06 Evaluatie Tilburgse Kermis 2022

Evaluatie kermis 2022 (vrijdag 22 tot en met zondag 31 juli 2022)

Voor u ligt de evaluatie van de kermiseditie 2022. De evaluatie is gemaakt op basis van ontvangen input van interne- en externe stakeholders. Naast een terugblik hebben zij in veel gevallen ook tips en adviezen gegeven voor de volgende editie. Deze zijn ook vermeld in deze evaluatie. De evaluatie heeft als doel verbeterpunten te formuleren voor de Tilburgse Kermis (TK) 2023. Het betreft vooral zaken die in de sfeer van de uitvoering liggen. A. Inleiding In 2022 heeft Tilburg, na twee vakantiekermissen, eindelijk weer een normale editie van de Tilburgse Kermis kunnen laten zien. Het publiek heeft genoten. En wij ook. Alle kermisdagen was het gezellig en druk. Zowel de exploitanten als de horeca hebben goede verdiensten gehad. B. Visie Tilburgse Kermis 2021-2024 Dit jaar zijn we gestart met het uitvoeren van de ‘Visie Tilburgse Kermis 2021-2024’ (vastgesteld op 26 oktober 2020) en de vier speerpunten uit de visie, te weten festivalisering, inclusiviteit, duurzaamheid en binnenstad betrekken. We hebben tijdens de vakantiekermis 2021 ook aandacht besteed aan drie van de vier speerpunten, maar met de coronabeperkingen kon dat niet optimaal. Dit jaar zijn we echt gestart. Voor de organisatie van de kermis is, zoals u weet, een organisatiestructuur opgezet en doorgevoerd waarbij gebruik gemaakt wordt van een projectgroep kermis en een tweetal werkgroepen.

De ‘werkgroep marketing’ en ‘werkgroep vleugels’ . De werkgroepen bedenken ideeën om de speerpunten vorm te geven en voeren ze ook uit. Werkgroep Vleugels Deze is eind mei gestart en bestaat uit de vier bestaande werkgroepen Loven/Besterd, Spoorzone, Piushaven en Dwaalgebied, onder voorzitterschap van een onafhankelijke voorzitter. Met deze club zijn mooie activiteiten georganiseerd zoals een zingend kermispaardje in het Dwaalgebied, een roller DJ in de Piushaven en het Dwaalgebied, poppenkast-acts in de vleugel Besterd-Loven, oliebollen met kermismatinee in drie verzorgingstehuizen, het plaatsen van attracties bij Amarant, buitenbios, het overhandigen van grote knuffels aan de kinderafdeling van het St. Elizabethziekenhuis en circus in de Piushaven. De winkeliersactie Winkellint Besterd met 22 deelnemende winkeliers, is goed ontvangen door winkeliers en consumenten. Deze actie liep van 20 juni tot en met 31 juli 2022. Er zijn ruim 2500 spaarkaarten via de winkeliers uitgezet. Per spaarkaart konden de consumenten drie kaartjes voor de nostalgische attracties op het Besterdplein sparen. Het vermaak rondom de kermis werd door het kermispubliek en omwonenden gewaardeerd. In de maanden juli en augustus is er ook door eerdergenoemde werkgroep in het Tijdlab/Lochal een miniexpositie over de Tilburgse Kermis georganiseerd.

Het verhaal van het ontstaan, het heden en de toekomst van de Kermis is verteld en getoond. Een mooi programma met drie lezingen, drie succesvolle kermisrondleidingen door de stadsgids. Een populair selfiemoment in de twee botsauto’s. Een kermisfoto voor een green screen met je zelf gekozen kermisachtergrond. De maand juli was voor het Ontdekstation013 de themamaand “Kermis”. Kinderen mochten kermisattracties bouwen van allerlei materialen. Hout, metaal, kunststof en elektra. Tijdens de kermis zelf konden de kinderen bij Kermis FM workshops “radio maken” volgen. Al met al een mooi palet aan activiteiten die bijdragen aan de festivalisering en de diversiteit van de kermis. Voor 2023 gaat de werkgroep eerdergenoemde activiteiten verder uitbreiden.

Pagina 1

Werkgroep Marketing Deze werkgroep is gestart in aanloop naar de kermis 2022. Dit jaar lag de focus op het creëren van de centrale database van alle evenementen tijdens de kermis om deze gezamenlijk en met meer eenheid naar buiten te brengen. Voor de kermis 2022 is de huisstijl van de kermis gehandhaafd en ingezet. De Kermis Werkgroep Stakeholders (KWS, hieronder meer), geeft aan dat de website voor de festivalisering door deze werkgroep goed en professioneel is opgepakt. Daarentegen behoeft het tijdspad en de benodigde samenwerking met andere leden van de werkgroep voor de volgende kermiseditie extra aandacht. Het BMT (Binnenstadsmanagement Tilburg) laat weten dat het concept van festivalisering een mooi doel met goede ideeën is. Qua uitvoering is er nog verbetering nodig. Er is meer betrokkenheid en inzet voor uitvoering nodig vanuit alle stakeholders en vanuit de marketingwerkgroep met de stakeholders,. Dit wordt een aandachtspunt voor de editie 2023. Samen met de voorzitter van de werkgroep marketing en de afdeling Communicatie bekijken welke werkwijze voor de verbeteringsslag ingezet moet worden. Het aanmelden van evenementen via de nieuwe kermisfestivalwebsite bleek erg makkelijk te zijn, horeca was daar zeer over te spreken. Het goedkeuren van events om op de site zichtbaar te zijn duurde enige tijd. Ook hiermee gaan we samen aan de slag voor 2023.

Werkgroep Onderzoek & Innovatie Een werkgroep die nog opgestart moet worden is de werkgroep Onderzoek & Innovatie. Samen met Mindlabs wordt voor de komende kermiseditie bekeken welke stappen hiervoor genomen moeten worden. Kermis Werkgroep Stakeholders (KWS) De Kermis Werkgroep Stakeholders, vanaf nu KWS, bestaat al een lange tijd. In het KWS zijn de horeca, BMT, evenementenorganisatoren, kermisbonden en bewoners vertegenwoordigd, onder leiding van een onafhankelijk voorzitter. Het KWS adviseert jaarlijks over de speerpunten die voor de komende editie moeten worden opgepakt. Voor de kermis 2022 was dit festivalisering. Afgelopen jaar kwam het KWS maandelijks bij elkaar. Gebleken is dat het moeilijk is om de achterban van de diverse stakeholders te activeren. Deze input is wel nodig om de toegevoegde waarde van het KWS te kunnen benutten. Vandaar dat in overleg met het KWS is besloten om de taken voor de werkgroep voor de kermis 2023 en de jaren daarna als volgt aan te passen: • Het evalueren van de kermis;. • Het doen van een aanbeveling van de aan te pakken speerpunten voor de volgende kermiseditie; • Aansluiten bij het overleg van de projectgroep, zoals hieronder toegelicht. Projectgroep kermis In deze projectgroep zijn verschillende interne partners vertegenwoordigd. Zoals u weet is zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau “het feestje” van de veiligheid gescheiden.

Er zijn wel heel veel raakvlakken en continu overleg is nodig. Bij de voorbereiding van de volgende kermiseditie wordt de frequentie van het overleg van de projectgroep kermis afgestemd op het kolommenoverleg (het overleg met alle hulpdiensten). Net zoals dit jaar brengen de voorzitters van de werkgroepen Marketing en Vleugels diverse malen verslag uit aan de leden van de projectgroep over de vorderingen van hun werkzaamheden. Met de leden van het KWS is de afspraak gemaakt dat zij hierbij dan aansluiten. Op deze wijze kunnen zij monitoren of de door hun geadviseerde speerpunten ook daadwerkelijk tot uitvoering worden gebracht. Daarnaast worden zij in de gelegenheid gesteld om actuele informatie vanuit hun achterban met elkaar en met de leden van de projectgroep te delen. C. Evaluatie Tilburgse Kermis 2022 1. Algemeen De kermis is alle dagen goed bezocht. We hebben heel veel positieve reacties ontvangen van het publiek, de horeca en de exploitanten. Het was ook perfect kermisweer. Niet te warm en bijna geen regen. Het ‘s zomerse weer droeg bij aan de goede sfeer. Ook de dagelijkse omgevingsanalyses gaven positieve feedback en een goede sfeer aan.

