02 Raadsvoorstel en actualisatie SNK 2040_def

raad 2022_1261 definitief.docx

1

Raadsvoorstel actualisatie stadsnatuurkaart 2040 Aanleiding Biodiversiteit en natuur zijn belangrijk voor al onze inwoners en de aantrekkelijkheid van de stad. Omdat er geen landelijke normen voor de hoeveelheid groen/ecologie in stedelijk gebied bestaan, heeft het college vijf jaar geleden de stadsnatuurkaart 2040 vastgesteld (als onderdeel van de agenda groen in de stad; vaststelling 19/07/2016). Samen met onze Bomenverordening, bijbehorend bomenbeleid en bestemmingsplannen zijn dit de huidige beleidsmatige randvoorwaarden en instrumenten die ervoor moeten zorgen dat biodiversiteit in het stedelijk gebied behouden blijft en waar het kan, wordt versterkt. Na vijf jaar is een actualisatie nodig. In het uitvoeringsplan biodiversiteit, vorig jaar door het college vastgesteld, is deze actualisatie ook al aangekondigd. Steeds vaker wordt spanning zichtbaar tussen de verschillende belangen die binnen een stedelijke ontwikkeling/project spelen, waarbij ‘zachtere’ waarden als natuur, gezondheid en klimaat een gelijkwaardige positie (dienen te) krijgen. Mede om ecologie/ groen op een duidelijke manier vroegtijdig onderdeel te laten uitmaken van de belangenafweging binnen een ruimtelijke ontwikkeling, wordt de stadsnatuurkaart 2040 geactualiseerd.

De Stadsnatuurkaart 2040 is hierbij uitgebreid met het buitengebied, beter leesbaar geworden en aangevuld met een maatvoering voor ecologie/groen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Hiermee wordt Tilburg die groene, klimaatbestendige en biodiverse stad met dorpen die wij ambiëren dat ze is.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader Tijdens de raadsvergadering van 12 juli jl. is er door de wethouder namens het college – n.a.v. agendapunt bestemmingsplan Spoorzone_Zwijsengarage - toegezegd dat er een maatvoering voor ecologie bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt opgesteld. Deze maatvoering maakt onderdeel uit van de geactualiseerde stadsnatuurkaart 2040. Dit besluit draagt bij aan de ambities uit de Programmabegroting 2022 en het bestuursakkoord: • We gaan de natuur en biodiversiteit versterken. (…). We maken groene en verbindingen in de stad en gaan door met de invoering van het ecologisch beheren en inrichten van onze gemeente (bestuursakkoord 2018-2022); • Het doel is kwalitatief hoogwaardige natuur in en om de stad. Helaas gaat het niet zo goed met de biodiversiteit. Groen en de ecologie moet voor iedereen beleefbaar, zichtbaar en dichtbij zijn en dat is de reden dat we ons vooral richten op het versterken en behouden ervan; • We gaan door met de uitvoering van het groen- en biodiversiteitsbeleid, waaronder de geactualiseerde Stadsnatuurkaart 2040 en de nog te actualiseren nota biodiversiteit waarbij in 2040 75% van de aangeplante bomen en struiken in de openbare ruimte van het stedelijk gebied bijdragen aan biodiversiteit; • Daarnaast is de opgave om groen en biodiversiteit beter te positioneren.

Dat doen we door groen en biodiversiteit in processen eerder en scherper mee te nemen in de afwegingen. Ook gaan we het groene landschap meer de stad in trekken.

Voorstel 1) De geactualiseerde Stadsnatuurkaart 2040 (versie 2021) vaststellen en deze vanaf het moment van dit raadsbesluit (10 maart 2022) te gebruiken als uitgangspunt bij vaststelling en wijziging van bestemmingsplannen/omgevingsplan; 2) Hierbij het processchema aanhouden zoals omschreven in bijlage 2, waarbij de gemeenteraad bij ruimtelijke ontwikkelingen waar de stadsnatuurkaart 2040 niet gehaald wordt en ook het functioneren van de ecologische structuur voor de desbetreffende soorten achteruit gaat, het uiteindelijke besluit neemt om wel of niet af te wijken van de stadsnatuurkaart 2040.

