02 Startnotitie Woonwagen- en standplaatsenbeleid Tilburg

Vertrouwelijkheidsniveau: Openbaar

Startnotitie

Naam project

Woonwagen- en standplaatsenbeleid Tilburg

Bestuurlijk opdrachtgever

Yusuf Çelik

Ambtelijk opdrachtgever

Angela Barendregt

Opdrachtnemer

Lindella Dujardin Papo

Aanleiding

Landelijk beleidskader voor gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid Met het intrekken van de Woonwagenwet in 1999 is het woonwagenbeleid gedecentraliseerd. De afgelopen jaren heeft zich een aantal instanties uitgesproken over het mensenrechtelijk kader dat voor woonwagenbewoners geldt. Zo zijn er uitspraken gedaan door het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, het College voor de Rechten van de Mens, de VN, de EU en er is een kritisch rapport van de Nationale Ombudsman verschenen. Zij stellen dat het beleidskader dat ontwikkeld is bij de intrekking van de Woonwagenwet niet meer voldoet. Met name vanwege de uitspraken die zijn gedaan, is door het ministerie een nieuw beleidskader voor gemeenten opgesteld: het “Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid“ (juli 2018). Dit beleidskader is in lijn met het mensenrechtelijk kader voor de culturele identiteit van Roma, Sinti en woonwagenbewoners. Voor gemeenten staat in dit beleidskader het volgende: • De gemeente stelt beleid voor woonwagens en standplaatsen vast als onderdeel van het volkshuisvestingsbeleid; • Het beleid dient voldoende rekening te houden met en ruimte te geven voor het woonwagenleven van woonwagenbewoners; • Hiervoor is nodig dat de behoefte aan standplaatsen helder is.

Vraag en aanbod dient in balans te zijn; • Corporaties voorzien in de huisvesting van woonwagenbewoners voor zover deze tot de doelgroep behoren; • De afbouw van standplaatsen is niet toegestaan (behoudens uitzonderlijke omstandigheden) zolang er behoefte is aan standplaatsen; • Een woningzoekende woonwagenbewoner die dit wenst, heeft binnen een redelijke termijn kans op een standplaats. Deze redelijke termijn wordt gerelateerd aan de wacht- en zoektijden voor een sociale huurwoning. Woonagenda 2020-2025 Op 4 mei 2020 is de Woonagenda 2020-2025 vastgesteld. In de woonagenda is onder het thema Aantrekkelijk in hoofdstuk 2.1 en 2.2 het volgende aangegeven: In 2018 is door het Rijk het beleidskader Woonwagens opgesteld. Het Rijk heeft een visie op het standplaatsenbeleid ontwikkeld in lijn met het mensenrechtelijk kader voor de culturele identiteit van Roma, Sinti en woonwagenbewoners. Op basis hiervan wordt aan gemeenten gevraagd om te analyseren of het bestaande aanbod van standplaatsen voldoende is, afgebouwd of uitgebreid moet worden. In antwoord op het beleidskader

Pagina 1 van 5

Vertrouwelijkheidsniveau: Openbaar

Startnotitie

Woonwagens brengen we in beeld of we op dit moment in de stad voldoende standplaatsen hebben om te kunnen voorzien in de woningbehoefte van deze specifieke groep inwoners. Regionaal handelingsperspectief woonwagen- en standplaatsenbeleid In december 2020 hebben de portefeuillehouders van Hart van Brabant een bestuursopdracht gegeven voor het opstellen van een regionaal handelingsperspectief woonwagen- en standplaatsenbeleid. Op 6 juli 2022 is in het regionaal portefeuillehoudersoverleg Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting het “Regionaal Handelingsperspectief woonwagen- en standplaatsenbeleid Regio Hart van Brabant“ van 21 juni 2022 vastgesteld. Hierin zijn de volgende afspraken gemaakt: A. Er komt een centraal regionaal inschrijfpunt voor standplaatszoekenden. Deze is met ingang van 1 januari 2024 van kracht. B. Elke gemeente en corporatie hanteert het regionale toewijzingssysteem. C. Met behulp van het richtinggevende woonwensenonderzoek bepaalt elke gemeente zelf of, hoeveel, waar en wanneer er standplaatsen worden aangelegd. D. Er wordt een regionale klankbordgroep met woonwagenbewoners en standplaatszoekenden ingesteld. Er is inmiddels een lokale klankbordgroep woonwagens Tilburg in het leven geroepen. E. Jaarlijks wordt de stand van zaken rondom de implementatie van het woonwagenbeleid op bestuurlijk niveau gedeeld.