Pagina 2

2. Opstelling kermis De kermis stond dit jaar op elf pleinen – van het Stadhuisplein tot en met het Heuvelplein, van het NS-plein tot en met de Burgemeester Brokxlaan, van Besterdring tot het Besterdplein. Besterdplein Eerder is gebleken dat het Besterdplein minder door het publiek werd bezocht. Daarom is bij de evaluatie van de vakantiekermis 2021 in overleg met de bonden besloten om de nostalgische kermis te verplaatsen naar een gedeelte van de Besterdring en het Besterdplein. Deze kermis heeft namelijk eigen trekkracht. Voorafgaand aan de verpachting 2022 is met de winkeliersvereniging ‘Winkellint Besterd’ de afspraak gemaakt om de etalages tijdens de kermis zichtbaar te houden door de attracties met de voorzijde naar de winkels te plaatsen. Uit de evaluatie blijkt echter dat dit de publieksloop op dit plein niet ten goede kwam. Voor 2023 wordt in samenwerking met de exploitanten van de nostalgische attracties en de ondernemers op het Besterdplein gezocht naar een opstelling die tot ieders tevredenheid is. Ook voor 2023 worden, conform de wens van de exploitanten en de ondernemers Besterdplein, de eerdergenoemde locaties aangehouden voor de nostalgische kermis. Op het Besterdplein kan vanwege de daar aanwezige markt pas met de opbouw gestart worden op woensdag voorafgaand aan de kermis vanaf 14.00 uur.

Vanwege de slechte bereikbaarheid en het minder aantal parkeerplaatsen, is eerder opbouwen volgens de ondernemers Besterdplein absoluut geen optie. Qua bereikbaarheid van het plein voor de klanten is dit het maximale, aldus de ondernemers. Koningsplein Vanwege de bouw van het stadskantoor en de komende ontwikkelingen op het plein is bij de evaluatie van de vakantiekermis 2021 besloten dit plein niet in te zetten voor het plaatsen van attracties. Als alternatief is hiervoor het kermisterrein Burgemeester Brokxlaan dit jaar ingezet. Burgemeester Brokxlaan Het is een uitdaging om een attractieve opstelling te plaatsen op dit terrein. Dit heeft vooral te maken met de aanwezige haag in de middenberm waardoor diepere attracties (zijnde de smaakmakers van de kermis) niet geplaatst kunnen worden. Om er toch voor zorg te dragen dat het publiek ook dit kermisterrein bezoekt, is door middel van uitkoop een publiekstrekker (attractie Aeronaut) op het einde van het terrein geplaatst. Dit heeft zeker een positieve uitwerking gehad. Echter blijft de publieksloop op dit terrein aandacht vragen. Er is geen natuurlijk doorgang na de laatste attractie. Het loopt enigszins ‘dood’. Voor 2023 wordt in overleg met de afdeling Ruimtelijke Uitvoering en de projectleider Spoorzone bekeken of het mogelijk is de middenhaag te verwijderen waardoor er vier rijbanen ingezet kunnen worden voor de kermis.

Dit als vervanging van de weggevallen kermisterreinen of gedeeltes ervan. Daarnaast vragen we de raad om het laatste stukje tussen de achterkant van het station, dat aan de Burgemeester Brokxlaan grenst, en de WillemII passage aan te wijzen als kermisterrein. In 2022 hebben we terrein ingeleverd en ook voor de komende jaren verliezen we veel kermisterrein door de vele ontwikkelingen in de stad. Het Koningsplein kunnen we sinds 2022 niet meer inzetten voor de kermis. In 2023 zal in verband met de verbouwingen van het Stadhuisplein tot Stadsforum ook een deel van het Stadshuisplein niet bruikbaar zijn voor de kermis. Echt spectaculaire attracties zijn nu nog alleen nog maar te plaatsen op het NS-Plein en de kruising bij de Spoorlaan. Als er geen terrein voor deze grotere attracties bijkomt heeft dit grote gevolgen voor onze kermis. Grootvermaakattracties zijn de dragers van de kermis. Ze trekken veel bezoekers en kermisliefhebbers en leveren (inter)nationale media aandacht op. Dit type attractie is ook het meest interessant voor samenwerkingspartners en het heeft aantrekkingskracht op andere exploitanten. En grootvermaak speelt ook een belangrijke rol bij de veiligheid. Door een goede spreiding van deze trekkers wordt een loop gecreëerd en spreiding van publiek.

Deze spreiding heeft ook een economisch effect: door de loop die ontstaat kunnen meer ondernemers langs en bij het kermislint meeprofiteren van de kermis. De toevoeging van dit extra stuk Burgemeester Brokxlaan zou het verlies van de andere terreinen deels kunnen compenseren. De aantrekkelijkheid van dit stuk hangt af van de invulling. En dit hangt af van de inschrijvingen voor dit terrein voor 2023. Zolang het terrein geen attractieve opstelling heeft en de publieksloop niet verbetert, zullen exploitanten minder geneigd zijn hiervoor een inschrijving te doen. Daarbij vinden op dit stuk de komende jaren veel ontwikkelingen plaats.. Het is op dit moment onduidelijk of het terrein tijdelijk of blijvend geschikt zal zijn voor grootvermaak. We gaan alles op alles zetten om de openbare ruimte slim en innovatief vorm te geven waardoor we én een groenblauwe stad én een evenementen- en kermisstad kunnen zijn. Pagina 3

In hoeverre en op welke wijze het nieuwe gedeelte kermisterrein in 2023 gebruikt kan worden, hangt af van de bouwontwikkelingen in dit gebied. Stadhuisplein In verband met de ontwikkelingen rondom het Stadsforum is dit terrein tijdens de kermis 2023 niet geheel in te zetten voor attracties. Alleen de ruimte aan de zijde van het stadhuis kan hiervoor worden ingezet. Naar alle waarschijnlijkheid is de ruimte vóór de Beljon-fontein wel te gebruiken. Dit gaan we onderzoeken. Het zou een alternatief kunnen bieden voor de afnemende ruimte. Ook het Willemsplein kan ingezet worden. Hier kunnen geen attracties worden geplaatst vanwege de bomen. Bekeken wordt in hoeverre de horecalocatie (Biergarten) hier kan worden geplaatst. Piusstraat Deze straat maakt geen onderdeel uit van de kermis. In de toekomst, als de ontwikkelingen op en rondom het Koningsplein gereed zijn en de verbinding met de Piushaven is een feit, kan wel overwogen worden om de Piusstraat bij het kermisterrein te betrekken, zodat ook de kermis gelinkt wordt aan de vleugel Piushaven. In hoeverre dit i.v.m. de bereikbaarheid van de parkeergarage Koningsplein mogelijk is, is nu nog niet bekend. Dit is iets wat we in 2023 gaan bespreken met de stakeholders. Spoorlaan Dit jaar was het kermisterrein “Spoorplein” optimaal gevuld met attracties.

Door opbouwwerkzaamheden van de diverse attracties was de Spoorlaan (de hoofdaanrij-route voor de hulpdiensten) voor meer dan 12 uur geblokkeerd. In overleg met de hulpdiensten en de exploitanten die een staanplaats hebben op de kermis 2023 bekijken we of een gefaseerde opbouw op dit plein mogelijk is, zodanig dat te allen tijde de calamiteitenroute vrij blijft. Schouwburgring / Bisschop Zwijssenstraat Ook dit jaar heeft een aantal zaken rondom de opbouw van de bierhal op de Beljonfontein bij deze kruising weer voor alle partijen veel energie en tijd gekost. De opbouw van de bierhal en het doorgaande verkeer op een rijbaan, blokkeerden op sommigen momenten de kruising en leverden op sommige momenten chaos op. Zowel het verkeer als de hulpdiensten i.v.m. de calamiteitenroute hebben hier veel hinder van ondervonden. In aanloop naar de volgende kermiseditie wordt dit samen met de hulpdiensten en de opdrachtnemer van verkeerstechnische maatregelen beter in kaart gebracht. Een belangrijke conclusie van de evaluatie en vooruitblik op de terreinen is dat vanwege herontwikkelingen en de verdere vergroening in de stad de ruimte voor het plaatsen van grootvermaakzaken steeds kleiner wordt. Grootvermaakattracties zijn de dragers van de kermis.

