02 Tilburgs mediabeleid 2023 - 2026

Tilburgs Mediabeleid 2023 – 2026 Tilburg september 2022

1

Tilburgs Mediabeleid 2023 – 2026 Inhoudsopgave Verantwoording en leeswijzer Deel 1: Waarom mediabeleid ▪ Inleiding ▪ Journalistiek onder druk ▪ Op weg naar lokaal mediabeleid ▪ Waar mediabeleid wel en niet over gaat ▪ Daarom Tilburgs mediabeleid Deel 2: Tilburg en de actualiteit ▪ Het Tilburgse medialandschap: pluriform, rijk en bijzonder ▪ De Hoofdlijnenbrief media 2022 ▪ Samenwerkingsproject: Versterking Lokale Journalistiek. ▪ Vorming streekomroep Deel 3: Wat gaan we doen ▪ Uitgangspunten ▪ Ambitie en impact ▪ Wat we gaan doen 1. Wettelijke verplichting 2. Versterking van redactiekracht van de lokale publieke media-instelling 3. Uitbreiding van productiemogelijkheden van de lokale publieke media-instelling 4. Verduurzaming van het Tilburgs Mediafonds 5. Realisering van een facilitair mediacentrum 6. Facilitering van innovatie van en door de Tilburgse mediasector 7. Versterking personele capaciteit mediabeleid ▪ Herijking Bijlage ▪ Overzicht geraadpleegde organisaties

2

Verantwoording en leeswijzer Sinds 2019 hebben we in Tilburg gewerkt aan lokaal mediabeleid. In oktober 2021 heeft de gemeenteraad het ‘Kompas voor Tilburgs mediabeleid’ vastgesteld (hierna: het Kompas, zie bijlage 1). Hiermee realiseerden wij een navigatie-instrument voor de toekomst. De daarin gepresenteerde ontwikkelingen en denkrichtingen boden handvatten voor onze ambitie om te komen tot een toekomstbestendige journalistieke infrastructuur die past bij onze stad. Het Kompas is als bijlage bij dit beleid opgenomen. Enerzijds omdat de hierin vermelde informatie over ontwikkelingen in de sector, het Tilburgse medialandschap, de door de VNG verstrekte adviezen voor lokaal mediabeleid en de daaruit afgeleide ontwikkelscenario’s voor Tilburg nog steeds actueel zijn. Anderzijds om herhaling van informatie te voorkomen. De afgelopen maanden hebben wij het Kompas uitgewerkt tot het ‘Tilburgs Mediabeleid 2023 – 2026’. Dat deden wij aan de hand van deskresearch en in samenspraak met onafhankelijke deskundigen en betrokkenen uit de stad (zie bijlage 2: overzicht geraadpleegde organisaties). Van belang om te komen tot dit mediabeleid waren het stadgesprek en de kennistafels die wij in juli 2022 hebben gehouden (zie bijlagen 3 en 4).

Last but not least hebben wij voor dit beleid een beroep kunnen doen op een kernteam van onafhankelijk experts: Daniël Arets (Fontys Hogeschool Journalistiek), Bas Booister (Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen) en Arold Roestenburg (ROC Tilburg). Met het ‘Tilburgs Mediabeleid 2023 – 2026’ leggen we een fundament voor de toekomst. We zien ons beleid echter niet als ‘in beton gegoten’. Anno 2022 is er nog geen eenduidig beeld van de positie die een gemeente het beste kan innemen als het gaat om mediabeleid. De snelle ontwikkelingen in de mediasector en de door het Rijk aangekondigde stelselverandering vragen van ons om flexibel te blijven. Tegelijkertijd zijn we ervan overtuigd dat we met het hier gepresenteerde beleid een stevige basis leggen voor een toekomstbestendige journalistieke infrastructuur die past bij onze stad, in overeenstemming met de ambities die wij hebben neergelegd in ‘Meer voor elkaar – Akkoord gemeente Tilburg 2022 – 2026’. Leeswijzer Deel 1 handelt over het waarom van mediabeleid. We gaan in op het belang van media, leggen uit waarom de onafhankelijke journalistiek onder druk staat en beschrijven de grondslagen van het Nederlandse mediabeleid. Na een uitleg van wat er wel en niet onder mediabeleid valt, positioneren wij het belang van Tilburgs mediabeleid. In deel 2 geven we een korte schets van het Tilburgse medialandschap.

We karakteriseren dat als rijk, pluriform en bijzonder. Het is ook voortdurend in beweging. We schetsen drie ontwikkelingen die ontegenzeggelijk invloed gaan hebben op het Tilburgse medialandschap en het lokale mediabeleid. Wat we gaan doen staat centraal in deel 3. We benoemen de uitgangspunten van het Tilburgse mediabeleid, onze ambitie en welke impact we willen bereiken. Vervolgens beschrijven we wat we concreet gaan doen, waarom we dat doen, wat we er mee willen bereiken en wat daarvan de financiële consequenties zijn. Aan dit beleid zijn de volgende bijlagen toegevoegd: ▪ het Kompas voor Tilburgs mediabeleid; ▪ een overzicht van geraadpleegde organisaties; ▪ een verslag van het op 13 juli 2022 gehouden stadsgesprek; ▪ een verslag van de op 5 en 14 juli 2022 georganiseerde kennistafels.

3

Deel 1: Waarom mediabeleid Inleiding We kunnen niet om het belang van de media heen. We willen namelijk weten wat zich afspeelt in onze leefomgeving, onze wijk en onze stad. Invloedrijke gebeurtenissen in binnen- en buitenland hebben eveneens onze interesse. Het zijn de media die ons daarover informeren. Het nieuws dat zij brengen bereikt ons dankzij een grote diversiteit aan profit en non-profit organisaties. Traditioneel door middel van kranten, tijdschriften, radio en televisie. Maar steeds vaker ook online, via internet en sociale media. Die diversiteit is een groot goed. Op basis van wat we horen, lezen en zien, vormen we ons een mening en handelen we. Het belang van de media staat niet ter discussie, omdat ze onmisbaar zijn voor ons informatieaanbod. Van oudsher worden journalisten gezien als de professionele en onafhankelijke brengers van het nieuws. Hun professionaliteit komt tot uiting in het bestaan van opleidingen, gedragscodes en journalistieke richtlijnen over bijvoorbeeld brongebruik en het toepassen van hoor en wederhoor. Zij bieden garanties voor waarheidsgetrouwe en eerlijke verslaggeving. Het beroep van journalist is in Nederland overigens niet beschermd. Dat betekent dat iedereen zich journalist kan noemen. Journalistiek onder druk Een mix van technische, sociale en economische ontwikkelingen heeft de onafhankelijke journalistiek sterk onder druk gezet.

