03 Bijlage 1 - Advies ROB efficiency maatregelen WMO

Advies:

Efficiency maatregelen WMO-vervoer Midden Brabant. Referentie: Adviesdatum: Behandeld door: Aanvrager: Aanvraagdatum:

22.06 24 maart 2022 Wendy Waddilove, namens de werkgroep Regiovervoer Midden Brabant Hans Spranger, voorzitter ambtelijke Adviesgroep Midden Brabant 8 maart 2022

Geachte heer Sprangers, leden van de ambtelijke adviesgroep, Reizigersoverleg Brabant adviseert namens de werkgroep Regiovervoer Midden Brabant op de voorgestelde efficiency maatregelen WMO-vervoer in Midden Brabant. Dit naar aanleiding van uw adviesaanvraag van 8 maart jl. en bijgevoegde stukken. In dit advies reageren wij op alle door Miggy Broer toegelichte maatregelen. Voordat wij ingaan op de maatregelen, willen wij aangeven dat de werkgroep het op prijs stelt dat de voorgenomen maatregelen met ons gedeeld worden. Voor de toekomst is het belangrijk de werkgroep al in een eerder stadium (globaal) mee te nemen in het proces. Door de eerste reacties van de werkgroepleden vanuit hun ervaringsdeskundigheid tijdig mee te nemen, kunnen eventuele bezwaren of vragen reeds in het proces nader worden onderzocht of onderbouwd. Tevens hebben zij dan de mogelijkheid om met hun achterban te overleggen. Dit voorkomt dat bezwaren en inzichten vanuit de gebruiker pas bij de officiele adviesaanvraag naar voren komen. Hieronder volgt per toegelichte maatregel onze reactie en advies: Invoeren van een kilometerbudget van 1500 kilometer per 1-1-2023 voor nieuwe cliënten en per 1-6-2023 voor bestaande cliënten. Uit onderzoek is gebleken dat 3% van de pashouders over de grens van 1500 kilometer heen gaan.

Het gaat dus om een betrekkelijke kleine groep mensen, die relatief veel meer kilometers maken. De maatregel is bedoeld om oneigenlijk bovenmatig gebruik tegen te gaan. Vanuit dat oogpunt kan de werkgroep in beginsel akkoord gaan met deze maatregel.

Onderwijsboulevard 225 5223 DE ’s-Hertogenbosch 073 69 00 518 info@reizigersoverlegbrabant.nl www.reizigersoverlegbrabant.nl

Pagina 1 van 4

Aan dit advies kunnen geen rechten worden ontleend.

Als voorwaarde stelt de werkgroep wel dat in voorkomende gevallen maatwerk mogelijk moet zijn. Hierbij gaat het bijvoorbeeld over vrijwilligers en mantelzorgers die van het vervoer afhankelijk zijn voor hun sociaal-maatschappelijke bijdrage, maar ook voor mensen die van het vervoer afhankelijk zijn voor zorg-bestemmingen (voor zover deze niet onder het ziekenvervoer vallen). Dit kan door (zo veel als mogelijk/noodzakelijk) met deze 3% reizigers in gesprek te gaan. Ook vraagt de werkgroep aandacht voor de reizigers uit Haaren en Biezenmortel. Zij hadden tot voor kort een véél hoger kilometerbudget. Niet alleen is voor hen een passende overgang wenselijk, ook wonen zij veel verder van de verschillende voorzieningen af. Mogelijk kan ook dit een reden zijn om eerder door het aantal kilometers heen te zijn. Ons advies is om (net als bij Valys) in uitzonderlijke gevallen een hoog-budget aan kilometers toe te kennen, dan wel op zoek te gaan naar een andere passende oplossing. We gaan ervan uit dat reizigers vooraf op de hoogte worden gebracht wanneer de 1500 kilometer bijna overschreden wordt, en ga dan op zoek naar een passende oplossing.

Invoeren vrijblijvend OV-advies, per 1-6-2022 De werkgroep pleit niet voor het invoeren deze maatregel. De kosten per OV-advies zijn €0,89. Het is zeer onwaarschijnlijk dat iemand alleen op basis van een advies de keuze voor het OV maakt. Hiervoor zijn ons inziens andere alternatieven nodig, zoals bijvoorbeeld het stimuleren van de Voor Elkaar Pas, het verzorgen van informatiebijeenkomsten en eventueel praktijklessen. Pas als mensen bekend zijn met de mogelijkheden (en hoe deze te gebruiken) loont het mogelijk om hen te adviseren dit ook te gaan doen. Bovendien kan niet gemeten worden of er daadwerkelijk van dit OV-advies gebruik wordt gemaakt, dus ook niet wat het effect is. Tevens blijkt uit onderzoek van het TOG dat niet alle haltes even toegankelijk zijn en dat zeker 38% van de bushaltes geen zitvoorziening heeft. Hiermee is het OV voor een grote groep van de Wmo-reizigers geen optie.

Invoeren van een kilometerbudget van 1000 kilometer voor scootmobielgebruikers, per 1-1-2023 voor nieuwe clienten en per 1-06-2023 voor nieuwe clienten. In de basis heeft de werkgroep begrip voor de maatregel: Scootmobielgebruikers kunnen voor kleine afstanden hun scootmobiel gebruiken in plaats van de regiotaxi. Het is echter onduidelijk hoeveel kilometer mensen gemiddeld maken met hun scootmobiel. Ook is niet bekend of zij gemiddeld ditzelfde aantal kilometers minder met de regiotaxi reizen. Er zijn veel factoren die dit kunnen beinvloeden. Denk aan weersinvoeden of (het gevoel van) verkeersveiligheid. De onderbouwing voor het verschil van 500km regiotaxi-kilometers ontbreekt. De werkgroep wil dan ook niet zondermeer akkoord gaan met deze maatregel.

