02 Startnotitie Economische Strategie (oud)

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

Naam project

Economische strategie Tilburg

Bestuurlijk opdrachtgever

Bas van der Pol

Ambtelijk opdrachtgever

Miranda Wijnstekers

Opdrachtnemer

Dick de Jager, Laury Wullms

Aanleiding

In ons akkoord ‘’Meer voor elkaar” (2022 – 2026)’ staat: “Tilburg heeft zich na het wegvallen van de textielindustrie ontwikkeld als knooppunt van logistiek en handel. Met de komst van nieuwe technieken, zoals robotisering en kunstmatige intelligentie, en de bijbehorende nieuwe economie (‘next economy’) dient een digitale, datagedreven economische structuur zich aan.”

Daarnaast is in de Programmabegroting 2024 het volgende opgenomen: ''De Tilburgse economie zit in een transitiefase. Alle sectoren worden uitgedaagd om versneld te verduurzamen, innoveren en digitaliseren. Een structureel krappe arbeidsmarkt en toenemende mondiale instabiliteit versterken de urgentie om te werken aan een strategische economische langere termijnagenda. De transitie naar een innovatieve en toekomstbestendige economie vraagt om strategische economische keuzes en om een scherpe positionering in (inter)nationaal perspectief. Het is de bedoeling om deze strategische agenda in 2024 te ontwikkelen in interactie met interne en externe stakeholders. We integreren daarbij de al bestaande bouwstenen, kennis en inzichten, maar zetten ook nieuwe verkenningen uit om te komen tot een verfrissende, innovatieve strategie. Daarbij kiezen we ook voor nieuwe vormen van verkenning en interactie.''

Momenteel is er al veel economisch beleid in uitvoering. Bijvoorbeeld de opgaven uit de kadernota Economie, cultuur en evenementen waaronder het versterken van de economische basis en de focus op een vitale binnenstad, de Versnellingsagenda Next Economy, het Uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair 2022-2025 en Werklocatiebeleid ‘Toekomstbestendige Werklocaties’. Maar, we zien dat dit beleid voor een deel op korte termijn afloopt en dat er behoefte is aan doorontwikkeling, scherpstelling en een integrerend kader. We willen de strategie goed laten aansluiten bij andere beleidsdomeinen en gemeente-brede thema’s. Daarom ontwikkelen we de nieuwe strategie langs de lijnen van Brede Welvaart en de maatschappelijke opgaven voor een duurzame, gezonde en inclusieve samenleving, met oog voor economische en maatschappelijke impact. Daarmee is de strategie ook een bouwsteen voor de nieuwe ‘Omgevingsvisie Tilburg 2050’. In deze startnotitie beschrijven we het proces en de aanpak om tot deze economische strategie te komen.

Pagina 1 van 5

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

Resultaat

Een economische strategie binnen het raamwerk van Brede Welvaart met de Next Economy beweging als uitgangspunt. Deze strategie biedt handelingsperspectief voor de versterking van ons economisch ecosysteem en het legt de basis voor een sterke positionering van Tilburg in regionale context. Daarnaast wordt er een uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen opgesteld. In de Programmabegroting 2024 staat opgenomen dat deze economische strategie leidt tot: • Doorontwikkeling van onze Versnellingsagenda Next Economy en het Uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair 2022-2025 • Een richtinggevend langetermijnperspectief dat als bouwsteen kan worden meegenomen in Tilburg 2050 • Een sterkere verbinding tussen het economisch beleid en ons beleid ter bevordering van brede welvaart • Een handelingsperspectief voor de gemeente om scherp te kunnen sturen op de economie en arbeidsmarkt van de toekomst • Een handelingsperspectief voor de positionering en verbinding van ons economisch beleid met andere schaalniveaus (internationaal, nationaal, regionaal) Terwijl we werken aan de strategische agenda komen we tot een afronding van de lopende Next Economy aanpak. Elementen hiervan vormen waardevolle bouwstenen voor de nieuwe strategie.

Beoogd effect

We stellen concrete ambities, opgaven en doelen op voor de economische ontwikkeling van de stad.

