02 Bijlage 1 - Notitie Campusontwikkeling Wijkevoort
Tekst van het document
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort Bijlage bij: Datum
Raadsvoorstel campusprofiel en ontwikkelstrategie Wijkevoort 6 september 2022
Introductie In deze notitie wordt het profiel van de campusontwikkeling op Wijkevoort beschreven. Een campus onderscheidt zich van een regulier bedrijventerrein en werklandschap door een vergaande vorm van open innovatie samenwerking tussen bedrijven onderling en met onderwijs- en onderzoekinstellingen, gebaseerd op een gemeenschappelijk innovatieprogramma. Deze partijen vinden elkaar in een gedeeld concept en vormen samen een ecosysteem dat op een campus wordt gefaciliteerd in het realiseren van (maatschappelijk relevante) innovaties en de uitvoering van een opleidings- en arbeidsmarktagenda. Om deze ‘ontwikkelagenda’ te kunnen faciliteren biedt een campus bijzondere faciliteiten en diensten die worden ingezet voor de uitvoering van het gezamenlijke innovatieprogramma. De ontwikkeling van een campus vraagt om een scherp inhoudelijk profiel als basis, alleen dan kan de conceptwaarde ontstaan die een campus onderscheidend maakt. Deze notitie beschrijft het profiel van een campus op Wijkevoort en bevat het volgende: 1. de regionale economische context waarbinnen de campusontwikkeling Wijkevoort past 2. de beschrijving van het meest kansrijke profiel voor de ontwikkeling van Wijkevoort tot campus 3.
een illustratieve uitwerking van het campusprofiel in grond, vastgoed, faciliteiten en programmering Voor de succesvolle realisatie van een campus zijn twee randvoorwaarden van belang: (1) langjarige sturing op conceptwaarde en (2) het hebben van middelen voor het bekostigen van onrendabele delen. Dit vraagt om een specifieke ontwikkelstrategie en voor de uitwerking hiervan is een adviesnotitie opgesteld door Brink. In aanvulling op de voorliggende notitie is er ook een presentatie ‘campusontwikkeling Wijkevoort’ beschikbaar en achterin als afdruk bijgevoegd. Deze presentatie is gebaseerd op een informerende toelichting die aan de gemeenteraad is gegeven op 11 oktober 2021 (ter voorbereiding op de besluitvorming op Bestemmingsplan en Ontwikkelleidraad Wijkevoort) en op 13 juni 2022 in een raadsinformatiebijeenkomst.
Proces Het campusprofiel dat in deze notitie wordt beschreven is ontstaan vanuit de uitgangspunten die zijn vastgelegd in het Bestemmingsplan en de Ontwikkelleidraad Wijkevoort en een brede verkennende dialoog die daarover is gevoerd met bedrijven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en andere stakeholders. Deze notitie beschrijft het resultaat van deze verkenning naar de haalbaarheid en het profiel van een campus Wijkevoort. In een volgende fase zal dit door een kopgroep van bedrijven en onderwijs- en onderzoeksinstellingen verder worden uitgewerkt in een campusconcept, faciliteiten en innovatie- en opleidingsprogramma. Onderstaand figuur beschrijft dit ontwikkelproces in meer detail.
Pagina 1 van 11
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort
Figuur 1: beschrijving van het proces waarin het campusprofiel Wijkevoort tot stand is gekomen
De volgende fase van uitwerking van het campusconcept zal transparant en openbaar plaatsvinden. De bedrijven en kennisinstellingen die zullen meedenken over de uitwerking van het campusconcept kunnen hierdoor geen aanspraak maken op een voorkeurspositie voor vestiging. Hiermee handelt de gemeente in lijn met wet- en regelgeving, waaronder het aanbestedingsrecht en verplichtingen voortkomend uit het Didamarrest.
