomgeving. • Een rol bij het Omgevingsoverleg (de Omgevingstafel of het Voor
wordt toegevoegd aan het basistakenpakket van omgevingsdiensten.
overleg). Deze is belangrijk om te kunnen voldoen aan de gestelde
Door de aanscherping van wet- en regelgeving en met de extra finan-
behandeltermijn van acht weken. Om dat in 2024 goed ingericht te
ciële middelen van het Rijk wordt de uitvoering van energietoezicht
hebben, is nauwe samenwerking en afstemming van cruciaal belang.
verder geïntensiveerd en verbeterd. De capaciteit wordt in 2024 verder
• Een adviserende rol in de (regionale) beleidsvorming van omgevings-
uitgebreid. Dit heeft geen financiële gevolgen voor de gemeenten en
visies en -plannen. De inzet van de OMWB richt zich op de uitvoerbaar-
provincie. Het toezicht op en handhaving van de energielabel C-verplich-
heid van onze VTH- en adviestaken en bijbehorende expertise. Maar
ting voor kantoren wordt op verzoek van de gemeenten door de OMWB
ook op het belang van regionale afstemming van omgevingsplannen om
uitgevoerd.
onder andere een wildgroei en versnippering van verschillende regels
• Ontwikkelingen rondom circulaire economie te blijven volgen en te vertalen en hier, zo nodig, de eigenaren over te adviseren en bedrijven voorlichting te geven over hoe ze hier invulling aan kunnen geven. • Dat gezondheid en veehouderij door de invoering van de Omgevings wet en met het oog op het maatschappelijke debat een grotere rol gaan
voor geluid, geur en lucht tegen te gaan. • Meer focus op monitoring van data van omgevingskwaliteit om de kwaliteit in de leefomgeving te kunnen volgen, maatwerk te kunnen leveren en maatregelen te kunnen treffen en te beoordelen. • Een rol in het definiëren van gewenste omgevingswaarden (ge-
spelen in de VTH-taken. Wanneer dit tot concrete werkzaamheden leidt,
biedsafhankelijk) in gemeentelijke visies en plannen. Aangevuld met
is nog onduidelijk.
een strategie waarmee we omgevingswaarden kunnen controleren en monitoren (in tijd). • Dat de invulling van het Interbestuurlijk programma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (IBP VTH) bijdraagt aan de wijze waarop de OMWB zijn VTHKA-taken uitvoert.
<<
<
OMWB Begroting 2024
6
>
T.a.v. de specialistische taakuitvoering:
• Natuurbescherming: de OMWB houdt haar deelnemers op de hoogte
• Geluid: gemeenten worden verplicht om de basisgeluidemissie voor de
van nieuwe ontwikkelingen. Ook in 2024 zal de inzet van de OMWB
gemeentelijke wegen met meer dan 1.000 motorvoertuigen per etmaal
(in samenwerking met de ODBN) op het stikstofdossier groot zijn, de
vast te stellen. Deze basisgeluidemissie moet vervolgens elke vijf jaar
exacte omvang is door telkens nieuwe (juridische) ontwikkelingen moeilijk
gemonitord worden. Gemeenten doen dit voor het eerst op een bij Koninklijk Besluit te bepalen tijdstip. Met het verzamelen van de hiervoor
in te schatten. • Externe veiligheid: met de inwerkingtreding van de Omgevingswet
benodigde gegevens kan al worden gestart. De OMWB kan dit samen
wordt het thema ‘externe veiligheid’ gemoderniseerd. Dit brengt diverse
met gemeenten uitvoeren als verzoektaak.
veranderingen teweeg, zoals een vernieuwde aanpak van het groepsrisico
• Geluid: de rekensystematiek voor gezoneerde industrieterreinen verandert.
en een nieuwe database waarin de informatie over externe veiligheids
De bestaande 50 dB(A) contouren verdwijnen en worden vervangen door
risico’s verzameld wordt, het Register Externe Veiligheid (REV). Bevoegde
geluidproductieplafonds en een geluidaandachtsgebied. Deze moeten
gezagslichamen moeten aan de slag met de definitieve vaststelling van
in de omgevingsplannen worden vastgelegd. De invoeringsdatum wordt
omgevingsplannen. Door de complexiteit van externe veiligheid vervult
met een Koninklijk Besluit kenbaar gemaakt. Gemeenten die gezoneerde
de OMWB hierin een ondersteunende rol.
industrieterreinen hebben, wordt geadviseerd middelen vrij te maken voor deze aanpassing. De OMWB kan dit voor gemeenten uitvoeren als verzoektaak. • Geluid: bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt een nieuwe bijdrageregeling voor de sanering van verkeerslawaai van kracht. Dit betekent een mogelijke (forse) toename van nieuwe saneringsprojecten. • Lucht: schone en gezonde lucht is een actueel thema. Steeds meer gemeenten sluiten aan bij het Schone Lucht Akkoord. De leemte in het wettelijk kader (en bruidsschat) met betrekking tot het geurbeleid (definiëren en sturen op aanvaardbare hinderniveaus in leefomgeving) op de beleidsthema’s industriële geurhinder, overlast particuliere houtstook en horeca-geuren, zet gemeentes voor problemen. Van de OMWB wordt verwacht een trekkende en adviserende rol in te nemen. De OMWB breidt in overleg met de provincie luchtkwaliteitsmetingen/ locaties uit richting de meer belaste gebieden. Gemeenten kunnen inschrijven om in aanmerking te komen voor deze luchtkwaliteitsmonitoring. • Voor alle specialismen geldt dat de bruidsschat moet worden verwerkt in omgevingsplannen.
<<
<
OMWB Begroting 2024
7
>
Hieronder volgen de inhoudelijke onderwerpen en welke impact zij hebben op
De OMWB streeft naar een uniforme wijze van uitvoering geven aan de wet-
de VTH-uitvoering en de specialistische taken.
telijke kaders op het gebied van milieu- en omgevingsrecht. Hierbij werkt de dienst samen met zijn deelnemers aan meer uniformiteit van werkprocessen,
2.2 Vanuit beleid naar uitvoeringsprogramma
samenwerking tussen vergunningverleners, toezichthouders en juristen en efficiëntie en effectiviteit van gekozen werkwijzen.
2.2.1 Uitvoeringskaders De OMWB voert veel wettelijke taken onder het mandaat van zijn deelnemers
Voor een goede borging van de VTH-taken zijn er uitgangspunten:
uit, de provincie Noord-Brabant en de gemeenten. De beleidskaders voor deze
• Verantwoordelijkheid en vertrouwen: veiligheid en milieu zijn primair de eigen
uitvoering worden door de deelnemers als volgt bepaald: 1. V oor de toezicht- en handhavingstaak bepaalt elke deelnemer in een
verantwoordelijkheid van bedrijven. Vertrouwen moet verdiend worden; • risicogestuurd toezicht: toezicht vindt risicogestuurd plaats. Het meeste
beleidsdocument (probleemanalyse en prioriteiten) de jaarlijkse doelstellin-
toezicht vindt plaats bij bedrijven met hoge risico’s; minder toezicht vindt
gen. Daarbij wordt voldaan aan landelijke kwaliteitscriteria. Conform deze
plaats bij bedrijven met lage risico’s;
criteria wordt voor de toezicht- en handhavingstaken van deze deelnemers jaarlijks een handhavingsuitvoeringsprogramma opgesteld. Dit, zoveel als mogelijk, op basis van een samenhangend systeem van evaluatiegegevens van de uitvoering van het programma in het voorgaande jaar, het GUK,
• prioritering preventief toezicht: frequentie en tijdsbesteding van toezicht worden bepaald door naleefgedrag, klachtenpatroon, oordeel toezichthouder/vergunningverlener, complexiteit en omgeving; • actuele vergunningen: vergunningen van bedrijven moeten actueel en
een probleemanalyse en prioritering, rekening houdend met de aard en het
handhaafbaar zijn. Nieuwe wetgeving en richtlijnen worden tijdig geïmple-
naleefgedrag van bedrijven.
