03 Collegebesluit Gewijzigd initiatiefvoorstel Fossielvrije en vleesloze commerciele buitenreclame (1)

Voorblad Collegenota Gewijzigd initiatiefvoorstel Fossielvrije en vleesloze commerciële buitenreclame Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:

22 maart 2024 Bas van der Pol Ruimtelijke Uitvoering F. Schalken en M. Verhagen

Samenvatting Het initiatiefvoorstel “Fossielvrije en vleesloze commerciële buitenreclame” zoals dat ingediend is door raadslid Van Wanrooij van Groenlinks beoogt het weren van reclame-uitingen voor fossiele brandstoffen en vlees in de openbare ruimte door aanpassing van de algemene plaatselijke verordening (APV; publiekrechtelijke weg). Op 20 september 2023 is door raadslid Van Wanrooij (GroenLinks) daarvoor een eerste initiatiefvoorstel ingediend. Het voorstel bevatte een tekstvoorstel voor wijziging van de APV. Op 10 november hebben wij met de raadsbrief1 ‘Fossielvrij en vleesloze buitenreclame (d.d. 10-11-2023)’ op het initiatief gereageerd. Daarin hebben wij aangegeven dat we ons niet uitspreken over de principiële wenselijkheid van het initiatief, maar hebben we wel overwegingen meegegeven. Op 13 november 2023 heeft een expertmeeting plaatsgevonden. Op 4 december 2023, tijdens een raadsinformatiebijeenkomst, is het voorstel aangehouden. Op 15 december 2023 vroeg raadslid Van Wanrooij ambtelijke bijstand aan. Deze ambtelijke bijstand is de afgelopen periode zo goed als mogelijk verleend. Raadslid Van Wanrooij heeft het initiatiefvoorstel aangepast. Dit voorstel ligt voor tijdens de informatiebijeenkomst op 25 maart 2024, gevolgd door een (mogelijke) debatbijeenkomst op 8 april 2024 en de raadsvergadering van 11 april 2024.

Collegebesluit Het college: 1. informeert de raad met bijgaande raadsbrief over de collegereactie initiatiefvoorstel “Fossielvrije en vleesloze commerciële buitenreclame”. 2. stelt de raad met bijgaand raadsvoorstel voor geheimhouding op te leggen op de Aanvullende beantwoording toezegging 4 (bijlage), op grond van de belangen genoemd in artikel 5.1 lid 2 onder b en artikel 5.1 lid 2 onder i van de Wet open overheid.

1

https://tilburg.raadsinformatie.nl/document/13472040/1#search=%22raadsbrief%20buitenreclame%22

Gewijzigd initiatiefvoorstel Fossielvrije en vleesloze commerciële buitenreclame Collegebesluit van 22 maart 2023

Aanleiding Het initiatiefvoorstel “Fossielvrije en vleesloze commerciële buitenreclame” zoals dat ingediend is door raadslid Van Wanrooij van Groenlinks beoogt het weren van reclame-uitingen voor fossiele brandstoffen en vlees in de openbare ruimte door aanpassing van de algemene plaatselijke verordening (APV; publiekrechtelijke weg). Op 20 september 2023 is door raadslid Van Wanrooij (GroenLinks) daarvoor een eerste initiatiefvoorstel ingediend. Het voorstel bevatte een tekstvoorstel voor wijziging van de APV. Op 10 november hebben wij met de raadsbrief2 ‘Fossielvrij en vleesloze buitenreclame (d.d. 10-11-2023)’ op het initiatief gereageerd. Daarin hebben wij aangegeven dat we ons niet uitspreken over de principiële wenselijkheid van het initiatief, maar hebben we wel overwegingen meegegeven. Op 13 november 2023 heeft een expertmeeting plaatsgevonden. Op 4 december 2023, tijdens een raadsinformatiebijeenkomst, is het voorstel aangehouden. Op 15 december 2023 vroeg raadslid Van Wanrooij ambtelijke bijstand aan. Deze ambtelijke bijstand is de afgelopen periode zo goed als mogelijk verleend. Raadslid Van Wanrooij heeft het initiatiefvoorstel aangepast. Dit voorstel ligt voor tijdens de informatiebijeenkomst op 25 maart 2024, gevolgd door een (mogelijke) debatbijeenkomst op 8 april 2024 en de raadsvergadering van 11 april 2024.

Beoogd effect Reactie geven op het initiatiefvoorstel, zodat de raad dit kan meenemen in haar beraadslaging en besluitvorming.

Besluit Het college: 1. informeert de raad met bijgaande raadsbrief over de collegereactie initiatiefvoorstel “Fossielvrije en vleesloze commerciële buitenreclame”. 2. stelt de raad met bijgaand raadsvoorstel voor geheimhouding op te leggen op de Aanvullende beantwoording toezegging 4 (bijlage), op grond van de belangen genoemd in artikel 5.1 lid 2 onder b en artikel 5.1 lid 2 onder i van de Wet open overheid.