Het gebruik van traditionele media voor nieuws, met name televisie en dagbladen, neemt steeds verder af. Voor steeds meer leeftijdsgroepen zijn nieuwssites en -apps de meest gebruikte bronnen van nieuws. Adverteerders hebben hun strategieën daarop aangepast. Dientengevolge voldoen de traditionele verdienmodellen niet meer en zijn kranten en omroepen gaan saneren. De afname van journalistieke menskracht heeft geleid tot een concentratie van titels bij grote, vaak internationale mediaconcerns. Tegenover dergelijke machtsconcentraties staat een versplintering van de markt door de sterke toename van (lokale) online nieuwssites. De meesten daarvan zijn gebaseerd op kwetsbare verdienmodellen. Tot slot moeten we vaststellen dat de persvrijheid in toenemende mate onder druk staat. Nederland verslaggevers hebben steeds vaker last van intimidatie en bedreigingen bij de uitoefening van hun beroep. Kortom, de onafhankelijke journalistiek staat onder druk. Daar komt bij dat nieuwe vormen van (burger)journalistiek en nieuws meerdere vragen oproepen. Technische ontwikkelingen als de smartphone hebben ertoe geleid dat iedereen met journalistieke aspiraties tegenwoordig informatie kan verspreiden, onder wie vloggers, bloggers en influencers. Deze vormen van burgerjournalistiek zorgen voor een enorme groei van het nieuwsaanbod.

Maar hoe onafhankelijk en betrouwbaar is die informatie? Kennen we de bron ervan? Moeten we rekening houden met bewust misleidende informatie? Een groeiende hoeveelheid desinformatie maakt het voor nieuwsconsumenten steeds lastige om de waarde ervan vast te stellen. Globalisering en digitalisering hebben bovendien geresulteerd in een sterk veranderd consumentengedrag. Wereldwijd richten veel mensen, en met name jongeren, zich op het nieuwsaanbod van big tech bedrijven als Facebook en YouTube. De oriëntatie op slechts één zo’n kanaal brengt het risico met zich mee dat iemand gaat leven in zijn eigen informatiebubbel. Hoe zorgen we ervoor dat mensen pluriform en betrouwbaar geïnformeerd blijven over het bestaan van verschillende perspectieven? Is er iets aan genoemde problemen te doen? Uit onderzoek blijkt dat ze te wijten zijn aan het falen van markt en overheid. Het falen van de markt komt onder meer tot uiting in de marktdominantie van grote (inter)nationale mediaconcerns in de strijd om adverteerders en abonnees. Bij het falen van de overheid valt op dat veel gemeenten zich slechts richten op hun lokale publieke omroep, bij media vaker kiezen voor incidentele dan structurele financiering, en mediabeleid verwarren met communicatiebeleid.

Het mag daarom niet verbazen dat van meerdere kanten uit de mediasector een appel werd gedaan op de overheid om het tij te keren en zich sterk te maken voor een gedegen journalistieke infrastructuur in Nederland. Op weg naar lokaal mediabeleid Dat appel is terecht. In Nederland hebben de overheden namelijk een gezamenlijke zorg voor het mediaaanbod en de persvrijheid. Die zorg heeft een wettelijke grondslag. Zo worden in de Mediawet taken toebedeeld aan het Rijk, de provincies en de gemeenten om de kwaliteit, de diversiteit en de toegankelijkheid 4

van het media-aanbod te beschermen. Daarnaast wordt vanuit democratisch perspectief de persvrijheid gewaarborgd. Dit als onderdeel van de grondwettelijk vastgelegde vrijheid voor meningsuiting. Media worden door de Nederlandse overheid bekostigd vanwege hun maatschappelijke waarde. De onderliggende motivatie is politiek, niet economisch van aard. Die motivatie bevat een normatief idee over hoe een goede samenleving moet zijn ingericht. Van de media en journalistiek wordt verwacht dat ze bijdragen aan een democratische en inclusieve samenleving. De breed gedeelde opvatting dat onafhankelijke journalistiek een prijs heeft die zich niet altijd laat vertalen in verdienmodellen, maakt dat zij kan worden beschouwd als een dienst van algemeen economisch belang, oftewel een merit good. We stellen vast dat het appel op de overheid niet zonder effect is geweest. In korte tijd verschenen enkele rapporten met adviezen om de kwaliteit, de diversiteit en de toegankelijkheid van het media-aanbod te verbeteren, ook op lokaal niveau. In 2019 publiceerde de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) het rapport ‘Wachten kan niet meer – Handvatten voor een breed gemeentelijk mediabeleid’ (hierna: het VNGrapport). Daarin constateert ze dat de gemeentelijke bemoeienis met de media vaak niet veel verder gaat dan de wettelijk verplichte financiering van de lokale publieke omroep.

Van een volwaardig mediabeleid is meestal geen sprake. Voor de VNG was dat de reden om in haar rapport inhoudelijke wegen te formuleren waarlangs een gemeente mediabeleid kan vormgeven. Temeer omdat er in de context van al dat veranderende nieuwsaanbod nog geen eenduidig beeld is van de positie die een gemeente het beste kan innemen als het gaat om mediabeleid. In Tilburg hebben we het VNG-rapport gebruikt om toe te werken naar mediabeleid. Daarnaast waren ook het initiatief van de raad om te komen tot een stedelijk mediafonds, de betrokkenheid van college en raad bij de aanwijzing van de lokale publiek media-instelling en vragen omtrent samenwerkingsmogelijkheden van media met een commerciële licentie en de lokale publiek omroep voor college en raad aanleiding om te streven naar mediabeleid dat past bij Tilburg. Als eerste stap in de totstandkoming van lokaal mediabeleid heeft de raad in 2021 het ‘Kompas voor Tilburgs mediabeleid’ vastgesteld (hierna: het Kompas, zie bijlage 1). Dit document: ▪ beschrijft hoe een aantal ontwikkelingen het belang van media en journalistiek op lokaal niveau beïnvloedt; ▪ geeft een samenhangend beeld van het Tilburgse medialandschap en relateert dat aan ons vestigingsklimaat; ▪ presenteert de adviezen van de VNG en verbindt die met de journalistieke infrastructuur in Tilburg.

Met het Kompas realiseerden we een navigatie-instrument voor de toekomst. De daarin gepresenteerde denkrichtingen en ontwikkelscenario’s boden een handvat voor het hier gepresenteerde ‘Tilburgs mediabeleid 2023 – 2026’. Waar mediabeleid wel en niet over gaat Het woord mediabeleid wordt gemakkelijk in de mond genomen. Maar waar gaat het eigenlijk over? Wat wil het bewerkstelligen? Op welke organisaties is mediabeleid gericht? En omvat het ook de informatie die de overheid zelf verstrekt? Het woord ‘media’ heeft een zeer ruime betekenis. Van Dale, Het Groot Woordenboek der Nederlandse Taal, omschrijft media als ‘al wat dient tot overdracht van informatie.’ Voorbeelden van informatiedragers te over: kranten, tijdschriften, radio, televisie, internet en de apps op mobiele telefoon en tablet. In de vele verschijningvormen van media schuilt het gevaar dat mediabeleid te veelomvattend wordt. Nederlandse overheden kiezen er daarom voor om hun mediabeleid af te bakenen. Dat doen ze door zich te richten op de rol die media spelen in de samenleving en niet op de informatiedragers zelf. Voor het beleid zijn met name de aard en de functie van de informatie van belang. De praktijk laat zien dat mediabeleid zich in de eerste plaats richt op journalistieke informatie. ‘Journalistiek omvat het signaleren, verzamelen, rapporteren en controleren, onderzoeken en analyseren van nieuws.

Naast weergeven en duiden van de feiten is er ook ruimte voor opinie en commentaar,’ aldus het VNG-rapport.

