09_bijlage 7a_ Advies Omgevingscommissie d_d_ 7 juli_ 2021

Omgevingscommissie Gemeente Tilburg Verslag van de vergadering van 7 juli 2021, commissiekamer 1F Stadhuis Aanwezig:

Chris Vanderheyden, voorzitter Liesbeth Brink Theo Mathijssen André Houtman Maarten Raaijmakers Hettie Peterse Coen van Barneveld, secretaris Joost Op ’t Hoog en Bram van Duuren, ambtelijke ondersteuning

Voor adviezen zie bijlage: Adviesdeelzaken&vergaderingen Mededelingen en afspraken o De commissie wordt in kennis gesteld van de onderwerpen die in het plenaire deel van deze vergadering aan de orde komen. o De vergadering van 21 juli zal digitaal via Teams zijn. De vergadering van 4 augustus vervalt en de vergadering van 18 augustus zal in klein comité zijn (digitaal). Commissie Voltallig Informeel, besloten Gemeente Stedenbouwkundige planvorming Koningswei VC/CvB 2019-03648 Vooroverleg De commissie kan zich vinden in het stedenbouwkundig plan en het voorstel voor de inrichting van de openbare ruimte. Er ligt een goede basis voor verdere uitwerking en een gouden kans om dit deel van de stad een nieuw elan te geven. De commissie brengt een positief advies uit en vraagt daarbij in de architectonische uitwerking aandacht voor een aantal ontwerpthema’s. Ze raadt het stadsbestuur aan alles op alles te zetten om het plan tot realisatie te brengen met in acht name van de gepresenteerde ambities. Voor haar argumentatie verwijst ze naar het gespreksverslag. Gespreksverslag De bespreking is informeel van karakter en de commissie wordt concreet om advies gevraagd over de stedenbouwkundige en architectonische hoofdopzet. Naast de commissieleden en ambtelijke ondersteuning zijn ontwerpers en leden van het projectbureau aanwezig: AWG, LEVS, ZUS en de gemeente.

Het denken over de openbare ruimte, de stedenbouwkundige invulling en de architectonische uitgangspunten gaan hand in hand. En integraal wordt de haalbaarheid onderzocht. Achtereenvolgens worden het inrichtingsplan en de uitwerking van de beide bouwblokken gepresenteerd. De Koningswei is de verbindende schakel en zal als glooiend landschap rondom een open weide worden ingericht. Er wordt ingezet op een hoge ecologische waarde, er is een bomen- en beplantingsplan en er is veel aandacht besteed aan de overgangen van privé naar openbaar. Voor de architectonische uitwerking is gekozen voor twee bouwblokken en een duidelijk verschil in de architectuur (verschillende architecten). Het zuidelijke blok wordt gekenmerkt door baksteenarchitectuur die aansluiting zoekt bij het bestaande stedelijk weefsel en materiaalgebruik. Het noordblok refereert aan de modernistische ‘iconen’ als Kattenrug, Stadswachter en Koningswei. De bouwblokken worden aan de hand van een duidelijke visie voor de identiteit c.q. het karakter van de stadsblokken gepresenteerd. De commissie reageert als volgt:

-1-

•

Er is veel waardering voor de stedenbouwkundige opzet. Het gebied zal een totale metamorfose ondergaan en de potentie van deze locatie is enorm (unieke centrumlocatie die toch ook voldoende rustig is). De ruimtelijke kwaliteit en de verblijfskwaliteit van de plek zullen met het plan zodanig toenemen dat een volwaardig nieuw stuk binnenstad ontstaat met een eigen sfeer en identiteit.

•

Het plan biedt een goed antwoord op de verstedelijkingsopgave van Tilburg en de noodzaak voor het toevoegen van woningen. Gelijktijdig reageert het plan goed op de ambitie om de binnenstad waar mogelijk te vergroenen in het kader van duurzaamheid, biodiversiteit en het terugdringen van hittestress.

•

Belangrijke aanleiding voor deze planvorming is het creëren van een doorbraak van de Koopvaardijstraat naar Koningsplein en het verbinden van belangrijke stedelijke ruimtes. Het gaat daarbij enerzijds om de groen/blauwe route van Stadspark Oude Dijk en het Vrijheidspark via de Koningswei naar de Piushaven/Moerenburg. Anderzijds gaat het om de stedelijke route vanuit de binnenstad via het Stadsforum naar de Piushaven.

•

Op voorgestelde wijze is er sprake van een stadsdeel dat goed is ingeweven in het bestaande stedelijk weefsel. Er is een duidelijke verbinding met de Koopvaardijstraat en er is een overtuigende groene Koningswei. De maatvoering van het plein is goed gekozen en er is sprake van heldere pleinwanden. De ambitie voor de architectonische uitwerking van de stadsblokken spreekt aan. De bouwblokken reageren goed op de context en op de lokale karakteristieken.

•

Er wordt gewerkt aan een mix van functies (sociale huur, koop, zorgfuncties, horecafunctie). Het betreft een sociaal en bereikbaar programma. De zorgfunctie vergroot de betekenis voor de plek en voor de buurt. Het is positief dat er verschillende vormen van wonen zijn die een mix van bewoners zullen aantrekken.