Aanpak

Tijdens het proces om te komen tot een economische strategie staan de volgende vertrekpunten centraal: 1. We zijn ons ervan bewust dat Tilburg een “stad in de wereld” is, met regionale, landelijke en mondiale verbindingen. 2. Het DNA van Tilburg staat centraal: sociaal x experimenteel = creatie. Dit komt terug in zowel de inhoud als het proces van de economische strategie. 3. We besteden bijzondere aandacht aan de doorwerking die de economische strategie heeft op ruimtelijk-economische condities, werklocaties, economie in de wijken en dorpen, het ondernemingsklimaat en verdienvermogen met toegevoegde waarde. De afdeling communicatie is aangehaakt en er wordt een communicatiestrategie ontwikkeld voor de economische strategie. Wat betreft de planning kan het proces worden onderverdeeld in twee fasen. De eerste fase vindt plaats van Q2 2024 tot het zomerreces. De tweede fase gaat in na vaststelling van de startnotitie (vlak voor het zomerreces) tot en met Q1 2025. Beide fasen bestaan uit verschillende stappen en hebben hun eigen werkwijze en (tussen)resultaten. Grofweg bestaat de eerste fase uit het maken van economische analyses en het ophalen van informatie bij inhoudelijk experts, als voorbereiding op het bepalen van de keuzes en de richting. In de tweede fase staan keuzes maken, validering van de reeds opgehaalde informatie en interactie met de buitenwereld centraal.

Hieronder schetsen we een beknopt overzicht van de fasen:

Pagina 2 van 5

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

Fase 1: Inventariseren en voorbereiden (Q2 2024 - zomerreces 2024) In deze fase staat het opdoen van inzichten over huidige economische situatie en kansen centraal. Deze inventarisatie vindt plaats op basis van de besluitvorming in het kader van de Programmabegroting 2024. Na vaststelling van de startnotitie kan deze als informatief dossier dienen voor de verdere uitvoering. Strategisch venster en vertrekpunt uitwerken Allereerst wordt de uitgangssituatie bepaald op basis van documentanalyse (bestaande beleidsstukken maar ook landelijke rapporten zoals het SERrapport ''Perspectief op brede welvaart in 2040''), economische analyses en gesprekken met experts. Ook het gedane vooronderzoek op het vlak van internationalisering in relatie tot economie dient als input voor deze economische strategie. Het bijeenbrengen van bestaande inzichten biedt ons de gelegenheid om een volledig beeld te krijgen bij reeds vastgesteld beleid, feiten en kansen voor strategische aanhaking op regionaal, nationaal en Europees niveau. Hierbinnen analyseren we de bredere Brabantse economie en brengen we onze relatie binnen de Stedelijke Regio BredaTilburg (SRBT) en met Brainport op hoofdlijnen in beeld. Op basis van deze inzichten kan het strategisch venster en vertrekpunt worden bepaald.

SWOT-analyse Om tot een goede SWOT-analyse te komen halen we bij interne en externe experts op welke kansen en uitdagingen zij zien voor de toekomstige economie van Tilburg. Deze input moet uiteindelijk leiden tot een gevalideerde SWOT-analyse waarin sterke en kansrijke sectoren, bijv. de creatieve sector, geïdentificeerd worden en de belangrijkste thema's en speerpunten voor Tilburg naar voren komen. Fase 2: Vaststellen van de kaders (na vaststelling startnotitie – Q1 2025) Deze fase wordt gekenmerkt door vier sub-activiteiten en gaat van start na vaststelling van de startnotitie. Het identificeren van de strategische actielijnen, de interactie met de buitenwereld en het uitwerken van een (concept) economische strategie, staan centraal. Strategische actielijnen identificeren Op basis van de SWOT-analyse worden de meest belangrijke uitdagingen geselecteerd. Deze vormen de basis voor strategische actielijnen waarlangs de economische strategie zal worden uitgewerkt. De eerste uitwerking hiervan zal fungeren als een praatplaat om vervolgens goed het gesprek te kunnen voeren met (externe) stakeholders. Groepssessies met stakeholders In verschillende ontwerp-/ themasessies met stakeholders worden de concept actielijnen voorgelegd en op basis van de opgehaalde input worden deze aangepast en/of aangevuld.

