02 Bijlage 1 Netwerkanalyse Tilburg 2040

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

MOOI TILBURG De bereikbare en aantrekkelijke stad van morgen maken we samen

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

1

2

Opdrachtgevers

Gemeente Tilburg

Titel rapport

NETWERKANALYSE TILBURG 2040 MOOI TILBURG: De bereikbare en aantrekkelijke stad van morgen maken we samen

Kenmerk

007464/20201119.R1.02

Datum publicatie

19 november 2020

NETWERKANALYSE 2040 Foto voorpagina: TILBURG Freddie de Roeck

INHOUD 1

INTRODUCTIE EN CONTEXT .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

4

2

DE BELANGRIJKSTE INZICHTEN

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

12

3

DE NETWERKANALYSE 2040 .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

22

4

UITWERKING IN FASEN .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

30

5

UITWERKINGSAGENDA .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

36

.

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

3

1 4

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

INTRODUCTIE EN CONTEXT

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

5

REGEREN IS VOORUITZIEN De stad van morgen begint vandaag. Tilburg groeit: tot 2040 zijn er volgens de Omgevingsvisie 20.000 extra woningen nodig. Dit aantal kan nog aanzienlijk hoger komen te liggen, afhankelijk van nieuwe taakstellingen die het Rijk in het kader van de Nationale Omgevingsvisie vast stelt. Maar ook de werkgelegenheid in Tilburg groeit: op de campus, in het centrum, op Stappegoor en op de bedrijventerreinen. Het betekent allemaal meer automobiliteit. Hoe blijft de stad bereikbaar, aantrekkelijk en veilig? Vaak is het aanleggen van meer wegen niet de oplossing: die trekken weer meer verkeer aan. Bovendien zorgt de inpassing in de omgeving voor steeds grotere problemen zoals op de Ringbaan West en de Cityring. Het is belangrijk om opnieuw de inrichting van het wegennet te doordenken om de stad klaar te maken voor de toekomst.

Tilburg University - Academiagebouw (© Grotevriendelijkereus)

6

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

Burgemeester Stekelenburgplein met LocHal

Horeca in Tilburg

WAT IS DE NETWERKANALYSE? In de Omgevingsvisie Tilburg 2040 heeft het gemeentebestuur aangegeven wat de ruimtelijke hoofdkeuzen zijn voor de ontwikkeling van de stad. In de Mobiliteitsaanpak Tilburg 2040 is daarnaast de hoofdrichting voor het bijpassende mobiliteitsbeleid vastgesteld. Deze kaderstellende nota’s moeten worden doorvertaald in concrete maatregelen. Daarbij wordt de aangegeven richting geconcretiseerd en op basis van nadere inzichten geactualiseerd. Zo speelt in de binnenstad de wens om te komen tot een StadsForum. Vanuit deze ontwikkeling speelt de vraag of het verkeerskundig mogelijk is de ruimte voor de Cityring terug te brengen tot één rijstrook. De Netwerkanalyse maakt daarom de doorvertaling van deze ambities naar de inrichting van het wegennet. Al eerder is op die wijze de loopagenda, de fietsagenda en de verkeersveiligheidsagenda vastgesteld. De openbaar vervoeragenda volgt volgend jaar. Al deze agenda’s bevatten concrete uitvoeringsmaatregelen die in het Meerjaren Investerings Programma (MIP) en in het T-MIP moeten worden opgenomen. De Netwerkanalyse is niet een lijst van nieuwe automaatregelen. Voor het overgrote deel zijn het maatregelen en ingrepen die toch al nodig waren maar die nu in de tijd worden gezet met de stedelijk ontwikkelingsprojecten. Denk daarbij aan de Spoorknoop op Ringbaan Oost die al jaren “boven de markt hangt”.

Omdat vooral het wegennet een groot beslag op de openbare ruimte legt, is de Netwerkanalyse wel sterk beeldbepalend als het gaat om het concreet maken

van de hoofdkeuzen die al in de Omgevingsvisie en de Mobiliteitsagenda zijn gemaakt en die ook in de binnenstad overwogen worden, zoals bij StadsForum.

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

7

WERKEN VANUIT 3 TECHNISCHE SPOREN In de Netwerkanalyse is eerst een technische verkenning uitgevoerd in drie sporen: Verkeer. In dit spoor is kwantitatief onderzocht wat de verwachte ontwikkeling is van de verkeersintensiteiten in 2030 en 2040, wat het effect is van de mobiliteitstransitie en welke netwerkmaatregelen allemaal denkbaar zijn om het gebruik van het wegennet te optimaliseren. Dit heeft geleid tot een Netwerkvisie voor 2040 die de basis kan vormen voor de maatregelen.