5

In navolging van de VNG schreven we in het Kompas dat de fundamentele betekenis van onafhankelijke en betrouwbare journalistiek voor de (lokale) democratie verband houdt met twee kernfuncties. 1. Waakhond van de lokale democratie. Onafhankelijke en betrouwbare informatie door lokale journalistiek is noodzakelijk voor democratie. Media met journalistieke ambities coveren relevante thema’s die lokaal spelen. Ze signaleren, onderzoeken en analyseren. Ze controleren en becommentariëren. 2. Verbinder van groepen in de samenleving. Lokale journalistiek laat mensen zien wat ze met elkaar gemeen hebben. Hierdoor worden gemeenschapszin en een gedeelde identiteit worden gesterkt. Maaike Olij onderscheidt in haar advies over mediabeleid voor de gemeente Utrecht drie kernfuncties. 1 a. Informerend: de journalistiek informeert burgers over de grotere en kleinere gebeurtenissen in hun omgeving en helpt hen daardoor overwogen keuzes te maken. b. Controlerend: de journalistiek controleert de overheid en wordt daarom wel de vierde macht genoemd, de waakhond van de samenleving c. Bindend: de journalistiek biedt een gemeenschappelijke lokale identiteit en een gedeelde geografische afkomst. Het interessante aan deze driedeling is dat ze aansluit bij de manier waarop steden accenten aanbrengen in hun mediabeleid: Rotterdam (verbindend), Delft (controlerend) en Den Haag (informerend).

Olij en met haar een commissie van onafhankelijke adviseurs van de mediasector adviseert Utrecht het mediabeleid in te richten rond deze drie functies omdat ze daaraan voldoende afbakening en duidelijkheid geven en ook ruimte bieden ruimte voor vormen van ‘burgerjournalistiek’. Wij vinden deze driedeling aantrekkelijk omdat wij in ons Tilburgse mediabeleid niet alleen aandacht hebben voor het nieuwsaanbod van professioneel opgeleide journalisten, maar ook oog hebben voor de waarde van nieuwe vormen van (burger)journalistiek. Wij komen daar in deel 3 op terug. Als gemeente zijn wij een van de belangrijkste bronnen voor informatie en nieuws over de stad. Is de informatie die wij als overheid zélf verstrekken ook onderdeel van mediabeleid? Nee. In Nederland is de algemene opinie dat overheden een strikt onderscheid moeten maken tussen communicatiebeleid en mediabeleid. Bij communicatiebeleid staan immers boodschappen centraal die de overheid zelf wil verspreiden. Boodschappen die terug te voeren zijn op politieke besluitvorming. Mediabeleid heeft een fundamenteel ander doel. Het beoogt de journalistiek in staat te stellen om vanuit een onafhankelijk positie nieuwsfeiten te verzamelen, te onderzoeken, standpunten over het voetlicht te brengen, de overheid te controleren en burgers te informeren.

In Tilburg zijn we ons bewust van het verschil tussen beide en maken we dat verschil ook expliciet. Daarom Tilburgs mediabeleid In haar hoofdlijnenbrief media van 7 juni 2022 vatte Gunay Uslu, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), nog eens kort en krachtig samen wat het belang is van vrije media, journalistiek en betrouwbare informatievoorziening. ‘Vrije media en onafhankelijke journalistiek zijn onmisbaar voor onze democratische rechtsstaat. Ze vertellen ons wat er speelt, dichtbij en veraf. Ze controleren de macht, geven duiding aan nieuws en actualiteiten en bieden ruimte aan opinie en debat. Media zijn ook een bron van amusement en cultuur, die verbindt, inspireert en verrijkt. Ze dragen bij aan een sterke, vrije samenleving.’ Het is de reden waarom het Rijk door middel van beleid wil investeren in de media. In haar brief benadrukt ze dat het voor de journalistiek en informatievoorziening belangrijk is dat de drie lagen van het publieke bestel met elkaar samenwerken. Als Tilburg nemen we daarin graag onze verantwoordelijkheid. Wij zijn ervan overtuigd dat onafhankelijke, niet door overheid of commercie beïnvloede journalistiek ook op lokaal niveau positieve gevolgen heeft voor de samenleving. En dat betrouwbare media zorgen voor gemeenschapsgevoel, participatie in het publieke leven bevorderen en de betrokkenheid bij de lokale politiek versterken.

Daarom beschouwen wij, in lijn met het advies van de VNG, de journalistiek als een merit good en zijn wij bereid om in de kwaliteit, diversiteit en toegankelijkheid van lokale media te investeren.

1 M. Olij, Mediabeleid Gemeente Utrecht: Een verkenning naar de mogelijkheden, Utrecht 2019

6

Deel 2: Tilburg en de actualiteit Het Tilburgse medialandschap: pluriform, rijk en bijzonder In het Kompas hebben we een gedetailleerd beeld gegeven van het media-aanbod in Tilburg. We zoomden in op media die zich expliciet ten doel stellen Tilburgers te informeren over het nieuws uit eigen regio. We lieten (inter)nationale media en nieuwssites buiten beschouwing, hoewel veel Tilburgers ook daarvan gebruikmaken. Met het gegeven beeld claimden we echter niet volledig te zijn. Volledigheid is sowieso een illusie door de grote variatie aan verschijningsvormen waarin media en burgerjournalistiek zich manifesteren. Daar komt bij dat de sector voortdurend verandert: media verschijnen en verdwijnen, al dan niet als gevolg van fusies en instabiele verdienmodellen. Dat maakt elk beeld van het Tilburgse media-aanbod tot een momentopname. Rijk, pluriform en bijzonder, zo beschreven we het Tilburgse medialandschap in het Kompas. Dat beeld is nog steeds actueel. Tegelijkertijd behoeft het enige bijstelling. In het beeld ontbraken bijvoorbeeld TilburgJunior, het kinderpersbureau van Ester van Zundert, en de School voor ICT en Mediatechnologie van ROC Tilburg, een school die jongeren opleidt tot bijvoorbeeld content creator, webdeveloper of mediavormgever. Daarnaast zien we organisaties die minder of niet meer actief naar buiten treden, zoals Dit is Tilburg.

Ondanks dergelijke wijzigingen kunnen we vaststellen dat het Tilburgse medialandschap niet wezenlijk is veranderd. We zijn er trots op dat Tilburg een rijk en pluriform media-aanbod kent. Er is een voor alle burgers toegankelijk aanbod van onafhankelijke, professionele journalistiek met diverse typen inhoud te vinden op verschillende kanalen. Twee publieke media-instellingen hebben dagelijks aandacht voor gebeurtenissen in onze gemeente: Omroep Brabant, die tevens fungeert als provinciale calamiteitenzender, en Omroep Tilburg. Wat de geschreven pers betreft, voeren Het Brabants Dagblad (editie Tilburg) en Het Stadsnieuws (met de gemeentepagina) de boventoon. Evenals andere grote gemeenten telt Tilburg een aantal hyperlocals: (digitale) platforms die zich door middel van nieuwsaanbod richten op een beperkte (geografische) gemeenschap. In onze stad zijn dat bijvoorbeeld Tilburgers.nl, Tilburg.com, Kermis FM en KruikenTv. Met JuniorTilburg en Kinderspersbureau Noord beschikt de stad over twee media die zich richten op kinderen. Last but not least zijn er in Tilburg 14 wijkkranten actief. Vier organisaties maken het Tilburgse medialandschap bijzonder. De eerste is Fontys Hogeschool Journalistiek, een van de vier Nederlandse hbo-opleidingen journalistiek. De tweede is de Stichting Stimuleringsfonds Tilburgse Journalistiek.