menteerd;
2. V oor vergunningverlening en wettelijke taken op het gebied van de specia-
• integrale benadering bedrijven: vergunningverlening, toezicht, handhaving,
lismen (bodem, geluid, etc.) zijn de wettelijke eisen (waaronder ook lokale
externe veiligheid en andere specialismen werken samen in hun benadering
regelgeving) maatgevend, tenzij specifieke beleidsdoelstellingen zijn
van bedrijven. Bedrijven worden in relatie tot hun omgeving bezien.
geformuleerd. Dit geldt ook voor de adviestaken. Voor de beleidstaken (ontwikkeling en uitvoering) zijn de lokale kaders leidend.
De basis voor het programma vormen het basistakenpakket, de MWB-norm, de aangeleverde werkprogramma’s van gemeenten en provincie, de afspraken met de andere Brabantse omgevingsdiensten en de afspraken voor de landelijke uitvoering Brzo- en RIE4-taken (Brzo-OD’s). De Omgevingswet treedt per 1 januari 2024 in werking. De Omgevingswet heeft effect op de uitvoering van de VTH-taken. Naast de herintroductie van de milieuleges zijn de vertaling van de lokale ambities in vergunningen & toezicht, het organiseren van een omgevingstafel en vergunningsprocedure (veelal teruggebracht naar acht weken) de grootste wijzigingen. Door het opleidingsplan en het oefenen met casuïstiek zorgt de OMWB ervoor dat de medewerkers zo
<<
<
OMWB Begroting 2024
8
>
optimaal mogelijk worden voorbereid op de Omgevingswet. Wat de financiële gevolgen zijn van de wet is op dit moment nog lastig in te schatten, aangezien er nog geen ervaring is met de nieuwe wet en relevante data ontbreekt. De focus ligt de komende jaren op het in beeld brengen van de initiële en structurele kosten van de Omgevingswet voor de VTH-taken van de OMWB. 2.2.2 Opbouw programma De programmabegroting bestaat uit vier programmadelen: - Programmadeel 1: vergunningverlening, toezicht, handhaving en klachten en niet-inrichting gebonden (NIG) taken - P rogrammadeel 2: adviezen en projecten - P rogrammadeel 3: collectieve taken - P rogrammadeel 4: overige exploitatiekosten De programmaonderdelen worden hieronder toegelicht. Programmadeel 1: vergunningverlening, toezicht en handhaving Programmadeel 1 bestaat uit de wettelijke taken op het terrein van milieu, de zogenaamde VTH-milieutaken. Voor dit programmadeel vormt de in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 8 december 2021 herziene MWB-norm samen met het GUK en het Level Playing Field (LPF) voor de niet-inrichtinggebonden taken de basis. De kaders van de MWB-norm en de NIG-taken zijn leidend voor de uitvoering van de wettelijke basistaken.
Programmadeel 2: adviezen en projecten In programmadeel 2 brengen deelnemers aan de hand van het werkprogramma de adviestaken op het terrein van milieu en overige taken uit het omgevingsrecht in. Deze zogenaamde verzoektaken omvatten de (milieu)metingen, adviezen en projecten op het gebied van bijvoorbeeld Brzo, geluid, bodem, (afval)water, lucht, asbest, communicatie, juridische zaken, bouwtaken, ruimte lijke planvormingsprocessen, externe veiligheid, duurzaamheid, energie en omgevingsbeleid. Deze taken hebben vaak een wettelijke grondslag, zijn onderdeel van beleidsambities of bieden de opdrachtgever toegevoegde waarde en betreffen daarom niet-basistaken. <<
<
OMWB Begroting 2024
9
>
In 2024 verwacht de OMWB, op basis van uitgevoerde werkprogramma’s van
De meer incidentele projecten hebben betrekking op:
voorgaande jaren, verzoeken en vragen voor onderzoek en advies af te handelen
• Wetgeving en maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de implementatie van
op het terrein van:
de Omgevingswet en Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS);
• Milieuadvisering voor RO;
• verbeteren en actualiseren van de VTH-gerelateerde taken;
• externe veiligheid;
• verkenningen, zoals stikstof en circulaire economie.
• onderzoek en advies op het gebied van lucht, geluid, water, trillingen en licht; • vergunningverlening en toezicht bij niet-basistaak bedrijven;
Daarnaast is een klein bufferbedrag beschikbaar binnen het programma om in
• gegevensbeheer en ambtelijke ondersteuning.
te kunnen spelen op actuele onderwerpen.
Programmadeel 3: collectieve taken
Programmadeel 4: overige exploitatiekosten
Het programma voor de collectieve taken, inclusief resultaatverplichtingen,
In programmadeel 4 zijn de werkzaamheden ondergebracht die buiten voor-
wordt jaarlijks door de deelnemers vastgesteld. Jaarlijks wordt samen met
gaande programma’s vallen. Het gaat hierbij om de levering van producten en
de klankbordgroep - bestaande uit vertegenwoordigers van deelnemers -
diensten aan zowel deelnemers als niet-deelnemers. Zowel de kosten van de
het collectieve takenprogramma opgesteld en gemonitord. Alle onderdelen
levering als de incidentele kosten (kosten om te komen tot contractafspraken)
(activiteiten en projecten) in het programma worden met duidelijke kaders
en structurele kosten (kosten voor coördinatie en bedrijfsvoering) van de
projectmatig uitgevoerd. Aan de hand van voortgangsrapportages worden de
organisatie worden doorbelast.
deelnemers geïnformeerd. Het programma bestaat grofweg uit twee onderdelen: structurele onderwerpen en incidentele onderwerpen. De structurele onderwerpen bestaan uit: • Opstellen en monitoren van het programma; • klachten- en crisisorganisatie, inclusief de 24/7 bereikbaarheid; • BPO-projecten; • (bestuurlijke) samenwerking met partners, zoals OM, veiligheidsregio, waterschappen en andere omgevingsdiensten; • data-ontwikkeling voor informatiedeling en risicogericht werken; • het actueel houden van het inrichtingenbestand.
<<
<
OMWB Begroting 2024
10
>
3.
Paragrafen Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat in de begroting en jaarrekening paragrafen worden opgenomen waarin de beleidslijnen zijn vastgelegd voor een aantal beheersmatige aspecten van de organisatie. De voor de OMWB van toepassing zijnde paragrafen zijn hierna opgenomen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Financiering 3. Bedrijfsvoering 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Conform het BBV is het verplicht om op basis van risico-inschatting een kwalificatie te geven van de omvang van het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen betreft de relatie tussen de risico’s waarvoor geen specifieke maatregelen zijn getroffen en de capaciteit van middelen en mogelijkheden die de OMWB heeft om niet-begrote kosten op te vangen (BBV artikel 11). Om te voorkomen dat bij niet-afgedekte risico’s ingrijpende (organisatie)wijzigingen noodzakelijk zijn, is een afdoende weerstandsvermogen voor de OMWB gewenst. Hoe groot die weerstandscapaciteit moet zijn, is afhankelijk van de risico-inschatting en de bereidheid van het Bestuur om deze risico’s al dan niet te lopen. De OMWB streeft een voldoende weerstandscapaciteit na, dat betekent een weerstandsratio tussen 1,0 en 1,4.
