02 Bijlage 1_Stadsforum Kaderstellend Definitief Ontwerp (d_d_ 26-10-2020)
Tekst van het document
oktober 2020
STADSFORUM TILBURG KADERSTELLEND DEFINITIEF ONTWERP
oktober-2020 ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
KADERSTELLEND DEFINITIEF ONTWERP 3 / 130
Stadsforum Tilburg
Ligging en contour van het Stadsforum in de binnenstad van Tilburg
4
Stadsforum Tilburg
StADSFORUM TILBURG
Inhoud
1
Ambitie
Het Forum
9
4
Ontwerp
11
Tuinen maken het adres
63 63
Beplanting65 67
Context
15
Vaste planten dekzandrug
Historische context
17
Bomen en heesters
Cultuurhistorische context
21
Beplantingsplan73
Landschappelijke context
23
Verharding87
Programmatische context
25
Natuursteen89
2
Verkeer en mobiliteit
Referenties28
71
91
Overgangen95
5 / 130
Vaste planten beekdal
Inrichtingselementen97 3
Masterplan
31
Tijdslaag 1 - Parochiaal Centrum
33
Kunstplan99
Parochietuinen35 Tijdslaag 2&3 - Het Paleis en de Stadsschouwburg
39
5
Paleistuin en Schouwburgtuin
41
Tilburgse Mark
108
Tijdslaag 4 - Het Kantongerecht
47
Tilburgse Kermis
109
De Alzijdige Monoliet
49
Technisch Ontwerp:
Tijdslaag 5 - Beljon als bron
51
Profiel Cityring
53
Tijdslaag 6 - Het Stadhuisplein
55
111 113 115 116 119 122 124
Water Kabels en leidingen Plankaarten Profielen
Plankaart59
Details Meubilair
Cultuurhistorische verkenning BAAC
5
107
126
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
Bijlagen
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
7 / 130
AMBITIE Stadsforum Tilburg
ZINGT
Plein voor de stad
8
1 Ambitie
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
In de kern van de Tilburgse binnenstad ligt het Stadsforum. In de huidige situatie bestaat het gebied uit een schakering van opeenvolgende (plein)ruimtes die onderling verbonden zijn door de Cityring. De ambitie is om van al deze aaneengeschakelde ruimtes één stadsplein te maken; het Stadsforum; een plein voor alle Tilburgers. Een plein voor rust en reuring, Een plek waar de markt, kermis en evenementen als Tilburg Zingt bezoekers en inwoners bij elkaar
9 / 130
waar klassiek, statig en modern elkaar ontmoet.
brengen. Verleden en toekomst worden op het Stadsforum met elkaar verenigd. Het ontwerp is locatiespecifiek en geïnspireerd op de belangrijkste historische ijkpunten van Tilburg. De invulling is toekomstbestendig en duurzaam. Klimaatadaptatieve maatregelen, zoals de opvang van regenwater, hittestressbestendigheid worden naadloos geïmplementeerd in de tijdslagen
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
die het Stadsforum hebben gevormd.
9
Het Forum Romanum en het Stadsforum Tilburg
10
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Het Forum
De naam Stadsforum is geïnspireerd op het Forum Romanum. Net zoals bij het Forum Romanum worden de pleinwanden gevormd door een reeks zeer macht, de kerkelijke macht, cultuurhuizen, het huis voor de democratie en functies voor plezier en
11 / 130
markante gebouwen en instituten. De rechterlijke
vermaak hebben hun adres aan het Stadsforum. De relatie en interactie van functies en wanden met de openbare ruimte vormt de basis van het ontwerp en met als belangrijkste doel een uniek en levendig
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
nieuw plein voor Tilburg.
11
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
13 / 130
CONTEXT Stadsforum Tilburg
Ligging en contour van het Stadsforum in de binnenstad van Tilburg
14
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
2 Context
SCHAKEL TUSSEN KERNWINKELGEBIED EN DE TILBURGSE TUINEN Het Stadsforum bevindt zich op een historische breuklijn in de stad waar de verdichte en versteende binnenstad overgaat naar de zone met de kloostertuinen en parken. Deze groene as leidt via de Koningswei en de Piushaven naar het buiten gebied. Het Stadsforum vormt dan ook de schakel tussen deze stedelijke en meer landschappelijke structuren en kan in haar voorkomen beide incorporeren. De integrale opgave van het Stadsforum en het Koningsplein heeft geleid tot nieuwe ruimtelijke condities in het gebied. Het Koningsplein vergroent en het gebied rondom de Schouwburgring transformeert naar een stadsplein waar de weekmarkt in de toekomst een plek krijgt. Daarnaast biedt het Stadsforum in de toekomst ook ruimte aan grote en kleinschalige evenementen zoals de kermis en “Tilburg Zingt”. LOKAAL EN MONUMENTAAL Door de rijke geschiedenis en de markante gebouwen rondom het plein heeft de ruimte een monumentaal voorkomen. In de vormgeving van het plein wordt dit verder versterkt. Ook de toe te passen materialen en beplanting worden afgestemd op het oorspronkelijke landschap van dekzandruggen en beekdalen. Zo krijgt het gebied met verreweg de grootste historisch stedelijke betekenis van Tilburg, weer een passende positie in het stedelijk weefsel.
MAAT EN SCHAAL Het Stadsforum laat zich in maat en schaal moeilijk vergelijken met andere pleinen. Het is enerzijds groot door haar absolute afmetingen en de wens grootstedelijke evenementen te laten plaatsvinden. Anderzijds is er behoefte aan de menselijke maat die past bij het karakter van de Tilburgse binnenstad. KLIMAATADAPTIEF De huidige Paleisring scoort slecht op het gebied van waterretentie en hittestress. Een Stadsforum voor de toekomst zal dan ook in alle opzichten klimaatadaptief moeten worden. Het gaat hierbij om de waterhuishoudkundige opgave voor de stad als geheel, maar ook om de ervaring van het microklimaat en de versterking van de biodiversiteit. In het kader van ‘Meten is Weten’ is door Arcadis een onderzoek gedaan naar de klimaateffecten van vergroening van het Stadsforum. Het resultaat was een significante verbetering op het gebied van waterhuishouding en hittestress. Deze resultaten zijn gebaseerd op het vorige schetsontwerp, maar de vergroeningsslag is in het huidige ontwerp enkel groter geworden. De resultaten van het onderzoek meten is weten zijn op te vragen bij de Gemeente Tilburg. CO-EXISTENTIE In de huidige situatie wordt het gebied overheerst door een infrastructureel karakter. De transformatie naar een plein betekent in de eerste plaats dat de verkeersintensiteit omlaag moet.
Hiervoor zijn diverse pilots in gang gezet en er worden de komende jaren op stadsniveau een aantal verkeerskundige ingrepen gedaan. Er wordt toegewerkt naar een eindsituatie waarin er nog een enkelbaans éénrichtingsverkeersroute is met een maximale snelheid van 30km/uur. Hierdoor kunnen de voetgangers, automobilisten en fietsers de stedelijke ruimte gezamenlijk gaan gebruiken.
15 / 130
STADSFORUM Kenmerkend voor veel Tilburgse pleinen is dat het veelal terloopse restruimtes langs historische linten zijn. In enkele gevallen zijn het oude brinken van voormalige nederzettingen, driehoekig van vorm en gepositioneerd op knooppunten van historische routes. Door hun maat en schaal zijn deze pleinen zijn maar beperkt programmeerbaar. Het Stadsforum wordt het belangrijkste podium van de stad, waar de gemeenschap bijeen kan komen in vreugde en verdriet. Het wordt een plein voor iedereen: de studenten uit het onderwijscluster, de marktkooplieden, de ambtenaren uit de stadskantoren, de bewoners, de jeugd, de ondernemers, de bezoekers en toeristen.
35m 65m
75m
400m
15
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
40m
2 CONTEXT
1832 Heikense kerk als centrum
1866 Duidelijke driedeling en omkadering van het Stadsforum
1934 Radialen Willemsplein deels onderbroken
1939 Doorbraak aan de westzijde van het Stadsforum
1961 Herinrichting van het Willemsplein
1967 Duidelijke driedeling ruimte verdwijnt bij de doorbraak
1980 Relatie met de Ouden Dijk verzwakt
1988 Relatie met de Nieuwen Dijk verzwakt
De reeks van verandering en ontwikkeling rondom het Stadsforum, met als notitie dat de geschiedenis verder terugrijkt dan de getoonde kaarten
16
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Historische context
PAROCHIAAL CENTRUM Als startpunt wordt de periode tussen 1832 en 1866 genomen, als de kerkelijke macht een duidelijke uitwerking heeft op het stadsbeeld van Tilburg. De Heikese kerk en de pastorie bevinden zich prominent in het centrum en stedelijke functies zoals de markt vinden plaats in hun nabijheid. Ook met de bouw van het Paleis blijft de ruimte rondom de Heikese kerk de spil in het dagelijks leven. Het Willemsplein ten oosten van het Paleis wordt een tweede bestemming - met de Paleistuin als duidelijke overgangszone.
VERLIES LEESBAARHEID HISTORISCHE STRUCTUREN In de loop der jaren zijn door verschillende plannen oude historische structuren verzwakt. De eens zo duidelijke ruimte loopt in de huidige situatie aan alle kanten weg. De relatie tussen het winkelgebied en de tuinen aan de zuidzijde is met het verlies van de duidelijke leesbare verbinding met de Oude Dijk verdwenen. Door de positionering van de Beljonvijver is ook de relatie tussen de Monumentenstraat/Kerkpad en de Bisschop Zwijsenstraat niet meer afleesbaar.
Historische verbindingen en routing
17
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
17 / 130
STERKE EENHEID EN HERKENBAARHEID Van 1832 tot de kaart van 1961 is de ruimte van het Stadsforum duidelijk gedefineerd en leesbaar. De gebouwen vormen duidelijke wanden en oude structuren zoals de verbinding tussen de markt en de Ouden Dyk en Nieuwen Dyk zijn herkenbaar en logisch. Twee stedelijke ruimtes, de ruimte rondom de kerk en het plein ten oosten van het Paleis zijn al die jaren heldere identiteiten. De tuin van het Paleis veranderd van functie, maar is altijd een groene overgangszone tussen beide pleinruimtes.
DE DOORBRAAK In 1967 veranderd deze heldere stedenbouwkundige situatie flink door de doorbraak. De City ring wordt aangelegd en grote oppervlaktes bebouwing worden afgebroken. De eens zo heldere wanden van het gebied zijn niet meer aanwezig. De gebouwen die blijven komen op andere wijze in het stedelijk weefsel te staan, en nieuwe gebouwen, zoals de Stadsschouwburg en het Kantongerecht worden toegevoegd.