Gemeenten bepalen zelf of en in hoeverre regelgeving omtrent veiligheid en integriteit ingezet wordt bij de nadere uitwerking van het beleidskader op lokaal niveau. Resultaat

Het resultaat is een woonwagen- en standplaatsenbeleid, met als onderdelen: • Inzicht in de lokale behoefte aan woonwagenstandplaatsen. • Inzicht in de bestaande woonwagenlocaties waar mogelijk uitbreiding van het aantal woonwagenstandplaatsen kan worden voorzien (locatiestudie). • Op basis van de lokale behoefte en de locatiestudie wordt besloten of uitbreiding van het aantal woonwagenstandplaatsen op de bestaande woonwagenlocaties voldoende is. • Indien uitbreiding van de bestaande woonwagenlocaties onvoldoende ruimte biedt voor de behoefte dan wordt in de vervolgfase (fase 2) afgewogen hoe nieuwe locaties in de stedelijke woonopgave mee te nemen.

Beoogd effect

Het Woonwagen- en standplaatsenbeleid Tilburg draagt primair bij aan het bestuurlijk doel uit het Akkoord 2022-2026 `er is een passende woning voor elke Tilburger’, waaronder het voldoende voorzien in de woningbehoefte voor woonwagenbewoners.

Pagina 2 van 5

Vertrouwelijkheidsniveau: Openbaar

Startnotitie

Aanpak

Het opstellen van beleid zal plaatsvinden in een aantal fases. Onderzoeksfase • Inzicht krijgen in de lokale behoefte aan woonwagenstandplaatsen (onderzoek). Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de module “Woonwagen en standplaats” in Woning in Zicht (WIZ). • ‘Verkennend onderzoek uitbreidingsmogelijkheden bestaande woonwagenlocaties gemeente Tilburg’ (locatiestudie). Participatie betrokkenen In deze fase betrekken we de lokale klankbordgroep woonwagens Tilburg en woningcorporatie Tiwos bij het verkennend onderzoek naar de uitbreidingsmogelijkheden van de bestaande woonwagenlocaties en bespreken we de onderzoeksresultaten. Daarnaast leggen we het de uitkomsten van de locatiestudie ter informatie voor aan de Stuurgroep Convenant Wonen. Naar een beleidsvoorstel Na goed te hebben geluisterd vertalen we de inzichten uit de eerdere fasen naar een concept woonwagen- en standplaatsenbeleid. Toets Het concept beleidsdocument stemmen we af met de klankbordgroep woonwagens Tilburg en corporatie Tiwos om te zien waar het nog aanpassing vraagt. Bijstellen en afronden Op basis van de toets stellen we ons beleid bij en ronden we het af voor besluitvorming door de gemeenteraad. Vaststellen Woonwagen- en standplaatsenbeleid Tilburg Het vaststellen van het beleid door de raad.

Nadere uitwerking + communicatie De rol van de gemeente is faciliterend: kaderstellend in de vorm van het maken van beleid en het planologisch mogelijk maken. Dit project reikt tot het besluit of het aantal woonwagenstandplaatsen voldoende is of uitgebreid moet worden. Indien besloten wordt dat het aantal woonwagenstandplaatsen uitgebreid moet worden dan volgt fase 2, welke geen onderdeel vormt van deze startnotitie. Er start dan een project stedelijke ontwikkeling om de voorgestelde mogelijkheden uit het ‘Verkennend onderzoek uitbreidingsmogelijkheden bestaande woonwagenlocaties gemeente Tilburg’ nader te onderzoeken op haalbaarheid. Mochten de bestaande woonwagenlocaties onvoldoende ruimte bieden voor de behoefte dan wordt afgewogen hoe dit in de stedelijke woonopgave mee te nemen. Het vervolgproces wordt samen met de corporatie(s) uitgewerkt. Corporaties voorzien namelijk in de huisvesting van woonwagenbewoners, voor zover men op basis van inkomen tot de doelgroep van de corporaties behoort. De woonwagenbewoners en andere interne en externe belanghebbenden worden over het genomen besluit geïnformeerd.

