03 Raadsbrief meicirculaire 2023 (1)

Vertrouwelijkheidsniveau: Openbaar

Leden van de gemeenteraad

Onderwerp Meicirculaire 2023

Datum 27 juni 2023

Portefeuillehouder Maarten van Asten

Uw kenmerk

E-mail college@tilburg.nl

Fax 013 542 93 96

Postadres Postbus 90155 5000 LH Tilburg

Beste raadsleden, De grootste inkomstenbron van gemeenten is de uitkering uit het gemeentefonds. De ontwikkeling ervan heeft daarom grote invloed op de financiële ruimte van gemeenten. Deze brief gaat enerzijds over de gevolgen voor Tilburg van de Meicirculaire 2023, die op 31 mei jl. is gepubliceerd. Daarnaast worden de effecten op het financieel perspectief, ten opzichte van het in de Perspectiefnota 2024 gepresenteerde beeld, weergegeven, waarbij ook de structurele effecten van Tussenrapportage 2023 worden betrokken. Door het bevriezen van het accres in 2023 tot en met 2025 is de voorspelbaarheid van de ontwikkeling van de uitkering uit het gemeentefonds toegenomen en is sprake van een stabieler beeld met minder budgettaire afwijking als gevolg van de meicirculaire.

Gevolgen meicirculaire 2023 Accressen Het accres voor de jaren t/m 2025 is gesplitst in een vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel. In deze meicirculaire wordt de loon- en prijstranche van 2023 vastgezet (€ 2,0 miljoen extra) en de tranche 2024 toegekend (€ 22,3 miljoen). In 2022 is de inflatie na het uitkomen van het CEP 2022 aanzienlijk gestegen. Daarom wordt eenmalig een structurele prijsbijstelling over 2022 uitgekeerd (€ 1,8 miljoen). De loon- en prijscompensatie die de gemeente vanuit het Rijk ontvangt is nodig om de gemeentelijke budgetten te kunnen indexeren. In de Perspectiefnota is met zowel de hogere baten als de hogere lasten al rekening gehouden. Bij de Miljoenennota 2023 heeft het kabinet aanvullend eenmalig € 1 miljard voor gemeenten beschikbaar gesteld voor 2026, vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek. Dit bedrag van € 1 miljard komt nu vanaf 2027 structureel beschikbaar. Voor Tilburg wordt dit ingeschat op een bedrag van € 13 miljoen. Bij het opstellen van de Perspectiefnota is hier al rekening mee gehouden. In de Voorjaarsnota 2023 van het Rijk is besloten dat het gemeentefonds vanaf 2027 geïndexeerd wordt op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp).

In de Miljoenennota 2024 worden voor 2027 en verder de cijfers op basis van de bbp-systematiek berekend en opgenomen op basis van de op dat moment meest actuele gegevens. In deze circulaire is de koppeling aan bbp vanaf 2027 dus nog niet verwerkt.

Bezoekadres Stadhuisplein 130

Middelen Jeugd Ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg zijn door het Rijk voor 2024 en 2025 incidenteel middelen beschikbaar gesteld van resp. € 20,6 miljoen en € 12,3 miljoen. Deze bedragen zijn gebaseerd op het advies van de Commissie van Wijzen, gecorrigeerd voor de besparing die aanvullend is opgenomen in het coalitieakkoord en rekening houdende met een aanpassing van het ingroeipad voor de besparingsopgave. Maar met uitzondering van een deel van de investeringen en uitvoeringskosten waarvan is afgesproken dat deze door het Rijk worden gedaan. In de huidige begroting was reeds rekening gehouden met deze hogere uitkering. In 2027 wordt de laatste tranche van de uitspraak van de Commissie van Wijzen verwerkt. Maatstaven Door wijzigingen in de maatstaven (zoals inwoners en woningen) en de uitkeringsfactor (een rekenkundige eenheid), wijzigt de uitkering uit het gemeentefonds. Dit leidt tot een structureel nadeel van € 2,0 miljoen. Taakmutaties Taakmutaties zijn de financiële gevolgen van wijzigingen in gemeentelijke taken. Per saldo leiden de taakmutaties tot een financieel nadeel omdat door het Rijk een uitname wordt gedaan in verband met de herinvoering van een eigen bijdrage in de Wmo. Betreffende middelen hebben we gereserveerd, op basis van onze financiële spelregels. Pas later beoordelen we of het nodig is ze in te zetten.

De belangrijkste taakmutaties zijn: Toekenning loon- en prijsbijstelling 2023 Jeugdhulp, Voogdij 18+ en Participatie, totaal € 2,2 miljoen in 2024 en € 1,7 miljoen in 2025; Vervallen incidentele middelen Wet Open Overheid per 2027 € 0,4 miljoen; Integraal zorgakkoord; structurele compensatie vanaf 2025 voor gestegen kosten als gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo € 1,6 miljoen; Terugdraaien uitname eigen bijdrage huishoudelijke hulp; vanaf 2025 van € 1,4 miljoen; Herinvoering inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015; uitname vanaf 2026 € 3,2 miljoen; Decentralisatie- en integratie-uitkeringen (IU/DU) In de meicirculaire is hierin een aantal wijzigingen opgenomen. Ook voor deze middelen geldt in principe dat we deze vooralsnog reserveren en later beoordelen of inzet nodig is. Enkele opvallende mutaties ten opzichte van de voorgaande circulaire zijn: Toekenning Loon- en prijsbijstelling 2023 Beschermd wonen, structureel € 4,2 miljoen.