2 CONTEXT
Het oude monument ter herdenking van Willem II op de hoek van de botanische tuin
Zicht op de botanische tuin met grote volwassen bomen waaronder dennen en populieren
18
Zicht op het oude stadhuis met aan de linkerzijde de kerk en rechts Hotel de Gouden Zwaan
Stadsforum Tilburg 19 / 130
STADSFORUM TILBURG
Zicht op de westzijde van de kerk waarop een laag muurtje zichtbaar is, wat de kerktuin omsluit
De botanische tuin aan de westzijde van het Paleis
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
Optreden van een kinderkoor op het bordes van het oude stadhuis
19
2 CONTEXT
Saneringsplan uit 1960
Schets Van den Broek en Bakema
Omgevingsontwerp Beljon uit 1972
Masterplan Jo Coenen uit 2004
20
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Cultuurhistorische context
MASTERPLAN CENTRUM-ZUID EN KUNSTKLUSTER Halverwege de jaren ‘80 van de vorige eeuw krijgt Jo Coenen de opdracht meer samenhang te creëeren tussen het centrum en het gebied Koningswei. Hij doet dit met respect voor de omgeving en richt zich op het versterken van plekken en gebouwen met zeer nauwkeurige, maar minimale ingrepen. De ingrepen hebben tot doel onbestemde plekken weer een identiteit te geven en het terugbrengen van de menselijke schaal waar deze verloren is gegaan. In deze periode worden de twee pergola’s gebouwd en wordt de fontein van Beljon gedeeltelijk aangepast en de waterpartij doorgetrokken naar het noorden. Ook verrijzen er een aantal nieuwe gebouwen waaronder het kantongerecht van Bedaux en het Kunstcluster van Jo Coenen.
21 / 130
KONINGSWEI In de jaren zestig van de negentiende eeuw kwam het oostelijke deel van het plangebied in handen van architect H.J. van Tulder. Hij wilde met het plan Koningswei een woonwijk voor de kapitaalkrachtige burgerij realiseren. Mede door het uitblijven van investeringen in de infrastructuur trok de buurt uiteindelijk arbeiders en paupers aan. Het plan bestond uit radiale lanen, allen georiënteerd op het Willemsplein. In 1902 werden gemeenten met de invoering van de Woningwet, verplicht tot het opstellen van uitbreidingsplannen. Dit leidde in de jaren erna tot diverse structuuren doorbraakplannen die nog steeds raakten aan het idee van de traditionele stad. Plannen bestonden deels uit inbreiding (verdichting van lintbebouwing) maar ook uitbreiding waarin de moderne grote structuren een plek veroverden in de stad.
CITYVORMING Na de oorlog, in de jaren ‘50 van de vorige eeuw komt het gemeentebestuur met een ingrijpend plan dat bekend staat als “het plan van 72 miljoen”. Dit plan gaat uit van grootschalige sanering, aanleg van een Cityring en grootschalige uitbreiding van voorzieningen en woningen. In de jaren ‘60 ontwerpen Van den Broek en Bakema een nieuw plan voor Koningswei. Het plan bestaat uit twee kernwandgebouwen, een groot plein, een mix aan functies en twee ondergrondse parkeergarages. Het Koningsplein leunt erg op de komst van de Bijenkorf, die er in de praktijk nooit is gekomen. Het kernwandgebouw langs de Piusstraat is er gedeeltelijk gekomen. Het stadskantoor werd door bureau Kraaijvanger ontworpen die Pieter Buys en Joep Beljon bij het ontwerp van de buitenruimte betrok. Beljon ontwierp een ontmoetingsruimte voor de stad, met als centraal element een waterpartij. Later ontwerpt hij nog twee abri’s in dezelfde vormentaal. De waterpartij zou een verbindend element zijn door in massa’s en materiaalkeuze aansluiting te zoeken bij de kerk, het Paleis en het nieuwe stadskantoor.
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
GESCHIEDENIS AAN PLANNEN Op 18 april 1809 krijgt Tilburg stadsrechten. Het ambtelijke apparaat wordt groter en het stadsbestuur neemt haar intrek in het stadhuis ten zuiden van de kerk. Na 1850 is er sprake van forse stedelijke groei. Koning Willem II bouwt in 1847-1849 een Paleis ten oosten van de kerk. Voor oplevering was hij al overleden, waardoor het Paleis nooit de functie heeft gekregen waar het voor bedoeld was. In dezelfde periode werd er een nieuw stadhuis ten zuiden van de kerk gebouwd. Hierin werd ook het kantongerecht, de kamer van koophandel en de gevangenis ondergebracht. Ten westen van het stadhuis wordt in 1886-1888 een gebouw voor de boter- en vleesmarkt gebouwd. Door de vestiging van institutionele programma’s en belangrijke handelsgebouwen neemt de centrale positie deze plek voor Tilburg toe. In 1864 werd het Paleis door de koninklijke familie ter beschikking gesteld aan de gemeente Tilburg, zodat in het gebouw de Hogere Burgerschool kon worden gevestigd. In de ontwikkeling rond het plangebied van het Stadsforum hebben er vanaf de tweede helft 18e eeuw een aantal grootschalige ingrepen plaats gevonden. In de geschiedenis van plannen zijn er grofweg 3 belangrijke periodes/ ontwikkelingen te onderscheiden die ieder een specifiek tijdperk markeren.
21
2 CONTEXT
Schematische weergave van het hoogteverschil op het Stadsforum
22
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Landschappelijke context
VAN GOGH NATIONAL PARK Als overkoepelend initiatief en kenmerkend voor het omliggende landschap en karakter van de lokale natuur wordt er door diverse Brabantse partijen gewerkt aan de oprichting van het van Gogh National Park. In dit nationaal park wordt het gedachtegoed van Vincent van Gogh gevangen en ingezet als katalysator voor het behoud, versterken en innoveren van het Brabantse landschap. Creatief, innovatief en experimenteel, zoektocht naar kleur en licht, tegendraads en non-conformistisch zijn enkele kreten uit het Masterplan Van Gogh Nationaal Park.
23 / 130
ECOLOGISCHE HOOFDVERBINDING Het Stadsforum maakt deel uit van de ecologische hoofdverbindingszone in de Tilburgse binnenstad. In het verleden is er door de gemeente hard gewerkt aan het vergroenen van stedelijke structuren zoals de Cityring. In de Omgevingsvisie 2040 voor de gemeente Tilburg worden doelstellingen geschetst voor een vergroening en verduurzaming van de Tilburgse binnenstad zoals het planten van zichtbare bomen. In de Agenda Groen voor de Stad wordt het gebied van het Stadsforum geduid als locatie voor onderzoek en ontwerp voor vergroening en wordt het gemarkeerd als ecologische zone.
Afbeelding uit het Masterplan van Gogh Nationaal Park
23
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
OP DE RAND VAN DEKZAND EN DAL Het Stadsforum ligt op de overgang van dekzandrug en beekdal. De Heikese Kerk ligt op een van de hogere uitstulpingen van de zandrug. Het hoogteverschil tussen de westzijde van het gebied bij de Stadsschouwburg en de oostzijde bij de Katterug betreft bijna 2 meter. In de huidige situatie is dit landschappelijke gegeven bijna niet af te lezen in de openbare ruimte. Enkel de trappen van de Fontys verraden een te overbruggen hoogteverschil. Door de positionering van het Paleis is er bovendien geen directe zichtrelatie tussen het hoogste en het laagste punt. De lagere punten zijn wel te herkennen zodra het flink regent en het overtollig regenwater richting de oostzijde van het gebied stroomt. Wateroverlast is een van de thema’s op het Stadsforum.
2 CONTEXT
Schematische weergave van het hoogteverschil op het Stadsforum
24
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Programmatische context
FUNCTIES GEBOUWEN De wanden van het Stadsforum worden gevormd door democratische, religieuze, culturele en onderwijsintstituties. Het plein verleidt en biedt ruimte aan al deze functies om naar buiten te treden en ruimte te claimen op het Stadsforum. Deze aanvullende wijze van interactie met het publiek draagt bij aan de levendigheid van het Stadsforum.
TILBURG ZINGT Van de middelgrote evenementen is Tilburg Zingt een van de bekendste en zorgt ervoor dat er duizenden mensen op het Stadsforum samenkomen. Er zijn podia en verschillende bars die de openbare ruimte in een festivalterrein doen veranderen.
De Tilburgse Kermis
De Tilburgse markt
25
Tilburg Zingt
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
25 / 130
DE MARKT Vanuit de integrale opgave tussen Koningsplein en Stadsforum is de gewenste vergroeningsopgave voor een groot deel op het Koningsplein ingevuld, waardoor de markt naar het Stadsforum kan verhuizen. Het is een belangrijke weekmarkt die de verbinding legt tussen het Koningsplein en de binnenstad.
DE TILBURGSE KERMIS Een van de meest iconische events van het land is de Tilburgse kermis. Dit betekent een grote sliert van attracties door de gehele binnenstad. Op de Paleisring bevindt zich een aantal van de grotere attracties en is dus een vitaal onderdeel van de hele kermis.
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
27 / 130
MASTERPLAN Stadsforum Tilburg
3 MASTERPLAN
Referentie sfeer en statigheid Lange Voorhout, Den Haag
Het Lange Voorhout in Den Haag als voorbeeld van monumentale openbare ruimte met veel bomen
Bomen waaronder nog steeds programma zoals de markt plaatsvindt
28
En waar grote, drukbezochte evenementen plaatsvinden zoals concerten en andere optredens
Het Museumplein Amsterdam. Een groen plein met verschillende karakters.
De weide, boomrijen, boomgrid en ezelsoor zijn allemaal verschillende groene plekken
Aan de noordzijde de meer stedelijke pleinruimte met de vijver en verschillende looproutes
Referentie materialisering en vlakverdeling Stortorget, Kalmar
Het Stortorgetplein in Kalmar, Zweden. Vlakken en brede looplijnen organiseren het plein.
Het hele plein is uit hetzelfde materiaal opgebouwd, maar met verschillende type afwerking.
29
De onderbrekingslijnen zijn subtiel aangebracht en vragen net genoeg aandacht zonder storend te zijn.
Stadsforum Tilburg 29 / 130
Referentie verdeling plekken en functies Museumplein, Amsterdam
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
STADSFORUM TILBURG
3 MASTERPLAN
Fotobewerking van een luchtopname uit 1925. De pleinruimte rondom de kerk wordt geflankeerd door de groene massa’s van de Paleistuin en een park waar nu de Schouwburg aan ligt. Aan de linkerzijde is zijn de radialen van het oude Willemsplein te zien.
Een bevrijdingsparade op het plein bij de kerk met links het oude Stadhuis en daarachter het veiligshuis en een kroeg die de route richting de Oude Dijk markeert.
