02 Raadsvoorstel Vaststellen Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingsvisie Tilburg schoon

Voorblad Raadsvoorstel Vaststellen Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Tilburg 2050 Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:

27 augustus 2024 Rik Grashoff Ruimte A. Dilweg

Betrokken portefeuillehouder Bas van der Pol

Samenvatting Met ‘Tilburg in 2050’ geven we samen met de stad en dorpen in een participatief proces antwoord op de vraag: hoe willen we dat Tilburg en de Tilburgse samenleving er in 2050 uitziet? Naast een brede toekomstvisie wordt ook een Omgevingsvisie opgesteld, die zich richt op de fysieke leefomgeving. Bij het opstellen van een omgevingsvisie is het verplicht om een milieueffectrapport (MER) uit te voeren waarin de effecten van de diverse keuzes in beeld worden gebracht. In dit geval wordt een Omgevingseffectrapport (OER) opgesteld, waarmee we naar meer indicatoren kijken dan bij een standaard milieueffectrapport. Daarmee sluit een OER beter aan bij de scope van Brede Welvaart waar we met de Omgevingsvisie op willen sturen. De omgevingsvisie neemt duurzaamheid, gezondheid en sociale basis als uitgangspunt en zet kwaliteit voorop. Zo geven we invulling aan de ambities uit het Akkoord “Meer voor elkaar”. De eerste stap in de procedure voor een Omgevingseffectrapport is het opstellen van een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). De NRD gaat in op het ‘waarom’ van de Omgevingsvisie en beschrijft ‘wat’ (reikwijdte) en ‘hoe’ (detailniveau) er in het OER onderzoek wordt gedaan naar de effecten op de leefomgeving van de ambities en doelen in de omgevingsvisie.

Het college stelde op 16 april 2024 een concept van deze NRD vast en legde deze ter inzage gedurende zes weken in de periode van maandag 22 april tot en met maandag 3 juni 2024. In totaal zijn er 7 adviezen ingediend, waarvan 5 binnen de termijn. Alle adviezen zijn gebundeld en beantwoord in een Nota van Beantwoording. De Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Tilburg ligt ter vaststelling voor (zie bijlage 1).

Collegebesluit Het college stelt de raad voor de Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapport (OER) Omgevingsvisie gemeente Tilburg vast te stellen.

raad 2024_1630

1

Raadsvoorstel Vaststelling Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Tilburg 2050 Aanleiding Met ‘Tilburg in 2050’ geven we samen met de stad en dorpen in een participatief proces antwoord op de vraag: hoe willen we dat Tilburg en de Tilburgse samenleving er in 2050 uitziet? Naast een brede toekomstvisie wordt ook een Omgevingsvisie opgesteld, die zich richt op de fysieke leefomgeving. Bij het opstellen van een omgevingsvisie is het verplicht om een milieueffectrapport (MER) uit te voeren waarin de effecten van de diverse keuzes in beeld worden gebracht. In dit geval wordt een Omgevingseffectrapport (OER) opgesteld, waarmee we naar meer indicatoren kijken dan bij een standaard milieueffectrapport. Daarmee sluit een OER beter aan bij de scope van Brede Welvaart waar we met de Omgevingsvisie op willen sturen. De omgevingsvisie neemt duurzaamheid, gezondheid en sociale basis als uitgangspunt en zet kwaliteit voorop. Zo geven we invulling aan de ambities uit het Akkoord “Meer voor elkaar”. De eerste stap in de procedure voor een omgevingseffectrapportage is het opstellen van een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). De NRD geeft informatie over de inhoud en het detailniveau (de ‘reikwijdte’ en het ‘detailniveau’) van de onderzoeken die gedaan gaan worden naar de effecten op de leefomgeving.