Technisch bijlagerapport verkeer

Ruimte. In dit spoor is gekeken naar de ruimtelijke potenties van de verschillende onderdelen van het wegennet. Op welke wijze kan vrijkomende ruimte als gevolg van het anders omgaan met het autonetwerk worden (her)ingevuld? Hoe kan het wegennet optimaal in zijn omgeving worden ingepast? Economie. In dit spoor is vooral ingezoomd op de economische effecten van de Netwerkanalyse. Wat betekent de visie op het wegennet voor de winkelbestedingen in dagelijkse, doelgerichte en recreatief winkelen in de binnenstad. Hiervoor is gebruik gemaakt van een koopstromenmodel dat recent door Goudappel Coffeng is ontwikkeld. De resultaten van de drie sporen zijn samen met alle betrokken ambtenaren opgesteld en gedeeld in interne werkateliers. Hiervan zijn drie technische bijlagerapporten opgesteld. 8

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

Technisch bijlagerapport ruimte

Technisch bijlagerapport economie

GESPREKKEN MET EXTERNE STAKEHOLDERS Op basis van de resultaten van de drie sporen is met een grote groep van externe stakeholders gesproken: de Linten, het BMT, de provincie Noord Brabant, de regio Hart van Brabant, Rijkswaterstaat, FietsForum, Midpoint, NS en Veilig Verkeer Nederland. Op basis van deze gesprekken kan gesteld worden dat de stakeholders de inzichten delen en de richting om te komen tot een aantrekkelijk verblijfsklimaat in het centrum waar fietsers en voetgangers centraal staan en de ruimte voor de auto meer ‘van binnen naar buiten’ wordt gebracht ondersteunen. Zij denken allen graag mee aan de verdere uitwerking van de maatregelen. Hierbij moet ook goed in het oog worden gehouden dat de Linten anders zijn dan de binnenstad, maar deze wel goed met elkaar moeten worden verknoopt.

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

9

HET GAAT OM RICHTEN, INRICHTEN EN VERRICHTEN Met de netwerkanalyse willen we kortgezegd richten, inrichten en verrichten. Richten in de vorm van een heldere visie uitzetten voor de ontwikkeling van het wegennet op de langere termijn. Inrichten door een kader te bieden voor de uitwerking in concrete inrichtingsvoorstellen voor projecten. Verrichten in de vorm van het aanbrengen van een heldere fasering voor de uitvoering van de inrichtingsvoorstellen en een koppeling aan de begroting.

2. Ringbaan-Wes t

5. Westelijke city

3. Uitgaansprom

enade

1. Kennisboul

evard

4. Spoorzo n

Technisch bijlagerapport economie

Vijf stadskansen uit de netwerkanalyse. (bron: technisch bijlagerapport Netwerkanalyse Verkenning Spoor 2: Ruimtelijk meerwaarde) 10

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

ring

e en Econ

omische B

oulevard

LEESWIJZER Het volgende hoofdstuk (H2) gaat in op de belangrijkste conclusies die uit de drie analyses kunnen worden getrokken (inzichten). Van daar uit wordt in H3 een netwerkvisie voor 2040 voorgesteld met (richten) met heldere kaders voor de inrichting. In h4 wordt een fasering in drie stappen voorgesteld (H3). De korte termijnmaatregelen (tot 2025) worden nader onderbouwd op effecten (H4). Tot slot wordt een onderzoeksagenda voorgesteld voor de nadere uitwerking (H5).

Luchtfoto gemeente Tilburg

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

11

2 12

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

DE BELANGRIJKSTE INZICHTEN UIT DE DRIE VERKENNINGEN KOMEN BELANGRIJKE INZICHTEN NAAR VOREN DIE SAMEN DE BASIS VOOR DE VISIE VORMEN

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

13

2.1

DE BASIS IS IN 2030 EN 2040 NIET MEER OP ORDE

In de bestaande stad lijkt het autonetwerk redelijk op orde. Er zijn relatief weinig capaciteitsproblemen. Alleen in de spits stroopt het verkeer wat op, met name op een paar plekken op de Ringbanen. Met de groei van het ruimtelijk programma uit de Omgevingsvisie 2040 en de mobiliteitstrends groeit ook de congestie op het Tilburgse wegennet. Er zouden extra capaciteitsmaatregelen voor de auto nodig zijn, met name op de Ringbaan West, de Cityring, de Ringbaan Oost en de aansluitingen op de A58. Tegelijkertijd is er nog voldoende restcapaciteit op de Noordoost- en de Noordwesttangent aanwezig. Door een slimme combinatie van zowel een beleid gericht op de mobiliteitstransitie (conform Mobiliteitsaanpak 2040) als netwerkingrepen die de routekeuze van het autoverkeer beïnvloeden, is het mogelijk deze restcapaciteit beter te benutten, de doorstroming op de ringbanen te garanderen en tegelijkertijd de leefbaarheid van de stad te verbeteren. Hiermee kunnen de ambities van de Omgevingsvisie worden waargemaakt. Tegelijkertijd wordt een goede basis gelegd voor mogelijk verdere groei van woningen zoals die op langere termijn zoals in de Nationale Omgevingsvisie en door de Provincie Noord-Brabant wordt voorzien.

14

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

Bestaande stad

Netwerkcapaciteit

2%

Ambities OMGV2040

98%

Bestaande stad

Netwerkcapaciteit De netwerkanalyse

Een hogere vraag betekent ook de behoefte aan meer capaciteit. Dit doen we in de netwerkanalyse door vooral bestaande capaciteit beter te benutten en de routekeuze te sturen door aan de buitenzijde gericht uit te breiden en aan de binnenzijde de ruimte anders te benutten. Hierdoor werkt het netwerk efficiënter.