Sommige van deze attracties zijn in Nederland exclusief in Tilburg te bezoeken en trekken daarmee veel (inter)nationale bezoekers en kermisliefhebbers. Grootvermaakattracties leveren (inter)nationale media aandacht op en dienen als smaakmakers voor de kermis, zodat de kermis vroeg op het netvlies komt van de bezoekers. Dit type attractie is ook het meest interessant voor samenwerkingspartners en het heeft trekkracht naar andere exploitanten. Grootvermaak speelt ook een belangrijke rol bij de veiligheid. Door een goede spreiding van deze trekkers wordt een loop gecreëerd en spreiding van publiek. Deze spreiding heeft ook een economisch effect: door de loop die ontstaat kunnen meer ondernemers langs en bij het kermislint meeprofiteren van de kermis. De belangrijke functie van grootvermaak wordt bevestigd door de Nederlandse kermisbond en door de kermismeesters van drie andere toonaangevende kermissen. De Tilburgse Kermis wordt hét Nationaal Product genoemd in de kermiswereld en staat op nummer 4 van de Top 100 van openbaar toegankelijke evenementen in Nederland. Als we de eerste drie kermissen in die lijst bekijken zien we dat Tilburg in 2019 36 grootvermaakattracties had, het hoogste aantal (17% van ons totaal aantal attracties).

Daarmee onderscheiden we ons van kermis nummer twee op de lijst (Weert, op plaats 10) met 31 grootvermaakattracties (29%) en kermis nummer drie (Hoorn, op plaats 19) met 25 grootvermaakattracties (34%). Het aantal grootvermaakattracties heeft direct relatie met de positie op de ranglijst en de bezoekersaantallen. Om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van onze kermis blijft gehandhaafd, is het zaak dat bij de herontwikkeling in de stad het behoud van de kermisterreinen gewaarborgd blijft.

Pagina 4

3.

Stakeholders binnenstad en Spoorzone

Binnenstadsmanagement (BMT) Tijdens de vakantiekermis 2021 is de periode van opbouw en afbraak ingekort. Normaliter kunnen exploitanten vanaf dinsdagavond voorafgaand aan de kermis starten met de opbouw en tot woensdag na de kermis 12.00 uur gebruiken voor de afbraakwerkzaamheden. Tijdens de vakantiekermis 2021 was zowel de opbouw- als afbraak periode teruggebracht naar 2 dagen. Dit ter bevordering van de bereikbaarheid van de binnenstad. Door het BMT is ook voorafgaand aan de kermis 2022 verzocht deze verkorte opbouw- en afbraaktijd aan te houden voor de editie 2022. De opdrachtnemer voor de verkeerstechnische en infrastructurele werkzaamheden heeft destijds aangegeven dat dit niet mogelijk is in verband met de vele uit te voeren werkzaamheden voor de kermis. Ook enkele exploitanten van grootvermaakzaken hebben dit jaar toestemming gehad eerder te starten met de opbouw omdat de geldende opbouwdagen niet toereikend zijn. Samen met eerdergenoemde opdrachtnemer wordt voor 2023 bekeken of er een planning te maken is voor de uitvoeringswerkzaamheden die de binnenstad langer voor winkelend publiek bereikbaar houdt. De horeca binnenstad maakt zich zorgen over betaalde festivals/activiteiten tijdens de kermis, zoals Desperados Roadshow. Vanuit het verleden is de kermis een feest voor iedereen en worden vooral gratis evenementen aangeboden.

Door een event met een toegangsprijs is in de Spoorzone blijft een groot deel van de doelgroep op die locatie en verspreidt zich niet verder in de stad. Dit nemen we mee bij de voorbereidingen van de editie 2023 door hierover met de betreffende organisatie in overleg te gaan. De ondernemers Paleisring kijken terug op een zéér geslaagde kermis, heel druk en een erg goede sfeer. Leuke randactiviteiten en een mooi aanbod aan attracties. Een kanttekening hebben de ondernemers over het geluidsmeetpunt omdat er op Roze Maandag gemeten wordt vanuit een punt dat te dicht tegen de attracties aan ligt en zodra de kermis is gesloten op het fietspad.De opstelling van de attracties op de Paleisring was redelijk optimaal. Deze opstelling willen zij graag handhaven voor de editie 2023. Roze Maandag verliep voor de horeca ondernemers op dit kermisterrein soepel. Naar hun idee was er voldoende ruimte voor doorstroming van het publiek. Volgens de horeca ondernemers Paleisring heeft de festivalisering een goede stap voorwaarts gemaakt. Zij stellen voor om voor de komende editie te werken met een interactieve plattegrond, zodat de bezoeker live kan zien wat waar te doen is. De ondernemers in de Stadhuisstraat vonden de bereikbaarheid van de straat slecht vanwege de bouwwerkzaamheden op het Willemsplein. Zij waren slechts via de Oude Markt en de Kattenrug bereikbaar.

Zij stellen voor een betere spreiding van het publiek voor om, net als de kermiszaterdagen, de horecalocatie Stadhuisplein (2022: bierhal) en de horecalocatie pleingedeelte NS (2022: Tirolerdorp) pas te sluiten om 02.00 uur. Dit wordt bij de voorbereidingen van de volgende editie besproken met de interne en externe stakeholders. Vanuit de horeca ondernemers Piusplein is vermeld dat de kermis soepel is verlopen. Vanuit hen de vraag of er mogelijkheden zijn om de straat richting Hendrikhof bij de volgende editie af te sluiten. Het open laten van deze straat heeft voor het Piusplein veel overlast veroorzaakt. Daarnaast vragen zij om naast de beide kermiszaterdagen ook de sluitingstijd van de beide kermisvrijdagen vast te stellen op 02.00 uur. Dit wordt in de voorbereidingen voor de volgende kermiseditie nader bezien. Winkeliers Binnenstad Tilburg (WBT) De winkeliers hebben de algehele uitstraling van de kermis als goed ervaren. Zij vinden de activiteiten die ingezet zijn in het kader van de festivalisering van de kermis een goede stap voorwaarts. Daarnaast gaven ze aan dat het leek of het geluid van de kermis minder was dan afgelopen jaren. Positief ervaren zijn de vlaggetjes in de winkelstraten. De winkeliers vragen dit de komende jaren verder uit te breiden naar andere straten zoals het Dwaalgebied.

Voor 2023 wordt voor de winkeliers, hun bezoekers en leveranciers een routing gemaakt om de winkelstraten te bereiken buiten het kermisterrein. Het blijft ook mogelijk om via het kermisterrein naar de winkeliers te gaan. Klankbordgroep Het Laar De leden van deze klankbordgroep gaven aan dat zij geen overlast hebben ondervonden van het kermisdorp. Dit jaar is in hun beleving goed verlopen.

Pagina 5

Klankbordgroep Spoorzone De klankbordgroep Spoorzone geeft jaarlijks zeer uitgebreide en vaak kritische feedback. De klankbordgroep is van mening dat er te veel evenementen, waaronder zij ook de kermis scharen, plaatsvinden in het gebied Spoorzone. Deze evenementen, waaronder de kermis, tasten hun woon- en leefomgeving gedurende langere tijd aan. Voor de kermis willen ze een sluitingstijd van 23.00 of 24.00 uur. Nu sluit de kermis op alle dagen om 01.00 uur, met uitzondering van de laatste zondag, dan sluit de kermis 24.00 uur. Andere stakeholders die ook aan het kermislint zitten hebben in hun evaluatie geen melding gemaakt van het eventueel vervroegen van de sluitingstijd. Daarom stellen wij voor de sluitingstijden te handhaven. We willen de sluitingstijden die we al jaren hanteren, voortzetten, omdat eerder sluiten ten koste gaat van de festivalisering van de kermis, de duidelijkheid voor publiek, exploitanten en handhavers. De evenementen, de horecalocatie Stadhuisplein (2022: bierhal) en de horecalocatie pleingedeelte NS (2022:Tirolerdorp) mogen op beide zaterdagen de deuren om 02.00 uur sluiten. De klankbordgroep geeft aan veel overlast te hebben ondervonden van de livemuziek bij ‘Het café van de kermis’ (dit is een attractie) op Roze Maandag. Deze overlast vindt de klankbordgroep niet te verdragen naast het reguliere kermisgeluid.