Pagina 2 van 11
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort 1. Ontwikkeling van de regionale economie & innovatie ecosysteem De ontwikkeling van een campus past in de strategische lange termijn doorontwikkeling van de regionale economie. Deze bredere ontwikkeling geeft de context waarbinnen een campus tot bloei kan komen. 1.1. Sterk verankerd ‘DNA’ van Tilburg in de maakindustrie De maak- en logistieke industrie is sterk vertegenwoordigd in de regio Hart van Brabant en de stad Tilburg. Vanuit een basis in metaalgieterij, de textiel- en leerverwerkende industrie en de fabrieken van Volt (later Philips), Bosch en Fujifilm beschikt de regio nog altijd over een groot aantal MKB- en internationale bedrijven die actief zijn in de seriematige productie met een gevarieerde technische complexiteit waarin efficiency, volume en productiviteit centraal staan. Deze mid-tech maakbedrijven zijn actief in diverse sectoren met als verbindende elementen: - de regionale sterkte in metaalverwerking (gieterijen) die leidt carrosserie- en machinebouw voor bijv. de verpakkingsindustrie en tot kennis en kunde in matrijsontwikkeling als basis voor de vele kunststofverwerkers in de regio - de relatief grote grondstof en productstromen die met de productie zijn verbonden.
De uitstekende logistieke ligging en de aanwezigheid van sterke logistieke dienstverleners in de regio zijn vanwege de grote volumestromen voor deze maakbedrijven een belangrijke vestigingsfactor. - de technische dienstverlening (werktuigbouw, maintenance & services, installatietechniek, databeheer en monitoring op afstand) om productieprocessen te installeren, onderhouden en continue te verbeteren Bedrijven zijn actief in een waaier van markten maar delen een aantal belangrijke uitdagingen om toekomstbestending te kunnen blijven produceren. Het gaat dan om: - Het aantrekken, opleiden en verhogen van de productiviteit van technisch gekwalificeerde medewerkers die invulling kunnen geven aan innovatie van het product en de productieprocessen; - Het verhogen van de toegevoegde waarde van producten door personalisatie, servitization (extra service als verdienmodel) en andere vormen van business model innovatie - De digitalisering, automatisering en robotisering van de productieprocessen en het verzamelen en benutten van data en de inzet van AI voor het optimaliseren van bedrijfsprocessen (smart industry); - De geleidelijke overgang van fossiele grondstoffen naar hernieuwbare materialen, het hergebruik van afval- en retourstromen en de ontwikkeling van duurzame producten en processen (circulaire economie); - Het reduceren en verduurzamen van energiegebruik en het optimaal benutten
van restwarmte (energietransitie) Deze uitdagingen kunnen versneld worden aangepakt als we de maak- en logistieke industrie verbinden met de nieuwe dataeconomie in o.a. de Spoorzone en als we Wijkevoort ontwikkelen als campus waarin innovaties in een continu doorlopend proces versneld worden toegepast en opgeschaald in een productie- en distributieomgeving. 1.2. Kennisintensieve activiteiten in het innovatiedistrict Spoorzone In de Spoorzone van Tilburg is de afgelopen jaren een innovatiedistrict ontstaan met een focus op de “mens en maatschappij”-kant van innovatie en digitalisering. Mindlabs is een belangrijk vlagenschip en ‘katalysator’ van dit kennisprofiel. MindLabs bevraagt en geeft antwoord op hoe de mens reageert op technologie en/of ons gedrag technologie kan beïnvloeden. Centraal staan technologieën uit de kunstmatige intelligentie (robotics & avatars, mixed & virtual reality, serious gaming, natural language en datatechnologie). Rond Mindlabs ontstaat een ecosysteem van innovatieve bedrijven die deze kennis uitwerken tot producten en diensten. Het bedrijfscollectief The Tailors is hier een aansprekend voorbeeld van. Ook voor het ontstaan van nieuwe bedrijvigheid (m.n. aan digitale technologie gerelateerde start-en scale-ups) wordt ruimte gemaakt in o.a.
de Young Professional Campus, gebouw Plan-T en de nieuwe starters broedplaatsen waarbij Station88 en Mindpoint een belangrijke rol vervullen aan aanjager.