2.2

DE DRIE RINGEN WERKEN ONVOLDOENDE SAMEN MET ALS GEVOLG RESTCAPACITEIT EN KNELPUNTEN

Het bestaande hoofdwegennet voor Tilburg bestaat uit de drie Ringen. De Tangenten/ A58, de Ringbanen en de Cityring. Dit veronderstelt dat het verkeer zoveel mogelijk gebruik maakt van de buitenste ring en van daar uit naar het binnen gelegen gebied gaat. Maar zo functioneert het in Tilburg niet. De Noordwesttangent leidt het regionale verkeer van Midden Brabant naar Breda niet om. Dit verkeer blijft de Ringbaan West gebruiken. De Ringbaan West wordt ook voor het verkeer naar Tilburg West gebruikt. Ook voor dit verkeer vormt de Noordwesttangent geen goed alternatief. De Noordoosttangent zou de Ringbaan Oost moeten ontlasten, maar ook dit gebeurt onvoldoende mede doordat de omliggende gebieden niet vanuit de Noordoosttangent ontsloten zijn. Al met al zijn de Ringbanen daardoor extra zwaar belast en is er restcapaciteit op de Tangenten. De Ringbaan West fungeert als verdeler voor autoverkeer maar is daarmee ook in toenemende mate een barrière in de stad.

N260

N260

Ringbaan-West Spoorlaan

Cityring

Cityring

Ringbaan

Ringbaan

Buitenring

Bestaande hoofdstructuur voor Tilburg bestaat uit drie ringen.

A58

Schouwburgring

Buitenring

Ringbaan West als verdeling voor autoverkeer en toenemende barrière in de stad.

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

15

2.3

CITYRING WORDT VEEL ONEIGENLIJK GEBRUIKT

Voor de Cityring geldt dat circa 50% verkeer is zonder een bestemming in de binnenstad. Vanuit de stadswijken rondom de binnenstad rijden auto’s via de Cityring naar buiten in plaats van via de Ringbanen. Met de huidige Cityring domineert de verkeerskundige inrichting. Zonder verdere maatregelen groeit het gebruik nog verder en zou dat alleen maar sterker worden. Op de Paleisring zou dan het te verwachten gebruik in de toekomst midden in de stad zelfs hoger zijn op de Noordoosttangent. Dat kan niet de bedoeling zijn. Geconcludeerd kan worden dat de drie Ringen onvoldoende samenwerken.

N260 17.900 mvt/etm Ringbaan-West 39.500 mvt/etm Paleisring 22.300 mvt/etm

intensiteiten N260, Ringbaan-West en Paleisring, autonoom 2040 16

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

Percentage verkeer dat op de Cityring rijdt en geen herkomst of bestemming heeft in het centrum (Kernwinkelgebied, Dwaalmilieu, Veemarktkwartiek, Spoorzone, Piushaven en Schatkamer van Tilburg).

mvt/etm

Huidig

2040 autonoom

Spoorlaan

16.000

11.700

Heuvelring

10.000

12.100

Paleisring

18.700

22.300

Schouwburgring

11.700

14.500

Noordhoekring

11.800

12.400

Ringbaan-West

34.000

39.500

Ringbaan-Zuid

28.600

30.300

N260 (bij Reeshof)

15.900

17.700

N261 (bij spoor)

28.400

37.000

Percentage verkeer dat op de Cityring rijdt en geen herkomst of bestemming heeft in het het gebied binnen de Ringbanen, Tilburg-West of Stappegoor.

intensiteiten huidige situatie en autonome groei 2040

2.4

KANSEN VOOR STRUCTUURVERSTERKING OP PLAATSEN WAAR GROEIEND VERKEER JUIST CONFLICTEERT

Zonder verdere maatregelen groeit het verkeer juist sterk op plekken waar belangrijke kansen liggen voor de versterking van de ruimtelijkeconomische structuur: op de Ringbaan West, de Hart van Brabantlaan en in de binnenstad. In de Omgevingsvisie is vastgesteld dat het centrum van Tilburg via de Kennisas beter verbonden moet worden met de Universiteitscampus als twee belangrijke ruimtelijk-economische knooppunten in de stad. De Ringbaan West vormt feitelijk een belangrijke barrière in deze verbinding, die alleen maar sterker dreigt te worden. Het is juist nodig de Ringbaan West te verluwen opdat beide stadsdelen beter aan elkaar kunnen worden gehecht. In de binnenstad zijn het juist de delen rond de binnenstad die zich sterk ontwikkelen zoals de Spoorzone en de Piushaven. De Cityring die oorspronkelijk rond de binnenstad lag is op die manier steeds meer onderdeel van de binnenstad geworden. Groeiend verkeer vormt hiermee in toenemende mate een barrière.

veemarktkwartier

spoorzone

museumkwartier

kernwinkelgebied dwaalmilieu

piushaven

schatkamer van tilburg

Binnenstad groeit over de Cityring heen. (bron: Tilburg Next)

Doorvertaling van de Omgevingsvisie Tilburg 2040. (bron: technisch bijlagerapport Netwerkanalyse Verkenning Spoor 2: Ruimtelijk meerwaarde)

