02 Raadsvoorstel Uitwerking 1e fase Volkshuisvestingsfonds Wandelbos

raad 2023_1412 definitief

1

Raadsvoorstel Uitwerking eerste fase Volkshuisvestingsfonds Wandelbos Aanleiding In de wijk Wandelbos is de gemeente vanuit de PACT gestart met de Dubbel duurzaam aanpak, waarbij de In de wijk Wandelbos is de gemeente vanuit de PACT gestart met de Dubbel duurzaam aanpak, waarbij de huidige ontwikkelpunten van de wijk worden aangepakt, samen met de verduurzamingsopgave en de aanpak van de openbare ruimte. De Dubbel duurzaam wijkaanpak gaat uit van het principe ‘nu we er toch zijn’, wat betekent dat we werken aan fysieke maatregelen en tegelijkertijd aan de slag gaan met de mensen die in de huizen wonen. Deze wijkaanpak is gestart in 2020 en bestaat inmiddels uit een veelheid aan projecten: - De woningcorporaties, die in Wandelbos Noord het overgrote deel van de woningen in eigendom hebben (ca. 85%) zijn vanuit de verduurzamingsopgave bezig om deze woningen energetisch te verbeteren. - Er is een wijkondersteuner vanuit Contour de Twern in de wijk, die actief contact legt met bewoners in de wijk en nauw samenwerkt met de corporaties die de woningen verduurzamen en met de gemeente. - Er is een Dichtbij team die de knelpunten die de wijkondersteuner tegenkomt helpt oplossen, bijvoorbeeld door lijnen te leggen naar schuldhulpverlening. - Middenin de wijk is het leegstaande pand De Reinevaer beschikbaar gesteld als ontmoetingscentrum.

- Er is een ‘wijk-werk-team’ dat mensen uit de wijk koppelt aan banen bij de bedrijven die in de wijk werken. - De gemeente is bezig met de renovatie van de openbare ruimte in een participatieve aanpak met de bewoners van de wijk. Wat nog ontbrak was een aanpak voor de koopwoningen in de wijk. Hiervoor hebben we in 2021 een subsidieaanvraag gedaan bij het Volkshuisvestingsfonds. De koopwoningen in de Kruidenbuurten en Kleurenbuurten in Wandelbos zijn nagenoeg allemaal woningen in het goedkope segment en zijn voor een groot deel voormalige sociale huurwoningen. Voor de energetische verbetering van in totaal 895 goedkope koopwoningen in met name dit focus gebied in Wandelbos is vanuit het Volkshuisvestingsfonds op 15 juli 2021 subsidie verstrekt voor de periode 2021 t/m 2031. De subsidie van het Volkshuisvestingsfonds is beschikbaar voor de volgende energetische maatregelen: Isolatie van: vloer, dak, spouwmuur en glas (tot energielabel B) Vervangen geisers door elektrisch warm tapwater toestel Elektrificeren van de kookfunctie Verzwaren van de elektrische aansluiting aanpakken van achterstallig onderhoud in samenhang met de energetische maatregelen (herstel kozijnen) en ventilatie.

Op 10 mei 2021 heeft het college akkoord gegeven op de aanvraag voor subsidie bij het Volkshuisvestingsfonds (VHF) en stond het college garant voor € 5,6 miljoen cofinanciering onder voorbehoud van instemming van de raad met de benodigde cofinanciering. De raad is hierover geïnformeerd via een raadsbrief, waarbij is aangegeven dat nog een verdere uitwerking plaats zal vinden ten aanzien van het eventueel vragen van een eigen bijdrage en hoe om te gaan met waardevermeerdering van de woning indien de woning wordt verkocht kort na het verstrekken van de subsidie. In deze nota wordt een uitwerking gegeven voor de eerste fase van 101 woningen met een verzoek om aan de raad voor te stellen om de benodigde financiering beschikbaar te stellen.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader Het project draagt bij aan de opgave ‘Tilburg Groen en Duurzaam’. Het doel is CO2-reductie, het tegengaan van energiearmoede en verbetering van de sociaal economische situatie in Wandelbos. Daarnaast draagt het bij aan de ontwikkeling van de methodiek voor een wijkuitvoeringsplan die benut kan worden voor de overige wijken van Tilburg. Portefeuillehouder: Wethouder Çelik Behandelend ambtenaar: Ruimte, S. de Zoeten

raad 2023_1412 definitief

2

Voorstel Voor de eerste fase van 101 koopwoningen van het project Volkshuisvestingsfonds Wandelbos en de voorbereiding van de volgende fase € 500.000,- beschikbaar stellen vanuit het co-financieringsfonds, € 500.000,- vanuit de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling en € 2.340.000,- vanuit de verstrekte Volkshuisvestingsfonds subsidie.

