02 01 Startnotitie Cultuurplan Tilburg 2025-2028

Startnotitie

Naam project

Cultuurplan Tilburg 2025-2028 - beleidsnota

Bestuurlijk opdrachtgever

Marcelle Hendrickx

Ambtelijk opdrachtgever

Louis Teunissen

Opdrachtnemer

Teun van Irsel

Aanleiding

In vervolg op het Cultuurplan Tilburg 2021-2024; Cultuur raakt ons, wordt een beleidsnota opgesteld voor het cultuurbeleid van de gemeente Tilburg in de periode 2025-2028. Deze startnotitie is de eerste stap op weg naar de nieuwe beleidsnota cultuur, ook wel het nieuwe Cultuurplan. Naast het huidige Cultuurplan is het akkoord Meer voor elkaar, Akkoord gemeente Tilburg 2022 – 2026 relevant voor ons cultuurbeleid. In Meer voor elkaar, Akkoord gemeente Tilburg 2022 – 2026 schrijven wij: Kunst en cultuur hebben een grote intrinsieke, sociale en economische waarde. Daarom willen we Tilburg als #stadvanmakers verder versterken en uitbouwen naar een #stadvoormakers. Met ruimte voor talent, vernieuwing, experiment en actualiteit. Met nieuw cultureel elan en zelfverzekerdheid zetten we Tilburg nationaal en internationaal steviger op de kaart. […]De komende jaren geven we een structurele impuls om kunst en cultuur sterker te verbinden met de sociale basis. Dit doen we door het aantal cultuurcoaches in het onderwijs uit te breiden en extra te investeren in initiatieven die bijdragen aan gezondheid en welzijn […]. Daarnaast investeren we in het makersklimaat door het aantal fysieke broedplaatsen, atelier- en oefenruimtes te vergroten.1 Om deze doelstellingen te behalen is een nieuw Cultuurplan noodzakelijk.

Het Cultuurplan valt onder het programma Vitale Stad en de kadernota Economie, Cultuur en Evenementen (2021). Deze staat in verbinding met een aantal andere kadernota’s. In samenhang met de kadernota ‘Ruimte voor wonen, werken en mobiliteit’ worden de contouren beschreven van de integrale aanpak naar een belevingsvolle binnenstad […]Ook is deze kadernota complementair aan de nota’s ‘Stimuleren van persoonlijke ontwikkeling’.2 Tilburg maakt onderdeel uit van BrabantStad, het samenwerkingsverband van de provincie, Breda, Eindhoven, Helmond, 's-Hertogenbosch en Tilburg. Samen met onze BrabantStad-partners werken we aan positionering van stad en regio binnen (inter)nationale context. Dat doen we onder andere middels een gezamenlijk werkplan Regioprofiel Brabantstad Cultuur, Brabant Maakt het 2021 – 2024 en een afgestemde subsidieregeling Professionele Kunsten. Beide zijn recent geëvalueerd en worden op basis van deze evaluaties momenteel herzien.

1 2

Meer voor elkaar, Akkoord gemeente Tilburg 2022 – 2026 p. 42 Kadernota Economie, cultuur en evenementen p.3 1

Startnotitie

De evaluatie van het huidige het Cultuurplan Tilburg 2021-2024; Cultuur raakt ons vindt parallel aan het schrijven van het nieuwe Cultuurplan plaats. Dit is om een aantal reden noodzakelijk: Om het huidige en het nieuwe Cultuurplan en de bijbehorende (subsidie) instrumenten goed op elkaar aan te laten sluiten is het noodzakelijk om nu met het opstellen van het nieuwe Cultuurplan te starten zoals blijkt uit de procedure planvorming op pagina 6 e.v. van deze startnotitie. Evalueren van het huidige Cultuurplan doen we samen met de stad en onze culturele partners middels stadsgesprekken. Tijdens deze gesprekken halen we meteen input op voor het nieuwe Cultuurplan. Door de impact van Corona heeft de focus de afgelopen jaren vooral gelegen op het ondersteunen van het culturele veld. Hierdoor zijn een aantal doelstellingen zoals die op het gebied van publieksbereik en internationalisering niet gehaald. Een losse evaluatie is hierdoor niet zinvol. Door evaluatie en nieuwe planvorming integraal te benaderen kunnen we de niet gehaalde doelstellingen samen met de stad en onze culturele partners heroverwegen.

Resultaat

De beleidsnota Cultuurplan Tilburg 2025-2028 (werktitel) bestaat uit: 1. Een evaluatie van de huidige beleidsnota. 2. De visie op, uitgangspunten, doelstellingen en het financieel kader voor het culturele profiel van Tilburg in 2025-2028, en 3. een bijgestelde subsidiesystematiek met daarin een afgestemde subsidieregeling in BrabantStad-verband.