Met de start ervan in 2019 beschikte Tilburg als tweede Nederlandse gemeente over een onafhankelijk, lokaal mediafonds. Ten derde huisvest Tilburg het in 2019 opgerichte MindLabs. In dit samenwerkingsverband participeren drie kennisinstellingen, overheden en een groeiend gezelschap van bedrijfspartners, maatschappelijke instellingen en startups. De MindLabs-partners versterken samen de ontwikkeling van technologieën die interacteren met menselijk gedrag. Betrokken organisaties als Tilburg University, Fontys, ROC Tilburg en DPG Media hebben in hun onderzoeksprogramma’s onder meer aandacht voor de relatie tussen smart technologie en taal media. Zo wordt met partners als Zwijssen en Bibliotheek Midden-Brabant verkend hoe ze met inzet van slimme technologie de groeiende groep laaggeletterden van nieuws kan voorzien. Tot slot is de opleiding Content Creator van ROC Tilburg een van drie landelijke mboopleiding op dit nieuwe vakgebied. Voor het Tilburgse mediabeleid hebben we gekeken naar ons medialandschap en de kansen en bedreigingen die daarvoor gelden. De eerder gesignaleerde ontwikkelingen in de mediasector doen zich vanzelfsprekend ook in Tilburg voor. Door technologische, sociale en economische veranderingen staat ook in onze stad de onafhankelijke journalistiek onder druk, niet in de laatste plaats door gebrek aan menskracht.

Daarnaast zien we ook in Tilburg de opkomst van hyperlocale initiatieven door inwoners met journalistieke aspiraties. Ja, het Tilburgse medialandschap is bewegelijk en in zekere zin versnipperd. Maar dat geldt voor vrijwel alle grote steden in Nederland en zal vermoedelijk niet echt veranderen. Vinden wij dat erg? Nee. In de aanwezigheid van gedreven media, gerenommeerde kennisinstellingen en het Tilburgs Mediafonds zien wij volop mogelijkheden en kansen voor een gezonde en duurzame media-infrastructuur die past bij Tilburg. Zeker in combinatie met de typische mentaliteit van onze inwoners. Op www.tickettotilburg.com, de website van Stichting Marketing Tilburg, staat het er mooi: ‘Tilburg is de stad waar het normaal is dat gewone mensen 7

samen buitengewone dingen creëren.’ Met mediabeleid leveren we graag een bijdrage aan een vitale, lokale mediasector die past bij Tilburg. De Hoofdlijnenbrief media 2022 Bij de formulering van het Tilburgse mediabeleid hebben wij rekening gehouden met de eerder genoemde technologische, sociale en economische ontwikkelingen, diverse rapporten en de input van deskundigen, stakeholders en de stad. Bij dit alles hebben we ook oog gehouden voor de actualiteit. In het onderstaande gaan we in op drie ontwikkelingen die zonder twijfel invloed gaan hebben op het Tilburgse medialandschap en het lokale mediabeleid. Van fundamenteel belang is de al genoemde hoofdlijnenbrief media 2022 van Gunay Uslu, staatssecretaris van OCW, van 7 jun 2022. Daarin schrijft ze hoe ze de komende jaren wil investeren in de media om uitvoering te geven aan het coalitieakkoord van het kabinet.2 Het kabinet ziet voor zichzelf drie hoofdtaken: 1. nieuwe toelatings- en verantwoordingscriteria voor landelijke publiek omroep; 2. versterking lokale publieke omroep; 3. versterking onderzoeksjournalistiek. Voor ons is met name de versterking van de lokale publieke omroepen van belang. De staatsecretaris benadrukt dat lokale publieke omroepen een belangrijke rol hebben in het lokale medialandschap.

Die zijn echter afhankelijk van gemeentelijke bekostiging, die niet altijd toereikend is om als professionele journalistieke organisatie te werken. Ze merkt op dat waar gemeenten financieel bijdragen, die afhankelijkheid schadelijk kan zijn voor de rol van de omroep als bewaker van de lokale democratie. Om de positie van de lokale publieke omroepen te versterken voert de staatssecretaris gesprekken met de VNG en NLPO over de invulling van de kabinetsambitie uit het coalitieakkoord rond de financiering van lokale omroepen. Elke gemeente mag één lokale publieke omroep hebben. Zo’n publieke media-instelling ontvangt zijn basisfinanciering van het Rijk. De financiering ervan loopt momenteel via het gemeentefonds. Er wordt gesproken over het overhevelen van die financiering naar het Rijk en over verhoging van de bijdrage. Daarnaast komen er scherpere criteria en een heldere procedure voor organisaties die een lokale publieke omroep willen worden. Op basis daarvan kan het Commissariaat voor de Media in de toekomst beter beoordelen welke omroep moet worden aangemerkt als lokale publieke media-instelling. Hoewel deze maatregelen veel voorbereiding en een wetswijziging vereisen, is het de bedoeling dat het nieuwe stelsel op 1 januari 2025 in werking treedt.

In haar streven naar kwaliteitsverbetering en professionalisering van de lokale publieke omroepen, stimuleert staatssecretaris Uslu de samenwerking tussen de drie lagen van het publieke mediabestel. Dit vanwege het belang daarvan voor de lokale journalistiek en informatievoorziening. Daarnaast verhoogt ze het budget voor onderzoeksjournalistiek zodat het Stimuleringsfonds voor de journalistiek en het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten een aantal nieuwe activiteiten kunnen ontwikkelen. Beide Investeringen zijn belangrijk voor Tilburg. Samenwerkingsproject: Versterking Lokale Journalistiek. Met haar opmerking over het belang van samenwerking tussen de drie lagen van het publieke mediabestel, refereert staatssecretaris Uslu onder meer naar het samenwerkingsproject Versterking Lokale Journalistiek. In dit project, gestart in 2021, werken de NOS, 13 regionale en 44 lokale omroepen samen om de lokale journalistiek kwalitatief krachtiger te maken. De samenwerkende partners onderzoeken hoe hun bundeling van krachten het best tot zijn recht komt en kan zorgen voor een verrijking en verbetering van de lokale, regionale én landelijke berichtgeving. Ook Omroep Brabant en Omroep Tilburg nemen hieraan deel.3 2 Samen met de minister van Justitie en Veiligheid werkt ze aan een plan van aanpak om de veiligheid van journalisten

verder te versterken. En er zijn ook nog andere maatregelen in voorbereiding voor 2023. 3 Het gaat in alle gevallen om publieke media-instellingen die beschikken over een professionele organisatie, een nieuwswebsite. 8

De aan het project deelnemende omroepen hebben als doel: ▪ versterken van de lokale publieke nieuwsvoorziening; ▪ investeren in de samenwerking tussen de drie lagen van de publieke omroep (lokaal, regionaal en landelijk) en onderzoeken hoe dit het beste kan; ▪ ontwikkelen van meer sterke lokale omroepen die hun journalistieke functie kunnen uitvoeren; ▪ journalistieke talenten opleiden. Om dit te bereiken zijn voor de duur van het project in het totaal 63 extra lokale journalisten geplaatst bij de deelnemende regionale en lokale omroepen. Deze fulltimers zijn formeel in dienst bij de NOS, maar worden in de dagelijkse praktijk begeleid door de hoofdredacteuren en eindredacteuren van de lokale en regionale omroepen. Daarnaast worden er gedurende het project trainingen en workshops aangeboden door NOS, de Regionale publieke omroep en de NLPO.4 De geplaatste verslaggevers maken zoveel mogelijk eigen nieuwsverhalen. Hun verhalen uit de haarvaten van de samenleving vinden dankzij de samenwerking en vrije uitwisseling van content snel hun weg naar de regionale omroep of zelfs de landelijke omroep. Daarnaast werken omroepen onderling samen om tot nieuwe en betere verhalen te komen. Bij de start van het project zijn twee NOS-verslaggevers, met ondersteuning van Omroep Brabant, geplaatst bij Omroep Tilburg. Eén van beiden is inmiddels in dienst bij Omroep Brabant.