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

17

2.5

MOBILITEITSTRANSITIE LEIDT NIET TOT MINDER AUTOVERKEER MAAR WEL RICHTING CENTRUM

Het autoverkeer zal in totale omvang niet afnemen, ook niet als we vol op de mobiliteitstransitie uit onze Mobiliteitsaanpak inzetten. Dit komt vooral doordat het totaal aantal verplaatsingen groeit. Als we de vervoermiddelkeuze voor de auto terugbrengen van bijna 50% naar 40% zal door de groei van het totaal aantal verplaatsingen richting 2040 het aantal autoverplaatsingen niet veranderen. Tegelijkertijd moet daarvoor wel het aandeel OV groeien van 5 naar 7% en het aandeel fiets van 43% naar 50%. Omdat ook het aantal ritten groeit betekent dit een forse groei van OV verplaatsingen van circa 80.000 naar bijna 120.000 (+50%) en een groei van het aantal fietsverplaatsingen van 660.000 naar 844.000 ritten (+28%). Gelet op een verdergaande opgave voor het toevoegen van woningen ook op de langere termijn is de verwachting niet dat het aantal autoritten zal dalen; wel zal het sterker groeien op relaties buiten het centrum om en is op de centrumgerichte relaties wel een daling te verwachten omdat hier OV en fiets kansrijker zijn. Dit maakt netwerkmaatregelen wel noodzakelijk.

18

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

2040 autonoom

HUIDIG

43%

49%

44%

2040 mobiliteitstransitie

40%

48%

50%

openbaar vervoer fiets auto vracht

5%

5%

3%

7% 3%

3%

modal split in de gemeente tilburg voor de huidige situatue, 2040 autonoom en 2040 mobiliteitstransitie

Huidig

2040 autonoom

2040 transitie

auto- en vrachtritten

886.600

959.000

834.200

OV-ritten

77.800

78.400

119.000

fietsritten

661.900

739.600

844.600

aantal ritten auto/vracht, openbaar vervoer en fiets in de huidige situatue, 2040 autonoom en 2040 mobiliteitstransitie

2.6

AUTORUIMTE KAN WAARDEVOLLE STADSRUIMTE ZIJN

Verschillende onderdelen van het wegennet zijn onderzocht op de mogelijke ruimtelijke potentie. De Ringbaan West heeft potentie voor de inrichting tot groene Stadsboulevard, die makkelijker oversteekbaar is en waarbij de omliggende stadsdelen meer naar de weg toe gaan staan. In het zuidelijk deel van dit deel van de ringbanen ontstaat de potentie om de oorspronkelijke kwaliteit van de weg te herstellen. De Hart van Brabantlaan/ Cobbenhagenlaan kan met een integrale aanpak een ruimtelijk sterk dragende stedelijke as vormen met intensivering van woningen, een concentratie aan kennisgerelateerde werkgelegenheid en een openbare ruimte die voor meerdere gebruikers geschikt is. Bovendien kan de stad beter aan de omliggende omgeving worden verbonden en kan het Spoorpark meer in de stad worden geïntegreerd. Dit alles zonder in te boeten op autobereikbaarheid. Eenzelfde effect is op de Cityring te zien. Met name op het oostelijk deel van de Cityring. Hier omheen liggen verschillende onderdelen van de binnenstad met een eigen sfeer en karakter: de Spoorzone, de Economische Boulevard Spoorlaan, het Heuvel en Veemarktgebied, het Kernwinkelgebied, de Piushaven en het Stadsforum. Juist het ruimtelijk verbinden van deze sferen door een aantrekkelijk ingerichte openbare ruimte levert een versterking van het ruimtelijk-economisch profiel van de binnenstad op.

Optoppen, zonnepanelen of groendaken

Vergroening met menselijke maat

Dwarsverbinding naar Spoorpark

Activiteiten in plint

Doorgang naar Spoorpark

Ontwerpschets voor Kennisboulevard. (bron: technisch bijlagerapport Netwerkanalyse Verkenning Spoor 2: Ruimtelijk meerwaarde)

Innovatiepad

Kamers van activiteiten in het groen Ondergrondse waterretentie: klimaatadaptatie

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

19

2.7

INGRIJPEN IN CITYRING LEIDT NIET TOT PROBLEMEN OP RINGBANEN, GROEI PROGRAMMA WEL

Het blijkt niet zo te zijn dat ingrijpen op de Cityring direct leidt tot meer problemen op de Ringbanen. Het verkeer verdeelt zich over een groot aantal alternatieve routes. Ook is het verkeer op de Cityring minder spitsgevoelig dan op andere delen van het netwerk. Ten slotte neemt het verkeer op de hoofdstromen op de Ringbanen toe, maar op conflicterende stromen neemt het verkeer ook af. Per saldo is er wel meer verkeer maar leidt dit niet tot langere wachttijden. Er ontstaan op langere termijn wel meer problemen op de Ringbanen, maar dit is een gevolg van meer ruimtelijk programma (wonen en werken) en de groei van de stad zelf.