30
3 Masterplan
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Het plan voor het Stadsforum begint met de ambitie recht te doen aan de rijke geschiedenis van de plek en tijdslagen dragen bij aan het eclectische beeld en maken het Stadsforum daarmee uniek.
31 / 130
de leesbaarheid ervan te vergroten. De verschillende
In de volgende stappen wordt er per tijdsvak benoemd wat de waardevolle structuren en elementen zijn en
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
hoe die worden vertaald naar het heden.
31
3 MASTERPLAN
Overlay van de oude plattegrond over het huidige Stadsforum
32
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Tijdslaag 1 Parochiaal Centrum
De kenmerkende routes van de Ouden en de Nieuwen Dyk gaven het oude kerkplein haar contouren. De Heikese Kerk en het parochiehuis definiëren de wanden. Door de routes opnieuw aan te zetten en de gebouwen te voorzien van een tuin, krijgt
Het parochisch centrum
33
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
33 / 130
het parochiaal centrum vorm als hart van het Stadsforum.
3 MASTERPLAN
De Kerktuin teruggebracht naar haar oude contouren en positionering aan het Forum
De Pastorietuin als serene groene verblijfsplek
34
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Parochietuinen
De parochietuinen horen bij de oudste tijdslaag in het gebied. Klassieke inrichtingselementen brengen de bezoeker terug naar de tijd van de kerkelijke macht. De Kerktuin is teruggebracht in haar oude contour wat de openbare ruimte en de relatie met de gevel van de kerk ten goede komt. De tuin is openbaar toegankelijk en biedt mogelijkheden tot verblijven. In de tuin zijn een aantal kunstwerken te bezichtigen. Het groen zorgt voor beschutting wat bijdraagt aan een prettige verblijfsplek met goed zicht op het plein. De pastorietuin wordt vergroot waardoor er meer ruimte tussen de bezoeker van de tuin en de levendigheid van het Stadsforum ontstaat. De tuin biedt geborgenheid. Hier kan men zich
Referentie voor het verbeelden van oude structuren
Verhaallijn in een proefvak
35
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
verkavelingsstructuur van rond 1830 zichtbaar gemaakt.
35 / 130
ontrekken van de reuring op het plein. Middels contrasterende natuurstenen banden is de
Stadsforum Tilburg 37 / 130 Zicht vanaf de Pastorietuin richting de Carrousel
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
Hotel de Gouden Zwaan waar nu de Carrousel zich bevindt. Met rechts de Kloosterstraat en links het Raadhuis
3 MASTERPLAN
Fotobewerking van een luchtopname uit 1925. De pleinruimte rondom de kerk wordt geflankeerd door de groene massa’s van de Paleistuin en een park waar nu de Schouwburg aan ligt.
Door de twee groene massa’s ontstaan er twee kamers en twee tuinen op het Stadsforum
38
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Tijdslaag 2&3 Het Paleis en de Stadsschouwburg De tijdslagen van het Paleis en de Stadsschouwburg worden in een adem verteld. De vergroening in de nieuwe Paleistuin is geïnspireerd op de oude botanische tuin die hier vroeger is geweest. Op de oude luchtfoto is te zien dat aan de overzijde van het plein bij de kerk een groene massa is te zien. Deze twee groene tuinen kaderen de laag van het parochiaal centrum in en zorgen daarnaast voor koele, groene verblijfsplekken. De tuinen zijn als een twee-eiige tweeling ontworpen. De termen
meer monumentaal - in de Schouwburgtuin meer lokaal.
De Paleistuin en de Schouwburgtuin
39
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
soortkeuze en positionering van de bomen. In de Paleistuin
39 / 130
lokaal en monumentaal zijn steeds als leidraad gebruikt bij de
3 MASTERPLAN
De Schouwburgtuin
De Paleistuin
40
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Paleistuin en Schouwburgtuin In de Paleistuin is gekozen voor statige hoogstammige pinussen die het zicht op het Stadskantoor niet belemmeren en zodanig gepositioneerd worden dat ze het gebruik van de ruimte voor de markt niet in de weg zitten. Het grid van bomen accentueert de monumentaliteit van het Paleis, zichtlijnen op de gevel worden ingekaderd. In de kern van de tuin worden enkele afwijkende soorten aangeplant, die de relatie met de Schouwburgtuin versterken. Doordat er in de Schouwburgtuin minder druk is op specifiek gebruik van de openbare ruimte, is er meer ruimte voor bomen en beplanting. Dit maakt het tot een heerlijke verblijfsplek. De sfeer van de tuinen refereert naar het herkenbare omliggende Tilburgse landschap van de zandgronden met grassen en heide, productie- en naaldbossen. Met de maat, schaal en het patroon van het bestratingsmateriaal
Collage van verschillende sfeerbeelden. Zanderige kleine stenen die refereren naar het zand van de duinen in combinatie met statige, monumentale lokale beplanting
41
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
41 / 130
krijgen de tuinen een prachtige klassiek karakter.
Stadsforum Tilburg 43 / 130 Visualisatie vanaf de Stadsschouwburg richting het Paleis
43
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
Oude ansichtkaart met een tekening van de kerk, het Paleis en het nu verdwenen Stadhuis
Foto van een bomenlaan in het Mastbos - lokaal en monumentaal. Op het Stadsforum zijn we opzoek naar een balans tussen monumentaliteit en diversiteit
Zicht vanaf de trap bij het Paleis over de Beljonvijver richting de Stadsschouwburg
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
45 / 130
Stadsforum Tilburg
3 MASTERPLAN
Het Kantongerecht net na voltooiing.
46
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Tijdslaag 4 Het Kantongerecht
De 4de tijdslaag is de tijdslaag van het Kantongerecht. Dit markante gebouw is vanuit elke hoek beeldschoon. In de huidige stedenbouwkundige opstelling komt dit niet goed tot zijn recht. Het mozaïek aan de zuid-oost zijde van het gebouw is nauwelijks zichtbaar vanaf het Stadsforum. Door het gebouw een eigen verhardingsvlak te geven, krijgt het Kantongerecht
Het Kantongerecht
47
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
47 / 130
de aandacht die het verdient.
3 MASTERPLAN
Noord en westgevel van het Kantongerecht
Oost en zuidgevel van het Kantongerecht
48
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
De Alzijdige Monoliet
De verhardingsvlakken rondom het Kantongerecht reageren op de gevel van het gebouw. Waar de materialisering van de gevel verspringt, reageert het grondvlak in formaat en afwerking van de verharding. Het Stadsforum loopt rondom het Kantongerecht om zo het mozaiek aan de zuidoostzijde van het gebouw te benadrukken. De twee bestaande bomen aan de westgevel van het gebouw worden behouden en het
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
toegevoegd. Het huidige zicht op de gevel blijft behouden.
49 / 130
groenvak wordt vergroot. Ook aan de entreezijde wordt groen
49
3 MASTERPLAN
Beljon als bron voor inspiratie voor zichtbare afwateringslijnen op het Stadsforum
50
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Tijdslaag 5 Beljon als bron
Het tijdperk van Beljon is de 5de tijdslaag. Het gedachtegoed van Beljon dient voornamelijk als inspiratie. Het zichtbaar maken van afwateringslijnen draagt bij aan de bewustwording van de klimaatadaptatieve maatregelen. De orthogonale structuren accentueren de Beljonvijver als het centrale element in het waterthema. De waterspuwers bij de Stadskantoren zorgen voor sfeer en interactie. De Beljonvijver wordt zoveel mogelijk in haar oorspronkelijke vorm herstelt. De ligging tussen de Paleistuin en de parochiale
zuidoost-zijde wordt een podium toegevoegd.
Een foto van de Beljonvijver en referentiebeelden hoe men in de openbare ruimte het thema water kan laten zien en ervaren
51
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
waar het voorheen soms als barrière werd ervaren. Aan de
51 / 130
tijdslaag zorgt ervoor dat de vijver voelt als verbindend element,
3 MASTERPLAN
4.0
3.0
3.5
10.5
2.4
2.5
6.5
2.5
2.4
2.5
2.4
16.3
4.0
3.0
3.5
10.5
Boven: het huidige profiel van de Cityring Onder: het voorgestelde profiel van de Cityring
52
2.4
2.5
6.5 16.3
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Profiel Cityring
De tijd van Beljon was ook de tijd van de doorbraak en de aanleg van de Cityring. Vanaf dit moment was de auto een dominante speler in het gebied. Een dubbele rijbaan met aan weerszijde fietspaden bepaald al geruime tijd het straatbeeld en zorgt voor een harde tweedeling in het gebied. In het ontwerp voor het Stadsforum wordt het profiel aangepast naar een enkele rijbaan aan de noordzijde en een tweerichtingsfietspad aan de zuidzijde van de rijbaan. Het profiel
Schets van de gemeente Tilburg voor de plannen van de Cityring.
53
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
krijgt een prominente positie op het Stadsforum.
53 / 130
wordt zo ingericht dat de auto voelbaar te gast is. De voetganger
3 MASTERPLAN
Het Stadhuisplein tussen de twee stadskantoren en de katterug
54
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Tijdslaag 6 Het Stadhuisplein
De 6de en laatste tijdslaag is de laag van het Stadhuisplein. Het plein tussen de Stadskantoren en de Katterug is de plek waar het bestuurlijk centrum van Tilburg elkaar ontmoet. Het plein heeft de maat en schaal om statig en chique te zijn. De tuinen bieden de mogelijkheid om in alle rust te kunnen vergaderen of lunchen. Als schakel tussen Kernwinkelgebied en Piushaven is dit de plek waar bestuurlijk Tilburg en de Tilburgers elkaar
Het Stadhuisplein tussen Stadskantoor 1&2
55
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
55 / 130
ontmoeten.
Stadsforum Tilburg 57 / 130 Een ontmoeting op het Stadhuisplein van het Stadsforum. Positie vanaf het Stadskantoor 2 richting de gevel van Stadskantoor 1
57
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
Koningsstraat en Willemsplein ten tijde van de radialen die vanaf het Willemsplein vertrokken.
10
50
100M
N
58
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Plankaart
Tot slot alle tijdslagen gecombineerd tot het totaalplan van het Stadsforum. De ambitie van het maken van een stadsplein wat zowel alle tradities van Tilburg kan huisvesten, recht doet aan de monumentale gebouwen, als de implementatie van toekomstambities met betrekking tot klimaatadaptatie komen samen. De balans tussen de verschillende tijdslagen en het Stadsforum als een identiteit wordt uitgewerkt in één
Totaalkaart van alle tijdslagen van het Stadsforum
59
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
59 / 130
samenhangende materialisering en detailering.