Daarnaast pogen we een antwoord te vinden op hoe om te gaan met uitdagingen, zowel de 'wat' als de 'hoe' vraag komen aan bod binnen de verschillende actielijnen. Gezamenlijk bepalen we wat we willen bereiken en hoe hoog we de lat willen leggen. We hebben hierbij ook aandacht voor concrete rollen en taken die helpen bij het uitwerken van een uitvoeringsprogramma. Bij het organiseren van deze groepssessies wordt onderscheid gemaakt in brede publieksactiviteiten en

Pagina 3 van 5

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

expertmeetings. Dit proces wordt verbonden met de ‘Omgevingsvisie Tilburg 2050’. Synthese en keuze Vervolgens wordt de reeds opgehaalde informatie over de actielijnen verwerkt tot een concept economische strategie, waarbij structuur en focus aangebracht worden en de verbinding met andere (beleids)domeinen gelegd wordt. Per programmalijn worden er actiehouders geformuleerd en een handelingsperspectief geschetst voor de gemeente en haar partners. We hebben hierbij aandacht voor de verschillende schaalniveaus (lokaal, regionaal, nationaal, internationaal) waarop de programmalijnen interacteren. Validering & besluitvorming De laatste stap in dit proces is het valideren van de economische strategie en besluitvorming via de raad. Zie kopje ‘Procedure besluitvorming’. Werkorganisatie

Projectleider

Kernteam met projectleider, strateeg, beleidsontwikkelaar, communicatiestrateeg, extern projectbureau en ondersteuner Bregje Poelman

Betrokkenen intern

Afdelingshoofd Economie en Arbeidsmarkt Strategen en senioren Afdeling Economie en Arbeidsmarkt Programmamanagers transitieprogramma's gemeente Tilburg Concernstrategen Directie College

Betrokkenen extern

Verschillende partijen worden betrokken in dit proces waaronder: Vertegenwoordigers lokaal bedrijfsleven, ondernemers, zorg-, kennisen onderwijsinstellingen Regionale (overheids)partners ten behoeve van de positionering in Brabant: de provincie Noord-Brabant, Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij, Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT), Midpoint Brabant, Brainport en Agro-food capital Inhoudelijk experts binnen verschillende economische domeinen Wetenschappers en trendwatchers met oog op lange termijn en veranderend internationaal speelveld. Specifieke aandacht voor de geopolitieke positionering Europa op het gebied van reshoring, productie, grondstoffen en arbeidsmarkt. Denktank bestaande uit economische vakkennis aangevuld met deskundigheid op gebied van wijkeconomie, economische data, arbeidsmarktvraagstukken waaronder stadshoogleraar Ton Wilthagen en betrokkenheid van de academische werkplaats Hogeschool en Universiteit Tilburg Het brede publiek: te benaderen via stedelijke partners zoals de Bibliotheek, studentenorganisaties en Tilburg Debatstad.

Termijnen van Uitvoering

Q2 2024 – Q1 2025 Gedurende het project koppelen we onze bevindingen terug aan de raad, zodat deze op de hoogte blijft van de voortgang en eventuele tussentijdse

Pagina 4 van 5

Vertrouwelijkheidsniveau: Intern

Startnotitie

inzichten. Na fase 1 delen we de tussenrapportage en tijdens fase 2 de concept economische strategie en de eindrapportage. Einddatum rapportage

Eind Q1 2025

Procedure besluitvorming

Gezien de kaderstellende en richtinggevende keuzes die worden gemaakt voor de economische ontwikkeling van Tilburg, wordt de economische strategie voorgelegd ter besluitvorming aan de raad (eerste helft 2025).

Capaciteit, kosten en dekking

Voor de ontwikkeling van deze strategie hebben we een bedrag van € 200.000 beschikbaar. Deze middelen zijn opgenomen in de Programmabegroting 2024. De financiering voor de verdere uitwerking van het uitvoeringsprogramma zal beargumenteerd worden gevraagd in de perspectiefnota 2025.

Relatie met andere Projecten

Omgevingsvisie Tilburg 2050 Arbeidsmarktoffensief (incl. Talentontwikkeling) Strategie internationale economie Optimaliseren ondernemersdienstverlening (“De Onderneming Centraal”) Uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair 2022-2025 Regionale afspraken over de inzet van arbeid

Pagina 5 van 5