Het college stelde op 16 april 2024 een concept van deze NRD vast en legde deze ter inzage gedurende zes weken in de periode van maandag 22 april tot en met maandag 3 juni 2024. Uw raad is met een separate Raadsinformatiebrief “Start procedure Omgevingsvisie” (d.d. 16 april 2024) over de NRD en het OER geïnformeerd (zie bijlage 2). In totaal zijn 7 adviezen ingediend, waarvan 2 buiten de termijn. Alle adviezen zijn gebundeld en beantwoord in een Nota van Beantwoording (zie bijlage 3). De NRD ligt ter vaststelling voor (zie bijlage 1).

Beoogd effect Met het opstellen van de Omgevingsvisie Tilburg 2050 geven we invulling aan de opgave ‘Actualiseren omgevingsvisie’ uit het Akkoord Meer voor elkaar 2022-2026 en dragen daarmee bij aan de opgaven Tilburg Kansrijk, Tilburg Groen & Duurzaam en Tilburg Groeit, Bloeit & Bruist; de omgevingsvisie neemt duurzaamheid, gezondheid en sociale basis als uitgangspunt en zet kwaliteit voorop. Ook draagt de Omgevingsvisie Tilburg 2050 bij aan diverse doelen uit de Programmabegroting. Tegelijk met het opstellen van de omgevingsvisie voeren we een ontwerpend Omgevingseffectrapport (OER) uit. Dit is een bredere variant van een verplicht Milieueffectrapport (MER). Deze OER draagt bij aan het inzichtelijk maken van de effecten van mogelijke keuzes in de omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving van Tilburg. Het opstellen van een NRD vormt het startpunt van de verplichte mer-procedure onder de Omgevingswet.

Voorstel De Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapport (OER) Omgevingsvisie gemeente Tilburg vaststellen.

Argumenten 1.1 Met de beantwoording van de adviezen en aanpassingen aan de NRD kan het OER verder vormgegeven worden. In de adviezen op de NRD (bijlage 3 Nota van beantwoording) zijn, vanuit de verschillende disciplines van de betreffende organisaties, diverse aandachtspunten en suggesties meegegeven voor het OER. De adviezen leiden niet tot een aanpassing van de onderzoeksmethodiek, wel tot verfijning of aanscherping. Dit gaat globaal om de volgende zaken:

raad 2024_1630

2

-

Toevoeging van de volgende indicatoren: o Zeer kwetsbare objecten (onder het beleidsthema Gezondheid & Externe Veiligheid) o Grondwaterkwantiteit (onder het thema Bodem) o (Chemische) kwaliteit (onder het thema Bodem) o Bodemvitaliteit (onder het thema Bodem) o Verscheidenheid en instandhouding van karakteristieke (stedelijke) landschappen (onder het thema Omgevingskwaliteit) Aanvulling op de toelichting van de onderzoeksmethodiek met een toelichting op de plussen en de minnen bij beoordelingen. Een nadrukkelijkere rol voor “water en bodem sturend”. Aanvulling in de NRD dat ook in het buitengebied complexe opgaven spelen. De NRD geeft de onderzoeksmethodiek weer en vormt de start voor het opstellen van het OER in het kader van de omgevingsvisie. In de omgevingsvisie worden ambities benoemd, maar zullen ook keuzes moeten worden gemaakt. Niet alles kan immers op dezelfde plek. Dat betekent dat niet op alle beleidsvelden het maximale haalbaar zal zijn. Het OER helpt ons om de consequenties van keuzes inzichtelijk te maken en helpt bij het maken van deze keuzes. Sommige adviezen hebben meer betrekking op de Omgevingsvisie zelf dan op het OER of de NRD. Die nemen we mee in het proces van de omgevingsvisie. Meerdere partijen hebben in hun advies benoemd dat ze graag betrokken blijven bij de verdere uitwerking van de Omgevingsvisie en het OER.

Zij worden (samen met andere relevante partners) uitgenodigd bij de ketenpartnersessies later dit jaar, die onderdeel zijn van het proces voor het opstellen van de omgevingsvisie. Het volledige overzicht van de adviezen en eventuele aanpassingen aan de NRD staan beschreven in de Nota van Beantwoording (bijlage 3 bij dit voorstel).