Het kermishandhavingsteam heeft iedere dag op meerdere momenten geluidsmetingen gedaan. De tijden waarop zijn daarentegen wel steekproefsgewijs. Er is een enkele keer een overschrijding geconstateerd en dit is afgehandeld door middel van een goed gesprek waardoor handhaving in het vervolg niet meer nodig was. Daarnaast ziet de klankbordgroep in het kader van festivalisering dat voor de kermis in zijn totaliteit entree wordt gevraagd om mogelijk de drukte te beperken. Dit staat haaks op onze visie en de inzet op inclusiviteit en ‘kermis voor iedereen’. De klankbordgroep vindt de schoonmaak in de buurten beter dan vorig jaar. De klankbordgroep zou graag zien dat de aandacht voor schoonmaken en groen het hele jaar door aanwezig zou zijn. Een nadeel is dat het schoonmaken in de nachtelijke uren na afloop van de kermis al wordt uitgevoerd. Dit wordt voor de editie 2023 meegenomen. 4. Facilitaire zaken We gaan voor de editie 2023 bekijken in hoeverre het mogelijk is om in overleg met een gevestigde horecaondernemer een foodcorner aan het kermislint in te richten met enkele vegetarische en/of biologische producten. Hiermee wordt de kermis een beetje duurzamer. En het draagt bij aan de inclusieve kermis voor iedereen. Het evenemententerrein het Laar wordt steeds minder geschikt om te gebruiken als woonwagendorp.

Dit vanwege de uitbreiding van het verzorgingstehuis het Laar en de mogelijke plaatsing van flexwoningen in de toekomst. Er is steeds minder ruimte voor het plaatsen van de salonwagens van de exploitanten. Ook de aanwezige voorzieningen voor riolering en water zijn verouderd en vertonen steeds meer gebreken. Verder is de locatie het Laar te klein om te voldoen aan de vereisten van de BGBOP (Besluit brandveilig gebruik en de basishulpverlening overige plaatsen). We hebben extra maatregelen getroffen om de risico’s rondom brandveiligheid zo laag mogelijk te houden. Er zijn geen incidenten geweest en de opstelling op het Laar zag er goed uit en conform afspraken. Voorstel is om zolang er geen goed alternatief is voor het Laar we de opstelling en de genomen maatregelen hanteren. Tegelijkertijd blijven we op zoek naar langdurige locaties waar we voor de toekomst gebruik kunnen maken voor het plaatsen van het kermisdorp. Hierover gaan we in overleg met onze randgemeenten. Exploitanten mogen, conform de verpachtingsvoorwaarden, acht dagen (op donderdag) voorafgaande aan de eerste kermisdag vanaf 18.00 uur arriveren op het Laar. Dit jaar hadden met name exploitanten op het Laarveld Oost vroegtijdig hun woonwagens geparkeerd. We attenderen exploitanten van deze locatie nogmaals dat dit niet de bedoeling is.

Dit jaar is, naast de inzet van beveiliging, ook een oud-kermisexploitant gevraagd te helpen de woonwagens op de plaats te zetten. Dit heeft goed gewerkt. Deze werkwijze wordt ook voor de komende editie ingezet. Al enkele jaren wordt voor de stroomvoorziening kermis een bedrag per kwh van € 0,23 doorberekend aan de exploitanten. Dit bedrag is ook als zodanig de afgelopen jaren in de voorwaarden opgenomen. Vanwege de stijgende energieprijzen wordt in het land gemiddeld nu een prijs per kwh gevraagd van € 0,28. Wij gaan deze stijging niet verrekenen in onze prijzen. Hiermee zorgen we dat uiteenlopende exploitanten blijven inschrijven voor onze kermis. En dit draagt bij aan een attractieve kermis. Pagina 6

Op dinsdag-, woensdag- en donderdagmiddag tijdens de kermis zijn de exploitanten van grootvermaak en kinderzaken verplicht om voor gereduceerde tarieven te draaien. Voor de komende editie wordt in de verpachtingsfase aan de exploitanten van grootvermaak en kinderzaken verzocht een gereduceerd tarief in een percentage aan te geven. Voor exploitanten van attracties die vallen onder de categorie Oefeningsspelen, Consumptieve zaken is het nog geen verplichting om drie middagen gereduceerde prijzen aan te bieden. Aan de exploitanten van consumptieve zaken en oefeningsspelen wordt voor de volgende editie gevraagd op welke wijze zij tijdens de reductiemiddagen willen inspelen. Wij sturen er op aan dat op deze middagen alle zaken een gereduceerd tarief hebben of een bepaalde kortingsactie. Ook deze kermis reed weer dagelijks een kermistreintje langs de kermispleinen en de winkelstraten in Tilburg. Dit was ter vermaak. Het was ook een mooie attractie voor mensen die niet goed ter been zijn, of kinderen die niet al te lang kunnen lopen. Van dit treintje hebben circa 3.000 mensen gebruik gemaakt. Vorig jaar stond in de voorwaarden dat de personenauto´s van exploitanten geparkeerd moeten worden in de aangewezen parkeergarages of op de aangewezen bovengrondse parkeerterreinen / parkeerplaatsen.

De exploitant kon bij inschrijving aangeven of hij hiervoor en zo ja hoeveel abonnementen hij hiervoor af wil nemen. De kosten hiervan kwamen voor rekening van de exploitant. Dit jaar werden er door het Parkeerbedrijf geen abonnementen meer uitgegeven. Reden hiervan is dat steeds meer bewoners in de binnenstad een abonnement nodig hebben voor het parkeren van hun auto. In het kader van de gastvrijheid, willen we ook voor de exploitanten een parkeerplaats regelen, al dan niet in een parkeergarage. Samen met het Parkeerbedrijf wordt voor de volgende editie gezocht naar een oplossing. Het wildparkeren van fietsen blijft een probleem. Dit geldt niet alleen tijdens de kermis maar is een structureel probleem. Het uitbreiden van de fietsenstallingen is, niet de oplossing. Overal rondom het kermisterrein stonden fietsen geparkeerd terwijl in de stallingen nog ruimte vrij was. We gaan in 2023 bekijken op welke wijze we dit kunnen aanpakken. Als blijkt dat de activiteiten in de vleugels leiden tot meer mensen die met de fiets komen waardoor er dus meer stallingen nodig zijn, wordt dit in de voorbereidingen voor de volgende editie meegenomen. Dit kan dan wel leiden tot een stijging van de kosten (tijdelijke fietsenstallingen en inzet personeel).

Dit jaar hebben we op de laatste zaterdag een pilot gedraaid om de consumptieve zaken in plaats van om 01.00 uur om 01.30 uur te sluiten voor een betere spreiding van het publiek. Deze langere opening heeft bijgedragen aan een natuurlijke leegloop van de kermis. Ook voor de kermiseditie 2023 mogen consumptieve zaken open blijven tot 01.30 uur. Dit gebeurt zonder muziek tussen 01.00 en 01.30 uur. Het Tirolerdorp, de horecalocatie Stadhuisplein mogen op beide kermiszaterdagen tot 02.00 uur open blijven. 5. Kermis en groen Het plaatsen van attracties in de binnenstad in relatie tot het aanwezige groen is altijd een belangrijk aandachtspunt. Samen met de betrokken afdeling Ruimtelijke Uitvoering en de Stichting Stadsbomen kijken we hoe de kermis met dezelfde of meer attractiviteit nog boomvriendelijker kan worden gemaakt. Het is noodzakelijk dat door de afdeling RUV de juiste spanwijdtes van de bomen in de binnenstad opgenomen wordt in Geo informatie. Op basis van deze informatie worden attracties bij de verpachting geplaatst. Dit jaar zijn er voor de kermis twee hagen door de Diamantgroep verwijderd en na afloop van de kermis weer teruggeplaatst. Ook heeft de Diamantgroep op drie locaties enkele takken afgezaagd of omhoog getrokken met spanbanden. De kermis heeft veel impact op de openbare ruimte en dan met name op de ‘groene’ openbare ruimte.