Voor de verdere architectonische uitwerking vraagt de commissie aandacht voor de volgende onderwerpen: Inrichting openbare ruimte De commissie kan zich vinden in de hoofdopzet en ze onderschrijft de doelstellingen. De amorfe ruimte doet op natuurlijke wijze recht aan de plek en past ook bij deze plek. Het is een vondst het middendeel lager te positioneren en de aansluitingen op de woonplint zijn goed. Het hergebruik van de pergola en de transformatie daarvan spreekt aan. Op die manier kan binnen een korte periode een bijzondere plek/ruimte ontstaan. M.b.t. de studie naar routes adviseert de commissie een extra optie te bedenken (optie 3). De weide is een 3sprong waar meerdere routes samenkomen. De weide is daarin het hoofdmoment. Dit zegt iets over de materialisatie. De pleinruimte voor een aantal marktkramen is denkbaar mits deze ook een plezierige uitstraling heeft op de niet-marktdagen. De commissie raadt aan e.e.a. nader te bestuderen in het licht van de 3-sprong. De architecten geven aan hiermee vooruit te kunnen en dat hierdoor ook een betere verbinding kan ontstaan met de principes van de Piushaven. Architectuur zuidelijk blok De commissie hecht waarde aan een zo rijzig en verfijnd mogelijke toren. Te lezen als hoogteaccent in het stadsblok die tegelijkertijd goed landt op pleinniveau.

De referentie naar de ‘Boerentoren’ in Antwerpen spreekt enorm aan, maar de vertaling daarvan is nog niet geheel overtuigend zichtbaar in het ontwerp. Dit gaat bijvoorbeeld over het versterken van de verticaliteit in het metselwerk, maar ook over de prominentie van de kroon. De commissie raadt aan de leesbaarheid van de kroon op stadsniveau te versterken. Dat kan op meerdere manieren. Er ligt nog een opgave in de uitwerking van de balkons. De commissie adviseert de balkons zodanig te ontwerpen dat deze een meer integraal onderdeel van de architectuur gaan uitmaken zodat ze ook een toegevoegde waarde hebben in de beeldkwaliteit (dit gaat niet over het opnemen van de balkons in de bouwmassa).

-2-

Aan de zijde van de Piusstraat (zuidzijde Zuidelijke bouwblok) wordt aandacht gevraagd voor een subtiele, maar wel duidelijk zichtbare, horizontale geleding c.q. belijning zodat in de architectuur verbinding kan worden gezocht met de schaal van de woningen die aan de andere zijde van de straat aanwezig. Het gaat hierbij om de zogenaamde ‘Tilburgse koek’. Hiervoor zijn verschillende architectonische middelen voor handen (met in acht name van het principe van 4+2 zoals de architect aangeeft). Het gaat om schaalverkleining op ooghoogte niveau (hoe landt het gebouw op maaiveld). De commissie raadt aan te onderzoeken of de interactie tussen de woningen en de publieke ruimte kan worden vergroot. De woningen hebben nu geen verbinding of toegang tot de weide. Het zou toegevoegde waarde hebben, bezien vanuit de woonkwaliteit en de reuring op maaiveldniveau, als er meer verbinding is. Verschillende suggesties worden genoemd (colonnade, breed stadsbalkon, treden/verhoogde Delftse stoep o.i.d.). Dit roept gelijktijdig vragen op m.b.t. privacyaspecten en het voorkomen van verrommeling in de plintlaag. Het is een groot blok waarbij het de vraag is of de verschillende gebouwdelen nog nét iets meer verzelfstandigd en verfijnd kunnen worden. Het gaat erom het nét wat spannender te maken, zonder te parcelleren. Architectuur noordelijk blok De commissie volgt de architectonische uitgangspunten.

Het is een interessant idioom. De combinatie van betonbanden en metselwerk spreekt aan. Het totaal is zorgvuldig in elkaar verweven. De commissie raadt aan de leesbaarheid van basement-lijf-kroon te versterken. De conceptuele opbouw is niet meer zo goed herkenbaar/leesbaar. De gewenste verfijning is zichtbaar, maar wellicht is er net één thema te veel aanwezig. De plint kan op de schaal van de stad zichtbaarder gemaakt worden. Evenals bij het zuidblok wordt geadviseerd of een meer dynamische aansluiting op het maaiveld te creëren is. Het gaat om een studie op de overgang en het onderzoek of het mogelijk is daarin een twist aan te brengen. Het is een architectuur van strengen (open balkons, loggia’s en dichte gevelvlakken). Dit geeft een verticale reeks terwijl juist ook de benadering van horizontaliteit van belang is. Wellicht is het een overweging om 2 lagen bij elkaar vatten. Samengevat spreekt het schema aan, maar is de architectonische uitwerking nog niet geheel helder. De gevelcompositie is verfijnd, maar lijkt ook wat te versnipperd. Het gaat hierbij over het bewaken van een zekere rust en balans. De architect geeft aan dat de ontwerpthema’s herkend worden en dat in de verdere uitwerking daarop verder wordt gestudeerd. Afsluitend Er is enthousiasme over het ontwerp en over de stappen die gezet zijn.

De opmerkingen van de commissie moeten worden gezien als ‘finetuning’ c.q. optimalisatie in de architectonische uitwerking. Het betreft hier immers een uitwerking op SO-niveau. De voorzitter sluit de vergadering. Aldus vastgesteld op 12 juli 2021, de voorzitter,

de secretaris,

-3-