Kanttekeningen en gewogen alternatieven Niet van toepassing.

Niet beïnvloedbare risico’s Niet van toepassing.

Kosten en dekking Binnen het budget voor visies en verkenningen is in 2024 een bedrag van € 250.000,- voor de omgevingsvisie gereserveerd. De totale externe kosten voor de realisatie van het OER worden geraamd op circa € 125.000,-. Deze kosten verdelen we over 3 jaarschijven, te weten de opdrachtverstrekking ter hoogte van € 75.000,- in 2023 (reeds in 2023 gerealiseerd). Naar verwachting zal € 20.000,- ten laste worden gebracht van 2024 en € 30.000,- ten laste van 2025 (middelen omgevingsvisie ten laste van budget visies en verkenningen). Daarmee resteert in 2024 binnen het budget visies en verkenningen een budget van € 230.000,- voor onder meer de kosten van participatie. De interne capaciteit (inzet medewerkers) wordt gedekt via de bestaande formatie.

Uitvoering Tilburg in 2050 bestaat uit 3 fasen: 1. sprokkelen, 2. prakkezeren en 3. het maken van een toekomstvisie en een ruimtelijke vertaling daarvan in een omgevingsvisie. Zowel voor de toekomstvisie als omgevingsvisie maken we gebruik van dezelfde stappen in de inventarisatie- (sprokkelen) en participatiefase (prakkezeren). Het OER is ondersteunend aan het proces van de Omgevingsvisie.

raad 2024_1630

3

Het proces voor de omgevingsvisie en OER ziet er op hoofdlijnen als volgt uit: 1. Voorbereiding OER en Omgevingsvisie Tilburg 2050 Conform de eisen uit de Omgevingswet en volgens de methodiek beschreven in de NRD laat de gemeente een OER opstellen. Dit OER dient naast vele andere (beleids)documenten en gesprekken met inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en professionals als basis voor de Omgevingsvisie Tilburg 2050. 2. Ontwerp-OER en Ontwerp-Omgevingsvisie Tilburg 2050. Het college neemt een ontwerpbesluit over het OER en de Omgevingsvisie Tilburg 2050. Het OER en de Omgevingsvisie worden gedurende zes weken ter inzage gelegd voor zienswijzen. Iedereen kan zienswijzen indienen op het OER en op de Omgevingsvisie. Gedurende de termijn van tervisielegging brengt de Commissie mer advies uit over het OER. 3. Vaststelling Omgevingsvisie Tilburg 2050 De raad neemt een besluit over de omgevingsvisie en houdt daarbij rekening met de gevolgen op de leefomgeving uit het OER, ingediende zienswijzen en het advies van de Commissie mer. We zijn ons ervan bewust dat kijken vanuit het perspectief van Brede Welvaart in combinatie met innovaties en vernieuwingen op thema’s op termijn kunnen leiden tot andere afwegingen. Ze vragen wellicht om andere manieren van meten en om nieuwe indicatoren.

Moeten we bijvoorbeeld ten aanzien van de economische ontwikkeling nog wel het aantal hectares bedrijventerrein meten? Of is het relevanter om naar het economisch ecosysteem te kijken, hoe circulair de bedrijfsvoering is, of hoe het staat met de digitalisering? De wijze waarop en waar we dit vast gaan leggen (bijv. in beleid of in de programmabegroting) is op dit moment nog onduidelijk, maar heeft wel onze aandacht. Er is overleg geweest met betreffende afdelingen. Inzet is gegarandeerd. Inzet van adviesbureau voor het opstellen van het OER is eveneens gegarandeerd.