Argumenten 1.1 Wij nemen geen principieel standpunt in en laten het debat daarover aan de gemeenteraad. Wij hebben ons eerder uitgesproken over inhoudelijke overwegingen die een rol spelen bij het nemen van een zorgvuldig besluit en hebben de raad ook geïnformeerd over uitvoerbaarheid en mogelijke juridische en financiële consequenties. Op basis van het gewijzigde initiatiefvoorstel doen we dit opnieuw. Onze overwegingen zijn samengevat in de raadsbrief. 1.2 Het onderwerp leent zich voor een debat. Vlees- en visproductie en het gebruik van fossiele brandstoffen draagt bij aan klimaatverandering. Zoals ook in het bestuursakkoord staat, staan we voor een gezonde, duurzame en sociale samenleving die de kwaliteit van leven verhoogt. We stropen de mouwen op om te voldoen aan de gemaakte klimaatafspraken en maken van 2

https://tilburg.raadsinformatie.nl/document/13472040/1#search=%22raadsbrief%20buitenreclame%22

Tilburg een aantrekkelijke woon-, werk- en leefgemeente. Het vigerende beleid heeft op commerciële buitenreclame heeft tot doel om zo hoog mogelijke opbrengsten te genereren uit de contracten die we sluiten. Daarnaast willen we een betrouwbare overheid en contractpartner zijn en ons houden aan de gesloten concessieovereenkomsten. Deze beleidsdoelen staan mogelijk op gespannen voet met elkaar in het licht van dit initiatiefvoorstel. We dienen dan ook een zorgvuldige afweging te maken. Daarbij is het van belang om in ogenschouw te nemen dat we, in lijn met de toezegging aan de raad, in Q2 2024 aan de raad een startnotitie voorleggen voor het herzien van het huidige beleid commerciële buitenreclame. Daarin maken we een brede en gedegen afweging of we reclames willen verbieden. Hierover kan de raad op een later moment opnieuw in debat. 1.3 Een schriftelijke reactie vooraf geeft meer duidelijkheid dan een mondelinge reactie tijdens de bijeenkomsten. Op deze manier kan puntsgewijs op het initiatiefvoorstel worden gereageerd. 2.1 Het openbaar maken van deze informatie kan de procespositie van de gemeente in een eventuele toekomstige procedure schaden. In de beantwoording op een eerdere toezegging hebben we met de raad, in vertrouwen, een bijlage gedeeld over mogelijke risico’s en kosten. Zie bijlage 1 voor de informatie die is gedeeld. Daarop willen we nu geheimhouding leggen.

Het opleggen van geheimhouding op grond van de Wet open overheid is nodig vanwege de economische en/of financiële belangen van de gemeente (artikel 5.1 lid 2 sub b) en het goed functioneren van de gemeente (artikel 5.1. lid 2 sub i). In het stuk zijn namelijk juridische en financiële risico’s beschreven die zijn verbonden aan het verbieden van vleesreclames en/of fossiele reclames. Het is aannemelijk dat openbaarmaking van deze informatie de procespositie van de gemeente in een eventuele toekomstige juridische procedure schaadt. Om die reden is geheimhouding van de informatie op dit moment noodzakelijk. Omdat de stukken reeds aan de raad zijn verstrekt, is de raad het bevoegde orgaan tot het opleggen van geheimhouding.

Kanttekeningen en gewogen alternatieven 1.1 Nederlandse reclamecode Het is voorstelbaar is om de Nederlandse Reclamecode (NRC) te blijven volgen, zoals we dat nu ook doen met het vigerende beleid, om de volgende redenen: • Volgens de NRC dient reclame in overeenstemming te zijn met de wet, de waarheid, de goede smaak en het fatsoen. Iedereen die een klacht heeft over een reclame-uiting, kan deze indienen bij de onafhankelijke Reclame Code Commissie. Dit biedt ons een ethisch en consistent kader dat respect voor consumentenrechten bevordert. Een goed voorbeeld is de online kansspelen, waarover in 2022 door de raad ook artikel 41 vragen zijn gesteld met als doel om die reclames in de openbare ruimte te verbieden. Per 1 juli 2023 geldt een landelijk verbod voor ongerichte reclame (zie Besluit ongerichte reclame kansspelen op afstand). • Door de NRC te volgen ontstaat consistentie en wordt willekeur voorkomen. • Alle aangesloten exploitanten conformeren zich aan de regels van de NRC. daarmee is er op dit moment duidelijkheid voor de adverteerders, exploitanten en de gemeente. • Door de NRC te blijven volgen, blijven we als gemeente voor de huidige exploitanten en binnen de huidige voorwaarden een betrouwbare contractpartner op het gebied van commerciële buitenreclame. 1.2 Risico’s en kosten In de raadsbrief staan risico’s en kosten benoemd bij het aanvaarden van het voorstel.