Normering weerstandsvermogen Voor de normering van het weerstandsvermogen in relatie tot de deelnemers heeft het Algemeen Bestuur besloten een model vast te stellen dat erop neerkomt dat 5% van het (begrotings-/jaarrekening-)totaal van de exploitatie rekening wordt aangehouden als weerstandsvermogen. Daarbij wordt een onder- en een bovengrens gehanteerd van respectievelijk 4% en 6%. Binnen deze bandbreedte is het weerstandsvermogen toereikend vanuit de optiek van het Algemeen Bestuur.
<<
<
OMWB Begroting 2024
11
>
Risicobeheersing
het management als lijn gekozen om de vaste formatie voor het primaire
Risicobeheersing of risicomanagement is het effectief omgaan met de kansen
proces in de jaren 2021 en volgend verder uit te breiden naar een niveau van
en bedreigingen die de realisatie van de organisatiedoelstellingen kunnen
240 fte. Aangezien het bijbehorende aantal declarabele uren ongeveer 324.000
beïnvloeden. Hiervoor is het van belang dat er een continu proces wordt inge-
bedraagt (m.i.v. 2023 310.000 uur als gevolg van verlaging van de declarabi-
richt van identificeren, prioriteren en beheersen van risico’s. De OMWB streeft
liteitsnorm mede door de harmonisatie van verlofrechten), zijn we afhankelijk
ernaar risico’s zoveel als mogelijk te vermijden, verzekeringen ervoor af te
van de inhuur van derden voor de uitoefening van de taken. Deze externe inzet
sluiten of ze te ondervangen door beheersmaatregelen te treffen. In het kader
is duurder dan de uitvoering met eigen personeel, vandaar dat we dit opnemen
van dit laatste stelt de OMWB een Intern Controleplan op, waaraan in het
in de risicotabel.
begrotingsjaar uitvoering wordt gegeven. Maatregelen: Geïdentificeerde risico’s
Dit risico is te ondervangen door aanname van eigen personeel. Sinds 2019
In de jaarrekening 2022 zijn de volgende risico’s geïdentificeerd:
worden samen met de twee andere Brabantse omgevingsdiensten initiatieven
Risico’s
ontplooid om onze positie op de arbeidsmarkt te verbeteren. Sindsdien heeft
Maximaal bedrag schade
Kans op optreden risico
Gewogen risico
4. Inhuur versus vast personeel
400.000
50%
200.000
5. Transitie mens en systeem
700.000
50%
350.000
6. Problematiek arbeidsmarkt
700.000
75%
525.000
5. Transitie mens en systeem
9. COVID-19/bovenmatig verzuim
500.000
50%
250.000
De aan onze organisatie en medewerkers gestelde eisen blijven snel veranderen.
11. Invoering Omgevingswet
1.000.000
40%
400.000
Dit is enerzijds gericht op de inhoud van het werk, anderzijds zien we dat ook
12. Kosteneffectiviteit
1.000.000
18%
180.000
andere (digitale) vaardigheden worden gevraagd. In de opleidingen wordt hier
Totaal
4.300.000
1.905.000
dit al tot het aannemen van een aantal nieuwe medewerkers geleid. De druk op het werven van eigen personeel blijft echter onverminderd groot.
volop aandacht aan besteed zodat werknemers hun rol binnen de organisatie optimaal kunnen vervullen. De verwachting is dat dit niet in alle individuele
Toelichting op risico’s:
gevallen gaat lukken. Daarnaast wordt verwacht dat de impact van de update van Squit 20/20 naar RX Mission groter is dan aanvankelijk is ingeschat. Het
4. Inhuur versus vast personeel
totale risico dat met bovenstaande samenhangt, wordt ingeschat op € 700.000
In de begroting van de OMWB geldt als uitgangspunt dat in beginsel het eigen
met een kans van maximaal 50%. Dit risico is € 200.000 hoger dan vorig jaar.
personeel de taken verricht. Het actieve wervingsbeleid (onder andere in
<<
<
samenwerking met de twee andere Brabantse omgevingsdiensten) heeft ertoe
Maatregelen:
geleid dat de verhouding tussen vast personeel en inhuur beter in balans is
Het uitvoeren van een correct en zorgvuldig personeelsbeleid, waaronder een
gekomen. Aangezien de opdrachtportefeuille van de deelnemers aan de dienst
adequaat opleidingsprogramma. Daarnaast steeds verdere doorontwikkeling
afgelopen jaren rond de 340.000 declarabele uren op jaarbasis beweegt, heeft
van organisatie en onderliggende systemen.
OMWB Begroting 2024
12
>
6. Problematiek arbeidsmarkt
12. Kosteneffectiviteit
In aanvulling op punt 4 wordt het volgende opgemerkt: omdat de vaste formatie nog
Volgend uit het kosteneffectiviteitsonderzoek is een intern besparingspoten
niet op het juiste peil is, werkt de OMWB naast inhuur in toenemende mate ook met
tieel van € 1,7 miljoen opgehaald. In de jaren 2022 tot en met 2024 zijn
trainees en net afgestudeerden die de omgevingsdienst in dienst neemt. De OMWB
de verschillende maatregelen doorgevoerd in de begroting respectievelijk
gaat de jonge nieuwe collega’s ‘on the job’ opleiden in een periode van ongeveer
meerjarenraming. De afhankelijkheid van derden maakt een volledige realisatie
twee jaar. In de eerste twee jaar zijn deze collega’s nog niet volledig declarabel (eer-
van afzonderlijke maatregelen onzeker. Per jaareinde 2022 is reeds een bedrag
ste jaar 950 uur, tweede jaar 1.150 uur, vanaf het derde jaar volledig declarabel, dat
van afgerond € 750.000 gerealiseerd; er resteert derhalve een maximaal schade-
is met ingang van 2023 1.300 uur). De begeleiding verloopt via directe collegae van
bedrag van ongeveer 1 miljoen (€ 1,7 miljoen -/- € 750.000). Om tegemoet te
de dienst. In verband met deze noodzakelijke aanpak heeft de OMWB een tijdelijk
komen aan het geraamde potentieel is 18% van de totale waarde als risico
productietekort in termen van declarabiliteit. Het maximale risico in verband hiermee
aangemerkt, per saldo € 180.000.
is ongeveer € 700.000. Op basis van het voorgaande en een actuele inschatting van de huidige risico’s 9. Bovenmatig verzuim In de begroting van 2023 wordt gerekend met een verzuimpercentage van 5,5%. Het werkelijke percentage over 2022 bedraagt 6,3%. Het voortschrijdende ver-
is het eindbeeld voor de begroting 2024 als volgt: Risico’s
Maximaal bedrag schade
Kans op optreden risico
Gewogen risico
zuimpercentage per eind mei 2023 bedraagt 6,0%. Er is dus een dalende trend
4. Inhuur versus vast personeel
400.000
50%
200.000
zichtbaar. Het blijft echter lastig te bepalen hoe het verzuimpercentage zich de
5. Transitie mens en systeem
700.000
50%
350.000
komende periode ontwikkelt. Het verschil tussen het rekenpercentage en het wer-
6. Problematiek arbeidsmarkt
700.000
75%
525.000
kelijke percentage wordt aangemerkt als risico en bedraagt afgerond € 265.000.