Gezien het feit dat er veel geïnvesteerd gaat worden in deze “groene” openbare ruimte in de binnenstad is het noodzakelijk om hier voldoende rekening mee te houden en te zorgen dat het toezicht goed geregeld is. We gaan onderzoeken of het mogelijk is om 365 dagen een aantrekkelijk stad te maken. Als we slim en innovatief de openbare ruimte vormgeven kunnen we én een groenblauwe stad én een evenementen- en kermisstad zijn. Een inrichting van de openbare ruimte die flexibel benut kan worden. De tijd is er rijp voor waarbij we bovendien in de toekomst minder ‘asfalt’ willen in de stad en meer ruimte geven aan fietser, voetgangers en groen. Natuurlijk moeten we daarbij creatieve en toekomstbestendige keuzes maken Pagina 7

voor met name het grootvermaak als drager van onze kermis. Het ambitieuze 013 parken programma, gelanceerd in deze bestuursperiode, is hierin de grote kans om het waar te maken. 6. Dieren op de kermis Al jaren kunnen kinderen tijdens de kermis tegen betaling op een pony rijden. De betreffende exploitant heeft meestal een staanplaats in de Telegraafstraat. Binnen de verpachting van de kermis zal het dierenwelzijn getoetst worden op basis van de actualisatie dierenwelzijn. De Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA) benadrukt dat de gezondheid en huisvesting belangrijk is bij evenementen en ook het aanmelden van de paarden en pony's. Pony’s zijn de enige dieren die als attractie op de kermis worden ingezet. 7. Duurzaamheid Kermis Tilburg loopt ten opzichte van andere kermisgemeenten voorop op het gebied van verduurzaming rondom stroomvoorziening. We geven onze stroomleverancier de mogelijkheid om te innoveren en te testen voor de toekomst. De afgelopen jaren heeft de stroomleverancier intensief met ons samengewerkt om tot een oplossing te komen voor de verduurzaming van onze kermis voor de toekomst. Dit heeft geresulteerd in de ontwikkeling van een accusysteem dat aan de hoogste eisen voldoet. De veiligheidsregio had grote moeite met het feit dat alle accusystemen tot dan toe gebruik maakt van Lithium-ion batterijen.

Nu is een partner gevonden in Green Battery en Smart Grid, en er is gebruik gemaakt van een accu op basis van Lithiumijzerfosfaat. De risico’s van deze lithium ijzerfosfaat batterijen zijn een stuk lager dan de lithium ion batterijen en daarmee veiliger. Dit jaar hebben we twee accusystemen getest op de kermis, met succes. Dit heeft de gemeente twee aggregaten en vele liters diesel en veel CO2 bespaard. Voor de Burgemeester Brokxlaan hebben we ook dit jaar weer gebruik gemaakt van aggregaten met het DeNOx systeem. Dit houdt in dat de aggregaten de minimale hoeveelheid NOx (stikstofoxide) uitstoten. Vorig jaar werden de aggregaten nog getankt met HVO50. Dit jaar hebben we gebruik gemaakt van HVO100. Dit is de schoonste brandstof op dit moment. De CO2 ( koolstofdioxide) uitstoot wordt zo met tot wel 90% verminderd. Niet alleen de CO2 wordt flink gereduceerd ook de uitstoot van fijnstof, koolwaterstof, koolmonoxide en PAK’s (Polycyclistische Aromatische Koolwaterstoffen) worden tot een minimum teruggebracht. De aggregaten in deze opstelling met deze brandstof zijn de schoonste en meest duurzame oplossing op dit moment. Ook de urine vanuit de urinoirs is dagelijks verzameld en naar de zuiveringsinstallatie gebracht om vanuit daar te worden hergebruikt. Andere zaken waarop we fors inzetten rondom afval, met name hergebruik, leest u terug bij kopje 9.

Verder hebben we een prijs uitgereikt aan de meest duurzame exploitant. De winnaars die een staanplaats kregen voor volgend jaar, hebben o.a. afvalbakken gecreëerd passend bij de huisstijl van de kermis en van de attractie, elektrisch vervoer geregeld om duurzaam te bevoorraden en een verzamelplaats voor petflesjes op ludieke wijze ingericht waarvan de opbrengst naar het goede doel ging. Voor de evenementen in de stad zijn de Richtlijnen duurzaamheid in voorbereiding. Zodra deze gereed zijn, zullen deze ook gaan gelden voor de kermis. 8. Kermisevenementen Tijdens de kermis 2022 hebben er verschillende evenementen plaatsgevonden. Aan de betreffende organisatoren was een evenementenvergunning verleend. Ook dit jaar is gebleken dat het proces van vergunningverlening moeizaam verloopt. Reden hiervan is met name het niet tijdig aanleveren van de benodigde stukken door de organisatoren. Om hierin de regie te pakken, gaan we voor dit proces dezelfde werkwijze hanteren als bij de carnavalsevenementen 2022. Dit houdt in dat we samen met de organisatoren bekijken welke wijzigingen ten opzichte van de vorige kermiseditie worden doorgevoerd, en we samen met hen een plattegrond aanmaken die als bijlage gevoegd moet worden bij de evenementenvergunning aanvraag.

We vragen de organisatoren dezelfde opstellingen aan te houden als het jaar ervoor waardoor het aantal constructieve berekeningen beperkt blijft. De horecalocatie Stadhuisplein (2022: bierhal) en de horecalocatie pleingedeelte NS (2022:Tirolerdorp) worden gezien als een attractie. Hierop zijn de verpachtingvoorwaarden en de daarbij behorende bijlagen van toepassing. In de verpachtingvoorwaarden zijn dezelfde voorwaarden opgenomen als voor een evenementenvergunning. Deze werkwijze wordt voortgezet voor komende kermisedities. Wel worden beiden Pagina 8

beoordeeld tegelijkertijd met de overige aanvragen voor kermisevenementen. Op deze wijze krijgen ook de hulpdiensten op voorhand meer inzicht in deze attracties. Het festival Desparados heeft dit jaar drie dagen plaatsgevonden aan de Spoorboulevard en een gedeelte van de Wagenmakerij. Het festival is zeer gemoedelijk verlopen, er waren nauwelijks opstootjes en een fijne uitloop. Een nieuw publiek (gemiddelde leeftijd 22 jaar) heeft een bezoek gebracht aan Desparados. Dit draagt bij aan de inclusiviteit van de kermis en de festivalisering. De organisatoren geven dat de huurkosten van de Wagenmakerij hoog zijn, gezien het feit dat deze hal praktisch niet bruikbaar is, vanwege de onlangs geplaatste stutpalen En de organisatoren willen meer zichtbaarheid voor hun ingang. Dit heeft consequenties voor de opstelling van de kermis op het NS-plein. In het voortraject gaan we hierover in gesprek met de organisatie met als doel het maken van een opstelling op het NS-plein die tot ieders tevredenheid is. Daarnaast zal met de organisatie van dit festival het gesprek worden aangegaan om het festival wederom 10 dagen te laten duren. Er zijn meerdere signalen binnengekomen over de toegangsprijs van dit festival. Een toegangsprijs past niet goed bij het inclusieve kermisfestival voor iedereen. We zullen kijken hoe we het festival weer gratis toegankelijk kunnen maken.

Dit kan financiële consequenties hebben. Lunalunaluna heeft dit jaar voor het eerst plaatsgevonden in het Wilhelminapark gedurende de laatste 5 kermisdagen. De locatie Wilhelminapark is zeer goed bevallen, zowel bij de organisatie als voor de bezoekers. De organisatie wil graag verder met deze locatie in de toekomst. Daarbij zijn wel enkele technische verbeterpunten te benoemen. De inzet van het Wilhelminapark in de komende jaren sluit uitstekend aan bij het streven om de kermis meer over de stad te verspreiden met aanvullende evenementen. Of in de toekomst voor een periode van 5 of 10 dagen wordt gekozen hangt af van de interne evaluatie en de ondersteuning vanuit gemeente en kermis, waarbij te denken valt aan financiële steun en de inzet van beveiligers, aldus de organisatie. Die inzet liet dit jaar volgens de organisatie te wensen over. Er is minimaal een hondenbeveiliger nodig of twee personen. Ook de beveiliging geeft aan op deze locatie niet alleen te willen staan. De organisatie heeft nu enkele nachten eigen mensen moeten ingezet voor de veiligheid. Tijdens de opbouw en de afbraak heeft de organisatie in goed overleg gewerkt met de Stichting Stadsbomen om eventuele schade aan de bomen in het park te voorkomen. Stichting Stadsbomen heeft ook aangegeven dat dit succesvol en volgens afspraken is verlopen.