Argumenten 1.1 Cofinanciering van minimaal 30% is een voorwaarde vanuit de subsidie Volkshuisvestingsfonds Om de subsidie van het Volkshuisvestingsfonds te kunnen inzetten is minimaal 30% cofinanciering van de gemeente nodig. Geraamd wordt dat voor het eerste cluster van 101 woningen, de evaluatie hiervan en de voorbereiding van de volgende fase in 2023 een budget van € 3.340.000,- nodig is. Dit eerste cluster woningen is relatief duur, omdat hier woningen bij zitten, die zijn aangesloten op het Amerwarmtenet en we deze woningen meteen helemaal aardgasvrij willen maken door het kookgas en warm tapwaterbereiding te elektrificeren. Dat bespaart de bewoners namelijk de vaste kosten van de gasaansluiting. € 2.340.000,- (70%) is beschikbaar vanuit de verstrekte Volkshuisvestingsfonds subsidie. De € 1.000.000,- (30%) gemeentelijke cofinanciering kan gedekt worden door de in de begroting 2023 opgenomen reserveringen vanuit het co-financieringsfonds (€ 500.000,-) en de reserve fonds stedelijke ontwikkeling (€ 500.000,-). In het collegebesluit van 10 mei 2021 is voor de aanvraag van de Volkshuisvestingssubsidie in totaal €5,6 miljoen cofinanciering gegarandeerd onder voorbehoud van instemming door de gemeenteraad.

In de begrotingen van 2022 en 2023 zijn om dit te dekken voor de jaren 2022 – 2026 in totaal de volgende reserveringen opgenomen: € 1,0 miljoen Co-financieringsfonds € 1,6 miljoen klimaatfonds € 3,0 miljoen reserve fonds stedelijke ontwikkeling Er zitten nog veel onzekerheden in het budget van dit project. Zo is bijvoorbeeld niet duidelijk hoeveel huizen al deels zijn geïsoleerd waardoor de kosten lager kunnen uitvallen. Aan de andere kant verwachten wij hogere proceskosten dan begroot en deze zijn slechts tot 10% subsidiabel. Ook heeft de inflatie invloed op de projectkosten. Er is daarom een marge ingebouwd van bijna € 500.000,- in de totaal gereserveerde cofinanciering. Na afronding van de eerste fase wordt de aanpak en begroting herijkt. Op basis van de ervaring met de eerste 101 woningen kan een betere inschatting van de kosten voor de overige 794 woningen worden gemaakt. De nieuwe begroting wordt vervolgens voorgelegd aan het college en de raad om de cofinanciering voor de 2e fase beschikbaar te stellen. 1.2 Het gefaseerd aanpakken van het project zorgt voor een betere beheersing van de risico’s en het budget. We hebben als gemeente geen ervaring met het grootschalig isoleren van een buurt. Het betreft een meerjarig project. Dit brengt risico’s en onzekerheden met zich mee.

Te denken valt aan prijsontwikkelingen, krapte op de arbeidsmarkt, wetgeving rondom bijvoorbeeld flora en fauna, selectie van marktpartijen enzovoorts. Het is gewenst om tussentijds bij te kunnen sturen bij zo’n groot langjarig project. Geleerde lessen kunnen in volgende clusters worden toegepast en we zijn flexibeler om in te spelen op externe ontwikkelingen. Tot slot is het selecteren van een aannemer en het inspelen op behoeften van bewoners makkelijker in een klein cluster. 1.3 Meer woningen opnemen in de eerste fase is niet realistisch We werken met kleine clusters van ca 30-40 woningen om in goed overleg met de eigenaren en met aandacht voor persoonlijke omstandigheden de realisatie van de energetische maatregelen vorm te geven. Deze aanpak vraagt tijd en het is niet realistisch om meer woningen op te nemen in de eerste fase. Een voorwaarde vanuit de subsidie is dat de eerste noodzakelijke en onomkeerbare stappen voor 15 juli 2023 zijn gezet. We zijn gestart met de voorbereiding van 3 clusters in de Kruidenbuurt. Het betreft twee clusters van in totaal 71 koopwoningen, die liggen tussen de huurwoningen, die TBVWonen begin 2023 gaat renoveren. We benutten het momentum dat is ontstaan door de communicatie van TBVWonen over de renovatie en trekken samen op met TBVWonen. Het 3e cluster betreft 30 koopwoningen, waarvan 25 bewoners al hebben aangegeven graag

raad 2023_1412 definitief

3

mee te willen werken aan de energetische verbetering van hun woningen. Het is haalbaar om voor deze 3 woningclusters met in totaal 101 woningen de aanbesteding van de werkzaamheden gereed te hebben voor 15 juli 2023.