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
61 / 130
ONTWERP Stadsforum Tilburg
De tuinen maken het adres - in het Stadsforum zijn verschillende verblijfsplekken te vinden die een adres geven aan de gebouwen en functies
62
4 Ontwerp
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Tuinen maken het adres
De karakters en tijdslagen van het Stadsforum zijn herkenbaar in de verschillende tuinen. De klassieke parochietuinen kenmerken de tijd van de kerkelijke macht. De Paleistuin uit de tijd van Willem II en de bravoure die daar bij hoort, met als Stadsschouwburg. De Kantontuin als architectonische ode aan het gebouw. De strakke lobby-tuinen die
63 / 130
moderne tegenhanger de vrije interpretatie bij de
status uitstralen maar tevens de geborgenheid bieden voor een prettig overleg en tot slot de tuinen voor het Frankenhof die een prettige groene overgangszone zijn tussen voordeur en Stadsforum. Al deze tuinen zijn onderdeel van dezelfde familie. Door verschil in detaillering wordt bij elke tuin het eigen karakter naar
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
boven gebracht.
63
4 ONTWERP
BEEKDAL ZUIDZIJDE STADSFORUM
DEKZANDRUG NOORDZIJDE STADSFORUM
LAGERE SCHADUWRIJKE ZIJDE
HOGE DROGE ZIJDE
Image caption 9-12 across two lines
64
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Beplanting
DIVERS Het gebied maakt daarnaast deel uit van een ecologische corridor. De gekozen boomsoorten sluiten aan bij de ambitie om ecologisch hoogwaardige soorten te plaatsen die bijdragen aan een goede habitat voor dieren. Daarnaast is een mix van verschillende soorten robuust en minder gevoelig voor eventuele boomziektes. Er worden in totaal circa 100 nieuwe bomen aangeplant.
Grofweg spelen er in het Stadsforum 2 situaties: - bomen in de verharding - bomen in groenvakken Hier binnen zijn er met betrekking tot de bestaande bomen nog de varianten: - bestaande straatboom komt in een groenvak - bestaande boom in groenvak wordt een straatboom Voor elke oplossing is maatwerk nodig. In de BEA wordt geadviseerd om voor een aantal bestaande te handhaven bomen de groeiplaats te verbeteren, dit wordt meegenomen in de uitwerking. Nader onderzoek moet uitwijzen of de principes op de specifieke locaties voldoen. Door het koppelen van de groenambities aan de ambities van het opvangen en bergen van water, ontstaat er een robuust klimaatadaptief systeem, met optimale condities voor groenontwikkeling.
Foto’s van het omliggende Tilburgse landschap met heide, grassen, berken en dennen
65
65 / 130
HERKENBAAR TILBURGS LANDSCHAP De uitstraling van de beplanting op het Forum moet herkenbaar zijn als typisch Tilburgs landschap, en tevens iconisch genoeg zijn om het Forum haar eigen identiteit te geven. Grassen in bruin- en geeltinten en accenten van paars en roze zorgen voor een atmosfeer die doet denken aan de zanderige heide op de dekzandrug. Fris groen met blauw-accenten staan in de schaduwrijke gedeeltes aan de zuidzijde van het gebied, tevens ook het lager gelegen gebied. Hier wordt de relatie gelegd met het beekdal.
MAATWERK De lage grondwaterstand, de hoofdzakelijk gesloten verharding en de forse verkeersbelasting stellen hoge eisen aan nieuwe en bestaande groeiplaatsvoorzieningen.
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
LOKAAL EN MONUMENTAAL Voor het beplantingsplan Stadsforum Tilburg is gezocht naar een bomen en beplantingsmix die de relatie legt met het omliggende landschap van Tilburg. Zoals eerder benoemd ligt het Stadsforum op de overgang tussen dekzandrug en beekdal. Dit kan worden uitgedrukt in de toepassing van verschillende soorten in de hoger en lager gelegen delen van het Stadsforum.
4 ONTWERP
dekzandrug beekdal
Het noordwestelijke gedeelte van het Stadsforum ligt hoger, op de oude dekzandgronden. Het zuidoosten ligt lager, in het beekdal. De beplanting verschilt op beide gronden maar blijft binnen dezelfde sfeer
66
Stadsforum Tilburg
Vaste planten dekzandrug
Deschampsia flexuosa
Brunnera marcrophylla
Athyrium filix-femina
Astrantia major ‘Lars’
Sesleria autumnalis
Anemone hyb. ‘Honorine Jobert’
Gaura lindheimeir ‘Siskiyou Pink’
Hyssopus officinalis ‘Roseus’
Carex pendula
Rodgersia aesculifolia
Iris sibirica ‘Blue King’
Tellima grandiflora
Deschampsia flexuosa
Sesleria caerulea
Sesleria nitida
Cytisus praecox ‘Zeelandia’
Eupatorium mac. ‘Atropurpureum’
Hypericum ‘Hidcote’
Tiarella cordfifolia
Polypodium vulgare
Aster divaricatus
Agastache rugosa
Stipa tenuissima ‘Pony Tails’
Vaccinium vitis idaea
Carex morrowii ‘Irish green’
Euphorbia amygdaloides robbiae
Sedum ‘ Herbstfreude’
Thymus praecox ‘Pink Chintz’
67
67 / 130
Vaste planten beekdal
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
STADSFORUM TILBURG
4 ONTWERP
Vaste planten beekdal
BLOEISCHEMA
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
BLOEISCHEMA
dec
Anemone hyb. ‘Honorine Jobert’
Galium odoratum
Astrantia major ‘Lars’
Geranium nodosum
Athyrium filix-femina
Geranium ‘Rozanne’
Brunnera marcrophylla
Hypericum ‘Hidcote’
Carex morrowii
Iris sibirica ‘Blue King’
Carex morrowii ‘Irish green’
Lysimachia clethroides
Carex muskingumensis
Molinia caerulea ‘Heidebraut’
Carex pendula
Polypodium vulgare
Deschampsia flexuosa
Rodgersia aesculifolia
Eupatorium mac. ‘Atropurpurea’
Tellima grandiflora
Filipendula rubra ‘Venusta’
Tiarella cordfifolia
68
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Vaste planten dekzandrug
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
BLOEISCHEMA
jan
Agastache rugosa
Hyssopus officinalis ‘Roseus’
Anemone hyb. ‘Honorine Jobert’
Lamium galeobdolon ‘Herman’s Pride’
Anemone tomentosa ‘Albadura’
Lunaria rediviva
Asplenium scolopendrium
Luzula nivea
Asplenium trichomanes
Persicaria amplexicaulis ‘Alba’
Aster divaricatus
Potentilla fruticosa ‘Abbotswood’
Astilbe chinensis ‘Pumila’
Potentilla tridentata ‘Nuuk’
Chelone obliqua
Sedum ‘ Herbstfreude’
Cymbalaria muralis
Sesleria autumnalis
Cytisus praecox ‘Zeelandia’
Sesleria caerulea
Cytisus scoparius
Sesleria heufleriana
Deschampsia cespitosa ‘Goldtau’
Stipa tenuissima ‘Pony Tails’
Euphorbia amygdaloides ‘Robbiae’
Symphytum ‘Wisley blue’
Festuca amethystina
Thymus praecox ‘Pink Chintz’
Gaura lindheimeir ‘Siskiyou Pink’
Vaccinium vitis idaea
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
69 / 130
BLOEISCHEMA
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
Geranium nodosum
69
4 ONTWERP
CraS Cram StR Pis
Pis
PoM CraS
PoM
Aia
Qur UlF
PoM
TiB
Tab
UlF Pis
CraS
RoN Ro
UlF
CraM
UlF CraM
CraS
Pis
Pis
RoN Gym
CraL
RoN
CraL
RoN Gym
Tab
RoN Gym
Pis
Pis
CraM
TiB
RoN Ro
Qup
Pra
Cram
BB BB Pis
BB BB
ZeG
Plh
BB BB Pis
Cral
Pra
Qup
Cral
BB BB
Aia
StR
BB BB Pis
Cram
StR
BB BB Pis
Pis
Cram StR
BB BB Pis
Aia
Pis
BB BB
ZeG
BB BB
BB BB Pis
StR
BB BB Pis
UlF
Aia AcsE
AcsE
Pis
AcsE AcsE
RoN Gym
AcsE
RoN Gym
Soau
AcsE
StR
RoN Gym
BB BB
BB BB Pis
BB BB ZeG
BB BB
StR
Pis
BB BB
Pis
Aia
BB BB
ZeG BB BB
BB BB Pis
BB BB
StR
StR
Plh
BB BB
Pis Ces
BB BB
BB BB Pis
BB BB Pis
BB BB Pis
BB BB
StR
BB BB Pis
BB
Pis
BB BB
Pis
RoN Gym
RoN Gym Pra
RoN Gym
Plh
Cab
Acs
Pra