Participatie Met ‘Tilburg in 2050’, waar de Omgevingsvisie onderdeel van is, geven we samen met de stad en dorpen in een participatief proces antwoord op de vraag: hoe willen we dat Tilburg en de Tilburgse samenleving er in 2050 uitziet? We sprokkelen toekomstbeelden, en prakkezeren wat deze betekenen: welke kansen en dilemma’s komen we tegen? Met het gesprek over de toekomst halen we niet alleen nieuwe inzichten op, maar werken we ook aan het versterken van de betrokkenheid van inwoners bij de stad, vergroten we hun trots op de stad, en dagen we hen uit om initiatief te nemen. We doen dit vanuit het perspectief van Brede Welvaart. Nabij en op een creatieve manier voeren we het gesprek met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en externe experts over de toekomst van de gemeente, mede in regionaal, nationaal en internationaal perspectief. We hebben een lezingenreeks over Brede Welvaart georganiseerd. Daarnaast nodigen we inwoners uit om digitaal met ons mee te denken, voeren we straatgesprekken met mensen die we normaal niet zouden treffen, voeren we gesprekken met onze maatschappelijke partners en andere professionele partijen, gaan we gericht met jongeren en anderstaligen in gesprek en nodigen we kunstenaars, stedenbouwkundigen en architecten uit om de (stad van de) toekomst te verbeelden.

Voor het vervolg van het opstellen van het OER en de omgevingsvisie organiseren we later dit jaar en begin volgend jaar nog een tweetal bijeenkomsten voor relevante partijen, partners en experts. Hierbij kan gedacht worden aan woningcorporaties, ontwikkelaars, de GGD en natuurorganisaties. De eerste bijeenkomst zal in november plaatsvinden waarbij we langs vier lijnen (Wonen, Werken en leren, Leven en Recreëren) het gesprek voeren. De tweede bijeenkomst zal in de vorm van een symposium zijn waarbij we de eerste resultaten zullen bespreken. Naast alle gesprekken en bijeenkomsten nodigen we iedere geïnteresseerde Tilburger uit om in ons Werkatelier Tilburg 2050 in het Paleis-Raadhuis op een laagdrempelige manier kennis te nemen van de stand van zaken en mee te denken over de toekomstvisie. Hiervoor hebben we een opstelling gemaakt waarin het

raad 2024_1630

4

verleden, het heden en de toekomst samen komen. Daar organiseren we ook bijeenkomsten om met kinderen, volwassenen en professionals de toekomstige stad vorm te geven.

Communicatie De totstandkoming en ontwikkeling van de omgevingsvisie en het bijbehorende participatieproces worden gecommuniceerd via de gemeentelijke kanalen en waar nodig met nieuwe of aanvullende kanalen. We communiceren open en transparant en hebben aandacht voor de diverse belangen. We zorgen voor een begrijpelijk verhaal voor alle belanghebbenden. Op de website www.tilburg.nl/Tilburg2050 beschrijven we de actualiteit met betrekking tot het proces Tilburg 2050, waar ook het opstellen van de Omgevingsvisie en OER onderdeel vanuit maakt. Over de vaststelling en terinzagelegging van de NRD is breed gecommuniceerd. Ketenpartners hebben we actief benaderd om te reageren op de NRD. Inwoners hebben we niet actief benaderd om hierop te reageren, omdat de NRD vooral het te doorlopen proces beschrijft. Inwoners worden wel actief benaderd voor het participatieproces in het kader van Tilburg in 2050. Het gaat dan over de inhoud. Uw raad is met een separate Raadsinformatiebrief “Start procedure Omgevingsvisie” (d.d. 16 april 2024, bijlage 2) geïnformeerd.

Evaluatie Niet van toepassing.

Bijlagen 1. 2. 3.

Definitieve Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Tilburg 2050, 8 augustus 2024 Raadsbrief “Start procedure Omgevingsvisie”, 16 april 2024 Nota van beantwoording, Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie Tilburg, augustus 2024

Ter inzage gelegde stukken Geen.

Tilburg, 27 augustus 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris,

de burgemeester,

raad 2024_1630

5

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit De Notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Tilburg 2050 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 10 oktober 2024, de griffier,

voorzitter,