20

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

Selected link Stadhuisplein; Waar komt autoverkeer dat rijdt op het Stadhuisplein vandaan en waar gaat het naartoe? (bron: Mobiliteitsscan)

2.8

INGRIJPEN IN BINNENSTAD IS GOED VOOR DE ECONOMIE

Het succes van een winkelcentrum is van een groot aantal factoren afhankelijk: zijn er succesvolle winkelformules? Wat is het imago? Hoe groot is het totale aanbod? Hoe is de beleving van de buitenruimte? Hoe is het centrum bereikbaar? In dit kader is met het zogenoemde Koopstromenmodel van Goudappel Coffeng onderzocht of de verbeteringen van de buitenruimte op wegen tegen een eventueel veranderende bereikbaarheid. Dat blijkt zeker voor de binnenstad het geval. Met name het recreatieve winkelen, dat zich sterk in het centrum concentreert, profiteert van de verbetering van de buitenruimte. Dagelijkse boodschappen en doelgericht winkelen, in de binnenstad minder dominant, lijken wel enige mate negatief beïnvloedt te worden. Per saldo is er een duidelijk positief resultaat. Bovendien kunnen de sectoren ‘doelgericht winkelen’ en ‘dagelijkse boodschappen’ profiteren van een verdere verdichting van het centrum met meer inwoners (en dus klanten). Dit kan alleen als dat ook vanuit mobiliteit kan. Ook is er meer ruimte voor horeca en evenementen en wordt de vastgoedwaarde positief beïnvloedt door een betere buitenruimte. Zo kan per saldo de hele binnenstad ook economisch profiteren!

Aantal en omvang voorzieningen Verblijfsklimaat

Kwaliteit voorzieningen

Veiligheid

Reiskosten

Reiscomfort

Reistijd

Parkeren

Bereikbaarheid

Imago

Invloedsfactoren aantrekkelijkheid winkellocaties en componenten bereikbaarheid.

verschil tussen het belang van verblijfsklimaat en het type winkelvoorziening.

belang verblijfsklimaat

recreatief

dagelijks doelgericht NETWERKANALYSE TILBURG 2040

21

3 22

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

DE NETWERKANALYSE 2040 DIT HOOFDSTUK BEVAT DE HOOFDKEUZEN DIE SAMEN RICHTING GEVEN AAN DE NETWERKONTWIKKELING VAN HET WEGENNET RICHTING 2040 EN VERDER

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

23

24

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

Netwerkstructuur 2040

3.1

OPTIMALISEREN VAN DE BUITENRING

Om het verkeer zoveel mogelijk te leiden op wegen buiten de stad, kiezen we ervoor de buitenring te optimaliseren voor het regionaal doorgaand verkeer en de betere verdeling van het eigen bestemmingsverkeer. Deze hoofdkeuze bevat de volgende deelkeuzen Versnellen van de noordoosttangent We kiezen ervoor om de Noordoosttangent, tussen de Midden Brabantweg en de A58 te optimaliseren, uitgaande van een ontwerpsnelheid van 100 km/h. Gelijkvloerse aansluitingen met verkeerslichten worden, indien nodig, ongelijkvloers gemaakt.

Optimaliseren Noordwesttangent, Baron van Voorst tot Voorstweg en Bredaseweg De huidige Noordwesttangent ligt op te grote afstand aandacht voor kruisende fietsrelaties van en naar de van de stad om het verkeer effectief te bundelen. Om Reeshof. Komende vanaf de A58 en de aansluiting Tilburg die reden kiest het verkeer vaak de Ringbaan West. West wordt het verkeer nu direct naar de Ringbaan West Door nu de doorstroomfunctie van de Baron van Voorst geleid. Ook hier wordt de directe aansluiting van de A58 tot Voorstweg te optimaliseren, uitgaande van een naar de Bredaseweg/ Van Voorst tot Voorstweg geleid om ontwerpsnelheid van 70 km/h wordt het stedelijk verkeer het verkeer ook naar deze route te geleiden, in plaats van meer naar deze route toe geleid. Dit vraagt wel extra naar de Ringbaan West.

Rechtstreeks verbinden van de Midden Brabantweg aan de Noordoosttangent Op dit moment wordt het regionale verkeer direct naar de Ringbaan West geleid. We kiezen ervoor om deze aansluiting te veranderen, zodanig dat het verkeer rechtstreeks naar de Noordoosttangent wordt geleid. De route richting Noordwesttangent en richting Ringbaan West zijn ondergeschikt aangesloten. Samen met de versnelling van de Noordoosttangent wordt het regionale verkeer niet via de Ringbaan West, maar via de Noordoosttangent naar de A65 en A58 geleid.

Optimaliseren van gebruik buitenring NETWERKANALYSE TILBURG 2040

25

3.2

TRANSFORMEREN VAN DE RINGBANEN

Ringbaan West als Stadsboulevard We kiezen ervoor om de dreigende groei van het verkeer op de Ringbaan West om te buigen naar een afname van het autoverkeer. Dit doen we door, naast het optimaliseren van de Buitenring, tevens de Ringbaan West te transformeren naar Stadsboulevard. Dit betekent meer groen, eenvoudigere kruisingen, een lagere snelheid en ruimte voor stedelijke verdichting. De Stadsboulevard verbindt beide stadsdelen van Tilburg aan elkaar in plaats van dat het een barrière vormt in de stad. In nader onderzoek moet, gekoppeld aan het gewenste profiel voor de Ringbaan West, worden vastgesteld of hiervoor mogelijk aanvullende netwerkmaatregelen nodig zijn.