9. Bovenmatig verzuim
265.000
80%
212.000
De kans van optreden is hoger ingeschat en gaat van 50% naar 80%. Bij een kans
11. Invoering Omgevingswet
1.000.000
60%
600.000
van 80% betekent dit een gewogen risico van € 212.000.
12. Kosteneffectiviteit
1.000.000
18%
Totaal
4.065.000
180.000 2.067.000
11. Invoering Omgevingswet Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. De invoering van de wet
In aanvulling op bovenstaande tabel blijft er aandacht voor de volgende twee
betekent een ingrijpende verandering voor de taakuitvoering. Ondanks gede-
zaken:
gen voorbereidingen is de exacte impact van de invoering, ook financieel, nog
<<
<
onvoldoende duidelijk. Uit onderzoek van adviesbureau KokxDeVoogd naar het
Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet verschuift het bevoegd gezag
Integraal Financieel Beeld Stelselherziening Omgevingswet (zoals gepubliceerd op
voor bodem en ondergrond en de daaraan verbonden VTH-(basis)taken voor
de website van Binnenlands Bestuur op 7 juni 2023), valt de Omgevingswet een
een groot deel van de provincie naar de gemeenten. Voor de begroting 2024 is
miljard duurder uit. Een deel van deze kosten zal voor rekening van de OMWB
van de impact hiervan op het werkprogramma van de OMWB een inschatting
komen. Hoe hoog deze kosten zullen zijn, is op dit moment nog lastig in te schat-
gemaakt en zijn bedragen opgenomen in de bijdrage van de deelnemers. Het
ten. Gezien de grote onduidelijkheid die er nog heerst rondom de implementatie
is nog niet volledig duidelijk of deze bijdrage voldoende is om de kosten van de
van de wet, is een risico-inschatting van circa 3% van de omzet gemaakt. De
overgekomen taken volledig te dekken. In de 1e Burap 2024 wordt hier verder
kans van optreden wordt nu hoger ingeschat en gaat van 40% naar 60%.
op in gegaan.
OMWB Begroting 2024
13
>
Afgelopen periode zijn de prijzen van olie en gas en bepaalde grondstoffen
Netto schuldquote
aanzienlijk gestegen en geldt een algemene stijging van prijzen van goederen
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten op
en diensten. In de 1e begrotingswijziging 2023 is reeds een aantal aanpassingen
zichte van de eigen middelen. Hoe verder deze ratio onder de 1,0 ligt, hoe
doorgevoerd. Toekomstige ontwikkelingen blijven lastig in te schatten. Indien
beter het is.
er aanleiding toe is, wordt dit bij de 1 begrotingswijziging 2024 verwerkt. e
Solvabiliteit Beschikbaar weerstandsvermogen
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de OMWB in staat is aan de finan-
De weerstandscapaciteit bestaat uit de algemene reserve. De algemene reserve
ciële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio geeft het aandeel van het
bedraagt ultimo 2022 € 2.092.000. Uitgaande van het actuele risicoprofiel van
eigen vermogen in het balanstotaal weer. Hoe hoger deze ratio, hoe groter de
€ 2.067.000 is de weerstandsratio 1,01. Dit wordt volgens de waarderingstabel
weerbaarheid van de organisatie.
van het Nederlands Adviesbureau Risicomanagement (NAR) gekwalificeerd als ‘voldoende’. In de jaarrekening 2022 bedroeg de weerstandsratio 1,10
Structurele exploitatieruimte
(‘voldoende’).
Door het zuiveren van de incidentele lasten en baten en de mutaties in reserves, ontstaat er een beeld van de mate waarin sprake is van een structureel sluitende
Voor de normering van het weerstandsvermogen in relatie tot de deelnemers
begroting. De structurele lasten en baten worden in dit kengetal uitgedrukt
komt het weerstandsvermogen op 4,8% van het begrotingstotaal uit. Daarbij ligt
als een percentage van de totale baten (voor mutaties reserves) van het
het vermogen binnen de bandbreedte van 4% tot 6%.
betreffende jaar. Een positief percentage is wenselijk, aangezien dit betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.
3.2 Financiële kengetallen Het BBV schrijft voor dat een aantal verplichte financiële kengetallen moet
Onderlinge verhouding kengetallen
worden opgenomen. Doel daarvan is inzicht te geven in de financiële positie van
De solvabiliteitsratio zoals begroot voor 2024 is lager dan in de jaarrekening
de organisatie. De trend van de voor de OMWB relevante kengetallen wordt in
2022 maar hoger dan de 1e begrotingswijziging 2023. De structurele exploita-
onderstaande tabel weergegeven.
tieruimte zoals begroot voor 2024, is gedaald ten opzichte van de jaarrekening
Financiële kengetallen
Jaarrekening 2022
Begroting* 2023
Begroting 2024
Netto schuldquote
-7,7%
-4,4%
-4,8%
Solvabiliteitsratio
47,1%
35,4%
35,9%
Structurele exploitatieruimte
1,8%
0,9%
0,1%
* dit betreft de 1e begrotingswijziging 2023
2022 en de 1e begrotingswijziging 2023. Ten opzichte van de jaarrekening 2022 en de 1e begrotingswijziging 2023 vertonen de ratio’s een wisselend beeld; de overall conclusie is echter dat de balanspositie van de OMWB solide is. 3.3 Financiering In aansluiting op de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) is in het Besluit Begroting en Verantwoording neergelegd dat de financieringsparagraaf de beleidsvoornemens voor het risicobeheer van de financieringsportefeuille uiteenzet. De grondslag voor de aan de portefeuille verbonden Treasuryfunctie
<<
<
OMWB Begroting 2024
14
>
is vastgelegd in het Treasurystatuut. Het beheer van de OMWB is risicomijdend
Met de inwerkingtreding van de Wet fido is de term ‘Renterisiconorm’ geïntrodu-
en mede gericht op het voldoen aan de renterisiconorm en de kasgeldlimiet.
ceerd. De norm schrijft voor dat in enig jaar de aflossing van een langlopende schuld niet meer mag bedragen dan 20% van het begrotingstotaal.
Treasurybeleid De doelstellingen van het treasurybeleid van de OMWB zijn:
De OMWB kent momenteel geen langlopende leningen en voldoet daarmee
1. H et verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen
automatisch aan de norm. De huidige financieringspositie en dito -behoeften
acceptabele condities; 2. het beschermen van vermogens- en (rente-)resultaten tegen ongewenste
vanuit de investeringsbegroting geven thans geen verdere aanleiding tot aanwending van een dergelijke lening.
financiële risico’s, zoals renterisico’s, koersrisico’s, liquiditeitsrisico’s en kredietrisico’s; 3. h et minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities;
Kredietrisicobeheer Met betrekking tot het kredietrisicobeheer geldt het uitgangspunt dat overtollige middelen op voorhand worden aangehouden in de schatkist.
4. h et optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet fido respectievelijk de limieten en richtlijnen van het Treasurystatuut.