Indien de exploitant een succesvolle claim neerlegt bij de gemeente, bestaat er een reëel risico dat de taakstellende afdracht lager wordt. Indien de raad dit voorstel aanneemt monitoren we dit en maken hiervan melding in de jaarrekening 2024 of zoveel later wanneer dit risico zich zou voordoen. Ook is het van belang om beheersmaatregelen te inventariseren en waar mogelijk te implementeren. Verder leidt het uitvoeren, naleven en handhaven van dit

voorstel tot extra werkzaamheden. Het is lastig om daar op dit moment een exacte inschatting van te maken. Indien dit initiatiefvoorstel wordt aangenomen, dan zullen wij de benodigde extra capaciteit opnemen als herijking in de Tussenrapportage. 1.3 Herziening beleid In de raadsbrief maken we melding van het herzien van het vigerende beleid, conform een toezegging aan de raad. Besluitvorming over enig verbod kan worden aangehouden tot vaststelling van dit herziene beleid. Bij deze herziening kan immers een brede afweging worden gemaakt en ingegaan worden op: Welke reclames wil de raad nog meer verbieden dan vlees en fossiele brandstoffen. In een aantal andere gemeenten gaat het bijvoorbeeld ook over het verbieden van reclames op zuivelproducten. Via welke weg: publiekrechtelijk of privaatrechtelijk. In veel steden speelt de discussie rondom het verbieden van bepaalde reclames in de openbare ruimte. Het is tot nu toe geen enkel stad gelukt om dit te regelen via de publiekrechtelijke weg, wel via de privaatrechtelijke weg. Met welke ingangsdatum: wachten we tot de lopende contracten zijn beëindigd of al eerder. 1.4 Ambtelijke bijstand De vraag om ambtelijke bijstand was in eerste instantie gericht op de juridische definitie.

De initiatiefnemer heeft vervolgens de aangepaste juridische tekst voorgelegd (mede gebaseerd op het ambtelijk advies) en aangegeven later de paragrafen ‘kosten’, ‘dekking’, ‘risico’s’ en ‘evaluatie’ aan te zullen vullen. Hierdoor was er slechts zeer beperkt de tijd voor de ambtelijke organisatie om te reageren op het volledige definitieve initiatiefvoorstel. Er kon daardoor niet adequaat genoeg worden gereageerd op de genoemde paragrafen en de passages bij sub 4 en 5. Het college kan via schriftelijke en mondelinge reactie deze reactie alsnog geven. 1.5 Procedures Het aanpassen van de lopende contracten zal mogelijk leiden tot civielrechtelijke procedures. Het is goed denkbaar dat exploitanten gederfde inkomsten als gevolg van de beleidsaanpassing gaan claimen bij de gemeente. Exploitant RBL heeft in een eerder stadium, voorafgaande aan de informatiebijeenkomst op 4 december 2023 al schriftelijk gereageerd op het initiatiefvoorstel en daarbij het voorbehoud gemaakt te zijner tijd bezwaar te maken tegen aanpassing van de uitgangspunten omdat zij een contractuele verplichting zijn aangegaan waaruit over en weer rechten en plichten voortvloeien. Gelet op de financiële belangen kan niet worden uitgesloten dat hiervoor een (of meerdere) bodemprocedures bij de rechter zullen worden gestart.

Wanneer die situatie zich voordoet zal rekening moeten worden gehouden met de kosten van de aanzienlijke uren ambtelijke inzet (o.a. juridische zaken en handhaving).

Niet beïnvloedbare risico’s Aan dit collegebesluit zijn geen risico’s verbonden. Voor wat betreft de mogelijke risico’s ten aanzien van het initiatiefvoorstel wordt verwezen de collegereactie.

Kosten en dekking Voorliggende collegenota is voorbereid binnen de beschikbare ambtelijke capaciteit. Voor wat betreft de mogelijk aanvullende kosten ten aanzien van het initiatiefvoorstel wordt verwezen naar de collegereactie.

Uitvoering Niet van toepassing. Voor wat betreft de aspecten ten aanzien van de uitvoering van het initiatiefvoorstel wordt verwezen de collegereactie.

Participatie Er is geen participatie georganiseerd in het kader van dit proces, anders dan de eerdere genoemde raadsinformatiebijeenkomst.

Communicatie Niet van toepassing.

Evaluatie Niet van toepassing.

Bijlagen -

Raadsbrief initiatief(eind)voorstel Fossielvrije en vleesloze buitenreclame (d.d. 22-03-2024); Raadsvoorstel Opleggen geheimhouding Aanvullende beantwoording toezegging 4 Initiatiefvoorstel Fossielvrije en vleesloze commerciële (d.d. 22-03-2024).