Pagina 3 van 11
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort 1.3. Nut & noodzaak voor integrale samenwerking om regionale economie te versterken De interactie tussen dit innovatieve digitale kennisprofiel In de Spoorzone en het industriële DNA van de stad (‘maak ’t in Tilburg’) is nog beperkt. Om de transitie naar toekomstbestendige economie (die zowel vanuit maatschappelijk als bedrijfsperspectief gewenst is) te kunnen realiseren is samenwerking nodig. Bedrijven met verschillende competenties en alle schakels in de keten zullen samen moeten optrekken op deze transities te kunnen realiseren. Op verschillende thema’s is onderzoek en ontwikkeling nodig. En het opleiden en bijscholen van mensen om hier invulling aan te kunnen geven is een cruciale factor voor succes. 1.4. Wijkevoort past in de invulling van de economische agenda van de SRBT regio Samen met Breda werkt Tilburg aan een verstedelijkingsakkoord om samen met Rijk, provincie en Waterschappen het grote woningentekort aan te pakken. We staan daarmee aan de vooravond van een schaalsprong die we samen met de gemeenten binnen het Hart van Brabant en de Baronie vorm gaan geven. Met deze schaalsprong voor stedelijke ontwikkeling bouwen we ook aan het bijbehorende economische langetermijnperspectief.
De regio Breda-Tilburg is bij uitstek geschikt om zich in Nederland en Europa te profileren op basis van het onderscheidende economische en kennisprofiel ‘digitale, creatieve technologie en interactie met gedrag & maatschappij’. Deze positionering wordt verder uitgewerkt met de ondertitel ‘society touched by tomorrow’. Als we die sterke basis en onze sterke economische sectoren koppelen aan stedelijke vernieuwing op het gebied van bijvoorbeeld wonen, werken en mobiliteit, dan kunnen we internationaal voorop gaan lopen als 'testbed for urban innovation' (ETUI). Wijkevoort biedt Tilburgse MKB bedrijven de kans om op dit kennisprofiel aan te sluiten.
Figuur 2: Wijkevoort als ontbrekende schakel in het innovatie ecosysteem in de regio
Pagina 4 van 11
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort Vanuit Tilburg kunnen we aan de realisatie van deze visie een belangrijke bijdrage leveren en Wijkevoort kan hierin een belangrijke ontbrekende schakel invullen. Bovenstaande ‘swirl’ figuur laat zien dat Wijkevoort als innovatiecampus onderdeel zal gaan vormen van een groter innovatie ecosysteem waarin kennis- en onderzoeksinstellingen, startende en gevestigde ondernemers, onderwijsinstellingen en innovatieve fieldlabs allen een belangrijke rol spelen. Innovatiecampus Wijkevoort vult een nu nog ontbrekende schakel in het regionale innovatie ecosysteem in. Hier ontstaat een concentratie aan activiteiten, waar kennis en (digitale) concepten doorontwikkeld worden in een productieomgeving, toegepast, opgeschaald, gedemonstreerd en beproefd in fieldlabs en pilotopstellingen. Ambitieuze en innovatieve bedrijven laten hier, samen met onderwijs en onderzoek, zien hoe een toekomstbestendige, digitale en circulaire industrie eruit ziet. Wat er op innovatiecampus Wijkevoort plaatsvindt aan innovatie, ontwikkeling en bijscholing blijft niet beperkt tot die locatie maar staat in wisselwerking met andere bedrijven en partijen in de regio. Want ook bij veel van die bedrijven vindt vernieuwing plaats. Het zal leiden tot uitrol en ontwikkelingen bij bedrijven veel breder in de stad, in de regio en in het land.