Het vergunningtraject liep zowel voor de organisatie als cluster Vergunningen erg stroef. Reden hiervan was vooral het niet op tijd aanleveren van de benodigde gegevens. Dit heeft geleid tot irritatie bij beide partijen. Vanuit cluster Vergunningen wordt aangegeven dat de organisatie geholpen moet worden. Ze moeten geholpen worden om een goede aanvraag in te dienen. Deels kan cluster Vergunningen dit maar grotendeels is het afhankelijk van de kwaliteit van de aanvraag die de organisatie zelf moet verzorgen. Cluster Vergunningen kan niet geheel helpen omdat wij een toetsende rol hebben. Vanuit de exploitanten werd aangegeven dat de locatie voor dit evenement te ver van de kermis was verwijderd. De kermisbonden zijn van mening dat de openingstijden van dit evenement gelijk moeten lopen met de tijden van de kermis. Dit wordt besproken met de organisatie voor een eventuele volgende editie. Dit jaar is gedurende de eerste vier kermisdagen een kermisrestaurant geëxploiteerd op Fier en Top. Dit was een groot succes. Alle dagen zat het restaurant vol. Binnenkort wordt hiervoor, in samenspraak met afdeling Inkoop, een concessie opgestart voor de komende vier jaren. De gehandicaptenmiddag (georganiseerd door de Stichting Werkgroep Recreatie Gehandicapten Gewest Tilburg) tijdens de kermis bestond dit jaar 50 jaar. De organisatie kijkt terug op een geslaagde editie.

Er waren dit jaar wel minder deelnemers dan vooraf ingeschat. Dit was mede het gevolg van een tekort aan vrijwilligers bij de diverse instellingen. Volgend jaar hoopt de organisatie weer op 1.400-1.500 deelnemers uit te komen. Vanuit ‘Serve the city’ (studenten vanuit de universiteit) is dit jaar een actie opgezet voor bijna 100 kinderen uit gezinnen met een kleinere portemonnee. Die kinderen kregen enkele gratis kaartjes voor attracties en een kermisversnapering. Zij hebben deze kinderen een onvergetelijke middag bezorgd. Ten behoeve van Amarant zijn dit jaar voorafgaand aan de kermis gedurende enkele dagen twee attracties geplaatst, waarbij bewoners van Amarant gebruik konden maken. Bewoners konden in beide attracties met bed en/of rolstoel deelnemen aan de rit.

Pagina 9

De afgelopen jaren is er een Kermisrun Tilburg georganiseerd. Voorheen deed Golazo dit. Dit jaar gaven zij aan geen run tijdens de kermis te organiseren. Daarom heeft dit jaar hebben de organisaties Atilla en Warandaloop de kermisrun georganiseerd. Het was een groot succes. Het Brabants Dagblad vermeldde de run als één van de hoogtepunten van de Tilburgse Kermis met ruim 700 deelnemers tussen 5 en 75 jaar, uit de provincie Noord-Brabant maar ook daarbuiten. De route liep van 013 naar de Piushaven, via het centrum naar de Spoorzone en het Spoorpark en weer terug naar het Besterdplein en dan naar de finish. Onderweg waren 12 attracties opengesteld waaraan de deelnemers van de run deel konden nemen. De route ging door tien gebouwen. Het stadskantoor en het Factorium. Deelnemers kregen een veelzijdig beeld van Tilburg. De 75 vrijwilligers van, van Willem II, carnavalsvereniging De Gaoteblaozers en van de scouting kijken tevreden terug. De nieuwe allianties zijn ook in de toekomst bruikbaar. Bedrijven en instellingen die meewerkten vroegen allemaal of ze volgend jaar weer mee konden doen: van Coolblue tot Albert Heijn, van het Factorium tot de LocHal en van RAW tot PapaJim’s Sportbar. Ook dit jaar was er weer een kermistentoonstelling; de 20ste editie. Wederom een geslaagd evenement met maar liefst 25.000 bezoekers. Dit jaar stond de spiegeltent op de Spoorlaan.

Een locatie die voor de organisatie prima is bevallen. Zij hebben geconstateerd dat op deze locatie de tentoonstelling meer bezocht werd door een jonger publiek. Echter de beide kermisbonden zien de tentoonstelling graag als verlengstuk van de nostalgische kermis en dus een opstelling in de buurt hiervan. Stichting Roze Maandag In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat Roze maandag 2022 een top editie was. Echter wordt door de Stichting de boodschap gemist. Zij gaan hierin voor de editie 2023 meer inzetten door de boodschap het gehele jaar te verspreiden en meer aan te sluiten bij andere activiteiten / evenementen via de agenda van het jaar. De Stichting gaat meer inzetten op de valse start; de zondag voorafgaand aan de roze maandag. Samen met kermis FM en horeca binnenstad gaan ze dit aan pakken. Ook wil de Stichting meer de jongeren doelgroep aanhaken, door gastcolleges te geven op scholen of anderszins. De organisatie van de pride walk lag dit jaar in handen van de gemeente. Dit wil de Stichting graag handhaven. De walk 2022 was een groots succes. Voor 2023 worden bedrijven die aan de route liggen gevraagd iets te doen aan de aankleding. Voor 2023 gaat de Stichting op zoek naar sponsoren die een bijdrage willen leveren aan de Roze Maandag. Dit jaar heeft de Roze Maandag-expres (trein) weer gereden. Dit jaar van Rotterdam, via Breda naar Tilburg.

Het concept is vormgegeven door Albert Heijn, de Nederlandse Spoorwegen, Stichting Roze Maandag, Bonheur Tilburg, gemeente Tilburg en Radio NL. Alle kaarten zijn verkocht en er was veel vermaak in de trein. Na de aankomst van de trein vond vanaf het station de Pride Walk plaats richting de openingslocatie van de Roze Maandag. En er namen 3.000 mensen aan deel. De trein was een gigantisch succes. Voor 2023 wordt geprobeerd nog meer de landelijke media en besturen / lhbt organisatie van de tussenliggende steden te betrekken. Ook het tijdstip van vertrek wordt op een later tijdstip gezet. Kermis FM Tilburg De vrijwilligers van Kermis FM kijken terug op een geslaagde en leerzame kermiseditie. De toekomst is een uitdaging. Het Kermis FM bestuur geeft aan dat het met de huidige begroting niet meer lukt om een volwaardige editie te organiseren. Dit jaar verwachten ze 15.000 euro rode cijfers te schrijven. De oorzaak ligt in sterk gestegen kosten: energie is duurder; de leveranciers hebben personeelstekorten en de vraag naar apparatuur en facilitaire diensten is gigantisch gestegen. Dat betekent in het geval van sommige leveranciers een prijsstijging van meer dan 100 procent. In het najaar vindt hierover een gesprek plaats met de organisatie van Kermis FM.