Vorming streekomroep Al meerdere jaren werken het ministerie van OCW, de VNG en de NLPO samen om te komen tot streekomroepen. Ook streekomroepvorming is een middel om lokale publieke media-instellingen te professionaliseren met als doel de realisatie van een Lokaal Toereikend Media-Aanbod (LTMA). De Mediawet regelt dat lokale publieke omroepen LTMA) verzorgen. Centraal hierin staat een professioneel aangestuurde en goed zichtbare lokale publieke media-instelling, functionerend in de directe woon- en leefomgeving van de burger, ook aangeduid als de 'natuurlijke habitat'. Er zijn criteria vastgelegd die bepalen aan welk kwaliteitsniveau een lokale omroep minimaal moet voldoen. In de praktijk kunnen veel lokale publieke omroepen niet voldoen aan het minimale niveau van het LTMA. Dat omdat hun financiering, die rechtstreeks is gekoppeld aan het aantal huishoudens van een gemeente, daarvoor ontoereikend is. Het vormen van een streekomroep kan een belangrijke bijdrage leveren aan het behalen van het gewenste LTMA-niveau. Samenwerking in een streekomroep heeft allerlei (financiële) voordelen. Denk aan het verweven van de algemene organisatie, het bundelen van voorzieningen en technische faciliteiten, het uitwisselen of en samen maken van programma’s en het scholen van personeel.

De vorming van streekomroepen is een middel om het LTMA in alle Nederlandse gemeenten beschikbaar en betaalbaar te maken. Om dit te bereiken wordt bij de vorming van streekomroepen daarom de ‘natuurlijke habitat’ als uitgangspunt genomen voor het verzorgingsgebied van de ‘lokale’ omroep en niet langer de bestuurlijke kaart van afzonderlijke gemeentegrenzen. Het streven is om het verzorgingsgebied van een streekomroep naadloos te laten aansluiten op de sociaal-culturele en economische omgeving waarin iemand woont, leeft, werkt en recreëert. Dit zonder af te dingen op lokale kwaliteiten en bereik. Dat betekent dat de huidige circa 230 lokale publieke omroepen, door middel van samenwerking of fusie, geleidelijk worden omgevormd naar ongeveer 80 streekomroepen met een verzorgingsgebied van circa 225.000 inwoners. Zo’n verzorgingsgebied omvat altijd een centrumgemeente. De betrokken lokale omroepen hebben hiervoor in het verleden een landkaart opgesteld die leidend is bij het omvormingsproces. De NLPO ondersteunt en coördineert de vorming van streekomroepen. Tilburg wordt beschouwd als de centrumgemeente van de beoogde streek Hart van Brabant. Voorjaar 2022 is de vorming daarvan in een versnelling gekomen.

Op verzoek van de NLPO en op aandringen van de lokale omroepen van Gilze en Hilvarenbeek heeft Omroep Tilburg het initiatief genomen tot het oprichten van de Stichting Streekomroep Hart van Brabant. Inmiddels is gestart met het voeren van gesprekken over de 4 De RPO en NLPO zijn de samenwerkings- en coördinatieorganen voor respectievelijk de regionale en lokale publieke

omroepen. 9

inrichting van de streekomroep, te beginnen bij de vorming van een streekredactie. Naast Gilze-Rijen en Hilvarenbeek lopen er gesprekken met de lokale omroepen van Goirle en de Langstraat: Waalwijk, Dongen en Loon op Zand. Die van Oisterwijk en Moergestel sluiten mogelijk in een later stadium aan.

10

Deel 3: Wat gaan we doen Uitgangspunten Voor het Tilburgse mediabeleid hanteren wij een aantal uitgangspunten. De meeste daarvan zijn in lijn met het VNG-rapport en hebben we toegelicht in het Kompas. Het Tilburgse mediabeleid kent de volgende uitgangspunten: ▪ We vinden het belangrijk dat al onze inwoners toegang hebben tot een divers en toegankelijk aanbod van betrouwbare informatie; ▪ Wij zien onafhankelijke en betrouwbare media en journalistiek als cruciaal voor de democratie; ▪ We zien het als onze taak de onafhankelijkheid, diversiteit, kwaliteit en toegankelijkheid van de media en journalistiek te waarborgen; ▪ Wij zien af van inhoudelijke bemoeienis met onafhankelijke media en we vermijden direct aansturing van de journalistiek; ▪ We beschouwen onafhankelijke journalistiek als een dienst van algemeen economisch belang; ▪ We zijn ervan overtuigd dat we samen meer voor elkaar krijgen en wij koesteren mogelijkheden tot samenwerking. Ambitie en impact Met het Tilburgs Mediabeleid 2023-2026 hebben we de ambitie een basis te leggen voor een toekomstbestendige journalistieke infrastructuur die past bij onze stad. Zo hebben we dat ook aangekondigd in het Kompas. Bij onze ambities stellen we de uitvoering voorop. Dat standpunt vindt zijn basis in ‘Meer voor elkaar, Akkoord gemeente Tilburg 2022- 2026’.

Evenals in de voorgaande bestuursperiode hechten wij veel waarde aan het genereren van impact. Het bereiken daarvan ligt echter grotendeels in handen van de media en de journalistiek zelf. Persvrijheid en het verbod van inhoudelijke bemoeienis met de onafhankelijke journalistiek garanderen dat de media hun informerende, controlerende en verbindende rol optimaal kunnen vervullen. Zo ontstaat de gewenste impact. Daarom betrachten we diezelfde terughoudendheid bij nieuwe, minder formele uitingen van (burger)journalistiek. Als consequentie zien wij voor de gemeente bij het mediabeleid in de eerste plaats een aanjagende, stimulerende en faciliterende rol. Vanuit het vertrouwen dat we ook op die manier bijdragen aan de gewenste impact: een sterker en levendigere democratie die kan rekenen op inwoners die betrokken zijn bij de gemeente en het bestuur. Welke impact moet het mediabeleid hebben? Wat willen we ermee bereiken? In ‘Meer voor elkaar – Akkoord gemeente Tilburg, 2022 – 2026’ verbinden we het belang van de media expliciet met de democratie. Investeren in lokale media zien we als een van de mogelijkheden om de stedelijke democratie sterker en levendiger te maken. Hiervoor is van fundamenteel belang dat onze inwoners vertrouwen hebben in en betrokken zijn bij de gemeente en het bestuur. Media spelen daarin een cruciale rol.