Proeftuin Castlab: een traditioneel bedrijf toekomstbestendig maken door digitale technologie De proeftuin Castlab richt zich op de verduurzaming van de maakindustrie door kennisdeling en een ketenbenadering. In de proeftuinomgeving komen mkb-ondernemingen, grote ondernemingen, kennisinstellingen en eindgebruikers samen om met innovatieve productiemethodieken (metaal en composiet) een kostenbesparende en duurzame oplossing te realiseren. Centraal in deze oplossingen staan de technologieën: digital twins, digital warehouse, predictive maintenance, datascience en rule based decision systems (AI). Een tweede thema van de proeftuin is het ontwikkelen en testen van nieuwe service businessmodellen. Proeftuin CastLab heeft OP-Zuid subsidie (vanuit EU en Provincie) ontvangen voor het ontwikkelen van de startup CastLab. In de proeftuin werkt het Tilburgse familiebedrijf Melis Gieterijen samen in een consortium met o.a. MindLabs en Fontys. Bron: http://castlabproeftuin.nl/
2. Profiel Wijkevoort: digitalisering tastbaar en zichtbaar maken In de periode volgend op de vaststelling van het Bestemmingsplan en de Ontwikkelleidraad Wijkevoort is een brede dialoog gevoerd met bedrijven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en andere stakeholders over een onderscheidend en kansrijk campusprofiel. Een profiel dat voortbouwt op het lokale ‘DNA’ in de industrie, dat gebruik maakt van de op (inter)nationaal onderscheidende kennispositie in digitale technologie in interactie met mens & maatschappij en dat is gericht op de digitale banen van de toekomst en de maatschappelijke opgaven (digitalisering, circulaire economie) waar we voor staan. De werktitel van het campusprofiel dat uit deze dialoog volgt is ‘digitalisering tastbaar en zichtbaar maken’. Het profiel bevindt zich op de cross-over tussen de fysieke wereld, waar dingen worden gemaakt, geassembleerd, gedistribueerd en verkocht en de digitale technologie die deze processen zal veranderen en verduurzamen. In de overlap tussen dit fysieke en digitale domein groeit een nieuwe economie, ontstaan nieuwe producten en diensten, worden productieprocessen slimmer ingericht, kunnen bedrijven groeien en vinden mensen een ‘baan voor de toekomst’. Op Wijkevoort innovatiecampus worden bedrijven uitgedaagd en gefaciliteerd om individueel, gezamenlijk en samen met kennisinstellingen deze transitie te realiseren.
De inhoudelijke thema’s die binnen het campusprofiel worden uitgewerkt zijn: - De interactie tussen digitale technologie (AI & Data, VR/AR, 5G & IoT) en menselijk gedrag & maatschappij. - De inzet van deze digitale technologieën voor productief, betekenisvol en plezierig werk, de ‘banen van de toekomst’. Dit sluit direct aan op het Smartvoort toekomstscenario. - Het benutten van de kansen voor digitale technologie voor een toekomstbestendige (digitaal slim, circulair en aantrekkelijke werkgever) maakindustrie.
Pagina 5 van 11
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort De interactie tussen het innovatieve digitale kennisprofiel In de Spoorzone en het industriële DNA (‘maak ’t in Tilburg’) is nog beperkt. Dat er mogelijkheden zijn om de kansen van digitale technologie te benutten voor een toekomstbestendige maakindustrie laat de proeftuin Castlab (zie kader) zien. Het campusprofiel ‘digitalisering tastbaar en zichtbaar maken’ zal initiatieven zoals de proeftuin Castlab een plek bieden en deze de kans geven op te schalen en de kansen die digitale technologie biedt voor de vernieuwing van de gevestigde maak- en logistieke bedrijven in de stad en regio breder te benutten. Dit profiel voor Wijkevoort sluit nauw aan op het unieke kennisprofiel van Tilburg “interactie tussen digitale technologie (AI & Data, VR/AR, 5G & IoT) en menselijk gedrag & maatschappij” en dat van Breda “robotica, serious gaming & creative business”.