UlF Acs
Acs
Acps Acps
Coa
Coa
Acs
Plh Coa
Pra Soau
N
Acn
Plh
100M
Soau
Plh
Glt
Glt
Plh Gib (matig)
50
Gib
Ailanthus altissima
Crataegus laevigata
Catalpa bignonioides
Quercus robur / Quercus palustris
Ulmus ‘Frontier’
Crataegus monogyna
Acer pseudoplatanus
Styphnolobium japonicum ‘Regent’
Tilia cordata ‘Bohlje’
Corylus avellana
Acer saccharinum ‘Elegant’
Zelkova serrata ‘Green Vase’
Gleditsia triacanthos
Robinia pseudoacacia ‘Nyirsegi’
Acer saccharinum
1:1000
10
Pinus sylvestris
70
Platanus hispanica
Crataegus laevigata
Platanus orientalis ‘Minaret’
Cersis siliquastrum
Prunus avium
Sorbus aucuparia
Stadsforum Tilburg
Corylus avellana
Crataegus monogyna
Sorbus aucuparia
Crataegus persimilis ‘Splendens’
Quercus robur
Pinus sylvestris
Robinia pseudoacacia ‘Nyirsegi’
Tilia cordata ‘Bohlje’
Zelkova serrata ‘Green Vase’
Zelkova serrata ‘Green Vase’
Quercus palustris
Quercus palustris
Quercus petraea ‘Mespilifolia’
Prunus avium
Prunus avium
Ulmus ‘Frontier’
71
71 / 130
Bomen en heesters
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
STADSFORUM TILBURG
4 ONTWERP
De
Ag
CraS
Ag
Ag
AnA
Asd
Cram
Sea Ag
Vav
StR Ag
AnH
Ag
Ag
CyZ
De
Ag
Ag
VAK26
De
Pis
Pis
Lu
Vav
Vav
Asd
Hys
PoM
AnH
De
CraS
CyZ
De
Ag
Ag
Gau
Ag
Sea
Sea
Vav
UlF
De
PoM
CyZ
Lu
VAK29
Per
Asd
UlF
Sea
Sym
Sti
Gau
UlF
Per
AnH
Ag
RoN
Sym
La
Ag
Lu
Che
Ag
ThyP
AnH
De
CraM
CraS
Sti
Gau
Gau Gau
Asd
Per
VAK14
AnA
Sti
Gau
Seh
Sea
Tab
CyZ
Sea
Pis Lu
Pis
CraMHys
AnA
Sti
Lu
Pis
De
Vav
ThyP
Sti
Lu
VAK15
CyZ
Gau
Sed
Sea
PraThyP
Seh
De
Aia
Gau
Qup Sea
Lu
Asd
Ag
CyZ
Ag
Sea
Pis
Pis
BB
BB Pis
BB Pis
ZeG
Sti
Gau ThyP
Gau
Hys
CyZ
Pis
BB
Aia
StR
Asps; Aspt; Cym
ZeG
BB Pis
BB
BB Pis
BB
BB Pis
StR
Cral
De
Sym
Sec
Luz
Sea
Ger
Gau
VAK8
Asd
De
Euph
AcsE
De
Per
AnA
Euph
AcsE
Per
Seh
AcsE
Sec
AstP
AnA
Lu
Sti
RoN Sec
AnA
Euph
AcsE
Seh
AnA
Gau
Seh
Asd
Sea
Gau
VAK4
Seh
RoN
AnA
Sea
Soau
Po
Sea
Seh
Sec De
Seh
De
Per
Gau
De
Po
Seh Sec
De
RoN
Seh
Seh
VAK2
Euph
Aia Gau
Per
AnA
Gau
AnA
De
VAK1
BB
Pis
Ger
Po
BB
Pis
De
Gau
De
BB ZeG
Sea
AnA
Sea
AcsE Asd
De
Sea
Ag
Euph
AstP
AcsE
Seh
Asd
Asd
De
Euph
Seh
Sec
AstP
Seh
VAK31
Per
Sea
AnA
Seh
Sec
BB
De
Gau
Sea
Seh
StR
UlF Po
VAK6
Aia
Hys
BB Pis
Seh
Seh
Cral
AnA
Ag
StR
Gau
De
Vav
Euph Po
Asd
De
CyZ Sym
Euph
Luz
Seh
Gau
VAK3
Gau
ThyP
Seh
TiB De
Euph
PoN
Hys
Sec
AnA
Asps; Aspt; Cym
AnA
Po
Ger
De
Plh
La
Sym
Gau
De
Sed
Asps; Aspt; Cym
Sym
ThyP
Cram Vav
De
Pon
De ThyP
Fes
Euph
Euph
AnA
De
BB
BB
VAK12
Gau
Cram AnA
De
Seh
Gau
Sym
De
Sed
Seh
Hys
Hys
De
De
VAK11
Sed
De
Gau
Sea
Che
ThyP
Seh ThyP
Gau
Sti
Sed
Seh
Sti
De
Sed
De
Hys
Seh
Hys
Vav
Pis Asd
Sti
Asd
AnH
StR StR AnH
Vav
CyZ
CyZ
Sed
VAK13 ThyP
Hys
Sed
Fes
Ger
ThyP
Hys
Seh
Gau
VAK10
Seh
Hys
Sed
Gau
Seh
Sti
Seh
Seh
Sti
Hys
Pra
Gau
Cram
CyZ De
Sti
ThyP
Seh
Hys
Seh
Ag De
Asd ThyP
CyZ
Gau
Sed
Sti
CyZ
Gau
De
Sed
CyZ
Vav
Ag
Gau
Che
Sti
Gau
Ag
Gau
Gau ThyP
Qup CyZ
AnA
Gau
Hys
Sti De
Gau
Sea Sea
Sea
Sea
De
Gau
Asd
AnA
Seh
Seh RoN
Vav
Seh Sec
Po
AnH
Ag
Vav
RoN
Seh Sec
ThyP
Asd
De
RoN
AnA
Hys
De
Gau
De
Ag
Ag
CyZ
De Po
Gau
De
PoN
Asd
Gau
Sea CyZ
Lu
AnA
De
RoN
ThyP
RoN
Gau
AnA
Sea
CraM
AnA
Sea
Seh
Gau
Vav
Lu
Sec
Sea
Seh
Lu
AnH
VAK30
De
VAK28 CyZ
AnH
Pis De
Pis
AnA
Vav
Ag
UlF
Per
AnH
Hys
De
Ag
De
De
Che
Sea
VAK9
ThyP
Gau
De
Pis
CraS Asd
Seh
Asd
Sea
Lu
Tab
De
Gau
AnA
TiB
Seh
PoN
ThyP
Gau
Sti
Aia
AnA
VAK27
Gau
De De
Asd CyZ
De
ThyP
Seh
De
AnA Per
Qur
De
AnA
Gau
Ger
Gau
De
Gau
Po
Pis BB
ZeG BB
Euph
Euph
Gau
Sym
ThyP
Pis
StR
La
Cys
De
Sec
CyZ
CyZ
De
BB
Asps; Aspt; Cym
Ces
Ag
Cys
StR
Plh
BB
BB
Luz
Euph
Ag
Gau
VAK7
N
BB
Pis
100M
StR
Pis
BB
Pis
Pis
BB
BB Pis
BB
BB Pis
BB
VAK5
Sea
Gau
Seh
Po
De
RoN Sec
AnA
Tia
La
CmU
RoN
Cap
Pov
GR
Teg
Pra
Aml
McH
RoN
Po
FrV
EmA
FrV
HH
Bru
CmU
McH
Cap
Lyc
Aml
Irs
Aml
Tia
McH
GR
McH
EmA Bru
Teg
Gen
Teg
McH
Irs
Rod
Ath
Cap
Aml
Pra FrV
HH
Bru
GR
CmI
Gen
CmI
Acps
HH
VAK20
McH
Ath
Teg
AnH
Teg
Cap
Irs
Bru
GR
Rod
AnH
VAK19 Cmu
Tia
Pra
Pov AnH
Cap
CmI
VAK18 Cap
EmA
HH
McH
CmI
Pov
GR
Aml Rod
HH
McH
CmI
Aml HH
Tia
McH
Gen
Tia
Go
CmI
McH
CoaBru
GR
Tia
AnH
HH
Rod
Aml
Gen
Pov
Teg
McH
HH
Rod
AnH
Cm
Cap
Pov
Aml
Bru
Gen
Gen
AnH
Acs
Cm
Teg HH
Def
VAK24
Rod
AnH
HH
Def
Cm
Teg
Cm
Cap
Pov
Bru
Gen
Bru
Plh
GR
Plh
Teg Gen
Cm
Pov
Pov
Pov
FrV
Soau GR
Cap GR
Acn
McH
Ath
Soau
Plh
FrV
EmA
AnH
Aml
McH
Cap
Aml
Rod
AnH
Ath
Glt
Tia
Plh McH
Rod
Cmu GR
Cap
Glt
AnH
50
Plh Gib (matig)
1:1000
10
Gib
72
Gau
Seh Po
UlF
Gau
HH
Bru
Sea
De
AnA
McH
GR
De
Seh Gau
Cap
AnH
Acs
Rod
Cm Def
McH
Coa
Pov
GR
AnH
Go
Rod
Cm
Aml
Teg
Cm
Gen
Cap
Teg
Cap
HH
Cm
Acs
Cm
Acs Cm
Cm
Bru
McH
Teg
HH
McH
HH
Teg
Aml
Pov
Cm
McH
Cap
HH
Bru
Cm
Rod
Coa
Bru
AnH
Pov Cap
Bru
Go
McH
Pov Ath EmA
Lyc
Cap
Teg
Pov
VAK23
VAK22
VAK21
Aml Teg
Bru
Acps
Teg
Pov
Gen
Cap
CmI
Rod
HH
Aml
Bru
CmI
Pov
Tia
Tia
AnH
Bru
Tia
VAK25
VAK17
FrV
Cap
Irs
CmI
CmI
FrV
GR
Aml
Rod
McH
Cab
Pov
Teg
AnA
Gau
VAK16 CmI
Cap
Aml
Sec
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
Beplantingsplan
73 / 130
Voor de onderbeplanting is een selectie gemaakt die herkenbaar is voor beekdal en dekzand. De plantvakken hebben echter hun eigen condities, zoals droge schaduw, volle zon, bestaande boomwortels of juist de eerste jaren volle zon door de nog niet volgroeide nieuwe bomen, maar later schaduw wanneer de boomkronen volgroeid zijn. De vaste planten zijn daarom zo geselecteerd, dat ze aan deze specifieke condities voldoen, maar nog steeds de herkenbare eigenschappen van de lage beekdalen of de hoger gelegen zandruggen hebben. De plantvakken die refereren aan de beekdalen bevatten soorten als Koninginnekruid, Moerasspirea, Iris en Hangende zegge, allen erg herkenbaar als oeverbeplanting. Voor de plantvakken refererend naar dekzandruggen is gekozen voor paarsbloeiende soorten zoals de roze Prachtkaars, de Hyssop, de roze Brem en kruiptijm. Deze bloeiende vaste planten staan tussen wuivende siergrassen als Ruwe smele en Vedergras.
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
Voor de beplanting is In beeld en sfeer gezocht naar een robuust eindbeeld, geheel passend bij de inrichting van het Stadsforum met de sfeer van heidebeplanting, zowel voor de bomen als in onderbeplanting. De soortkeuzes voor de bomen reageren op de omgeving en het ontwerpverhaal van de tijdslagen. De onderbeplanting reageert op de onderverdeling van beekdal en dekzand, welke de verschillende tijdslagen/ ontwerplagen bindt door een eigen herkenbare karakter. In de Paleistuin en Schouwburgtuin vormen de Pinussen de basis, aangevuld met loofbomen met een bijzondere herfstkleur en soorten met een ecologische meerwaarde, zoals Robinia en Zomereik. Ook de onderlaag van Meidoorn draagt bij aan ecologische ambities en heeft een herkenbare voorjaarsbloei. De bestaande bomen bij pastorie en de kerk worden aangevuld met de Zoete kers. Langs de Katterug is gezocht naar karakteristieke bomen die passen in de maat en schaal van de gebouwen, zonder een laan of rij te vormen. De soorten sluiten aan bij de plannen voor de Willem II straat. De bomen in de tuinen zijn zo gekozen dat ze voldoende opgekroond kunnen worden zodat ze het vrachtverkeer en de markt niet hinderen. Alle bomen worden voorzien van goede groeiplaatsvoorzieningen.