Ze brengen onze inwoners op de hoogte van wat er speelt in de buurt, de stad, de regio en daarbuiten. Ze tonen het eigene en het andere, wat we met elkaar gemeen hebben en waarin we van elkaar verschillen. Daardoor zijn media fundamenteel voor individuele en publieke meningsvorming. Ze maken emancipatie en participatie van onze inwoners in de Tilburgse samenleving mogelijk en zorgen dat democratische processen zich kunnen ontwikkelen. Dat maakt media cruciaal voor betrokkenheid bij en vertrouwen in de gemeente en haar bestuur. Met ons mediabeleid beogen wij steun te verlenen aan de informerende, controlerende en verbindende functies van media en journalistiek om te komen tot een vitale en toekomstbestendige journalistieke infrastructuur die past bij Tilburg. We breken in het Tilburgse Mediabeleid 2023 -2026 een lans voor een infrastructuur die ervoor zorgt dat alle Tilburgers op een pluriforme en betrouwbare manier worden geïnformeerd over de belangrijkste thema’s van deze tijd. Zoals gezegd, is ons beleid niet enkel en alleen gericht op de professionele, onafhankelijke journalistiek. Wij hebben ook oog voor de informerende en verbindende waarde van de minder formele 11

vormen van (burger)journalistiek. Dat past bij de ontwikkelingen in de journalistiek en de waarde die wij in Tilburg hechten aan burgerbetrokkenheid en burgerparticipatie. Het Tilburg Mediabeleid 2023 – 2026 valt nagenoeg samen met de huidige bestuursperiode. Het is nadrukkelijk geen afgerond verhaal. Gezien de ontwikkelingen in de mediasector is dat ook niet wenselijk. Sterker nog, de door de staatssecretaris van OCW aangekondigde verandering van het mediastelsel vereist dat we flexibel blijven in ons mediabeleid om het te kunnen aanpassen aan nieuwe wettelijke omstandigheden. Dat alles laat onverlet dat we met Tilburgs Mediabeleid het fundament hebben gelegd. Wat we gaan doen In het onderstaande maken we het Tilburgs Mediabeleid 2023 - 2026 concreet. We beschrijven wat we gaan doen, waarom we dat doen en wat we ermee willen bereiken. In dit verband merken wij op dat persvrijheid en het verbod van inhoudelijke bemoeienis met de onafhankelijke journalistiek doorwerken in onze mogelijkheden tot het benoemen van subsidievoorwaarden en indicatoren voor impactmeting. We brengen ook in beeld wat de financiële consequenties van de acties zijn. Zoals aangegeven, is er in Nederland nog geen eenduidig beeld van hoe een gemeente haar mediabeleid dient vorm te geven.

Bij de hieronder benoemde acties hebben we ons laten leiden door een aantal adviesrapporten, aanbevelingen van de VNG, het Kompas, de actualiteit en gesprekken met deskundigen en de stad. Nog één belangrijke opmerking vooraf. Alle genoemde acties hebben in beginsel een looptijd van 2023 tot en met 2026. De aangekondigde verandering van het mediastelsel vereist echter dat we ons beleid flexibel houden. Het spreekt voor zich dat verandering van het mediastelsel of wetgeving ertoe kunnen leiden dat we ons beleid tussentijds herijken. 1. Wettelijke verplichting Als lokale overheid hebben we op basis van de Mediawet een verplichting bij het financieren van de publieke media-instelling. De Mediawet regelt dat elke gemeente slechts één lokale publieke media-instelling kan hebben. Het Commissariaat voor de Media heeft Omroep Tilburg aangewezen als de lokale publieke mediainstelling van Tilburg voor de periode 15 februari 2020 tot en met 15 februari 2025. Voor de financiering van Omroep Tilburg ontvangen wij rijksmiddelen in het gemeentefonds. Op grond daarvan ontvangt de omroep gedurende de licentieperiode een jaarlijkse subsidie van € 141.534 (prijspeil 2022). 2.

Versterking van redactiekracht van de lokale publieke media-instelling Wij gaan de lokale redactiekracht versterken door de lokale publieke media-instelling in staat te stellen extra personeel aan te trekken.5 Hoewel Omroep Tilburg financieel gezond is, zijn de structurele middelen waarover de omroep beschikt, erg bescheiden.6 Daardoor heeft de omroep beperkte personele mogelijkheden om vorm te geven aan zijn functies als publieke media-instelling en zijn er nauwelijks tot geen ontwikkelingskansen. Denk daarbij aan het ’T reporter concept’ waarbij jongeren als 'community journalist' van Omroep Tilburg verslag doen van wat er in hun wijk speelt. In Tilburg Noord, in de context van het project ForwArt, is het concept vanwege zijn succes onderdeel geworden van het curriculum van 2College Cobbenhagenmavo.

5 We richten ons hier niet op de dagbladpers. Het Brabant Dagblad is in eigendom van DPGMedia dat met tientallen

nationale, regionale en lokale merken ruim 90% van Nederland bereikt. 6 In 2021 was de basisbekostiging van Omroep Tilburg € 139.429,- Bij een inwonersaantal van 224.460 komt dat neer op een bijdrage van € 0,62 per inwoner. Onderstaand geeft een beeld van de bijdragen van vier andere grote steden in Nederland. Bron: Jaarverslag 2021 Open Rotterdam. Basisbekostiging / Inwoners Per inw jaar Amsterdam 3.645.270 863.202 € 4,22 Rotterdam 400.000 651.631 € 0,61 Den Haag 668.000 537.988 € 1,24 Groningen 593.760 258.506 € 2,30

12

In het Kompas leggen we uit waarom het lastig is om te bepalen wat een lokale publieke omroep precies nodig heeft. Als mogelijk aanknopingspunt heeft de NLPO laten berekenen dat een publieke media-instelling in een verzorgingsgebied van 225.000 inwoners circa 5 fte professionele journalisten behoeft op een staf van 9 fte. De tijdelijke NOS-journalisten daargelaten beschikt Omroep Tilburg over 1 fte aan professionals. De bescheiden capaciteit vormt een rem op de mogelijkheden van Omroep Tilburg om de sleutelrol als publieke media-instelling van onze stad te vervullen. Dit zet bovendien huidige en toekomstige samenwerkingsverbanden onder druk, met name de vorming van de streekomroep Hart van Brabant en de samenwerking met NOS en Omroep Brabant. Wat Resultaat

Financiële consequentie Looptijd

Versterking van redactiekracht van de lokale publieke media-instelling met in ieder geval 2fte aan professioneel geschoolde journalisten.7 Door het versterken van de redactiekracht van de lokale publieke mediainstelling geven wij de omroep meer armslag om een breder en/of diepgaander nieuwsaanbod te realiseren en zijn informerende, controlerende en verbinden functies in de Tilburgse samenleving beter te vervullen, en 2. actiever in te spelen op relevante samenwerkingsverbanden met andere publieke media. Een meerjarige jaarlijkse subsidie van € 150.000,-. 2023 t/m 2026.