Figuur 3: overzicht Brabantse campussen uit de Uitvoeringsagenda 'versterking campussen, stedelijke innovatiedistricten, fieldlabs en hybride leeromgevingen 2021-2023', Provincie Noord-Brabant
Met dit campusprofiel kan Wijkevoort een eigen en onderscheidende positie nemen in het speelveld van nationale en Brabantse campussen zoals hierboven gevisualiseerd. Het profiel is complementair aan het profiel van de Brainport regio waarin technologie en high tech systemen worden bedacht, ontwikkeld en gemaakt (op de campussen TU/e, HTC en BIC) en ook complementair aan het positionering van West-Brabant in hightech maintenance vanwege een onderscheidende focus op de toepassing van digitale technologie door mensen (in de rol van ondernemer, werknemer, consument of burger) in de maatschappij en in bedrijfsprocessen waar handmatig werk een belangrijke rol speelt. De maatschappelijke meerwaarde van campusontwikkeling Wijkevoort met het profiel ‘digitalisering tastbaar en zichtbaar maken’ ligt in het opleiden van mensen om met deze technologie te kunnen werken en het benutten van technologie om producten, productieprocessen en de arbeidsproductiviteit te verbeteren. Hiermee krijgen de te vestigen bedrijven, maar ook het MKB en grootbedrijf in de regio, een betere uitgangspositie om toekomstbestendig en concurrerend te produceren, bij te dragen aan maatschappelijke transities (Next Economy, circulaire economie, energietransitie) en betekenisvol werk te bieden.
Pagina 6 van 11
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort 3. Uitwerking van het campusprofiel in een concept De volgende stap is de uitwerking van het profiel van Wijkevoort ‘digitalisering tastbaar en zichtbaar maken’ in een totaalconcept met 4 onderdelen. Deze uitwerking vraagt om een intensieve dialoog en samenwerking tussen bedrijven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen, ontwikkelmaatschappijen en overheden. In verkennende gesprekken hebben meerdere partijen de bereidheid getoond om zich hier actief voor in te zetten. Doel is om te komen tot een gezamenlijk innovatie- en opleidingsprogramma met technische gedeelde faciliteiten die de uitvoering van dat programma mogelijk maken. Uitgangspunt hierbij is dat campus Wijkevoort het ‘open clubhuis’ vormt voor het innovatie ecosysteem van kleine en grote bedrijven, onderwijs- en kennisinstellingen die zich herkennen in het profiel ‘digitalisering tastbaar en zichtbaar maken’. Partijen kunnen zich open aansluiten en gebruik maken van de aanwezige kennis en faciliteiten voor een kortlopend ontwikkelproject of opleidingstraject maar kunnen zich ook structureel verbinden aan de programma’s en zich in de nabijheid vestigen (na doorlopen van een selectieproces, minimaal gebaseerd op de criteria uit de vastgestelde Ontwikkelleidraad).
De innovatie en ‘human capital’ programma’s en faciliteiten op Wijkevoort zullen nauw aansluiten op (of zelfs deel uitmaken van) de activiteiten van Midpoint Brabant die zich richten op digitalisering, circulaire economie en de sectoren Smart industry, Smart Logistics en Smart Leisure. Dit biedt ambitieuze bedrijven uit Tilburg en regio de kans om stappen te zeten in hun bedrijfsontwikkeling en aan te kunnen sluiten op de ontwikkeling van Wijkevoort. In de verkennende dialoog die met partijen is gevoerd over de campusontwikkeling van Wijkevoort is een aantal suggesties gedaan voor de uitwerking van het campusconcept. Enerzijds gaat het hier om illustratieve voorbeelden die als referentie en inspiratie kunnen dienen. Anderzijds gaat het om prille ideeën die verder uitgewerkt moeten worden. Om in deze vroege fase van de ontwikkeling toch al een beeld te schetsen van de mogelijke ontwikkeling van Wijkevoort zijn de genoemde voorbeelden en ideeën in onderstaande tabel onder elkaar gezet.
Pagina 7 van 11
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort Onderdelen van een campusconcept
Uitwerking voor Wijkevoort (indicatief)
1. De grond en infrastructuur
Over de wijze van gronduitgifte (in erfpacht) heeft adviesbureau Brink een advies uitgebracht. In dat advies wordt een hybride model geadviseerd waarin een Campus Ontwikkel Organisatie (COO) de regie voert op de gronduitgifte, de ontwikkeling van de infrastructuur en het ruimtelijk concept van de campus. Uitgangspunt is dat ook ambitieuze en doorgroeiende Tilburgse MKB bedrijven op Wijkevoort ruimte voor vestiging en ontwikkeling kunnen vinden. De COO zal, in een nader uit te werken samenhang met de al in het Bestemmingsplan vastgelegde rol van de Adviescommissie en Kwaliteitsteam, de regie nemen in … - … de ontwikkeling van een duurzame energie infrastructuur op Wijkevoort. - … de realisatie van een ruimtelijk campusconcept (zie impressie) waarin aandacht is voor de dynamiek en levendigheid die past bij een campus en waarin ruimte is voor kleine en grote bedrijven, fieldlabs voor open innovatie en opleiding en waar studenten en werknemers met plezier werken en verblijven.