Onderwijsboulevard 225 5223 DE ’s-Hertogenbosch 073 69 00 518 info@reizigersoverlegbrabant.nl www.reizigersoverlegbrabant.nl

Pagina 2 van 4

Aan dit advies kunnen geen rechten worden ontleend.

Ook bij deze maatregel geldt: Als blijkt dat clienten meer kilometers nodig hebben, maak maatwerk dan mogelijk.

Invoeren van een piektarief (€3.64 en €0.55 cent per kilometer) tussen 07.00 uur en 09.00 uur De werkgroep gaat niet akkoord met het invoeren van deze maatregel. Dit is een grote impact op een kleine groep mensen en de besparing die het oplevert is niet erg groot. Het treft mensen waarvan je niet weet waarom zij in de spits reizen. Er zitten vaak redenen aan vast waarom zij op dit tijdstip reizen. Weinig mensen uit deze doelgroep kiezen er bewust voor om juist zo vroeg al op pad gaan. Voor velen van hen duurt het opstaan en op pad gaan al langer dan gewoonlijk. Reizen in de piekuren doen mensen dan ook meestal niet voor hun plezier. Om juist deze groep te benadelen met een tariefverhoging van factor 3 is een hele bijzondere overweging. Deze verhoging raakt mensen met een smalle beurs onnodig hard. Tegelijkertijd snappen we de wens om het reizen in de spits onaantrekkelijker te maken. Kijk hiervoor naar andere mogelijkheden door bijvoorbeeld het boeken van een rit in de piekuren minder aantrekkelijk te maken: minimaal zoveel dagen van tevoren boeken of het verruimen van de wachttijden. Hiervoor is meer inzicht in het reisgedrag nodig.

Het verhogen van de eigen bijdrage van de sociaal begeleider naar het tarief van de vrije OV-reiziger (€3.64 en €0,55 per kilometer) Vanuit maatschappelijk oogpunt stemt de werkgroep niet in met deze maatregel. Het is terecht dat een (iets hogere) bijdrage gevraagd wordt aan iemand die meereist. Echter, in veel gevallen betreft het (ook) mantelzorgers die de Wmo-reiziger begeleidt. Het lijkt ons niet gepast deze groep te benadelen. De voorgestelde verhoging is een factor 3. Dit tarief voor de ‘vrije OV-reiziger’ is al driemaal zo hoog als de tarieven voor het reguliere OV (dat is vrijwel gelijk aan het Wmo-tarief). Als begeleiders niet meer meegaan met de regiotaxi, dan betekent dat ook minder inkomsten voor de Regiotaxi. Er wordt dan in plaats van twee keer slechts één keer betaald voor de reis. Ander gevaar is dat mensen helemaal thuisblijven omdat hun begeleider niet meer mee gaat. Dit effect is misschien financieel aantrekkelijk, maar vanuit sociaal oogpunt onwenselijk. Een derde effect kan zijn dat meer mensen die tot nu toe (bijvoorbeeld als partner) meereizen, ook een Wmo-vervoersindicatie gaan aanvragen.

Onderwijsboulevard 225 5223 DE ’s-Hertogenbosch 073 69 00 518 info@reizigersoverlegbrabant.nl www.reizigersoverlegbrabant.nl

Pagina 3 van 4

Aan dit advies kunnen geen rechten worden ontleend.

Bijdrage innen voor de vervoerspas De werkgroep staat niet negatief tegenover het vragen van een bijdrage voor de vervoerspas. Immers, op dit moment moet ook betaald worden voor bijvoorbeeld een OV-chipkaart. Toch is de werkgroep op dit moment niet positief over het invoeren van deze maatregel. Er is nog te veel onduidelijkheid. Wat gaat de pas kosten? Hoe lang gaat de pas mee? De magneetstrippas kent geregeld storingen en in toekomst komen er ongetwijfeld andere betaalmethodes en registratietechnieken beschikbaar. Moet men ook betalen voor een vervangende pas? En wat gebeurt er met de passen voor vrije reizigers? De (betaal)registratie van de kaart kost bovendien mogelijk net zo veel als de kaart moet gaan kosten. De laatste twee genoemde maatregelen treft veelal mensen met een laag of bescheiden inkomen. Het op deze manier verhogen van de kosten past niet in een tijd waar de overheid alles doet de kosten voor energie en inflatie te compenseren voor de lagere inkomens.

Als laatste wil de werkgroep benadrukken graag mee te denken over kostenbesparende maatregelen. Hierbij gaat het om gedragsverandering bij de reizigers. Als ervaringsdeskundigen denken de leden graag vanuit gebruikersperspectief mee. Bijvoorbeeld over hoe je reizigers stimuleert om buiten de spits te reizen. Of juist het reguliere OV te gaan overwegen. Of, hoe en wanneer er een extra bijdrage aan meereizende mensen gevraagd kan worden.

Graag ontvangt Reizigersoverleg Brabant 21 april 2022 uw inhoudelijke reactie op dit advies. Wij publiceren dit advies zes weken na de adviesdatum op www.reizigersoverlegbrabant.nl. Als u hier bezwaar tegen heeft, kunt u contact opnemen met Wendy Waddilove .

Met vriendelijke groet,

Herman H. Bouma, voorzitter Reizigersoverleg Brabant

Onderwijsboulevard 225 5223 DE ’s-Hertogenbosch 073 69 00 518 info@reizigersoverlegbrabant.nl www.reizigersoverlegbrabant.nl

Pagina 4 van 4

Aan dit advies kunnen geen rechten worden ontleend.