Intern liquiditeitsbeheer De OMWB beperkt zijn interne liquiditeitsrisico’s door zijn treasury-activiteiten
Onder risico’s worden zowel renterisico’s (vaste schuld en vlottende schuld),
te baseren op een adequate liquiditeitsplanning.
kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s als valutarisico’s verstaan. Met betrekking tot risicobeheer geldt het volgende algemene uitgangspunt: “Bij het uitzetten of
Valutarisicobeheer
aantrekken van middelen worden de bepalingen zoals neergelegd in de Wet
Valutarisico’s worden door de OMWB uitgesloten. Leningen worden uitsluitend
fido en de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo)
aangegaan of gegarandeerd in de Europese geldeenheid (de euro).
in acht genomen.” Kasgeldlimiet Renterisicobeheer
Met de kasgeldlimiet stelt de Wet fido een norm voor het maximumbedrag
1. D e kasgeldlimiet wordt niet overschreden conform de Wet fido;
voor de financiering van de bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd
2. d e renterisiconorm wordt niet overschreden conform de Wet fido;
< 1 jaar). De kasgeldlimiet voor gemeenschappelijke regelingen betreft 8,2%
3. N ieuwe leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande financiële
van het begrotingstotaal.
positie en de liquiditeitsplanning; 4. d e rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende lening/
De kasgeldlimiet bedraagt € 3.553.000 voor de OMWB op basis van de begroting
uitzetting wordt zo veel mogelijk afgestemd op de actuele rentestand en
2024. Aangezien het gemiddelde netto vlottende overschot aan financierings-
de rentevisie;
middelen op € 9,5 miljoen wordt geschat, is de ruimte onder de kasgeldlimiet
5. b innen de kaders gesteld onder lid 3 en lid 4, streeft de OMWB naar
gelijk aan de kasgeldlimiet.
spreiding in de rentetypische looptijden van uitzettingen.
<<
<
OMWB Begroting 2024
15
>
3.4 Bedrijfsvoering
3.4.2 Kernthema: Professionalisering
Deze paragraaf gaat in op de activiteiten van de afdeling bedrijfsvoering. Het
Dit kernthema valt uiteen in twee hoofdonderwerpen: het programma ‘Van
reguliere werk van de afdeling zorgt voor goede financiële processen, goede
goed naar beter’ en kwaliteitsmanagement.
HRM-processen, een goed functionerende ICT-omgeving, een communicatieve organisatie en een degelijke facilitaire ondersteuning. Daarnaast heeft de
In 2022 is in opdracht van het Algemeen Bestuur het programma ‘Van goed
afdeling de beschikking over adviseurs die de organisatie adviseren op bedrijfs-
naar beter’ van start gegaan. Dit programma behelst het effectueren van het
voeringsthema’s. De OMWB kent een aantal (inhoudelijke) kernthema’s: de
(financieel) potentieel dat resulteerde uit het onderzoek naar kosteneffectiviteit
Omgevingswet, professionalisering, strategisch HRM, VTHKA-instrumentarium
van december 2020. Het programma wordt in meerdere fasen uitgewerkt.
en verkenningen. De afdeling bedrijfsvoering heeft in deze programma’s en
In het faseplan van 2023 en 2024 worden de activiteiten en hun effecten in
projecten veelal een ondersteunende rol. Enerzijds faciliterend, maar ook
detail uitgewerkt. Hoofdactiviteiten in dit faseplan zijn: het borgen van proces
adviserend.
management in de organisatie, helder met elkaar definiëren wat kwaliteit is, meer aandacht geven aan de risicogerichte benadering, het aanpakken van
In dit hoofdstuk wordt achtereenvolgens stilgestaan bij de inbreng van bedrijfs-
verspilling en het verbeteren van de (digitale) samenwerking met deelnemers.
voering bij de kernthema’s, daarna worden er diverse andere ontwikkelingen
De cumulatieve positieve financiële effecten van de activiteiten van het pro-
beschreven. De afdeling bedrijfsvoering kent een aantal budgetten (personeel,
gramma worden in het jaar 2024 ingeschat op € 400.000.
ICT, facilitaire kosten en overig) die veelal voor het reguliere werk worden ingezet en de hoogte van de begroting is leidend voor de eventueel op te
Onze ambitie om de volgende kwaliteitsstap te zetten (excellente omgevings-
pakken activiteiten, tenzij er een (extra) impuls gevraagd wordt.
dienst) komt onder meer tot uitdrukking in ons kwaliteitsmanagementsysteem dat we inrichten om zo voortdurend oog te hebben en houden voor het ver-
3.4.1 Kernthema: Omgevingswet
beteren van onze processen en producten. Denk hierbij aan het opzetten van
De ingangsdatum van de Omgevingswet is 1 januari 2024. De ICT-technische
klant- en leverancierstevredenheidsmetingen, het (structureel) houden van
kant van de intrede van de wet is van wezenlijke betekenis. Het Digitaal
een medewerkertevredenheidsonderzoek, een opzet van risicomanagement
Stelstel Omgevingswet (DSO) moet vanaf de ingangsdatum operationeel zijn.
en proces- en productkwaliteit. Het bestuur heeft structureel € 200.000,- in
De geluiden vanuit het land (adviseurs en ICT-partners) over de werking van
de begroting laten opnemen voor de ontwikkeling van kwaliteitsmanagement.
het DSO zijn langzamerhand positiever van aard dan voorheen. De OMWB is in
Dit is voor 2024 vooralsnog voldoende; dit dient ter dekking van de kosten
afwachting van verdere ontwikkelingen en heeft zich voor zijn deel goed voor-
van de programmamanager en (eventuele) out of pocket kosten.
bereid. Om gebruik te kunnen maken van deze landelijke voorziening moet het VTH-systeem van de OMWB aan het DSO gekoppeld worden. Op dit moment
In 2022 is de basis gelegd met een aanbevelingennotitie met richtinggevende
maakt de OMWB gebruik van Squit 20/20. De firma Visma/Roxit heeft naar
uitspraken en heeft de aankoop van een ondersteunende applicatie (Arrix)
aanleiding van aanhoudende technische problemen de applicatie vervangen
plaatsgevonden. Deze applicatie is de basis van waaruit aan kwaliteitsverbete-
door een opvolger: Rx Mission. De update van Squit 20/20 naar Rx Mission
ring gewerkt gaat worden, met name op de processen.
heeft naar verwachting in de tweede helft van 2023 plaatsgevonden. De inhoudelijke en financiële impact voor 2024 van de overgang naar Rx Mission is duidelijk en er zijn geen extra kosten meer te verwachten. <<
<
OMWB Begroting 2024
16
>
Voor 2024 staat een aantal zaken op de planning. Naast het gestructureerd
nog betere wervingsmogelijkheden in 2024. Om loopbaanontwikkeling te
borgen van processen (-kwaliteit) gaan we een vervolg geven aan de zoge-
stimuleren zijn we in 2022 gestart met een traineeprogramma en een MD-traject.
naamde directiebeoordeling. Dit houdt in dat het kern MT op een gestructu-
In 2024 willen we hier wellicht een vervolg aan geven. Tot slot investeren we in
reerde wijze op basis van de PDCA cyclus driemaal per jaar gaat beoordelen of
de ontwikkeling van zogenaamde loopbaanpaden waarmee we interne mobili-
het kwaliteitsmanagementsysteem van OMWB geschikt, toereikend, en doel-
teit willen verbeteren.
treffend is om de strategische doelen te bereiken. 3.4.4 Kernthema’s: VTHKA-instrumenten en verkenningen Daarnaast gaan we in 2024 een opzet maken voor een op een nader tijdstip te
De OMWB ontwikkelt en adviseert gezamenlijk met en voor deelnemers op
houden klanttevredenheidsonderzoek en een leveranciersbeoordeling. En we
inhoudelijke thema’s. De afdeling bedrijfsvoering ondersteunt deze inhoudelijke
houden een medewerkertevredenheidsonderzoek, wat ook weer input geeft
ontwikkelingen zoals ‘Kompas’, circulaire economie en ‘Zeer Zorgwekkende
voor mogelijke veranderingen en/ of verbeteringen.