raad 2022_1261 definitief.docx

2

Argumenten 1.1 Met de actualisatie geldt de stadsnatuurkaart voor heel de gemeente Tilburg en is hij nog beter leesbaar en toepasbaar. De stadsnatuurkaart uit 2016 beperkte zich tot het gebied binnen de bebouwde kom. De geactualiseerde stadsnatuurkaart geldt voor de gehele gemeente Tilburg. Buiten de bebouwde kom hebben we uiteraard de ecologische structuren die vanuit de provincie zijn aangewezen (Ecologische Verbindingszone (EVZ) en Natuurnetwerk Brabant (NNB)). Het is van belang dat deze voor de volledigheid op de stadsnatuurkaart 2040 staat. Daarnaast zijn er ook niet provinciale ecologische verbindingen in het buitengebied die vanuit ecologie wenselijk zijn te behouden of te versterken. De afgelopen vijf jaar zijn er voor het gebruik van de stadsnatuurkaart enkele verbeterpunten geconstateerd. Zo is de leesbaarheid van de kaart verbeterd en is er binnen de ecologische structuur een onderverdeling gemaakt naar verschillende ordes die elk hun eigen maatvoering hebben. 1.2 Met de geactualiseerde stadsnatuurkaart 2040 worden duidelijke richtlijnen gegeven hoe ecologie moet worden meegenomen in ruimtelijke ontwikkelingen. Door op de stadsnatuurkaart ecologische structuren te benoemen met een hieraan gekoppelde duidelijke maatvoering worden zowel bij de start van ruimtelijke ontwikkelingen 1 als gedurende het verdere proces de ecologische kwaliteiten correct meegenomen 2.

De grote ambities en veelheid aan belangen die spelen in ruimtelijke ontwikkelingen, maken een heldere en duidelijke structuur en maatvoering voor ecologie wenselijk. 1.3 Het streven is de stadsnatuurkaart in 2040 gerealiseerd te hebben. De stadsnatuurkaart is opgesteld om de doelstellingen op het gebied van biodiversiteit te realiseren. Ook voor stedelijke ontwikkelingsopgaves is de stadsnatuurkaart gewenst, omdat het helpt een gezond en leefbaar verstedelijkt gebied te ontwikkelen. De methodiek van de bijbehorende maatvoering is gebaseerd op de al bestaande methodiek die bij ecologische verbindingszones (EVZ’s) wordt toegepast. Voor biodiversiteit zetten we in op het realiseren van ontbrekende schakels, het toepassen van biodiverser groen (soortkeuze) en ecologisch beheer. Ecologische structuren, stapstenen en ecologische corridors zijn nodig om het 'netwerk voor de stadsnatuur' compleet te maken. Sommige van deze structuren en plekken bestaan al en functioneren goed. Andere werken op dit moment nog niet optimaal of bestaan nog niet. Het streven is in 2040 alle structuren die op de stadsnatuurkaart staan gerealiseerd te hebben.

De ecologische structuren worden gerealiseerd door de stadsnatuurkaart 2040 onderdeel te laten zijn van bestemmingsplannen (de stadsnatuurkaart 2040 wordt standaard onderdeel van bestemmingsplanadviezen of soortgelijke adviezen), MJP-projecten, stedelijke ontwikkelingen en omvorming groen. Daarnaast worden er in het Meerjarenprogramma solitaire projecten geprogrammeerd om ontbrekende ecologische schakels aan te leggen of te versterken. 1.4 De geactualiseerde stadsnatuurkaart geldt vanaf het moment van dit raadsbesluit (10 maart 2022) voor alle ruimtelijke plannen en projecten, mits in een niet te vergevorderd stadium. De geactualiseerde stadsnatuurkaart geldt voor alle ruimtelijke plannen en projecten. Alleen bij plannen waar voor 10 maart 2022 de participatie al heeft plaatsgevonden, er een definitief ontwerp ligt of er contractuele afspraken zijn gemaakt met derden wordt hier een uitzondering op gemaakt. Ook bij projecten die voor 10 maart 2022 al in de aanbestedingsfase van uitvoering of in de uitvoeringsfase zitten geldt de geactualiseerde stadsnatuurkaart niet. Ontwerpbestemmingsplannen die voor 10 maart 2022 al ter visie hebben gelegen, zijn in zo’n vergevorderd stadium van vaststelling (en eerder gemaakte afspraken over de start van de procedure) dat het heel lastig is om de maatvoering voor ecologie hier nog in op te nemen.