73
4 ONTWERP
De
Ag
CraS
Ag
Ag
AnA
Asd
ram
Sea
Ag
Vav
StR Ag
Ag
AnH
Ag
CyZ
De
Ag
Ag
VAK26
De
Pis
Vav
Lu
Vav
Asd
Hys
20M
CraS
Ag Ag
De AnA
Ag Sea
Per
Qur
UlF
De
De
PoM
CyZ
VAK29
Per
Gau
10
De
Sea
Asd
Sea
De
Pis
CraS
Lu
hoogte (cm) 80-100 120 70 60 100-200 100 50-70 70-100 40 30-40
code Ag Asd CyZ De Gau La Lu Sea Sti Sym ThyP Vav
VASTE PLANTEN PLANTVAK 27 Agastache rugosa Aster divaricatus Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Gaura lindheimeir 'Siskiyou Pink' Lamium galeobdolon 'Herman's Pride' Lunaria rediviva Sesleria autumnalis Stipa tenuissima 'Pony Tails' Symphytum 'Wisley blue' Thymus praecox 'Pink Chintz' Vaccinium vitis idaea
st/m2 potmaat 7 P9 9 P11 1 40/60 5 P9 9 P9 7 P9 7 P9 5 P9 5 P9 9 P9 9 P9 7 P10
bloeimaand wintergroen licht 8-10 HS/Z 7-9 Z/HS/S 4-5 Z Z/HS/S 7-10 Z/HS 5-6 Z/HS/S 5-7 HS/S 7-9 HS/S Z 4-5 Z/HS/S 6-7 Z 7-9 Z/HS
hoogte (cm) 80-100 60 100-200 100 70 20 70-100 40 30-60 40 5 30-40
st/m2 potmaat 7 P9 7 P9 7 P9 9 P11 1 40/60 5 P9 9 P9 7 P9 5 P9 7 P10
bloeimaand wintergroen licht 8-10 HS/Z 8-10 Z/HS/S 7-9 Z/HS/S 7-9 Z/HS/S 4-5 Z Z/HS/S 6-9 Z 5-7 HS/S 7-9 HS/S 7-9 Z/HS
hoogte (cm) 80-100 120 70 60 100-200 100 50-70 70-100 40 30-40
st/m2 potmaat 9 P11 1 40/60Ag 5 RoN P9De 9 P9Ag 7 P9
bloeimaand wintergroen licht 7-9 Z/HS/S 4-5 Z Hys AnA VAK28 Z/HS/S CyZ Vav 6-9 Z 7-10 Z/HS
hoogte (cm) 60 100-200 100 50-70 AnH 50-100
UlF
Gau
AnA
bloeimaand wintergroen licht 8-10 HS/Z 8-10 Z/HS/S 7-9 Z/HS/S 7-9 Z/HS/S 4-5 Z Z/HS/S 6-9 Z 5-7 HS/S 7-9 HS/S 7-9 Z/HS
Gau
Sti
Per
AnH
De De
code Asd CyZ De Hys Per
Che
2
Lu
Sea Che
Pis
AnH
VASTE PLANTEN PLANTVAK 28 Agastache rugosa Anemone hyb. 'Honorine Jobert' Anemone tomentosa 'Albadura' Aster divaricatus Vav Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' CyZ Hyssopus officinalis VAK27'Roseus' Lunaria rediviva Asd Sesleria autumnalis Vaccinium vitis idaea ThyP
Asd VASTE PLANTEN PLANTVAK 29-31 Gau Aster divaricatus Sym StiCytisus praecox 'Zeelandia' Gau Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Sym La UlF Hyssopus officinalis 'Roseus' Persicaria amplexicaulis 'Alba' Ag Ag
De
UlF
Per
1:200
De
st/m2 potmaat 7 P9 7 P9 7 P9 9 P11 1 40/60 5 P9 9 P9 7 P9 5 P9 7 P10
code Ag AnH AnA Asd Sea CyZ De Hys Lu Lu Sea Vav
N CyZ
VASTE PLANTEN PLANTVAK 26 Agastache rugosa Anemone hyb. 'Honorine Jobert' Anemone tomentosa 'Albadura' Aster divaricatus Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Hyssopus officinalis 'Roseus' Lunaria rediviva Sesleria autumnalis Vaccinium vitis idaea
AnH
De
De
code Ag AnH AnA Asd CyZ De Hys Lu Sea Vav
Pis
AnH
Ag
Vav
Lu
AnH Lu
CraS
CraM Sea
De
CraM
AnA
Sti
Gau Gau
CyZ
Lu
Asd
Per
74
R
ThyP
Gau
Sea
VAK30
De
Sea Gau
AnA
Sti
Gau
Ag
Ag CyZ
De
STADSFORUM S TILBURG
Cra
Ag
Stadsforum Tilburg
De
Ag
Ag
AnA
CyZ De Gau Hys Lu Sea
VASTE PLANTEN PLANTVAK VASTE PLANTEN PLANTVAK 29-31 15 Aster divaricatus Agastache rugosa Cytisus praecox 'Zeelandia' Anemone hyb. 'Honorine Jobert' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Anemone tomentosa 'Albadura' Hyssopus officinalis 'Roseus' Aster divaricatus Persicaria amplexicaulis Chelone obliqua 'alba' 'Alba' Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Gaura lindheimeir 'Siskiyou Pink' Hyssopus officinalis 'Roseus' Lunaria rediviva Sesleria autumnalis
5 P9 st/m2 potmaat 9 P9 7 P9 7 15/20 7 P9 7 st/m2 P9 potmaat 9 P11 7 P9 1 40/60 7 P9 5 P9 9 P11 9 P9 7 P9 7 P9 5 P17 5 P9 7 P9 7 P10 5 P17 st/m2 st/m2 potmaat potmaat 9 P11 7 P9 1 40/60 7 P9 5 P9 7 P9 9 P9 9 P11 7 P9 7 P9 1 5 9 9 7 5
40/60 P9 P9 P9 P9 P9
hoogte (cm) 80-100 120 70 60 100-200 100 50-70 70-100 40 30-40
Sea
Ag
Vav
StR Ag
AnH
Ag
Ag
CyZ
De
Pis
Lu
Vav
Vav
Asd
Hys
AnH
De
CraS
CyZ
bloeimaand wintergroen licht hoogte (cm) 8-10 HS/Z 80-100 7-9 60 bloeimaand wintergroen Z/HS/S licht hoogte (cm) 4-5 Z 100-200 7-9 Z/HS/S 70 Z/HS/S 60 100 7-9 Z/HS/S 7-10 Z/HS 70 4-5 De Z 100-200 5-6 Z/HS/S 20 Z/HS/S 100 5-7 HS/S 70-100 Per 3-5 Z/HS(S) 60 7-9 HS/S 40 7-10 Z/HS 70 Z 30-60 6-9 Z De 50-70 Sea 4-5 Z/HS/S 40 6-7 Z/HS 20 AnA 6-7 ZZ/HS 5 8-10 40-50Lu 7-9 Z/HS Z/HS(S) 30-40 40 30-60 hoogte (cm) 5 80-100 30-40 120 70 hoogte (cm) 60 120 100-200 70 100 60 50-70 60-70 70-100 100 40 70-100 30-40 40
bloeimaand wintergroen licht bloeimaand wintergroen licht 7-9 Z/HS/S 8-10 HS/Z 4-5 ZZ/HS/S 8-10 Z/HS/S 7-9 Z/HS/S 6-9 Z 7-9 Z/HS/S 7-10 Z/HS 7-9 HS/S
hoogte hoogte (cm) (cm) 60 80-100 100-200 120 100 70 50-70 60 50-100 60-70
4-5
7-10 6-9 5-7 7-9
Z Z/HS/S Z/HS Z HS/S HS/S
Asd
100-200 100 70 50-70 70-100 40
VAK26
De
De
Z bloeimaand wintergroen licht 6-7 Z 8-10 HS/Z 7-9 Z/HS 8-10 Z/HS/S 7-9 bloeimaand wintergroen Z/HS/S licht 7-9 Z/HS/S 8-10 Z/HS/S 4-5 ZZ/HS/S 7-9 Z/HS/S 7-9 Z/HS/S 6-9 Z 7-9 HS/S 5-7 HS/S Z/HS/S 7-9 HS/S 5-7 HS/S 7-9 Z/HS 7-9 HS/S
Ag
Ag
Ag Ag
De AnA
Ag
Sea
Sea
Per
Vav
Qur
CyZ
UlF
De
PoM
CyZ
Lu
VAK29
Asd
Gau ThyP
Gau
Sti
UlF
Gau
De
Asd Gau
De
Pis
CraS Sea
VAK2
Sym
Sti
Gau
N
Per
AnH
UlF
75 / 130
6-9 5-7 7-9 7-9
licht HS/Z Z/HS/S Z/HS/S Z/HS/S Z Z/HS/S Z HS/S HS/S Z/HS
Sym
La
De De
Che
Ag
Lu
UlF
Per
Sea Che
Pis De
Pis
AnH
Ag
De
VAK30
De
Lu
Asd
Per
VAK14 De
Pis
RoN AnA AnA
Sea
75
Gau
Sti Gau
Gau
Ag
Vav
Ag
CyZ
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
code code Asd Ag CyZ AnH De AnA Hys Asd Per Che
Stipa tenuissima 'Pony Tails' VASTE PLANTVAK ThymusPLANTEN praecox 'Pink Chintz' 28 Agastache Vaccinium rugosa vitis idaea Anemone hyb. 'Honorine Jobert' Anemone tomentosa 'Albadura' VASTE PLANTEN PLANTVAK 14 Aster divaricatus Anemone hyb. 'Honorine Jobert' Cytisus praecox 'Zeelandia' Anemone tomentosa 'Albadura' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Aster divaricatus Hyssopus officinalis 'Roseus' Chelone obliqua 'alba' Lunaria rediviva Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Sesleria autumnalis Lunaria rediviva Vaccinium vitis idaea Sesleria autumnalis
st/m2 potmaat 7 P9 9 st/m2 P11 potmaat 1 40/60 7 P9 5 P9 9 P11 9 P9 1 40/60 7 P9 5 P17 7 P9 5 P9 5 P9 9 P9 5 P9 9 P9 9 P9 9 P9 9 P9 7 P9 7 P10 9 P9
bloeimaand wintergroen 8-10 8-10 7-9 7-9 Pis 4-5
20M
Sti code ThyP Ag Vav AnH AnA code Asd AnH CyZ AnA De Asd Hys Che Lu De Sea Lu Vav Sea
VASTE PLANTEN PLANTVAK 27 Agastache rugosa Aster divaricatus VASTE PLANTEN PLANTVAK 9-13 Cytisus praecox 'Zeelandia' Anemone tomentosa 'Albadura' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Aster divaricatus Gaura lindheimeir 'Siskiyou Cytisus praecox 'Zeelandia' Pink' Lamium galeobdolon 'Herman's Deschampsia cespitosa 'Goldtau'Pride' Lunaria rediviva Festuca amethystina Sesleria autumnalis'Siskiyou Pink' Gaura lindheimeir Stipa tenuissima 'Pony Tails' Hyssopus officinalis 'Roseus' Symphytum 'Wisley blue' Potentilla tridentata 'Nuuk' Thymus praecox 'Pink Sedum ' Herbstfreude'Chintz' Vaccinium vitis idaea Sesleria heufleriana