3. Uitbreiding van productiemogelijkheden van de lokale publieke media-instelling De beschikbare productiemiddelen van de lokale publieke media-instelling zijn beperkt. Afgezien van een bescheiden basisproductie heeft Omroep Tilburg nauwelijks tot geen mogelijkheden het productieaanbod te verbreden. Denk daarbij aan het voortzetten of verduurzamen van succesvolle journalistieke projecten die mogelijk gemaakt zijn met een eenmalige bijdrage van het Tilburgs Mediafonds. Of het verstrekken van productie-opdrachten aan stedelijke partners, variërend van hyperlocals en zelfstandige journalisten tot het Wereldpodium en het Milieucafé.8 Toegekende projectmiddelen, zoals die van het Europese project ForwArt, laten zien dat samenwerking bij mediaproducties een grote impact kan hebben op het informeren en betrekken van onze inwoners bij de stad. Ook als het gaat om jongeren in de wijk. Wat Resultaat

Financiële consequentie Looptijd

Uitbreiding van productiemogelijkheden van de lokale publieke media-instelling Met extra budget kan onze publieke media-instelling haar productiemogelijkheden uitbreiden en verdiepen, daarbij de samenwerking met de stad te zoeken en/of een vervolg geven aan succesvolle pilots die zijn gefinancierd door het Tilburgse Mediafonds. een meerjarige jaarlijkse subsidie van € 50.000,-. 2023 t/m 2026.

4. Verduurzaming van het Tilburgs Mediafonds De afgelopen jaren heeft het Tilburgse Mediafonds een belangrijke bijdrage geleverd aan de vitaliteit van de lokale kwaliteitsjournalistiek door middel van (eenmalige) financiële bijdragen aan initiatiefnemers van journalistieke producties die een verdiepingsslag leveren op een nieuwswaardig onderwerp in de Tilburgse samenleving. Dat is de reden dat we de pilotperiode van het fonds hebben verlengd tot eind 2022. Dit met het oog op borging van het mediafonds in het mediabeleid. Wij merken op dat onze gedachte om het Tilburgse Mediafonds te verduurzamen aansluit bij de waarde die staatssecretaris Uslu hecht aan het stimuleren van onderzoek en kwaliteitsjournalistiek. Indien wij geen budget beschikbaar stellen voor het Tilburgse Mediafonds, is de stichting gedwongen haar activiteiten per 1 januari 2023 te staken. Overigens constateren wij dat het Tilburg Mediafonds in 2022 het initiatief heeft genomen tot het organiseren van het Tilburgse Mediacafé. Met succes, gezien de goede opkomst van betrokkenen uit de journalistiek van 7 Momenteel is dat Omroep Tilburg, met een licentie voor de periode 15 februari 2020 – 15 februari 2025. Op basis van een

aanwijzingsprocedure beslist het Commissariaat voor de Media welke omroep daarna de publiek media-instelling van Tilburg is. 8 Let op: om een dergelijke productie binnen het publieke bestel uit te zenden, moet ze inhoudelijk en financieel voldoen aan de regels zoals gesteld in de Mediawet. 13

Tilburg en ver daarbuiten. Met dit initiatief geeft het mediafonds invulling aan het in het Kompas genoemde ontwikkelscenario om een stedelijke plek voor ontmoeting en debat te realiseren. Wat Resultaat

Financiële consequentie Looptijd

Verduurzaming van het Tilburgs Mediafonds Het Tilburgs mediafonds kan zijn stimulerende rol voor de Tilburgse media en journalistiek in de komende jaren blijven vervullen door (eenmalige) financiële bijdragen te verstrekken aan initiatiefnemers van journalistieke producties die een verdiepingsslag geven aan een nieuwswaardig onderwerp in de Tilburgse samenleving en / of het daarmee samenhangende vooronderzoek. Een meerjarige jaarlijkse subsidie van € 75.000,-. 2023 t/m 2026.

5. Realisering van een facilitair mediacentrum Veel media die actief zijn in Tilburg, Berkel-Enschot, Biezenmortel of Udenhout hebben een beperkte slagkracht. Verschillende factoren spelen daarbij een rol, zoals gebrek aan middelen, werkruimte en/of appratuur. Wat meespeelt is dat partijen niet of nauwelijks samenwerken. In het Tilburgse medialandschap opereren veel organisaties en mensen los van elkaar, omdat met elkaar niet kent of in de praktijk niet tegenkomt. Uit de gesprekken met de Tilburgse media en de stad bleek de grote behoefte aan een stedelijk centrum, een voorziening met faciliteiten waar in beginsel alle stedelijke media gebruik van kunnen maken. Daarbij wordt gedacht aan apparatuur, werkruimte, mogelijkheden om kennis uit te wisselen en trainingen te volgen, en ruimte voor ontmoeting en debat. Zo’n idee wordt door veel Tilburgse media omarmd, van Tilburg.com tot de wijkkranten, en van Kermis.fm tot de kinderpersbureaus. Neem de veertien Tilburgse wijkkranten. Hoewel die heel verschillend zijn, zou zo’n centrum aan uiteenlopende behoeften tegemoet kunnen komen. Denk aan trainingen over creatief schrijven, het opstellen van een redactiestatuut of het aansturen van vrijwilligers. Met name de wijkkranten zien nog steeds de waarde van papieren versies. Tegelijkertijd groeit de aandacht voor de mogelijkheden van online.

In een facilitair centrum zou de verkenning naar zo’n omslag bijvoorbeeld gekoppeld kunnen worden aan de kennis en ervaring van hyperlocals als Tilburg.com en Tilburgers.nl. Ook het onderwijs ziet mogelijkheden in een facilitair mediacentrum. Zo geven Fontys Hogeschool Journalistiek en het Cobbenhagencollege aan dat zij in het onderwijs gericht aandacht schenken aan de journalistieke praktijk en mediawijsheid. Een facilitair centrum kan ook voor jongeren betekenisvol zijn. Bijvoorbeeld voor het vergaren van journalistieke kennis, het volgen van laagdrempelige trainingen of het realiseren van stageplekken. Kortom, de verwachting van het Tilburgse veld is dat zo’n facilitair mediacentrum de professionaliteit van de lokale media vergroot, leidt tot meer samenwerking en resulteert in een sterkere journalistieke infrastructuur die past bij onze stad. Een voorziening waarin alle spelers in het mediaveld elkaar (periodiek) kunnen treffen, biedt bovendien goede kansen om samenwerking om te zetten naar echte community vorming. Terzijde merken wij op dat de wens voor een dergelijke voorziening in lijn ligt met het VNG-advies om het mediabeleid vorm te geven door middel van een mediacentrum, een journalistieke hub die eveneens voorziet in opleiding en een platform vormt voor samenwerking. Het idee voor zo’n facilitair mediacentrum behoeft overigens wel verdere uitwerking.