Dit jaar heeft Kermis FM de opening van het kermiscarnaval verzorgd met optredens op het plein voor de kerk, omdat het evenement op het Piusplein niet door kon gaan. Het bestuur waardeert de flexibiliteit vanuit de gemeente met de vergunningen voor zowel de kermiscarnaval-showcase als het aanpassen van de tijden voor de uitzendingen. Kermis FM wil in de toekomst mogelijk vaker mini-evenementen organiseren, om content aan 'op te kunnen hangen', en ook om aan te sluiten bij de visie 2021-2024. In hoeverre dit mogelijk is wordt te zijner tijd bezien. Pagina 10

9. Pachtopbrengsten en kosten In Tilburg werken we met een verpachtingssysteem dat is gericht op het verhogen van de kwaliteit van attracties. Het biedt een basis om de betrokkenheid van exploitanten en de samenwerking tussen de exploitanten en de horeca en ondernemers in de stad te vergroten. Het systeem zorgt ook voor de betaalbaarheid van de kermis. De dalende pachtinkomsten uit het verleden hebben we vóór corona weten te stabiliseren en in 2019 was er sprake van een heel lichte stijging. (€ 1.064.000 in 2017, € 1.055.000 in 2018 €1.066.000 in 2019). Daar is nu geen sprake meer van. Exploitanten hebben geen reserves meer en kunnen geen risico’s meer nemen. Daarbij opgeteld worden de stijgende kosten voor de exploitanten, door personeelstekorten, keuringen en eisen vanuit wetgeving, de duurzaamheidsmaatregelen ende elektriciteitskosten. Dit heeft invloed op de prijs die zij willen betalen om op de Tilburgse kermis te staan. Na de bijstelling van de tussenrapportage op de begroting zijn de pachtopbrengsten € 2.000 meer dan begroot. De pachtopbrengsten 2022 bedragen € 932.000. De kosten voor onze kermis zijn ook gestegen en zijn € 17.000 hoger dan begroot. Dit betekent dat we uiteindelijk ten opzichte van de begroting € 15.000 te kort komen. Voor de volgende editie houden we rekening met een verdere kostenstijging, mede door de energieprijzen en duurder wordende voorzieningen.

In de onderstaande tabel de resultaten van 2016-2019 en 2022. Een negatief getal is een tekort. Kermis 2016

Kermis 2017

Kermis 2018

Kermis 2019

Kermis 2022

Inkomsten

€

1.135.000

€ 1.064.000

€ 1.055.000

€ 1.066.000

€

Uitgaven

€

1.071.000

€ 1.178.000

€ 1.171.000

€ 1.216.000

€ 1.315.000

932.000

Saldo

€

64.000

€ -113.000

€ -117.000

€ -150.000

€ -383.000

De cijfers over 2022 zijn nog niet definitief. De kermis is net afgelopen en we zullen een aantal facturen nog ontvangen. De belangstelling voor de dorpskermissen loopt terug. Dat is een trend die overal in Nederland plaatsvindt. Financieel hebben dorps-/stadsdeelkermissen het lastig, ook in onze gemeente. Daarnaast zorgt de nasleep van Corona financieel voor minder bestedingsruimte voor de kermisexploitanten. Ten opzichte van de inkomsten (€ 36.000 conform begroting) hebben we kosten (ca. € 50.000) in beeld gebracht. Dit levert een negatief resultaat op van € 14.000 (voorlopige cijfers). De kosten staan begroot voor € 64.000, waardoor we uiteindelijk ten opzichte van de begroting € 14.000 over hebben. De winst ligt nog steeds op het sociaal-maatschappelijke vlak. Dorpsgenoten ontmoeten elkaar, en de kermis kan een aanleiding zijn om nevenactiviteiten te ondernemen. Hierbij ook de opmerking dat de cijfers nog niet definitief zijn. Kermis Udenhout moet zelfs nog plaatsvinden. 10. Schoonmaak / reiniging kermisterrein Deze editie van de Tilburgse Kermis is niet te vergelijken met de voorgaande twee edities van de vakantiekermis. Hierom is het goed om een vergelijk te maken met de Tilburgse Kermis in 2019. Sinds vorig jaar zetten we nog een extra stap op het gebied van duurzaamheid.

We zamelen namelijk KGA (Klein Gevaarlijk Afval) en klein huishoudelijk afval apart in met de MRS (Mobiel Recycle Straat). Bezoekers van de Tilburgse Kermis en de exploitanten kunnen op deze manier KGA inleveren. We zijn met de MRS op beide zaterdagen en zondagen van 13.00u tot 22.00u aanwezig op de kermis. Voor het eerst is er met Tilburg Schoon een prikactie georganiseerd. Dit leverde enthousiaste reacties op. Vrijwilligers verzamelden afval en leverden dit in tegen een te verloten prijs. We hebben dus nog steviger ingezet op afvalscheiding en hergebruik. Ook tijdens deze editie is er gekozen voor bronscheiding voor zowel bezoekers als exploitanten. Voor de bezoekers zijn de welbekende afvaleilanden ter beschikking gesteld die bestaan uit restafval en PMD. Daarnaast is er dit jaar voor gekozen om etensresten/GFT apart in te zamelen middels aparte eilanden die bij de foodpleinen geplaatst zijn. Voor de exploitanten zijn 1100 liter rolcontainers restafval en papier geplaatst. Daarnaast zijn BAT foliezakken uitgedeeld aan de exploitanten. Exploitanten hadden de mogelijkheid om hier hun folies in te zamelen en deze bij de papiercontainers te plaatsen. In de weekenden is de MRS (Mobiele Recycle straat) geplaatst waar bezoekers hun KGA konden inleveren. Deze acties hebben geleid tot de onderstaande ingezamelde gewichten: Pagina 11

Restafval PMD * Papier & Karton KGA Etensresten/GFT Folies

66.470 kg 2.240kg 1.350 kg 110 kg 0 kg 100 kg

(2019 74.160 kg) (2019 2.820 kg) (2019 1.460 kg) (pilot Mobiele Recycle Straat)

*plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blik) en drankpakken Uit de ingezamelde gewichten blijkt dat 2022 een vergelijkbare editie is geweest met 2019. Voor de volgende editie gaan we weer ene stap verder om de dienstverlening te optimaliseren en nog betere resultaten te behalen op het gebied van afvalscheiding. •

• •

•

Het eerste weekend heeft stadstoezicht geen ochtendrondes gelopen met het BAT over het kermisterrein. Helaas was er daardoor geen gelegenheid om ondernemers die gebruik maakten van de exploitantencontainers aan te spreken. Het is lastig om in de dagen daarna illegale stort/bijplaatsing te voorkomen. Toezien op het scheiden van afval bij exploitanten kan nog beter gecontroleerd worden om een beter scheidingsresultaat te behalen. Afstemming omtrent het inzamelen van de rode loper die o.a. gebruikt is voor de fastlanes, dient beter afgestemd te worden. Nu heeft het BAT het initiatief genomen om de roze loper zelf te verwijderen en in te zamelen, wat niet volgens afspraak is geweest. Op de socials is weinig aandacht besteed aan afvalscheiding op de Tilburgse Kermis. Voor komende editie is het belangrijk om hier meer aandacht aan te schenken.

Voor wat betreft de reiniging na afloop van de kermis, dient voorafgaand aan de editie 2023 duidelijke afspraken gemaakt te worden met de Diamantgroep. Hierbij wordt ook BMT betrokken zodat ook zij de juiste verwachtingen hebben omtrent de reiniging na afloop van de kermis. BMT is, net zoals na afloop van andere evenementen in de binnenstad, van mening dat de stad niet op de juiste wijze gereinigd wordt. 11. Communicatie Na twee jaar een aangepaste kermis door de coronamaatregelen, was het van 22 juli tot en met 31 juli weer Tilburgse Kermis zoals we die gewend zijn. Qua communicatie bood deze editie de eerste echte mogelijkheid om de samenwerking met de werkgroep communicatie/marketing in de praktijk vorm te geven. Samenwerking gemeente en werkgroep communicatie/marketing De communicatiekanalen van de Tilburgse Kermis zijn overgedragen aan de werkgroep communicatie/marketing, alsmede de huisstijl. Als gemeente zijn en blijven we echter verantwoordelijk voor de communicatie rondom de hygiëne-informatie zoals wegafzettingen, parkeervoorzieningen, etc. Deze communicatie verliep via de reguliere gemeentelijke kanalen. De website kermisfestivaltilburg.nl, met daarop content vanuit de werkgroep, was dit jaar voor het eerst in de lucht. Op deze website en bijbehorende social media werd gecommuniceerd over alle side-events van de kermis.