Werkorganisatie

Er is nog geen woonwagen- en standplaatsenbeleid in de gemeente Tilburg. Het ‘Verkennend onderzoek uitbreidingsmogelijkheden bestaande woonwagenlocaties gemeente Tilburg’ wordt voorbereid via de keten stedelijke ontwikkeling. Als voorbereiding op behandeling in college- en raad vindt hierover afstemming plaats met de klankbordgroep woonwagenbewoners en de corporaties. Het behoefteonderzoek komt o.l.v.

Pagina 3 van 5

Vertrouwelijkheidsniveau: Openbaar

Startnotitie

de projectleider tot stand in samenwerking met WIZ en woningcorporatie Tiwos. Projectleider

Lindella Dujardin Papo

Betrokkenen intern

Keten Stedelijke Ontwikkeling o.l.v. een procesmanager.

Betrokkenen extern

• • •

Termijnen van uitvoering

Woning in Zicht (WIZ) Woningcorporatie Tiwos Klankbordgroep Woonwagenbewoners Tilburg

Maart 2024 • Organisatie inrichten. • Inzicht hebben in de lokale behoefte aan woonwagenstandplaatsen. April 2024 • In gesprek met de lokale klankbordgroep woonwagens Tilburg over het verkennend onderzoek naar uitbreidingsmogelijkheden van de bestaande woonwagenlocaties en de resultaten van het behoefteonderzoek. • In gesprek met woningcorporatie Tiwos over het verkennend onderzoek naar uitbreidingsmogelijkheden van de bestaande woonwagenlocaties en de resultaten van het behoefteonderzoek. Juni 2024 • Concept ‘Verkennend onderzoek uitbreidingsmogelijkheden bestaande woonwagenlocaties gemeente Tilburg’ afstemmen met Tiwos • Concept ‘Verkennend onderzoek uitbreidingsmogelijkheden bestaande woonwagenlocaties gemeente Tilburg’ ter informatie in Stuurgroep Convenant Wonen Juli/augustus 2024 • Vaststelling Startnotitie Woonwagen- en standplaatsenbeleid Tilburg in raadsvergadering van 1 juli 2024. • Stuurgroepbesluit Stedelijke Ontwikkeling ‘Verkennend onderzoek uitbreidingsmogelijkheden bestaande woonwagenlocaties gemeente Tilburg’. September 2024 • Concept woonwagen- en standplaatsenbeleid bespreken met klankbordgroep woonwagens Tilburg en woningcorporatie Tiwos. Oktober 2024 • Voorstel in collegevergadering van 15 oktober 2024. December 2024 • Vaststelling woonwagen- en standplaatsenbeleid Tilburg in raadsvergadering van 16 december 2024.

Einddatum rapportage

Pagina 4 van 5

16 december 2024

Vertrouwelijkheidsniveau: Openbaar

Startnotitie

Procedure besluitvorming

Capaciteit, kosten en dekking

Relatie met andere projecten

Pagina 5 van 5

Startnotitie: college en raad Woonwagen- en standplaatsenbeleid Tilburg: vaststelling raad

Het project wordt in beginsel uitgevoerd binnen de huidige bezetting. Het opstellen van het woonwagen- en standplaatsenbeleid wordt uitgevoerd door een beleidsmedewerker Wonen en de locatiestudie onder leiding van een procesmanager. Voor de realisatie van woonwagenstandplaatsen is woningcorporatie Tiwos de eerst aangewezen partij. • • • • • • •

Actualisatie woonbeleid. Actualisatie Convenant Wonen met corporaties. Omgevingsprogramma Kenniskwartier. Uitwerking Gebiedsperspectief Groenewoud. Gebiedsperspectief Tilburg Noord. Uitwerking Koersdocument Oostflank. Integrale visie 3West.