Stoffen’ (ZZS). Dit doet de dienst door de juiste communicatiemiddelen in te zetten, informatie te vergaren en te ontsluiten en de juiste HR-instrumenten in
3.4.3 Kernthema: Strategisch HRM
te zetten.
Het programma Strategisch HRM kent vier pijlers. Cultuur en leiderschap, recruitment, loopbaanontwikkeling en vitaliteit. Iedere pijler heeft deelprojecten,
3.4.5 Overige bedrijfsvoeringsonderwerpen
een eigen dynamiek en planning. De opbrengst van de diverse projecten moet
Naast bovenstaande kernthema’s kent de afdeling bedrijfsvoering zijn eigen
uiteindelijk een positieve bijdrage leveren aan het imago van de OMWB als
plannen en prioriteiten, veelal ingegeven door wijzigingen in wet- en regelgeving.
goede werkgever, voor toekomstige en huidige medewerkers.
Of vanuit een verbetering voor de uitvoering van de primaire en secundaire processen. De OMWB ziet voor 2024 dat de ontwikkelingen op het gebied van
Het jaar 2024 staat in het teken van het uitwerken. Het vitaliteitsbeleid is in
informatievoorziening elkaar blijven opvolgen.
2023 vastgesteld en de diverse acties, waaronder het Periodiek Medisch
<<
<
Onderzoek (PMO), worden uitgerold. Daarnaast is het ziekteverzuim bij de
3.4.5.1 Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel
OMWB hoger dan voorgaande jaren. Hoewel dit een landelijke trend is, ontslaat
In het landelijke coalitieakkoord is de volgende opdracht opgenomen: “We
het ons niet van de verplichting om actief te sturen op verzuim. Er ligt een
zorgen voor een schone en gezonde leefomgeving door het steviger aanpakken
prima ziekteverzuimbeleid en het proces (WvP) en de systemen zijn efficiënt
van milieucriminaliteit en milieurisico’s. Het rapport van de Adviescommissie
ingericht. Tegelijkertijd zijn er wellicht alternatieve instrumenten om het ver-
Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (commissie Van Aartsen)
zuim te verlagen. Voor 2024 (en eerder) gaan we in overleg met de bedrijfs-
wordt hierbij betrokken”. De afgelopen jaren zijn er al stappen gezet om het
arts en de adviseur ‘Arbo en verzuim’ om verzuim te beperken. Het Cultuur en
VTH-stelsel te verbeteren, maar de commissie Van Aartsen concludeert dat er
Leiderschapstraject blijft doorlopen, maar zonder externe ondersteuning. Voor
verdere verbeteringen noodzakelijk zijn. Partijen willen een robuust VTH-stelsel
recruitment gaat de OMWB verder op de eerder ingezette koers. Denk hierbij
waarmee de toezichthouders en handhavers, bestuurders en volksvertegen-
aan de wervingscampagne ‘Kijk om je heen’ met de daarbij behorende middelen,
woordigers en vergunningverleners uit de voeten kunnen. De hiervoor gefor-
het inzetten van job marketing en het opbouwen van contacten bij opleidings-
muleerde visie en ambitie vormen de inspiratiebron en het bestaansrecht van
instanties. We verwachten dat de extra inzet van recruitment in 2023 leidt tot
het programma IBP-VTH. Het programma is gestoeld op zes pijlers:
OMWB Begroting 2024
17
>
1. Robuuste omgevingsdiensten en financiering
De OMWB is in 2021 gestart met een proef om te ervaren of RPA een kansrijke
2. Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving en vervolging
technologie is en toegevoegde waarde heeft voor de organisatie. Het uitein-
3. Informatievoorziening VTH
delijke doel is het verlagen van de administratieve druk, het versnellen van
4. Kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt
de uitvoering van processen en het wegnemen van saai en eentonig werk.
5. Onafhankelijke uitvoering van toezicht en handhaving
De proef is succesvol gebleken. Een tweetal processen is gerobotiseerd en de
6. Monitoring kwaliteit milieutoezicht
resultaten waren boven verwachting. Zodoende is besloten om een RPA-team op te richten. Voor 2024 hopen we het RPA-team volledig bezet te hebben en
De OMWB voorziet dat de uitwerking gevolgen gaat hebben voor het VTH-stelstel
aan de slag te gaan met het verder robotiseren van processen. We moeten nog
in het algemeen, maar ook voor de OMWB als organisatie. Voor bedrijfsvoering
25 processen inrichten en dus zijn we genoodzaakt om hierin te prioriteren.
zal de nadruk liggen op de financiering (opgenomen in pijler 1), informatie-
De potentie is in ieder geval groot en de business case is sluitend, er zijn geen
voorziening (pijler 3), kennisinfrastructuur (opgenomen in pijler 4) en kwaliteit
extra middelen nodig.
(visitaties, opgenomen in pijler 6). Op dit moment worden de plannen verder uitgewerkt. Naast het feit dat we als organisatie personele inbreng hebben in een
Geo Informatie Systemen (GIS) en Document Management Systeem
tweetal pijlers laten we ons actief op de hoogte houden van de ontwikkelingen.
De OMWB beschikt over een toenemende hoeveelheid data en informatie. Veelal data die externe partijen aanbieden, en er is een toenemende behoefte om
3.4.6 Informatievoorziening
dit op een toegankelijke manier te ontsluiten. Vrijwel alles wat de OMWB doet
Informatiegestuurd werken/databeheer
meting, een risicoberekening, een handhavingszaak, een milieuklacht of een
is te relateren aan een locatie op de kaart. Of het nou gaat om een geluidsIn 2021 is gestart met de impuls Informatiegestuurd Werken (IGW). De
verleende vergunning. Hierbij kan het gaan om een adres, een perceel, een
ontwikkeling van IGW is een voortdurende factor van belang en vraagt in
gebouw, een ruimtelijk plan, een gemeente of bepaalde objecten in de omgeving
de komende jaren een investering in de ontwikkeling van de juiste kennis,
zoals een weg, spoor, et cetera. De data die we vastleggen bij activiteiten van
competenties en (ICT-)structuren. Zonder een goede (data-)basis heeft data-
de OMWB, bijvoorbeeld de klachtenintake, het toezicht, vergunningverlening en
gedreven werken weinig kans van slagen. De komende periode staat daarom
metingen zijn vervolgens aan die locaties te koppelen. Hieraan gerelateerd is
in het teken van het professionaliseren van het datamanagement. Hieronder
de behoefte om (omgevings-)dossiers beter toegankelijk te maken voor interne
verstaan we het scheppen van duidelijkheid over de definitie van datakwaliteit
en externe belanghebbenden. Om dit te laten slagen moet zaakgericht werken
en de bijbehorende diverse verantwoordelijkheden en rollen rondom data.
een broodnodige impuls krijgen.
Daarnaast steken we voor 2024 in op samenwerking met andere partners, zoals omgevingsdiensten en andere samenwerkingsverbanden om te leren
Beide ontwikkelingen worden in 2023 op basis van een tweetal adviezen van
en data te delen, uiteraard binnen de grenzen van de privacywetgeving.
externe bureaus verder onderzocht en gaan in 2024 leiden tot implementatie(-s) van applicaties. In de IT-omgeving zullen deze applicaties als SAAS worden
<<
<
Robotic Process Automation (RPA)
opgenomen, waardoor er met name sprake zal zijn van licentiekosten. De
RPA is software waarmee een virtuele robot werkzaamheden van medewerkers
hiermee gemoeide kosten bedragen jaarlijks naar verwachting € 100.000. Dit
over kan nemen. Hiervoor automatiseert hij repetitieve, rule-based processen.
bedrag wordt vanaf 2024 in de begroting opgenomen.