Daarom ligt de ‘grens’ van wel/niet opnemen van

1 Met ruimtelijke ontwikkelingen bedoelen we alle ontwikkelingen in de stad waar groen/ecologie onderdeel van uitmaakt. Denk hierbij aan:

openbare ruimte projecten, stedelijke ontwikkelingsprojecten, omvormen van bestaand groen. Ruimtelijke procedures waarop dit van toepassing is zijn o.m. bestemmingsplannen, omgevingsvergunningsaanvragen 2 De uitwerking van het kwalitatieve deel van de stadsnatuurkaart 2040 vindt plaats in de nog te actualiseren nota Biodiversiteit (% ecologische beheer en % gemeentelijke beplanting dat bijdraagt aan biodiversiteit).

raad 2022_1261 definitief.docx

3

de maatvoering ecologie bij het ter visie gaan. Als bij een ontwerpbestemmingsplan de ter visielegging nog niet heeft plaatsgevonden (dus na 10 maart 2022), wordt de maatvoering voor ecologie opgenomen. 2.1 Over ondergeschikte afwijkingen wordt door het college besloten, grote afwijkingen worden door het college aan de gemeenteraad voorgelegd. Indien bij het schetsontwerp (of al eerder in het proces) van een ruimtelijke ontwikkeling de maatvoering van de stadsnatuurkaart 2040 niet gehaald wordt (en dit binnen het project niet op te lossen valt), stelt het projectteam een integraal advies op. In dit advies worden botsingen tussen verschillende belangen omschreven en wordt er een eindadvies (incl. afweging) opgesteld. Het advies van de omgevingscommissie, dat nu al standaard onderdeel uitmaakt van het proces bij ruimtelijke plannen, draagt hierbij bij aan de integrale advisering.

Afhankelijk van de aard van de afwijking wordt besloten al dan niet af te wijken van de stadsnatuurkaart 2040: • bij ondergeschikte afwijkingen van de maatvoering waar het functioneren van de ecologische structuur voor de desbetreffende doelsoorten niet achteruitgaat, wordt door het college besloten of er wel of niet afgeweken mag worden van de stadsnatuurkaart 2040; • daar waar de maatvoering niet gehaald wordt en ook het functioneren van de ecologische structuur voor de desbetreffende soorten achteruit gaat, legt het college een advies voor aan de gemeenteraad. De raad neemt uiteindelijk het besluit om wel of niet af te wijken van de stadsnatuurkaart 2040. Als er niet voldaan kan worden aan de stadsnatuurkaart, dient de ecologie/groen dat verloren gaat gecompenseerd te worden. Uitgangpunt hierbij is dat het aantal m2 groen dat verloren gaat elders in Tilburg, bij voorkeur in de nabije omgeving, wordt gecompenseerd. Afwijkingen en voorstellen voor (her)plant dienen altijd door een ecoloog getoetst te zijn. Door het processchema (bijlage 2) te volgen, wordt er bij tegenstrijdige belangen in een vroegtijdig stadium opgeschaald.

Kosten en dekking Aangezien de stadsnatuurkaart 2040 al één van de onderdelen van ruimtelijke ontwikkelingen is (en daarmee ingecalculeerd), is de verwachting dat de stadsnatuurkaart 2040 geen financiële effecten heeft.

Vervolg -

-

We werken aan de voorbereiding voor de wijziging van het Omgevingsplan. Op deze manier kan de stadsnatuurkaart met de maatvoering voor ecologie straks ook toepasbaar worden in het Omgevingsplan. Zowel in- als extern gaan we aan de slag om de stadsnatuurkaart 2040 nog meer onder de aandacht te brengen en waar nodig collega’s en partijen in de stad te helpen met de toepassing ervan (o.a. kennisdag voor het ruimtelijk domein februari 2022). We willen de stadsnatuurkaart 2040 ook onderdeel laten zijn van het introductieprogramma van uw nieuwe raad; De kwalitatieve maatvoering krijgt een plaats in de nota Biodiversiteit. Planning Q2 2022; De Stadsnatuurkaart 2040 wordt ook opgenomen in de nota ‘groen blauw tot het hart van de stad’, waar op dit moment aan wordt gewerkt.

Bijlagen -

Bijlage 1 Stadsnatuurkaart 2040 (versie 2021) Bijlage 2: processchema SNK 2040

Tilburg, 10 maart 2022 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2022_1261 definitief.docx

4

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1) De geactualiseerde Stadsnatuurkaart 2040 (versie 2021) vast te stellen en deze vanaf het moment van dit raadsbesluit (10 maart 2022) te gebruiken als uitgangspunt bij vaststelling en wijziging van bestemmingsplannen/omgevingsplan; 2) Hierbij het processchema aan te houden zoals omschreven in bijlage 2, waarbij de gemeenteraad bij ruimtelijke ontwikkelingen waar de stadsnatuurkaart 2040 niet gehaald wordt en ook het functioneren van de ecologische structuur voor de desbetreffende soorten achteruit gaat, het uiteindelijke besluit neemt om wel of niet af te wijken van de stadsnatuurkaart 2040.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 10 maart 2022.

de griffier,

plaatsvervangend voorzitter,