Pagina 8 van 11
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort 2. Het vastgoed
Bij de ontwikkeling van een campus is het een succesfactor dat een diversiteit een bedrijven deel kan nemen: van volwassen bedrijven tot startups, van kleinschalig Tilburgs MKB tot grote, internationaal opererende bedrijven. Het vastgoed op Wijkevoort zal deze uiteenlopende partijen moeten kunnen vestigen. - Bedrijven die zich herkennen in het campusprofiel en die de het selectieproces o.b.v. de criteria uit de Ontwikkelleidraad hebben doorlopen kunnen op de campus hun eigen vastgoed ontwikkelen. Dit biedt de mogelijkheid om specifieke wensen gebaseerd op bedrijfsfilosofie of productieprocessen in het gebouw te verwerken. Desgewenst kunnen bedrijven ook samenwerken met de ontwikkelaar voor de realisatie van vastgoed en zo de initiële investering beperken. - Naast individuele bedrijfsgebouwen zullen er ook 1 of meerdere campus verzamelgebouwen gerealiseerd worden. Hierin kunnen industriële start- en scale-ups werkplaatsen huren en zich op deze manier in de nabijheid van een aantrekkelijk ecosysteem vestigen. Ook onderwijs en onderzoekspartijen kunnen hier (flexibele) ruimte vinden en er kunnen evenementen worden georganiseerd. Het Mindlabs gebouw in de Spoorzone is hierbij een referentie. - Een campus verzamelgebouw kan ook de ‘shared facilities’ huisvesten waar bedrijven, onderwijs en onderzoek gedeeld gebruik van maken voor opleiding en ontwikkeling.
De fieldlabs op Gate2 in Gilze-Rijen en van Smart Robotics in Breda zijn hierbij een referentie.
3. De shared facilities
De conceptwaarde van een campus ligt voor een belangrijk deel in bijzondere faciliteiten (technische labs, apparatuur en specialistische diensten) die hier beschikbaar zijn. Door de fysieke concentratie van partijen die elkaar vinden in het campusprofiel ‘digitalisering tastbaar en zichtbaar maken’ wordt het mogelijk om hier bijzondere faciliteiten te realiseren die gedeeld gebruikt worden. - In de proeftuinomgeving Castlab werken mkb- en grote ondernemingen, kennisinstellingen en eindgebruikers samen om innovatieve ideeën uit te wisselen en nieuwe technologieën en businessmodellen voor smart maintenance te ontwerpen, ontwikkelen en testen. Deze proeftuin laat zien wat de potentiële impact is van samenwerking tussen het digitale kennisprofiel van Mindlabs met de traditionele maakindustrie. - Sharehouse is een Living Lab in de haven van Rotterdam en voorbeeld voor de samenwerking tussen wetenschap (Erasmus en TNO) en praktijk (STC MBO College). Hier wordt nieuwe technologie beproefd in wetenschappelijke experimenten en leren scholieren over nieuwe technologieën. TNO en ROC Tilburg zien kansen om dit concept ook in Tilburg te realiseren. - OpsCenter is een concept van World Class Maintenance en een groot aantal machinebouwers waarin technieken als Virtual Reality worden ingezet voor ‘onderhoud op afstand’ zodat technische monteurs veel minder (inter)nationaal hoeven te reizen.