Voor de start van de kermis trok de site ongeveer 1500 bezoekers per dag, de week ervoor werden zo’n 2.500 bezoekers gehaald oplopend tot zo’n 400 unieke bezoekers per dag tijdens de kermis. Ook de Facebooken Twitter-accounts behorend bij detilburgsekermis.nl maakten een groei door. De samenwerking tussen gemeente en werkgroep verliep goed maar behoeft nog verdere finetuning, met name in de afstemming voorafgaand aan de kermis. Dit wordt door betrokken partijen opgepakt, en meegenomen in de communicatiestrategie. Veiligheid en operationele aspect Communicatie over veiligheidsaspecten van de kermis blijft primair een rol van de gemeente. Uitgangspunt voor de communicatieve operatie vanuit die invalshoek zijn de dagelijkse omgevingsanalyses, die in opdracht van team Woordvoering (Bestuurszaken) elke dag door een externe partij werden aangeleverd. In een omgevingsanalyse wordt in beeld gebracht wat er leeft in de maatschappij rondom een onderwerp of issue. Pagina 12

Een omgevingsanalyse is communicatie-tool die ingezet wordt om vanuit de beleving van het publiek een communicatiestrategie op te zetten, te volgen en te verfijnen. Zo ontstaat een aanpak die de buitenwereld naast de eigen gewenste boodschap centraal stelt. Het geeft inhoud, taal en beeld aan de opvattingen op dat moment, opvattingen die van invloed zijn op afwegingen die je in je operatie moet maken. De omgevingsanalyses zijn een belangrijke basis voor het gesprek in het tactisch- en veiligheidsoverleg. Woordvoering en samenwerking mediapartners De Tilburgse Kermis is altijd een mediageniek evenement. Het aantal persvragen dit jaar was echter gering; om en nabij de 40 die bij woordvoering binnen kwamen. Het biedt een mooie kans om naast een communicatiestrategie te gaan werken met een mediastrategie om Tilburgs’ meest bekende evenement nog beter op de kaart te krijgen. Belangrijke mediapartners op de kermis zijn KermisFM en Omroep Tilburg. Voor de volgende editie is het interessant die samenwerkingen verder uit te diepen en op vernieuwende wijze vorm te geven. 12. Kermishandhavingsteam Jaren geleden zijn de handhavingsscenario’s beschreven. Deze worden ieder jaar opnieuw bekeken en herschreven indien nodig. Hierin wordt vermeld wie op welke verpachtingsvoorwaarde handhaaft.

In overleg met het handhavingsteam en het kermisteam worden deze voor de komende editie onder de loep genomen en zo nodig herzien. Zowel bij de opbouw als bij de afbraak is het noodzakelijk dat er een veiligheidszone rondom een attractie wordt gemaakt, waar publiek niet onder door kan fietsen of lopen. Dit wordt in de voorwaarden 2023 als aandachtspunt opgenomen. 13. Veiligheid en openbare orde De opstelling was dit jaar ruim opgezet waardoor het qua crowdmanagement goed te managen was. Grootste aandachtspunt is de Paleisring waarbij op Roze Maandag crowdmangement maatregelen nodig waren. Deze maatregelen hebben geen invloed gehad op de bedrijfsvoering van de horeca, evenementen en/of de attracties. De fastlanes (routes achter attracties door) hebben wederom bewezen van toegevoegde waarde te zijn. Betere verwijzing hierna kan eventueel via plaatsing van LED-schermen zodat het publiek op een juiste wijze geïnformeerd wordt over een alternatieve route op het kermisterrein. Bij diverse toegangen tot de kermis zijn ook dit jaar vaste of mobiele barrières geplaatst. Deze maatregelen zullen ook voor de editie 2023 geplaatst worden. De locaties hiervoor dienen in een eerder stadium afgestemd te worden met de opdrachtnemer . Ook dient iedere locatie voorzien te worden van een bord met parkeerverbod zodat duidelijk is dat voor de barrières niet geparkeerd mag worden.

De samenwerking met het beveiligingsbedrijf is prima verlopen. Vanwege het personeelstekort was het voor dit jaar niet mogelijk om voor sommige diensten beveiligers in te zetten met het juiste profiel. Dit verdient extra aandacht voor de editie 2023. Ook kan voor deze editie overwogen worden om voor statische punten zoals een oversteek en voor crowdmanagement op de drukkere dagen service medewerkers in te zetten. De locatie van de bierhal op het Stadhuisplein leidde soms tot gevaarlijke verkeerssituaties. Op dit moment is de locatie voor 2023 nog niet bekend maar deze dient te zijner tijd voldoende aandacht te krijgen. Voor het eerst is er tijdens deze editie samengewerkt met HALT. Zowel vanuit HALT als vanuit de gemeente/politie is dit als prettig ervaren. Volgend jaar is er meer voorbereidingstijd en willen we kijken of we nog meer uit de samenwerking kunnen halen. Voor de editie 2023 worden LED-schermen ingezet voor crowdmanagement en verwijzing naar de EHBO en de toiletten. Dit jaar voor het eerst een coördinatiecentrum gecreëerd op de begane grond in het stadhuis waarbij alle partners diensten hadden, kermisteam, kermishandhavingsteam, staf veiligheid, politie, centralisten en Pagina 13

brandweer. Deze opzet is prima bevallen. Het maakte snel schakelen mogelijk. Ook voor 2023 wordt gekozen voor deze werkwijze. Echter dient dan wel een structurele oplossing gevonden zijn voor een optimale verbinding van C2000 (het mobiele netwerk van de hulpdiensten) en 4G. De hulpdiensten hadden nu in het stadhuis geen bereik middels het C2000 netwerk. Deze editie hebben in het eerste weekend taxicontroles plaatsgevonden. Volgend jaar worden deze ingezet op beide weekenden met inzet boa’s tot ten minste eindtijd van de kermis. Deze editie heeft er voorafgaand aan de kermis geen preventieve controle plaats gevonden op nepwapens die als uitgeven van een prijs. Tijdens de kermis is hierop door het kermishandhavingsteam wel gecontroleerd. Voor de volgende editie gaat het kermishandhavingsteam samen met de politie voor de start van de kermis een controle ronde maken. Dit jaar wederom een positieve samenwerking gehad met RNEWT. Dit jaar hadden zij de camper achter de botsauto’s weggezet hetgeen heeft gezorgd voor meer verbinding met de jeugd. Voor de volgende editie wordt dit weer de insteek. Deze editie was voor RNEWT rustig omdat veel jeugd op vakantie was nadat het 2 jaar niet mogelijk was. Vanuit het BMT is de melding gemaakt dat rondom de kermis vandalen actief zijn. Dit verdient voor de volgende kermiseditie extra aandacht.

Bekeken wordt in hoeverre Stadstoezicht hierin een rol kan spelen. Gezondheid Al jaren maken we gebruik van de EHBO diensten. De voorkeur van de betreffende vrijwilligers gaat uit naar een locatie aan het kermislint. Dit is niet altijd mogelijk. Dit jaar stonden de EHBO units op de Spoorlaan en op het Stadhuisplein. We kijken voor de editie 2023 samen met de GHOR en de EHBO vereniging naar de mogelijkheden om zowel ten noorden als ten zuiden van de Spoorlaan een pleintje te creëren voor de EHBO units en de nodige toiletvoorzieningen. Gezocht wordt naar een tweetal locaties die naar ieders tevredenheid zijn. Dit jaar is het voor organisatoren van kermisevenementen moeizaam gebleken om voor hun evenement EHBO’ers in te zetten. Dit in verband met een groot tekort in deze sector. Voor de komende editie wordt bekeken in hoeverre het aanbestedingstechnisch mogelijk is om de EHBO inzet zowel voor de kermis als voor de evenementen centraal te regelen. Uit een controle van de GHOR op het Laar is gebleken dat de riolering op het Laar niet afdoende is en dat door niet alle exploitanten de -rioolafvoer in de daarvoor bestemde kolken wordt gedaan. Dit vormt vooral met warme temperaturen een gezondheidsrisico. Voor volgend jaar nemen we hierover een duidelijk standpunt in.

De riolering moet voldoende doorgetrokken zijn op alle terreinen, exploitanten moeten verplicht gesteld worden hun afvoer in een daarvoor bestemde kolk te leggen. En controle hierop dient bij de start van het kermisdorp op het Laar al plaats te vinden.

Pagina 14