Wat is de precieze functie, wie gaat het beheren en waar krijgt het een plaats. Kan het bijvoorbeeld worden verbonden met bestaande, goed geëquipeerde instellingen als Bibliotheek Midden-Brabant, Mindlabs of Omroep Tilburg? Om belangenverstrengeling te voorkomen geven we in 2023 opdracht aan een onafhankelijke deskundige voor een haalbaar plan te maken voor een facilitair mediacentrum, gericht op ontmoeting, samenwerking en community vorming. Ook dient de deskundige te onderzoeken of zo’n centrum kan worden verbonden met bestaande, goed geëquipeerde instellingen als Bibliotheek Midden-Brabant, Mindlabs of Omroep Tilburg. Wij sluiten niet uit dat in de planontwikkeling van een facilitair mediacentrum door een onafhankelijke deskundige drie in het Kompas genoemde ontwikkelscenario’s samenkomen: 1. versterken van burgerjournalistiek en wijkkranten; 2. realiseren van een plek voor jongeren en debat; en 3. ontwikkelen van Mindlabs. 14

Wat

Resultaat

Financiële consequentie Looptijd

Realisering van een facilitair mediacentrum door: a. het ontwikkelen van een (uitvoerings)plan door een onafhankelijke deskundige; b. uitvoering te geven aan een facilitair mediacentrum overeenkomstig het onder a. genoemde plan. a. Een haalbaar uitvoeringplan ten behoeve van een facilitair mediacentrum. b. Een operatief facilitair mediacentrum. Een voorziening voor ontmoeting, (samen)werken, kennisdeling en debat die ten dienste staat aan een diversiteit van lokale media en mensen met journalistieke aspiraties, ook jongeren. Een centrum waar alle spelers uit het veld elkaar kunnen treffen en samenwerking leidt tot community vorming. a. Een eenmalige subsidie van € 50.000 (2023). b. Een meerjarige eenmalige subsidie van € 50.000 (2024 t/m 2026). 2023 t/m 2026.

6. Facilitering van innovatie van en door de Tilburgse mediasector Wij stellen vast dat Tilburg tot nu toe nauwelijks tot geen gebruik maakt van vormen van externe financiering die innovatie van de sector mogelijk maken. Zowel nationaal als internationaal zijn er fondsen die gericht zijn op (vernieuwing van) de journalistieke sector. Denk aan het Stimuleringsfonds voor de journalistiek en de financieringsprogramma’s van Creative Europe Inmiddels zijn er Tilburgse media die kansen ruiken. Ondersteund door Grants Europe Consulting heeft Omroep Tilburg een subsidieverzoek ingediend bij Creative Europe voor het tweejaar durende project YOCOJOIN (Youth Community Journalism Initiative). Dit internationaal samenwerkingsproject heeft tot doel jongeren te betrekken bij het produceren en consumeren van lokaal nieuws over onderwerpen die spelen in de lokale politiek/democratie. Op deze manier dragen lokale mediadiensten bij aan de versterking van de mediageletterdheid van met name jongeren in achterstandswijken.9 Daarnaast zou Kermis FM graag onderzoeken hoe wettelijk meer ruimte kan worden geboden voor samenwerkingen van omroepen met een commerciële licentie met publieke media-instellingen. Een gemeentelijk innovatiebudget biedt onze stad mogelijkheden om door middel van begeleiding en/of matchingmiddelen in te spelen op (inter)nationale mogelijkheden van externe financiering.

Wat Resultaat Financiële consequentie Looptijd 7.

Facilitering van innovatie van en door de Tilburgse mediasector De gemeente creëert mogelijkheden mediabeleid door de inzet van matchinggeld en/of het inschakelen van extern deskundigen. Een budget van € 40.000,- per jaar. 2023 t/m 2026.

Versterking personele capaciteit mediabeleid

Er is personele inzet nodig, al dan niet door het inschakelen van externe deskundigen, om de komende jaren adequaat in kunnen te spelen op de aangekondigde wijziging van het mediastelsel en om (de uitvoering van) ons mediabeleid daarop te kunnen aanpassen. Tegelijkertijd verkennen wij graag hoe steden als Amsterdam, Rotterdam en Utrecht – met aandacht voor wettelijke kaders en governance - komen tot meer samenhang in de media-infrastructuur door middel van overkoepelende stichtingen of gemeenschappelijk mediaplatforms. Wat kan Tilburg daarvan leren? Ook een dergelijk onderzoek vergt personele inzet. In de gemeentelijke organisatie is hierin niet voorzien. Door hiervoor middelen te oormerken, zijn wij in staat ons mediabeleid slagvaardig en deskundig verder te ontwikkelen, en de kansen te grijpen die het (nieuwe) mediastelsel biedt. Alles met het ook op een duurzame journalistieke infrastructuur die past bij Tilburg.

9

Grants Europe Consulting ondersteunt Omroep Tilburg bij de aanvraag en de partner search. Zes journalistieke organisaties uit Slovenië, Servië, Ierland, Malta, Hongarije en België hebben zich aangesloten bij de projectaanvraag van totaal ruim € 1,2 miljoen. Indien die wordt gehonoreerd is er voor Tilburg gedurende de projectperiode van twee jaar € 321.385,- beschikbaar. Hiervan bestaat 80% (€ 257.108,-) uit een Europese bijdrage; 20% (€ 64.277) uit een Tilburgse bijdrage. Oftewel € 32.140,- per jaar. 15

Wat Resultaat Financiële consequentie Looptijd

Versterking personele capaciteit mediabeleid De gemeente creëert mogelijkheden mediabeleid door de inzet van matchinggeld en/of het inschakelen van extern deskundigen. Een budget van € 40.000,- per jaar. 2023 t/m 2026.

Overzicht van financiële consequenties Wat Rijksfinanciering lokale publieke media-instelling10

Bedrag per jaar € 141.534

Versterking redactiekracht lokale publieke media-instelling Extra productiebudget lokale publieke media-instelling Verduurzaming Tilburgs Mediafonds Plan voor en realisatie van facilitair mediacentrum Facilitering van innovatie van en door de Tilburgse mediasector Versterking personele capaciteit mediabeleid

€ 150.000 € 50.000 € 75.000 € 50.000 € 35.000

Dekking Gemeentefonds Reserve versterking levendige democratie

€ 40.000

Herijking Wij benadrukken nogmaals dat het Tilburgs mediabeleid 2023- 2026 geen afgerond verhaal is. Gunay Uslu, staatssecretaris van OCW, streeft ernaar om met ingang van 1 januari 2025 veranderingen aan te brengen van het Nederlandse mediabestel. Wij houden er rekening met dat die stelselwijziging en de daarmee samenhangende wetswijzigingen gaan doorwerken in ons mediabeleid en de door ons voorgenomen acties. Naar verwachting gaan wij daarom in 2024 (onderdelen van) ons beleid (tussentijds) evalueren en waar nodig herijken.

10

Het bedrag betreft de jaarlijkse subsidie (prijspeil 2022) aan Omroep Tilburg. Het Commissariaat voor de Media heeft Omroep Tilburg aangewezen als lokale publieke media-instelling voor de periode 15 februari 2020 – 15 februari 2025. Gedurende die licentie ontvangt Omroep Tilburg een (meerjarige) jaarlijkse subsidie. 16

Bijlage Overzicht geraadpleegde organisaties 2College Cobbenhagenmavo Bibliotheek Midden-Brabant Brabants Dagblad Fontys Hogeschool Journalistiek Gemeente Utrecht JuniorKrant Kermis.fm Kinderpersbureau TilburgNoord Kinderpersbureau TilburgJunior KruikenTv NARadio Nederlandse Omroep Stichting (NOS) NPO Fun X Omroep Brabant PLUGr.tv ROC Tilburg - School voor ICT en Mediatechnologie Stadsnieuws Stichting Lokale Omroep Tilburg (Omroep Tilburg) Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) Stichting Stimuleringsfonds Tilburgse Journalistiek (Tilburgs Mediafonds) Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SvdJ) Tilburg.com Tilburg Debatstad Tilburgers.nl Wijkkranten uit Tilburg

17