Transformatie Hart van Brabantlaan/ van Cobbenhagenlaan tot groene Kennisboulevard Gekoppeld aan de transformatie van de Ringbaan West kan ook de Hart van Brabantlaan/ van Cobbenhagenlaan getransformeerd worden tot groene Kennisboulevard van Tilburg. Deze as vormt de verbinding tussen de twee economische polen van de stad: de binnenstad en de Universiteitscampus. Door deze polen beter ruimtelijk te verbinden wordt de ruimtelijk economische structuur van Tilburg versterkt. Aan de boulevard is ruimte voor stedelijke intensivering van wonen en werken, gekoppeld aan belangrijke groenelementen als het Spoorpark en de Warande. De weg zelf, die nu nog vooral voor doorgaand autoverkeer is ingericht, kan een inrichting krijgen voor alle verkeerssoorten met ruimte voor meer groen en een betere oversteekbaarheid.

Hart van Brabantlaan, huidige situatie

26

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

Mogelijke toekomstbeeld Ringbaan-West

Hart van Brabantlaan, mogelijke toekomstige situatie

Ringbaan Noord en Ringbaan Oost: ruimtelijke inpassing verbeteren De Ringbaan Noord en Ringbaan Oost behouden een belangrijke verzamelfunctie voor het verkeer. Naast het optimaliseren van deze functie voor het autoverkeer worden deze ringbanen ruimtelijk beter ingepast, gekoppeld aan incidentele ontwikkeling van hoogbouw aan deze routes. Belangrijk sleutelproject blijft de Spoorknoop Ringbaan Oost. Dit project is van groot belang voor de toekomstige bereikbaarheid van de binnenstad komende vanuit het oosten. Maar is ook van vitaal belang voor een vlotte doorstroming van de ringbanen zelf.

Ringbaan Zuid: oversteekbaarheid verbeteren We constateren nu dat, bij problemen met de verkeersafwikkeling op de A58, de Ringbaan Zuid als alternatief wordt gebruikt. Dit is niet de bedoeling. We zien ook dat na het realiseren van de uitbreiding van de A58 in 2022, een deel van het verkeer op Ringbaan Zuid langer op de A58 blijft en dus het stedelijk netwerk minder belast. Dit is ook van belang. Ook de Ringbaan Zuid is met de ontwikkeling van Stappegoor en het Elizabethziekenhuis steeds meer in de stad komen te liggen. Daarmee is het kruisende verkeer toegenomen. Dit vraagt om een aanpassing van de inrichting, met name in het centrale deel van de Ringbaan Zuid, waarbij de oversteekbaarheid en de inpassing in de stad wordt versterkt. Daarmee worden binnenstad en Stappegoor beter aan elkaar verbonden. Ringbaan zuid wordt net zoals de andere delen van deze ring 50 kilometer per uur.

Impressie van de toekomstige fietstunnel onder de Ringbaan Zuid, gezien vanaf de Stappegoorweg richting Trouwlaan. © gemeente Tilburg

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

27

3.3

INTEGREREN VAN DE CITYRING

De Cityring wordt steeds meer een onderdeel van de binnenstad, geschikt gemaakt voor het bestemmingsverkeer: makkelijk oversteekbaar, met meer ruimte voor verblijven, groen en fietsverkeer.

Weren van doorgaand verkeer op de Cityring De Cityring trekt in zijn huidige vorm verkeersstromen in de stad naar zich toe doordat er relatief hard gereden kan worden en er voor het autoverkeer weinig wachttijden op kruisingen zijn. Voor zover dat om bestemmingsverkeer gaat is dat ook prima. Wat niet goed is dat ook doorgaande verkeersstromen naar de Cityring worden toegetrokken. Dat willen we voorkomen door een lagere ontwerpsnelheid van 30km/h te hanteren, de weginrichting aan te passen, het aantal rijstroken te beperken en de verkeerscirculatie aan te passen. We zien ook dat het weren van het doorgaande autoverkeer alleen mogelijk is met het fysiek onmogelijk maken van deze route, met een knip dus.

Verluwen Stadsforum Aan de zuidkant van de binnenstad liggen plannen klaar voor de herinrichting van de Paleisring tot een Stadsforum. De ruimte die nu nog door het autoverkeer wordt ingenomen wordt ook hier herverdeeld waarbij uitgegaan wordt van een enkele rijstrook voor openbaar vervoer, bestemmingsverkeer, belevering en hulpdiensten. Een knip op de cityring is randvoorwaardelijk om het aantal auto’s op het Stadsforum terug te kunnen brengen van 18.000 naar maximaal 8.000 auto’s per etmaal. Een knip op de oostflank van de cityring is hiervoor de meest effectieve plek.

SPOORZONE

Besterplein

BINNENSTAD NS-Plein P. Vreedeplein

Heuvelplein Stadsforum

Piusplein Koningsplein ‘MISSING LINK TUSSEN BINNENSTAD EN PIUSHAVEN

Voormalig Piuspark

PIUSHAVEN

28

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

Vijf stadskansen uit de netwerkanalyse. (bron: technisch bijlagerapport Netwerkanalyse Verkenning Spoor 2: Ruimtelijk meerwaarde)

Langs de Oostelijke Cityring liggen vrijwel alle pleinen in en rondom de binnenstad

Ruimtelijk opwaarderen oostelijke Cityring De oostelijke Cityring vormt een ruimtelijke verbinding tussen verschillende pleinen in Tilburg: het Besterdplein, het NS Plein, de Heuvel, het Piusplein en het Koningsplein en de Piushaven. Deze route biedt daarom een uitgelezen kans voor de stad om de verschillende sferen in de binnenstad en de verschillende pleinen beter ruimtelijk met elkaar te verbinden. De openbare ruimte die nu nog grotendeels door weginfrastructuur in gebruik wordt genomen, wordt herverdeeld naar meer ruimte voor groen, terrassen, fietsen en voetgangers. De verkenningen laten zien dat het verluwen met een knip op deze as ruimtelijke en economische winst oplevert. Voorwaarde is dat een deel van het parkeerverkeer voortaan de keuze voor een parkeergarage maakt op de ringbanen in plaats van op de cityring.