st/m2 potmaat 7 P9 7 P9 7 P9 9 P11 1 40/60 5 P9 9 P9 7 P9 PoM 5 P9 7 P10
10
code Ag Asd code CyZ AnA De Asd Gau CyZ La De Lu Fes Sea Gau Sti Hys Sym PoN ThyP Sed Vav Seh
VASTE PLANTEN PLANTVAK 26 Agastache rugosa Anemone hyb. 'Honorine Jobert' Anemone tomentosa 'Albadura' Aster divaricatus Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Hyssopus officinalis 'Roseus' Lunaria rediviva Sesleria autumnalis Vaccinium vitis idaea
2
code Ag AnH AnA Asd CyZ De Hys Lu Sea Vav
Schouwburgtuin
1:200
Cram
Asd
Ag De
Lu
Sti
Gau
Pis
nH
VAK30
De
Lu
Asd
VAK14
Per
De
Pis
Ag AnH AnA 4 ONTWERP Asd CyZ De Hys Lu Sea Vav
RoN code AnA Asd CyZ De Fes Gau Hys Che PoN Sed Seh De Sti ThyP Vav
st/m2 potmaat bloeimaand wintergroen licht VASTE PLANTEN PLANTVAK 9-13 hoogte (cm) AnA 7 P9 7-9 Anemone tomentosa 'Albadura' Z/HS/S 70 CyZ AnA 9 P11 Ag 7-9 Aster divaricatus Z/HS/S 60 Vav Sea Gau Gau Ag 40/60 1 4-5 Cytisus praecox Sti'Zeelandia' Z 100-200 Gau Ag Deschampsia cespitosa 'Goldtau' 5 P17 Z/HS/S 100 Gau De Sti Lu 5 P9 3-5 Festuca amethystina Z/HS(S) 60 Asd VAK15 Cram 9 P9 7-10 Gaura lindheimeir 'Siskiyou Pink' Z/HS 70 ThyP Lu Vav Sti 9 P9 6-9 ThyP Hyssopus officinalis 'Roseus' Z 50-70 Asd AnH Gau Gau P9 6-7 Potentilla tridentata 'Nuuk' Z/HS 20 StR 9 m Cra Gau 7 P9 8-10 Sedum ' Herbstfreude' Z/HS 40-50 Sea CyZ 9 P9 Sesleria heufleriana Z/HS(S) 40 ThyP 5 AnA P9 Stipa tenuissima 'Pony Tails' Z 30-60 Sea Cram Vav StR Sea 9 P9 6-7 Thymus praecox 'Pink Chintz' Lu Z 5 Che AnH 7 15/20 7-9 Ag Vaccinium vitis idaea Z/HSAsd 30-40
hoogte (cm) 80-100 60 100-200 100 70 20 70-100 40 30-60 40 5 30-40
CyZ
st/m2 potmaat 7 P9 7 P9 VAK31 7 P9 9 P11 1 40/60 5 P9 9 P9 7 P9 5 P9 7 P10
bloeimaand wintergroen licht 8-10 HS/Z 8-10 Z/HS/S 7-9 Z/HS/S 7-9 Z/HS/S 4-5 Z Z/HS/S 6-9 Z 5-7 HS/S 7-9 HS/S 7-9 Z/HS
hoogte (cm) 80-100 120 70 60 100-200 100 50-70 70-100 40 30-40
st/m2 potmaat 9 P11 1 40/60 5 P9 9 P9 7 P9
bloeimaand wintergroen licht 7-9 Z/HS/S 4-5 Z Z/HS/S 6-9 Z 7-10 Z/HS
hoogte (cm) 60 100-200 100 50-70 50-100
VASTE PLANTEN PLANTVAK 14 Anemone hyb. 'Honorine Jobert' Anemone tomentosa 'Albadura' Aster divaricatus Chelone obliqua 'alba' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Lunaria rediviva Sesleria autumnalis
st/m2 potmaat 7 P9 7 P9 StR 9 P11 7 P9 5 P17 7 P9 5 P17
De bloeimaand wintergroen licht Ag 8-10 Z/HS/S 7-9 Z/HS/SAg De 7-9 Z/HS/S 7-9 HS/S Z/HS/S 5-7 HS/S 7-9 HS/S
code Ag AnH AnA Asd Che CyZ De Gau Hys Lu Sea Sym Sti ThyP Vav
VASTE PLANTEN PLANTVAK 15 Agastache rugosa Anemone hyb. 'Honorine Jobert' Anemone tomentosa 'Albadura' Aster divaricatus Chelone obliqua 'alba' Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Gaura lindheimeir 'Siskiyou Pink' Hyssopus officinalis 'Roseus' Lunaria rediviva Sesleria autumnalis Symphytum 'Wisley blue' Stipa tenuissima 'Pony Tails' Thymus praecox 'Pink Chintz' Vaccinium vitis idaea
st/m2 potmaat 7 P9 7 P9 7 P9 9 P11 7 P9 1 40/60 5 P9 9 P9 9 P9 7 P9 5 P9 9 P9 5 P9 9 P9 7 P10
bloeimaand wintergroen licht 8-10 HS/Z 8-10 Z/HS/S 7-9 Z/HS/S 7-9 Z/HS/S 7-9 HS/S 4-5 Z Z/HS/S 7-10 Z/HS 6-9 Z 5-7 HS/S 7-9 HS/S 4-5 Z/HS/S Z 6-7 Z 7-9 Z/HS
hoogte (cm) 80-100 120 70 60 60-70 100-200 100 70 50-70 70-100 40 40 30-60 5 30-40
Sea
76
ThyP
Gau bloeimaand wintergroen licht 8-10 HS/Z 7-9 Z/HS/S Pis 4-5 Z Z/HS/S 7-10 Z/HS 5-6 Z/HS/S 5-7 HS/S 7-9 HS/S Z 4-5 Z/HS/S 6-7 Z StR 7-9 Z/HS
code AnH AnA Asd Che De Lu Sea
CyZ
HS/Z CyZ 80-100 Z/HS/S 120 VavZ/HS/S 70 Z/HS/S 60 Z 100-200 Asd Z/HS/S 100 50-70 Pis Z AnA HS/S 70-100 HS/S 40Gau Sea Sti Z/HS Gau 30-40
st/m2 potmaat code VASTE PLANTEN PLANTVAK 27 7 P9 Ag Agastache rugosa Qup 9 P11 Asd Aster divaricatus 1 40/60 CyZ Cytisus praecox 'Zeelandia' De Deschampsia cespitosa 'Goldtau' 5 P9 De 9 P9 Gau Gaura lindheimeir 'Siskiyou Pink' 7 P9 La Lamium galeobdolon 'Herman's Pride' 7 P9 Lu Lunaria rediviva Pis Asd 5 P9 Sea Sesleria autumnalis 5 P9 Sti Stipa tenuissima 'Pony Tails' De 9 P9 Sym Symphytum 'Wisley blue' 9 P9 Asd ThyP Thymus praecoxDe'Pink Chintz' Qup 7 P10 Vav Vaccinium vitis idaea
code Ag Pis AnH Sym hoogte (cm) AnA 120 Asd 70 CyZ 60 De 60-70 Hys 100 Lu 70-100 Sea 40 Vav
Ag
Sti 7 P9 8-10 Ag Ag Gau 7 P9 8-10 De CyZ 7 7-9 Gau P9 AnA 9 P11 7-9 AnH 1 Vav 40/60 4-5 Ag 5 P9 Sea 9 P9 6-9 Hys CraM 7 P9Lu 5-7 5 P9 7-9 7 P10 7-9 Sea
Agastache rugosa Anemone hyb.CyZ'Honorine Jobert' Anemone tomentosa 'Albadura' Aster divaricatus Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Hyssopus officinalis 'Roseus' Lunaria rediviva Sesleria autumnalis Vaccinium vitis idaea
code Asd CyZ De Hys Per
VASTE PLANTEN PLANTVAKHys28 Agastache rugosa Anemone hyb. 'Honorine Jobert' Anemone tomentosa 'Albadura' Aster divaricatus Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Hyssopus officinalis 'Roseus' Lunaria rediviva Sesleria autumnalis Vaccinium vitis idaea VASTE PLANTEN PLANTVAK 29-31 Aster divaricatus Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Hyssopus officinalis 'Roseus' Persicaria amplexicaulis 'Alba'
CyZ
Stadsforum Tilburg
STADSFORUM TILBURG
K27
Vav
VAK28 CyZ
st/m2 potmaat VASTE PLANTEN PLANTVAK 26 AnH 7 P9 Agastache rugosa AnH 7 P9 Anemone hyb. 'Honorine Jobert' AnH 7 P9 Anemone tomentosa 'Albadura' Lu Lu CraS 9 P11Sea Aster divaricatus Gau 1 40/60 Cytisus praecox 'Zeelandia'CraM Sti ThyP Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Gau 5 P9 AnA Sea CraM Gau Sea 9 Sti P9 Hyssopus officinalis 'Roseus' 7 Gau P9 Lunaria rediviva CyZ 5 P9 CyZ Sesleria autumnalis Gau AnA 7 P10 Vaccinium vitis idaea
code VASTE PLANTEN PLANTVAK 27 Ag Agastache rugosa Asd Aster divaricatus CyZ Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' De Gau Gaura lindheimeir 'Siskiyou Pink' La Lamium galeobdolon 'Herman's Pride' Lu QupLunaria rediviva Sea Sesleria autumnalis Sti Stipa tenuissima 'Pony Tails' De Sym Symphytum 'Wisley blue' ThyP Thymus praecox 'Pink Chintz' Vav Vaccinium vitis idaea
Sti
Gau Gau Gau
Sea
Asd
Ag Ag De
Pis
code Ag AnH AnA Qup Asd CyZ CyZ De Hys Lu Sym Sea Vav
6-9 Ag Ag 5-7 7-9De 7-9
Asd
Sea
Vav
hoogte (cm) 80-100 120 70 60 100-200 100 50-70 70-100 40 30-40
AnH
