04 verslag omgevingscommissie

Omgevingscommissie Gemeente Tilburg

Verslag van de vergadering van 20 november 2019 in Het Laken aan de Hart van Brabantlaan. Aanwezig:

Chris Vanderheyden, voorzitter Theo Mathijssen Maarten Raaijmakers Hettie Peterse André Houtman Coen van Barneveld, secretaris Rien Grassens, plv. secretaris Joost Op ’t Hoog, adviseur cultuurhistorie

Voor adviezen zie bijlage: Adviesdeelzaken&vergaderingen Commissie

Hilberink-Bosch architecten Schoorstraat 4, Vincentius 2018-04404 CvB/VC Vooroverleg De commissie spreekt haar waardering uit over het deels herziene masterplan. De uitgangspunten voor het landschapsplan en het leggen van verbindingen met het dorp zijn veelbelovend. De hoofdopzet van de nieuwe paviljoens en de positionering is goed doordacht en passend bij het monumentale ensemble. Het voorstel voor de herbestemming van het monument is zorgvuldig en begrijpelijk. De commissie kan zich vinden in de hoofdopzet en ziet de verdere uitwerking met belangstelling tegemoet. Ze verwijst voor haar reactie naar de gespreksnotitie. Gespreksnotitie: In de vergadering zijn aanwezig vertegenwoordigers van de opdrachtgever en leden van het ontwerpteam (ASVZ, De Bont, Boei, MTD, monumentendeskundige en Hilberink Bosch architecten). De architect grijpt terug op het masterplan dat op 22 november 2017 is gepresenteerd en gaat in op de stappen die daarna zijn gezet. Het masterplan is vernieuwd met in acht name van de eerdere uitgangspunten. In een ontwerpteam van specialisten is een transformatiekader opgesteld waarin de waardenstelling van het gebouwensemble leidend is geweest. De landschapsarchitect geeft een toelichting op een eerste inrichtingsconcept en op de uitgangspunten die daaraan ten grondslag liggen.

Het centrale ontwerpthema is het leggen van verbindingen tussen het dorp en de toekomstige woonomgeving. Van een introverte zorginstelling naar een geïntegreerde woonomgeving. Verschillende thema's komen aan de orde. De monumentendeskundige gaat vervolgens in op de herbestemming van het monument. Het bouwhistorische onderzoek wordt toegelicht en de ontwerpuitgangspunten worden gedeeld (i.r.t. de waardestelling van het Rijksmonument. Het is een zoektocht geweest het programma, de hoofdstructuur en de monumentale waarde in een juiste balans te brengen. Vervolgens wordt ingegaan op het hergebruik van de vleugels, op de positie van de nieuwbouw appartementengebouwen en de uitgangspunten voor de architectonische vormgeving daarvan. De essentie is dat de paviljoens niet contrasterend zijn in vormentaal, maar juist voortborduren op de kwaliteit van de bestaande bebouwing. De volumes zijn opgeknipt en refereren nu qua maatvoering aan de bestaande vleugels. Het spel met asymmetrie wordt doorgezet.

-1-

De commissie reageert als volgt: - De commissie is enthousiast over de wijzigingen die in het plan zijn aangebracht. Ze brengt een positief advies uit over het masterplan. De keuzes die gemaakt worden zijn goed doordacht en door de jaren heen begint het totale plan steeds vanzelfsprekender te landen. - Het betreft hier een zeer interessant complex. Het hoofdgebouw, de kloostergang en de kapel zijn beschermd, terwijl de vleugels dat niet zijn. Het is zeer positief dat twee van de vleugels behouden blijven. Deze behoren onlosmakelijk tot het complex en vertellen mede het cultuurhistorische verhaal. Landschapsplan De commissie kan zich vinden in de voorgestelde thema's en uitgangspunten. Het is een veelbelovend plan en het leggen van de verbinding met het dorp is erg goed. De commissie vraagt voor de verdere uitwerking aandacht voor de definiëring en de vormgeving van de begrenzing tussen privé en collectief. Het uitgeven van privé tuinen aan zowel de noord-als de zuidzijde van het complex vraagt om heldere afspraken en wellicht een deels collectieve inrichting. Ook vraagt de commissie aandacht voor het maken van afspraken over realisatie en beheer (wie is voor wat verantwoordelijk?). Monument De commissie kan zich vinden in de voorgestelde hoofdopzet. Ze spreekt haar waardering uit voor het gedegen onderzoek en de aanpak.

Bij elk gebouw dat een transformatieproces doormaakt moeten keuzes gemaakt worden. De commissie volgt de afwegingen die gemaakt zijn en de ingrepen die worden voorgesteld. Het integrale behoud van de gangenstructuur zou in beginsel de voorkeur hebben gehad, maar het blijkt niet mogelijk het totaalbeeld te bewaren. De kwaliteit van de toekomstige bestemming vraagt om het opofferen van de gangen. Dat in de woningen de gangen nog afleesbaar zijn is positief ('second best'). Volgens de commissie is er een goede balans gevonden tussen behoud, hergebruik en vernieuwing. Het betreft een toekomstbestendige herbestemming en mede gelet op de gebruikskwaliteit van de nieuwe plattegronden brengt de commissie een positief advies uit over de hoofdopzet. Ze vraagt nog aandacht voor : - Het toekennen van een functie aan de kloostergangen. Ze beseft dat het gaat om een knip in de eigendomsgrenzen, maar ze wijst op het belang van actieve gangen. - Kleuronderzoek. Het kleurrijke palet uit de jaren 20/30 kan zeker inspiratie bieden. - De toegang tot de middentrap. In een volgende bijeenkomst wil de commissie over die ingreep nader worden geïnformeerd. De vleugels De vleugels bevatten heel bijzondere woningen. Bij het hergebruik van de vleugels werd iets speciaals verwacht; en dat wordt ook geboden. Nieuwbouw De situatie van de blokken doet recht aan de asymmetrische ontwikkeling van het complex.

Op stedenbouwkundig niveau is de voorgestelde ruimtelijke ingreep goed inpasbaar. Er is voldoende lucht en openheid en er wordt overtuigend aangesloten bij de schaal van het dorp. Door de splitsing van de volumes wordt een veel betere aansluiting bereikt t.o.v. de vroegere meer contrasterende paviljoens. De commissie merkt op dat de topgevels relatief hoog zijn, maar dat ze begrijpt dat het repeteren van de mansardekap ook niet wenselijk is. Aangegeven wordt dat het hier slechts een architectonische hoofdopzet behelst. In de verdere uitwerking wordt aandacht gevraagd voor een zekere verfijning (ook de balkons ogen wat zwaar). De commissie adviseert nog na te gaan of het oostelijke blok wellicht nog wat kan worden opgeschoven in noordelijke richting. Het lijkt erop dat het gebouw wel erg dicht op het parkeerterrein staat. Samengevat stemt de commissie in met het masterplan. Er ligt een goede basis voor de verdere planvorming.

-2-

De voorzitter sluit de vergadering. Aldus vastgesteld op 25 november 2019, de voorzitter,

de secretaris,

-3-