Spoorlaan/ Burgemeester Brokxlaan als samenhangend systeem Aan de noordzijde van de binnenstad vormen de Spoorlaan en de Burgemeester Brokxlaan een samenhangend verkeerssysteem, waarbij in westelijke richting over beiden assen gereden kan worden en in oostelijke richting alleen over de Burgemeester Brokxlaan. We willen ook deze wegen meer onderdeel maken van de omliggende stedelijke gebieden en pleinen. Voor de bus dient het busstation natuurlijk goed toegankelijk te blijven. Voor het autoverkeer hoeft ook hier alleen bestemmingsverkeer van en naar de parkeergarages te worden geaccommodeerd. Dit betekent dat met één rijstrook per richting kan worden volstaan. Er ontstaat een uitgerekte stedelijke rotonde om de Spoorzone heen. Met uitzondering

van het NS-Plein omdat anders de bereikbaarheid van de Besterd wordt beperkt. Bereikbaarheid borgen De wijze van inrichting moet nader in gesprek met de stad worden uitgewerkt. Uitgangspunt daarbij is dat een logische bereikbaarheid van de parkeergarages moet worden geborgd evenals de bereikbaarheid voor toeleverend verkeer, openbaar vervoer, taxiverkeer en hulpdiensten.

B. Brokxlaa n

Theresiazon

e

NS-werkpla

ats

Spoorlaan

Spoorzone

Binnensta

d

Impressie stadsforum

Spoorlaan en Burgemeester Brokxlaan als samenhangend systeem

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

29

4 30

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

UITWERKING IN FASEN DE NETWERKVISIE KAN WORDEN UITGEWERKT IN EEN DRIETAL FASE: DE KORTE TERMIJN TOT 2025, DE MIDDELLANGE TERMIJN TUSSEN 2025 EN 2035 EN DE LANGERE TERMIJN VANAF 2035 EN VERDER. INZET IS OM DE PLANNEN VOOR DE BINNENSTAD VOOR 2035 GEREED TE KUNNEN HEBBEN. HET ZIJN VOORAL DE GROTERE BOUWPROJECTEN, WAARVOOR DE SAMENWERKING MET DE PROVINCIE NOORD BRABANT EN HET RIJK NODIG IS, DIE LANGERE VOORBEREIDINGSTIJD VERGEN. OOK WORDT BIJ DE UITWERKING ZOVEEL MOGELIJK AANGESLOTEN BIJ GEBIEDSONTWIKKELINGEN EN WORDT DAARMEE DE LINK GELEGD MET HET TILBURGSE MEERJAREN INVERSTERINGSPROGRAMMA (T-MIP). DIT GELDT ZEKER VOOR DE MIDDELLANGE EN LANGE TERMIJN PROJECTEN.

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

31

4.1

KORTE TERMIJN <2025

Buitenring en Ringbanen Op kortere termijn zijn ten aanzien van de Buitenring en de Ringbanen infrastructureel nog weinig mogelijkheden. Wel kan de bewegwijzering worden aangepast om zo verkeersstromen meer via de Noordoosttangent te leiden en kunnen verkeersregelingen worden in plaats van via de Ringbaan West. Ook kan het verkeer naar de Ringbaan West meer worden gedoseerd en de Hasseltrotonde worden geoptimaliseerd met een bypass.

Uitwerking fase 1 korte termijn: buitenring en ringbanen

32

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

Binnenstad In de binnenstad is het al wel mogelijk snel in te zetten op verluwing. Dit kan door de Cityring in zijn geheel 30 km/h te maken. Op de zuidelijke Cityring kan uitvoering worden gegeven aan het Stadsforum op basis van een enkele doorgaande rijstrook. Dit kan indien de doorgaande verkeersstroom op de oostelijke Cityring wordt onderbroken met een knip. Hiervoor zijn verschillende opties: bij de aansluiting op de Spoorlaan, ter hoogte van de Heuvel of bij het Piusplein. Daarnaast kan het hiervoor ook nodig zijn dar de Noordhoekring weer in twee richtingen toegankelijk wordt. Ook kan het nodig zijn als extra verluwing van de cityring om de verkeersstroom vanaf de Piushaven via de Koopvaardijstraat richting Paleisring onmogelijk te maken door een verplichte linksaf beweging in te voeren. Dit moet allemaal nader uitgewerkt worden in relatie tot de bereikbaarheid van de parkeergarages, het openbaar vervoer en de bevoorrading. Ook de herinrichting van de Besterd tot aantrekkelijke winkelstraat kan voor 2024 worden uitgevoerd. Uitwerking fase 1 korte termijn: binnenstad