Een volgende stap is om dit concept te beproeven in een fieldlab voor after-sales services en spare part logistiek - Op Gate2 is al een aantal technische fieldlabs (CAMPIONE, cyber physical factory, e.a.) gerealiseerd en in bedrijf. Het ecosysteem van bedrijven en kennisinstellingen dat daar de afgelopen jaren is ontstaan zou op Wijkevoort door kunnen groeien in een campusomgeving gericht op digitalisering.
Pagina 9 van 11
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort 4. Het ecosysteem en de programmering
Een campus vormt het hart van een ecosysteem van bedrijven (starters, groeiers en volwassen) en kennisinstellingen, die worden aangetrokken door het gedeelde campusprofiel ‘digitalisering tastbaar en zichtbaar maken’. Partijen die deelnemen aan een campus onderschrijven het concept en willen hieraan bijdragen. Daarmee vormen de partijen samen een ecosysteem of innovatie community. Een nader in te richten kerngroep vormt een triple helix coalitie die over de lange termijn richting geeft aan het programmatische samenwerking en initiatieven ondersteunt om gedeelde faciliteiten te ontwikkelen. In de hybride ontwikkelstrategie die door Brink wordt geadviseerd ligt de regisserende rol hiervoor bij de COO. Door Wijkevoort te positioneren als campus voor ‘tastbare digitalisering’ en daar een krachtige samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen te realiseren, wordt de transitie naar een toekomstbestendige maak- en logistieke industrie met betekenisvolle werkgelegenheid ondersteunt en versnelt. Niet alleen bij bedrijven op Wijkevoort, maar bij alle bedrijven in de regio die vanuit hun eigen locatie mee aansluiten in deze ontwikkeling. Wijkevoort vormt een katalysator voor de ontwikkeling van vaardigheden en technieken waarover (aankomende) werknemers steeds meer moeten beschikken.
Opleiding- en kennisinstellingen werken nauw samen met bedrijven en versterken zo de ‘doorlopende leerlijn’ tussen MBO – HBO – WO. Hiermee geeft Wijkevoort invulling aan de transitie op de arbeidsmarkt en in het opleidingsaanbod richting het Smartvoort toekomstscenario en de ‘banen van de toekomst’.
Bovenstaande tabel schetst het perspectief voor de campusontwikkeling van Wijkevoort. Het is daarmee ook het startpunt voor de verdere uitwerking door een coalitie van bedrijven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen, ontwikkelmaatschappijen en overheden.
Pagina 10 van 11
Vertrouwelijkheidsniveau: Intern Gemeente Tilburg
Campusontwikkeling Wijkevoort Bijlage: presentatie ‘campusontwikkeling Wijkevoort’ Deze presentatie is gebaseerd op een informerende toelichting die aan de gemeenteraad is gegeven op 11 oktober 2021 (ter voorbereiding op de besluitvorming op Bestemmingsplan en Ontwikkelleidraad Wijkevoort) en op 13 juni 2022 in een raadsinformatiebijeenkomst.
Op de volgende pagina’s is de presentatie in groter formaat bijgevoegd.