OMWB Begroting 2024
18
>
Informatiebeveiliging
Allereerst ligt een mogelijke (contractuele) aanpassing van het aantal vierkante
In het Europees Parlement is een voorstel aangenomen voor een verordening
meters stil. Deze aanpassing vormt echter de basis voor de aanpassingen van
die strengere regels gaat vaststellen voor cyberbeveiligingsverplichtingen,
onze werkplekken. Daarnaast vervallen na verhuizing van de gemeente Tilburg
risicobeheer, rapportageverplichtingen en het delen van informatie. De eisen
de huidige faciliteiten (schoonmaak, catering en receptiediensten). Op korte
hebben onder meer betrekking op incidentenbehandeling, beveiliging van de
termijn worden door de verhuurder geen collectieve diensten voor catering,
toeleveringsketen, encryptie en openbaarmaking van kwetsbaarheden. De
schoonmaak of receptiediensten meer aangeboden. Dit betekent dat deze dien-
nieuwe regels beschermen zogenaamde ‘belangrijke sectoren’, zoals postdien-
sten apart ingekocht moeten worden. De financiële gevolgen daarvan worden
sten, afvalbeheer, chemicaliën, levensmiddelen, productie van medische
in de loop van 2023 duidelijk.
apparatuur, elektronica, machines, motorvoertuigen en aanbieders van ICT-producten of -diensten. Alle middelgrote en grote ondernemingen in
3.5 Wet open overheid (Woo)
bepaalde sectoren gaan onder de wetgeving vallen. Zo veel mogelijk over-
Per 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) ingegaan. De Woo is de op-
heids- en openbare instanties moeten dan binnen het toepassingsgebied van
volger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en regelt het recht van
de richtlijn vallen.
burgers op informatie van de overheid. Zo krijgt iedereen meer inzicht in het handelen van de overheid.
De OMWB heeft reeds als kapstok het informatiebeveiligingsbeleid laten vaststellen. In een informatiebeveiligingsplan worden in 2023 concrete maatrege-
Het beleid van de OMWB is dat wij uiteraard die onderdelen van de wet die
len uitgewerkt. De vanuit Europa opgelegde regels krijgen hierin ook een plek.
zijn ingegaan, uitvoeren. De OMWB heeft daarom een Woo contactpersoon
De impact van deze regelgeving is echter nog niet duidelijk en daarmee de
aangesteld. In de praktijk is er voor de OMWB nog niet heel veel veranderd.
eventuele financiële impact ook nog niet.
Woo verzoeken hebben veelal betrekking op inhoudelijke zaken en worden, net als voorheen de WOB verzoeken, afgehandeld door de juristen in het
3.4.7 Huisvesting OMWB in Tilburg
primaire proces.
Het huurcontract voor het pand aan de Spoorlaan is per 1 januari 2023 verlengd. Tegelijkertijd liet de afgelopen periode zien dat hybride werken een vlucht heeft genomen. Uit enquêtes onder medewerkers van de OMWB blijkt dat zij in grote mate het thuiswerken waarderen en hiermee kan er een verschuiving plaatsvinden tussen het werken thuis en op kantoor. De praktijk laat zien dat er meer wordt thuisgewerkt. Er zal geïnvesteerd moeten worden in het hybride werken. Dit gegeven heeft vanzelfsprekend gevolgen voor de invulling van de huisvesting. De verhuizing van de gemeente Tilburg heeft daarbij niet tot een versnelling van de plannen geleid. De verhuurder is vanwege de onzekere marktontwikkelingen voor kantoorpanden terughoudend met het ontwikkelen van het pand en daarbij behorende faciliteiten. Dit heeft consequenties voor de OMWB.
<<
<
OMWB Begroting 2024
19
>
4.
Financiële begroting 4.1 Inleiding De exploitatiebegroting bevat de verwachte baten en lasten voor het boekjaar 2024, inclusief meerjarenraming 2025-2027. Daarbij is de Kaderbrief 2024 als uitgangspunt gehanteerd. Aangezien de Begroting 2024 in dezelfde periode is opgesteld als de Jaarrekening 2022 is zoveel als mogelijk met deze actuele kennis rekening gehouden. 4.2 Financiële uitgangspunten De uitgangspunten voor de Begroting 2024 zijn door het Dagelijks Bestuur vastgesteld d.d. 25 januari jl. en gedeeld met de deelnemers in de Kaderbrief 2024. 4.2.1 Algemene uitgangspunten De OMWB hanteert de volgende algemene financiële uitgangspunten: a. D e begroting 2024 gaat uit van het bestaande beleid, rekening houdend met de financiële effecten van de genoemde beleidsontwikkelingen in hoofdstuk 2; b. d e begroting 2024, inclusief de meerjarenraming 2025-2027, is sluitend; c. de begroting 2024 wordt opgesteld met inachtneming van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). 4.2.2 Financieel technische uitgangspunten De volgende financieel-technische uitgangspunten zijn in de begroting inclusief meerjarenraming gehanteerd: Baten - V oor 2024 wordt vanuit de extrapolatie van de werkprogramma’s 2023 een werkpakket verwacht van ca.
366.000 declarabele uren; - e r geldt een kostendekkend, gemiddeld tarief, dat gelijk is voor deelnemers en niet-deelnemers; - b asis voor het financieringsmodel voor de deelnemende gemeenten is de MWB-norm; met inbegrip van de effecten volgend uit de evaluatie uitgevoerd in het najaar van 2021.
<<
<
OMWB Begroting 2024
20
>
Lasten
Het onderdeel ‘Informatievoorziening’ is reeds in de Begroting 2022 verwerkt
- C onform de (herziene) september-circulaire 2022 is rekening gehouden
in de kosten van Bedrijfsvoering. De overige onderdelen zijn opgenomen onder
met een gemiddelde loonkostenstijging van 4,2% ten opzichte van 2023;
Primair proces. ‘Vergunningverlening’ is opgenomen in de salariskosten, terwijl
- c onform de (herziene) september-circulaire 2022 is rekening gehouden met
‘Kosteneffectiviteit fase 1’ en ‘fase 2’ zijn weergegeven onder ‘Algemene kosten’,
een gemiddelde prijsstijging van 2,4% ten opzichte van 2023;
‘Van goed naar beter’.
- e xtrapolatie van de werkprogramma’s 2023 vraagt een benodigde formatie voor het primaire proces van circa 282 fte;
De besparingen van € 528.000 in 2023 en van € 400.000 in 2024 zijn het effect
- d e personeelsformatie voor het primaire proces bedraagt 247 fte, dit betreft
van projecten opgestart in 2022. Het bedrag van € 528.000 betreft enerzijds
het plafond van 240 fte vermeerderd met 7 fte voor de ‘Specifieke uitkering
een besparing van € 478.000 opgenomen onder algemene kosten en een
extra ondersteuning toezicht en handhaving energiebesparingsplicht’. De
bedrag van € 50.000 als gevolg van het niet invullen van functies door verdere
‘overbrugging’ naar 282 fte gebeurt met inhuur van derden;
digitalisering en automatisering van werkzaamheden. In 2024 betreft het een
- er wordt rekening gehouden met een declarabiliteitsnorm van 1.300 uur per fte;
besparing van € 400.000 die is opgenomen onder de algemene kosten.