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

33

4.2

MIDDELLANGE TERMIJN 2025-2035

Buitenring en Ringbanen De Noordoosttangent kan in deze periode worden versneld tot 100 km/h-weg. Ook de doorstroming en snelheid op de Baron van Voorst tot Voorstweg en de aansluitende wegen kan in deze periode worden verbeterd. Ook zal hierbij aansluiting gezocht worden bij de (mogelijke) ontwikkeling van station Berkel-Enschot. Het grootste knelpunt op de Ringbaan Oost, de bajonet met de Boscheweg en de spoorwegkruising worden heringericht en meer op het doorgaande noord-zuidverkeer ingericht. Ook de oversteekbaarheid van de Ringbaan Zuid nabij Stappegoor willen we in deze periode verbeteren. Ook kan de snelheid op ringbaan zuid worden verlaagd. Binnenstad De Spoorlaan en Burgemeester Brokxlaan worden in deze periode op hun nieuwe functie aangepast. Gekoppeld hieraan krijgt in combinatie met de gebiedsontwikkeling van de Kennisas XXL ook de herinrichting van de Hart van Brabantlaan/ Cobbenhagenweg vorm. Het hele gebied binnen de Ringbanen wordt uitgevoerd als 30 km/h gebied. Gekoppeld hieraan wordt ook de Korvelseweg ingericht tot aantrekkelijke winkelstraat. 34

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

Uitwerking fase 2 middellange termijn

4.3

LANGE TERMIJN >2035

Buitenring en Ringbanen Op deze termijn zijn de grotere bouwprojecten voorzien. Het gaat dan om de ombouw van het knooppunt Noord (knoop Midden Brabantweg met de N260) zodanig dat de route via de Midden Brabantweg (N261) – Noordoosttangent (N260) de doorgaande richting wordt. Ook op Noordoosttangent zelf wordt omgebouwd tot autoweg. Ook aan de zuidkant wordt de aansluiting op de A58 bij het knooppunt De Laar omgebouwd zodanig dat de richting van de Baroniebaan de hoofdrichting wordt en de Ringbaan West ondergeschikt wordt aangesloten. Ook in deze periode kan de Ringbaan West meer tot stadsboulevard worden omgebouwd. Nader onderzocht moet worden of daar nog aanvullende netwerkingrepen voor nodig zijn. Een belangrijke keuze dit gemaakt moet worden welke assen de functie van de Ringbaan-West overnemen, wat daarvoor nodig en wat de impact daarvan is op de stad en op de directe omgeving.

Uitwerking fase 3 lange termijn

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

35

5 36

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

UITWERKINGSAGENDA DE UITVOERING VAN DE NETWERKANALYSE VOORZIET IN EEN DRIETAL WERKAGENDA’S. HIERVOOR MOET NOG EEN EN ANDER WORDEN UITGEZOCHT EN UITGEWERKT. DAAROM IS VOOR DE PERIODE 2021-2025 EEN UITWERKINGSAGENDA OPGESTELD.

UITWERKINGSAGENDA 2021

UITWERKINGSAGENDA 2022-2025

◊

Op basis van de Netwerkanalyse wordt het overleg met de (regionale) partners voortgezet en op onderdelen geïntensiveerd.

◊

◊

Vanwege de complexiteit in de uitvoering wordt het onderzoek naar de inrichting ‘Spoorknoop Ringbaan Oost’ opgestart.

Opstarten monitoringsprogramma ‘uitwijken door woonwijken’ gericht op het voorkomen van uitwijkende verkeersstromen door de wijken en benoemen van eventueel aanvullende circulatiemaatregelen. Dit doen we samen met de binnenstad en wijkraden.

◊

Ontwerpstudie stadsboulevard Ringbaan West, inclusief eventueel aanvullende netwerkmaatregelen.

◊

Opstarten van gesprekken met partners en ontwerpstudies voor de knopen N261/ Noordoosttangent en Laar/ Baroniebaan/ Ringbaan West.

◊

De tactische uitwerking van het verkeerscirculatieplan Binnenstad als onderdeel van de Binnenstadsagenda wordt nader uitgewerkt waarin een aantal onderdelen in samenhang worden gebracht en nader uitgewerkt: ◊ de wijze van onderbreken van de doorgaande verkeersstroom op de Oostelijke Cityring ◊ de circulatie op de Noordhoekring ◊ de circulatie op de Spoorlaan/ Burg. Brokxlaan ◊ het rechtsafverbod op de Koopvaardijstraat ◊ de inrichting van de Hart van Brabantlaan Deze resultaten worden meegenomen integrale ontwerpstudies: ◊ Integrale ontwerpstudie inrichting Oostflank; ◊ Integrale ontwerpstudie inrichting Kennisas XXL, uitwerking onderdeel mobiliteit ◊ Meekoppelkansen MeerjarenPlan en TMIP inregelen en benutten

NETWERKANALYSE TILBURG 2040

37

Foto: Freddie de Roeck

Den Haag

Amsterdam

Anna van Buerenplein 46 2595 DA Den Haag T +31(0)570 666 222

De Ruyterkade 143 1011 AC Amsterdam T +31(0)20 420 92 17

Eindhoven

Deventer

Emmasingel 15 5611 AZ Eindhoven T +31(0)40 235 25 01

Snipperlingsdijk 4 7417 BJ Deventer T +31 (0)570 666 222 Postbus 161 7400 AD Deventer

Leeuwarden F. Haverschmidtwei 2 8914 BC Leeuwarden T +31(0)58 253 44 46

www.goudappel.nl

38

NETWERKANALYSE TILBURG 2040