Ons huidig budget is toereikend waardoor deze middelen vrij kunnen vallen; De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt door toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2023, structureel € 1,2 miljoen; De decentralisatie-uitkering Brede regeling combinatiefuncties vervalt en gaat over naar een specifieke uitkering, structureel € 1,0 miljoen; De uitkering voor het uitvoeren van taken in het kader van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) komt in 2027 te vervallen, € 0,1 miljoen. Overige bijstellingen Dit betreft een herrekening van de opschalingskorting en een marginale bijstelling op basis van de definitieve afrekening BTW-compensatiefonds over 2022.

De effecten van de meicirculaire ten opzichte van het beeld in de Perspectiefnota zijn samengevat in onderstaande tabel. N = nadeel, V = Voordeel (x € 1 miljoen) Accressen

2024

2025

2026

2027

Middelen jeugd

25,7 V 20,6 V

24,9 V 12,3 V

24,6 V -

24,6 V 0,8 N

Maatstaven

1,8 N

2,0 N

2,0 N

2,0 N

Taakmutaties

2,3 V

4,7 V

0,1 N

0,6 N

Bijstelling integratie- en decentralisatieuitkeringen (IU/DU) Overige bijstellingen

4,4 V

4,3 V

4,3 V

3,5 V

0,1 V

0,0 V

0,2 V

0,6 V

Toename uitkering gemeentefonds

51,3 V

44,2 V

27,0 V

25,3 V

Reservering budgetten

2,5 N

4,8 N

0,1 V

1,3 V

Subtotaal Reeds geraamde middelen Jeugd Reeds verwerkt in financieel beeld Perspectiefnota Financieel effect meicirculaire 2023

48,8 V 20,2 N

39,4 V 12,3 N

27,1 V -

26,6 V -

29,6 N 1,0 N

29,0 N 1,9 N

28,8 N 1,7 N

27,9 N 1,3 N

Het nadeel wordt met name veroorzaakt door de negatieve ontwikkeling van de maatstaven en een hogere compensatie van loon- en prijsbijstelling Beschermd wonen van circa € 1 miljoen.

Actualisatie van het beeld in de Perspectiefnota N = nadeel, V = Voordeel (x € 1 miljoen) Financieel beeld Perspectiefnota 2024 (na prognose herijkingen) Effect meicirculaire 2023 Effect Tussenrapportage 2023 Actualisatie van het financieel beeld Dekking RIO/AR/fondsen FSO/Klimaat Voorlopig financieel beeld

2024

2025

2026

2027

15 N

14 N

9N

11 N

1,0 N

1,9 N

1,7 N

1,3 N

2,3 N

0,6 V

0,7 N

3,1 N

18 N

15 N

11 N

15 N

18 V

15 V

0

0

11 N

15 N

Op 3 en 10 juli a.s. behandelt de raad de Perspectiefnota 2024. De effecten vanuit de meicirculaire 2023 zijn niet in het financieel beeld van de Perspectiefnota verwerkt. Datzelfde geldt voor de concept Tussenrapportage 2023 die inmiddels ook is gepubliceerd. In bovenstaande tabel ziet u de impact van de meicirculaire 2023 en Tussenrapportage 2023 op het beeld van de Perspectiefnota. Daarbij geldt dat de Tussenrapportage 2023 een structureel negatief effect geeft van € 13,8 miljoen in 2024 oplopend tot € 18,9 miljoen in 2027. Een deel van dit negatieve effect is al in het financiële beeld van de

Perspectiefnota meegenomen. Het structurele effect vanuit de tussenrapportage wat additioneel bovenop het bekende financiële beeld komt bedraagt over de jaren 2024 t/m 2027 respectievelijk € 2,3 miljoen nadelig, € 0,6 miljoen voordelig, € 0,7 miljoen nadelig en € 3,1 miljoen nadelig. We zien dat de Meicirculaire 2023 en Tussenrapportage 2023 een nadelig effect op het financieel meerjarenbeeld hebben. Dit nadeel nemen wij in combinatie met andere ontwikkelingen mee in het verdere begrotingsproces. Daarbij kijken we kritisch naar de herijkingen, de benodigde omvang van intensiveringen en eventuele ruimte in bestaande budgetten. In lijn met de Perspectiefnota 2024 is onze inzet namelijk om een eventuele verslechtering van het financieel beeld zoveel mogelijk te beperken.

Met vriendelijke groet, Het college,

mr. A. van Berckel, MBA gemeentesecretaris

drs. Th.L.N. Weterings burgemeester