Pagina 11 van 11
Campusontwikkeling Wijkevoort
Presentatie als bijlage bij het raadsvoorstel Wijkevoort campusprofiel en ontwikkelstrategie
Tilburg in cijfers
Ambitie: Wijkevoort ontwikkelen als campus In het raadsbesluit van november 2021 over Bestemmingsplan en Ontwikkelleidraad Wijkevoort zijn de volgende ambities voor campusontwikkeling Wijkevoort uitgesproken: •
Hoogwaardige vestigingsomgeving voor kennisintensieve bedrijven en nieuwe werkgelegenheid, die ook het MKB in de regio uitdaagt en faciliteert in toekomstbestendig ondernemen
•
Gericht op gemeenschappelijke inhoudelijke thema’s en maatschappelijke opgaven (circulaire economie, digitalisering)
•
Katalysator voor innovatie (Next Economy agenda), circulaire economie, kennisdeling en talentontwikkeling (Smartvoort)
•
Schakel in het innovatie ecosysteem in de regio Breda – Tilburg 3
Uitgangspunt is het economisch programma Uitbouwen weerbaar en wendbaar economisch ecosysteem en realiseren economie van de toekomst
campus Wijkevoort
Context:
Economische propositie, unieke kennispositie: • Digitale technologie & gedrag als USP • Connectie met Breda (kennisas Stedelijke Regio Breda-Tilburg) • Verbinding met maatschappelijke opgaven
Bevorderen digitale en circulaire economie (next economy): • Innovatiehubs (o.a. Mindlabs, fieldlabs, Up New Centra) en broedplaatsen (o.a. Start Up Kitchen) • Kennis en kunde brede MKB (o.a. Smart MKB aanpak Midpoint) • Human Capital Agenda’s (incl. binden van talent)
De basis op orde: • Ruimte voor bedrijven (kwantitatief en kwalitatief) • Ondernemersondersteuning • Winnend start up ecosysteem • Voldoende talent op alle niveaus (VMBO, MBO, HBO, WO)
4
Wijkevoort als ontbrekende schakel in het innovatie ecosysteem (hink-stap-sprong)
5
Kernelementen van een campus
focus op R&D en/of technologie gedreven activiteiten
hoogwaardige locaties en onderzoeksfaciliteiten
aanwezigheid van substantiële kennisdragers
actieve open innovatie 6
Speelveld Met Wijkevoort willen we een positie nemen in het speelveld van nationale en Brabantse campussen
Wijkevoort
7
Aansluiten op sterke Brabantse clusters
8 bedrijfsclusters die het economisch fundament van de provincie Noord-Brabant vormen
8
Kern van campus is niet fysiek, maar meerjarig programma en activiteiten in triple helix coalitie Next Economy Op Wijkevoort wordt de Next Economy ‘gemaakt’ door toekomstbestendige bedrijven en mensen die werken in een inspirerende, groene werkomgeving
Triple helix coalitie Op Wijkevoort werkt een triple helix coalitie van bedrijven, kennisinstellingen en overheden (lokaal, regionaal, nationaal) gericht aan hun lange termijn uitdagingen en maatschappelijke transities
Innovatie- en opleidingsprogramma Op Wijkevoort geven partijen samen inhoud aan een meerjarig innovatie- en opleidingsprogramma gericht op het Smartvoort profiel met gedeelde technische fieldlabs en open innovatie faciliteiten
Groene inpassing van gebouwen Op Wijkevoort krijgt een typologische innovatie van functioneel grootschalig bedrijfsgebouwen vorm en wordt een duurzaam energiesysteem gerealiseerd ingepast in een groen werklandschap
9
Triple helix coalitie
bedrijven AANTREKKEN EN BEHOUDEN VAN TALENT
TOEKOMSTBESTENDIG ONDERNEMEN
Innovatie roadmap
overlap = hotspot voor campusprofiel
overheden
OPLEIDEN VOOR HET SMARTVOORT SCENARIO
onderzoek & onderwijs
Kennis agenda
MINDLABS: INTERACTIE TUSSEN DIGITALE INTERACTIEVE TECHNOLOGIE & MENSELIJK GEDRAG EN MAATSCHAPPIJ
NEXT ECONOMY AGENDA
Missies & transities CIRCULAIRE ECONOMIE 10
Verkenning van mogelijk campusprofiel en de haalbaarheid van campusontwikkeling De afgelopen maanden is een brede dialoog gevoerd met bedrijven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en andere stakeholders.
digitale producten en diensten digitale productie processen
duurzame logistiek
Een krachtig campusprofiel: • bouwt voort op lokaal DNA (kennis en industrie) • is onderscheidend op het (inter-)nationale speelveld • Is gericht op toekomstige werkgelegenheid en kenniseconomie
mogelijk campus profiel? digitale ketensamenwerking
circulaire maakindustrie high tech systemen in de logistieke operatie 11
Profiel: digitalisering tastbaar en zichtbaar maken
digitale, interactieve technologie
sterk ‘DNA’ in Next maakindustrie Economy & logistiek
illustratieve voorbeelden:
Transitie op de arbeidsmarkt (Smartvoort) Toekomstbestendige industrie
Past bij en versterkt economisch 12Tilburg & regio profiel