st/m2 potmaat bloeimaand wintergroenAsd licht hoogte (cm) Sea 7 P9 8-10 HS/Z 80-100 Pis Z/HS/S 60 Hys AnA 9 P11 CraM 7-9 Lu 1 40/60 4-5 Z 100-200 Gau Sea 5 P9 Z/HS/SSti 100 Sea Gau 9 P9 7-10 Z/HS 70 ThyP 7 P9 5-6 Z/HS/S 20 Gau 7 P9 5-7 HS/S 70-100 5 P9 7-9 HS/S 40 Pis 5 P9 Z 30-60 9 P9 4-5 Z/HS/S 40 9 P9 6-7 Z 5 7 P10 7-9 Z/HS 30-40
Vav
VASTE PLANTEN PLANTVAK 28 Pis Asd Agastache rugosa Anemone hyb. 'Honorine Jobert' Anemone tomentosa 'Albadura' De Aster divaricatus Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Hys Hyssopus officinalis 'Roseus' Lunaria rediviva CyZ Sesleria autumnalis Vaccinium vitis idaea
st/m2 potmaat bloeimaand wintergroen licht 7 P9 8-10 HS/Z De 7 P9 8-10 Z/HS/S 7 P9 Asd 7-9 Z/HS/S StR 9 P11 7-9 Z/HS/S 1 40/60 4-5 Z 5 P9 Z/HS/S 9 P9 6-9 Z 7 P9 5-7 HS/S 5 VAK31P9 7-9 HS/S 7 P10 7-9 Z/HS
hoogte (cm) 80-100 120 70 60 100-200 100 50-70 70-100 40 30-40
VASTE PLANTEN PLANTVAK 29-31 Aster divaricatus Cytisus praecox 'Zeelandia' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Hyssopus officinalis 'Roseus' Persicaria amplexicaulis 'Alba'
st/m2 potmaat 9 P11 1 40/60 5 P9 9 P9 7 P9
hoogte (cm) 60 100-200 100 50-70 50-100
N
Pr
2
VAK15
RoN
licht HS/Z Z/HS/S Z/HS/S Z/HS/S Z Z/HS/S Z CyZ HS/S HS/S Z/HS
code Asd CyZ De Hys Per
bloeimaand wintergroen licht 7-9 Z/HS/S 4-5 Z Z/HS/S 6-9 Z77 7-10 Z/HS
1:200
u
Ag
bloeimaand wintergroen 8-10 8-10 Vav 7-9 AnA 7-9 4-5
77 / 130
Ag
AnA
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
De
Hys
20M
code Ag Ag AnH AnA Asd CyZ De Hys Lu Sea Vav
Ag
10
RoN
m
4 ONTWERP
zicht vanuit het Stadskantoor
78
TiB Gau
Seh
Stadsforum Tilburg
VAK3
Gau
Stadskantoor - Katterug
BB
StR
Sec Seh
Seh Sea
Gau
UlF Po
De Gau
Pis AnA
Sec
AcsE
De
AnA
AstP
Euph
AcsE
Seh
RoN
Per
Per
Seh
AcsE
Sea AstP
AnA
Sec
De
Per
Asd Seh
Euph
AcsE
Sec
De
Soau
Sea
Seh
Sec
AnA Po
Seh Sec
Sea
Po
Sea
Gau RoN Seh RoN
AnA
Seh
Asd
Gau Sec RoN
Po
De
AnA
Seh
DeDe
Gau
Seh
Sea
AcsE
Asd
Asd
De
VAK1
Gau Gau
AnA
Seh
Seh
Euph
AstP
Seh
Sea
AnA
Sec
Sea
Euph
Seh
Gau
De
Po
Seh
Seh
De Sec GauSea Seh RoN RoN
VAK4
De
De
Seh
Seh
VAK5
VAK2
Sea
Gau
Seh Po
De
RoN Sec
AnA
Gau
AnA
Po
La
RoN
Sec Seh
TiB De VAK3
AcsAnA
Cm
Gen
VASTE PLANTEN VAK 1/2 Anemone tomentosa 'Albadura' VASTEdivaricatus PLANTEN VAK 1/2 Aster Anemone tomentosa 'Albadura' Astilbe chinensis 'Pumila' Aster divaricatus Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Astilbe chinensis 'Pumila' 'Robbiae' Euphorbia amygdaloides Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Persicaria amplexicaulis 'Alba' Euphorbia amygdaloides 'Robbiae' Sesleria autumnalis VAK24 Persicaria amplexicaulis 'Alba' Sesleria caerulea Sea Sesleria autumnalis Cm Aml Cm Gen Per Sesleria caerulea De VASTE PLANTEN VAK 3/4/5 Euph
st/m2 potmaat bloeimaand wintergroen licht 7 P9 7-9 Z/HS/S st/m2 potmaat bloeimaand wintergroen Z/HS/S licht 9 P11 7-9 7 P9 7-9 Z/HS/S 7 P11 7-9 Z/HS/S Aml Bru Teg 9 P11 7-9 Z/HS/S 5 P17 Z/HS/S 7 7-9 Z/HS/S 5 Pov P11 P11 5-7 Z/HS/S Gen Cm 5 P17 Z/HS/S Pov AnH 7 P9 Z/HS Cm 7-10 Acs 5 P11 5-7 Z/HS/S 5 P9 7-9 HS/S Acs Rod Aml Cap 7 7-10 Z/HS 7 Teg P9 P9 3-5 Z/HS(S) McH 5 P9 GR 7-9 HS/S Sea Euph De Seh Bru Cm 7 3-5 Z/HS(S) GR Per st/m2 P9 potmaat wintergroen licht Sec bloeimaand AstP
AnA
Go E tomentosa Anemone 'Albadura' Acs AnA Cap
AnH
Asps Asplenium scolopendrium * P9 HS/S st/m2 potmaat bloeimaand wintergroen licht code Rotsbeplanting VAK 6/7 Aspt Asplenium trichomanes * P9 HS/S Asps Asplenium scolopendrium * P9 Cym Cymbalaria muralis * P9 5-6 SHS/S Aspt Asplenium trichomanes * P9 HS/S * in het werk bepalen (afhankelijk van bestaande rotsblokkenformaties) Cym Cymbalaria muralis * P9 5-6 S
70 hoogte (cm) 100 70 70 100 20 70 80-100 20 40 80-100 30-40 40 40 30-40 40 hoogte (cm) 40-50 hoogte (cm) 15 40-50 5 15 79 5
RoN
Po De
Seh
Plh
Gau
Sea
De AnA
Seh
UlF Gau Po
Seh
UlF
Gau
Sea
Gau
N
Po
Sec Seh
Sec
De Gau
AnA
Gau
Seh
De
Plh
RoN Sec Po
Sea Gau
RoN
AnA
VAK4 VAK5
Gau
Po De
Gau
Gau
De Seh Sec
RoN Sea Seh
De AnA
Plh
Seh
Po
Seh
Gau
Def 7 P9 7-9 AcsE Z/HS/S Seh Per De Sea st/m2 potmaat bloeimaand AnAwintergroen code VASTE PLANTEN VAK 3/4/5 AnAMcH licht Deschampsia cespitosa 'Goldtau' 5 P9 Pov De Z/HS/S Seh Seh 7 P9AstP 7-9 AnA Anemone tomentosa 'Albadura' Z/HS/S Seh 9 P9 7-10 Gau GauraSeclindheimeir 'Siskiyou Pink' Z/HS Sea Teg Euph Rod 5 P9 De Z/HS/S AnA Teg Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Sec 14 P9 5-6 E La LamiumSehgaleobdolon 'Herman's Pride' Z/HS/S Coa Asd E Acs Acs Cm 9 P9 7-10 Gau Gaura lindheimeir 'Siskiyou Z/HS Gen Pink' Bru 'Abbotswood' De 3 40/60 7-9 Po Potentilla fruticosa Seh Z/HS Asd Per Pov Seh Sea De 14 P9 5-6 La Lamium galeobdolon 'Herman's Pride' Z/HS/S Asd AnA 5 P17Euph 7-9 Sea Euph Sesleria autumnalis HS/S Sec Per E Acs 'Abbotswood' 3 40/60 7-9 Po Potentilla fruticosa u SoaZ/HS 7 AsdAcs P9 E 3-5 Sea Sec Sesleria caerulea Z/HS(S) De Sea Seh 5 P17 7-9 Sea Sesleria autumnalis HS/S 9 P9 5-6 Seh Sesleria heufleriana Z/HS(S) AstP 7 P9 3-5 Sec Sesleria caerulea De Z/HS(S) VAK2 9 Seh heufleriana st/m2 P9 potmaat 5-6 bloeimaand wintergroen Z/HS(S) code VAK1Sesleria Rotsbeplanting VAK 6/7 licht Asd
hoogte (cm) 70 hoogte (cm) 60 VAK25 70 70-100 60 100 Cap Cm 70-100 40 100 50-100 40 40 HH 50-100 30-40 40 GR 30-40 hoogte (cm)
Gau
10
code AnA code Asd AnA AstP Asd De AstP Euph De Per Euph Sea VAK23 Per Sec Sea Pov Sec code
Gau
AnA
Gau
Seh
79 / 130
AcsE
BB
Per
Seh
RoN Sec La
RoN
ZUS [Zones Urbaines Sensibles]
Euph
De
Per
20M
Asd
De
Sec AnA Seh
Sea
2
Sea
1:200
ef
STADSFORUM TILBURG
Seh
TiB De
Gau
HH
Sec
4 ONTWERP
VASTE PLANTEN VAK 1/2 codeSym AnA Anemone tomentosa 'Albadura' Ger AnA Asd Aster divaricatus AstP Astilbe chinensis 'Pumila' Euph Deschampsia cespitosa 'Goldtau' De Euph Euphorbia amygdaloides 'Robbiae' Per Persicaria amplexicaulis 'Alba' De Sym autumnalis Sea Sesleria Cral Sec Sesleria caerulea
st/m2 potmaat 7 P9 9 P11 7 P11 5 P17 5 P11 7 P9 5 P9 7 P9
code AnA Cra De l Gau La Po Sea Sec Seh
st/m2 potmaat bloeimaand wintergroen 7 P9 7-9 5 P9 9 P9 7-10 14 P9 5-6 Sea 3 40/60 7-9 Per De 5 P17 7-9 Euph Asd 7 P9 3-5AcsE AnA 9 P9 5-6 Seh Seh
Ger
De De
Euph
Euph
Asps; Aspt; Cym
De
AnA De
Sym De
Pis BB
Plh
La
Sym
Asps; Aspt; Cym
Gau
Sti Gau
Gau
Euph
Asps; Aspt; Cym
Vav
De
Luz
Gau AnA
Luz
Euph
Po
BB Pis
Aia
VAK8
VASTE PLANTEN VAK 3/4/5 Anemone tomentosa 'Albadura' Deschampsia cespitosa 'Goldtau' Ger Gaura lindheimeir 'Siskiyou Pink' VAK6 Lamium galeobdolon 'Herman's Pride' Potentilla fruticosa 'Abbotswood' Sesleria autumnalis Sesleria caerulea Sesleria heufleriana