Risico’s Prijzen van bouwmaterialen zijn op het moment heel hoog, de inflatie is hoog en arbeidskrachten zijn schaars. Voor deze eerste fase van 101 woningen bestaat daardoor het risico dat de aanbesteding leidt tot andere bedragen dan nu geraamd. Wellicht kan het werk ook voor een deel pas later uitgevoerd worden. Voor de volgende fase bestaat het risico dat de eerder geraamde cofinanciering van €5,6 miljoen onvoldoende zal zijn door de hoge inflatie. Het is ook niet zeker dat we alle 895 woningen in Wandelbos 100% subsidie kunnen blijven bieden binnen het beschikbare budget. De subsidie vanuit het VHF is verleend voor de periode 2021-2031. Bij de aanvraag voor de subsidie mocht geen rekening worden gehouden met inflatie. We maken om die reden alleen een subsidieregeling voor het eerste cluster van 101 woningen. En we maken na het eerste cluster een nieuwe inschatting van het benodigd budget voor de rest van de woningen.

Kosten en dekking Voor het project is € 11.984.166,- subsidie toegekend vanuit het Volkshuisvestingsfonds en er is in de begroting in totaal €5.600.000,- cofinanciering gereserveerd voor het project. Voor de subsidie vanuit het Volkshuisvestingsfonds gelden de volgende voorwaarden: De gemeente dient minimaal 30% cofinanciering bij te dragen. Dit is totaal €5.136.080,-. Er mag maximaal 10% proceskosten, zijnde €1.712.025,- worden opgevoerd bij BZK. 895 woningen hebben energielabel B vóór 31-12-2031. Minder woningen betekent een korting op de subsidie. De eerste noodzakelijke onomkeerbare stappen moeten voor 15 juli 2023 zijn gezet. De verantwoording loopt via de Sisa. Voor de uitvoering van de eerste fase van 101 woningen en de voorbereiding van de volgende fase is een exploitatiebudget van € 3.340.000,- nodig. € 2.340.000,- (70%) is beschikbaar vanuit de verstrekte Volkshuisvestingsfonds subsidie. De € 1.000.000,- (30%) gemeentelijke cofinanciering kan gedekt worden door de in de begroting 2023 opgenomen reserveringen vanuit het Co-financieringsfonds (€ 500.000,-) en de reserve fonds stedelijke ontwikkeling (€ 500.000,-). Deze claim heeft het volgende effect op het beschikbare budget van het co-financieringsfonds: Huidige stand Co-financiering

€ 5.059.031

Project volkhuisvesting Wandelbos/Kruidenbuurt 2023

€ -500.000

Resterend beschikbaar budget na deze aanvraag

€ 4.559.031

Naast de claim in deze notitie is er in de begroting 2023 ook een reservering in het co-financieringsfonds gemeld van € 500.000,- voor 2024. Deze reservering is meegenomen in het resterende beschikbare budget. Na afronding van deze eerste fase van 101 woningen wordt een herijkte begroting opgeleverd en een voorstel voor de cofinanciering voor de overige 794 woningen voorgelegd aan het college en de raad.

Vervolg Aanbesteding: februari / mei

raad 2023_1412 definitief

4

In de periode februari tot medio mei vind de aanbesteding plaats voor de werkzaamheden bij 101 woningen in 3 clusters te weten de Gentiaanlaan, Heemsthof en Anijshof. We verwachten medio mei hiervoor 3 concessie overeenkomsten te sluiten. Subsidieregeling: mei De uitkomsten van de aanbesteding zijn nodig voor het opzetten van een subsidieregeling. De subsidieregeling wordt medio mei aangeboden aan het college. Start uitvoering: juni Medio juni verwachten we de uitvoering te starten bij alle drie de clusters. Herijkte aanpak en begroting: 30 november 30 november wordt de herijkte aanpak en begroting voor de overige 794 woningen voorgelegd aan de raad.

Evaluatie Het project draagt bij aan de ontwikkeling van de methodiek voor een wijkuitvoeringsplan (WUP). Het is gewenst om te monitoren op het gebied van energie, sociale kenmerken en financiën. In samenwerking met het MasterMinds project van Tilburg University is een nulmeting gedaan en wordt het project gemonitord.

Bijlagen n.v.t.

Tilburg, 7 februari 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2023_1412 definitief

5

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit Voor de eerste fase van 101 koopwoningen van het project Volkshuisvestingsfonds Wandelbos en de voorbereiding van de volgende fase € 500.000,- beschikbaar te stellen vanuit het Co-financieringsfonds, € 500.000,- vanuit de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling en € 2.340.000,- vanuit de verstrekte Volkshuisvestingsfonds subsidie.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 13 april 2023

de griffier,

voorzitter,