- het BBV schrijft voor dat kosten van bedrijfsvoering (in BBV-termen ‘Overhead’) afzonderlijk worden begroot en verantwoord. Volgens de definitie van het BBV
Teneinde de besparingen structureel binnen de dienst te verankeren, zijn op
worden tot de bedrijfsvoering gerekend “Alle kosten die samenhangen met de
voorhand ‘investeringen’ noodzakelijk. In onderhavige begroting, en die van
sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces”;
2023 zijn de volgende maatregelen doorgevoerd:
- d e formatieomvang van bedrijfsvoering bedraagt 59 fte; - o m mogelijke tegenvallers adequaat te kunnen opvangen, wordt rekening gehouden met een post onvoorzien van € 150.000. Deze post staat ter
Maatregelen Kosten-
2023
2024
2025
2026
250
-
-
-
effectiviteit onderzoek Bedragen x € 1.000
beschikking van het Dagelijks Bestuur.
Kosteneffectiviteit - initieel
- de structurele effecten van het principeakkoord cao SGO 2023 zijn verwerkt.
Kosteneffectiviteit - structureel
200
200
200
200
Totaal investeringen
450
200
200
200
4.2.3 Maatregelen kosteneffectiviteitsonderzoek ‘Van goed naar beter’ Volgens afspraak met het Algemeen Bestuur zijn in de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 de maatregelen volgend uit het kosteneffec
Met deze maatregelen wordt een structurele kostenreductie van € 1,5 miljoen
tiviteitsonderzoek ‘Van goed naar beter’ verder uitgewerkt. De volgende
gerealiseerd met behoud van de uitvoeringskwaliteit. Sterker nog, naar ver-
kostenbesparingen zijn in de cijfers verwerkt.
wachting neemt de kwaliteit toe. In de Begroting 2022 is berekend dat zonder
Maatregelen Kosteneffectiviteit onderzoek Bedragen x € 1.000
2022
Vergunningverlening
-150
-150
-
-
-300
Informatievoorziening
-500
-
-
-
-500
-
-528
-
-
-528
-
-400
-
-400
-678
-400
-
-1.728
Kosteneffectiviteit fase 1
<<
<
OMWB Begroting 2024
2024
2025
Totaal
deze maatregelen de deelnemersbijdrage voor het jaar 2025 4% (€ 1,3 miljoen) hoger zou uitvallen.
Kosteneffectiviteit fase 2 Totaal kostenbesparingen
2023
-650
21
>
Het overzicht van de lasten Primair proces is als volgt: 4.3 Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 Het overzicht van baten is als volgt: Baten Bedragen x € 1.000
Begroting* 2023
Begroting 2024
2025
2026
2027
Lonen & salarissen
23.381
24.340
25.289
25.750
307
315
322
329
335
Overige personeelskosten
264
477
495
507
517
424
3.470
4.091
5.327
5.014
5.165
5.311
28.092
29.076
Programmadeel 2: Advies en Projecten
9.627
11.713
11.839
12.284
12.714
13.159
Programmadeel 3: Collectieve taken
1.624
1.824
1.804
1.872
1.937
2.005
Totaal Personele kosten
Programmadeel 4: Buiten werkprogramma
2.827
1.730
1.771
1.838
1.902
1.969
Afschrijvingskosten
Programmadeel 4: Overige exploitatiebaten
601
610
610
610
610
610
Specifieke uitkeringen Omgevingsdiensten
97
1.664
1.145
672
672
-
35.618
41.706
43.327
44.418
45.928
46.818
-113
-75
-42
-42
-42
-42
Gerealiseerd resultaat
2027
22.364
27.142
Totaal lasten
2026
245
26.159
Totaal reserves
2025
19.298
24.166
Onttrekkingen reserves
Begroting 2024
Reiskosten 20.842
Stortingen reserves
Begroting* 2023
Personele kosten
Programmadeel 1: Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving
Totaal baten
Realisatie 2022 Primair proces
Meerjarenraming Realisatie 2022
Meerjarenraming
Lasten Bedragen x € 1.000
-
-
-
-
-
-
-113
-75
-42
-42
-42
-42
34.921
41.631
43.286
44.376
45.886
46.776
583
-
-
-
-
-
Personeel niet in loondienst Detacheringsinkomsten
-73
-
-
-
-
-
23.204
27.239
29.518
30.184
31.299
31.820
Afschrijvingskosten
82
79
141
141
141
146
Totaal Afschrijvingskosten
82
79
141
141
141
146
104
106
109
111
113
Huisvesting en organisatiekosten Huisvesting en facilitaire kosten Tractie
72 -
-
-
-
-
-
Automatisering
23
23
20
21
21
20
Algemeen beheer
12
18
18
19
19
20
107
145
145
149
151
152
Totaal Huisvesting en organisatiekosten
Kosten primaire werkzaamheden verricht door derden Laboratoriumkosten Milieumetingen Totaal Kosten primaire werkzaamheden verricht door derden
1.588
1.751
1.793
1.836
1.871
1.906
549
610
610
610
610
610
2.137
2.361
2.403
2.446
2.481
2.516
Algemene kosten
* dit betreft de 1e begrotingswijziging 2023
<<
<
OMWB Begroting 2024
‘Van goed naar beter’
-
-478
-878
-878
-878
-878
Totaal Algemene kosten
-
-478
-878
-878
-878
-878
25.530
29.345
31.329
32.041
33.195
33.757
Totaal lasten Primair proces
22
>
Het overzicht van de lasten Bedrijfsvoering is als volgt: Lasten Bedragen x € 1.000
Op grond van het BBV wordt inzicht verschaft in de structurele en incidentele baten en lasten voor de OMWB. In het volgende overzicht wordt dit weergegeven
Meerjarenraming Realisatie 2022
Begroting* 2023
Begroting 2024
2025
2026
(bedragen x € 1.000): 2027
2024
Bedrijfsvoering Personele kosten Lonen & salarissen
4.567
5.654
6.096
6.346
6.593
6.850
Reiskosten
111
232
238
244
248
253
Overige personeelskosten
688
1.271
1.267
1.297
1.322
1.347
Personeel niet in loondienst
392
423
-
-
-
-
Detacheringsinkomsten
-42
-
-
-
-
-
5.715
7.580
7.600
7.886
8.163
8.450
Afschrijvingskosten
151
81
107
101
101
61
Totaal Afschrijvingskosten
151
81
107
101
101
61
Totaal Personele kosten
2025
2026
2027
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Structureel
43.327
43.286
44.418
44.376
45.928
45.886
46.818
46.776
Incidenteel
-
-
-
-
-
-
-
-
Afschrijvingskosten
Huisvesting en organisatie Huisvesting en facilitaire kosten
1.030
1.200
1.229
1.258
1.282
1.306
Tractie
57
92
94
96
98
100
Algemeen beheer
415
794
555
569
579
590
Automatisering
2.068
2.383
2.216
2.269
2.312
2.356
Totaal Huisvesting en organisatie
3.570
4.469
4.094
4.192
4.272
4.353
Totaal lasten Bedrijfsvoering
9.436
12.130
11.801
12.179
12.536
12.864
Overig Diverse baten en lasten
<<
<
-45
-
-
-
-
-
Onvoorzien
0
150
150
150
150
150
Vennootschapsbelasting
1
5
5
5
5
5
Subtotaal
-45
155
155
155
155
155
Totaal Overig
-45
155
155
155
155
155
Totaal lasten