Beoogd effect

Het beoogde effect van de kadernota Cultuurplan Tilburg 2025-2028: 1. Het nieuwe Cultuurplan zet in op continuïteit en versterking van de kwaliteit van het cultureel aanbod voor een aantal jaren; 2. Via beleid het profiel #stadvanmakers versterken en verder bouwen naar een #stadvoormakers; 3. Deelname aan kunst en cultuur stimuleren en cultuur sterker verbinden aan de sociale basis; 4. Een nieuwe verantwoordingssystematiek realiseren die meer inzicht verschaft in de impact van het beleid.

Aanpak

In deze startnotitie komen achtereenvolgens aan de orde: de uitgangspunten voor het Cultuurplan Tilburg 2025-2028, participatief evaluatieproces en nieuwe beleidsaccenten, het instrumentarium overwegingen bij de financiën en de kaderstellende rol van de gemeenteraad. De uitgangspunten Bij cultuurbeleid gaat het erom vanuit welke visie wordt gewerkt aan de versterking en de ontwikkeling van het culturele profiel 2025-2028.

2

Startnotitie

Bij het vormen van deze visie hanteren we in ieder geval de volgende basisprincipes: • Kunst en cultuur dragen bij aan een vitale, inclusieve en duurzame stad en genereren impact voor de inwoners, en waarde voor het vestigings- en sociale klimaat in de stad. Zo draagt cultuur bij aan een Tilburg dat groeit bloeit en bruist. • Het culturele profiel omvat zowel professionele als amateurkunsten; • Voortzetting van het uitgangspunt dat Tilburg bij uitstek een stad van makers is; • Tilburg biedt ruimte voor experiment en ontwikkeling. Zowel voor de gevestigde als de startende maker. • Deelname aan cultuur, zowel actief als passief, is van wezenlijk belang voor alle inwoners van de gemeente Tilburg; • Kunst en cultuur wordt niet alleen getoond op podia en musea of openbare ruimte, maar ook ingezet ten behoeve van sociale vraagstukken. Denk aan kunst en gezondheid of kunst tegen eenzaamheid; • De omvang (grootte) van de stad houdt in dat in beginsel ruimte is voor alle kunst- en culturele disciplines (muziek, dans, theater, beeldende kunst, audiovisuele kunsten, urban cultuur zoals hiphop, spoken word en graffiti, letteren, architectuur, gaming en media). • (Immaterieel) erfgoed is een vanzelfsprekende culturele waarde; • Tilburg profileert en ontwikkelt zich (inter)nationaal met kunst en cultuur.

Participatief evaluatieproces en nieuwe beleidsaccenten Tijdens de uitvoering van het huidige beleidsplan is het cultureel speelveld ingrijpend veranderd. De gevolgen van de Coronacrisis zijn nog steeds voelbaar en de inflatie stelt makers, instellingen en publiek voor nieuwe uitdagingen. Daarom is het nodig om input te krijgen van 'de stad'3 en de raad. Het evalueren van het huidige beleid en ophalen van input voor nieuwe beleidsaccenten gebeurt middels een participatief proces met alle belanghebbende. Hieronder geven we per groep aan op welke manier dit proces vorm gegeven wordt. Onze culturele partners Cultuurbeleid maken we samen met het culturele veld. Daarom vragen we onze culturele partners naar hun blik op de toekomst. Welke kansen en bedreigingen zien zij? Welke rol zien ze voor zichzelf? En welke rol zien ze voor de gemeente bij het verzilveren van kansen en het matigen van bedreigingen? Dit doen we door een continue dialoog met verschillende stakeholders te organiseren. Tijdens deze gesprekken nodigen we uitdrukkelijk ook partijen uit met wie we geen subsidierelatie hebben. De gesprekken zullen onder andere gericht zijn op: Kwantitatieve en kwalitatieve evaluatie van het huidige beleid met aandacht voor de impact van Corona.

Kwantitatieve evaluatie vindt plaats op basis van de indicatoren die genoemd zijn in de kadernota Economie, Cultuur en Evenementen; Nieuwe input op het terrein van cultuurstimulering en eventuele aanvullende beleidsaccenten. Wat ontbreekt in het huidige

3

Wat is ‘de stad’? Wanneer zijn wij tevreden in raadpleging van de stad? Naar onze overtuiging gaat het daarbij in ieder geval om de volgende partijen en vertegenwoordigers die Tilburg rijk is: bedrijven, culturele instellingen, makers, onderwijs, bedrijven, publiek. 3

Startnotitie

Cultuurplan, maar behoeft in de komende periode juist (extra) aandacht? De Inwoners Het culturele veld is verantwoordelijk voor de productie en programmering/ vertoning van cultureel aanbod. Omdat wij hechten aan cultureel aanbod voor alle inwoners vinden we het wel van belang om te toetsen wat de inwoners van het cultureel aanbod vinden en of er groepen inwoners zijn die op dit moment niet bediend worden. Dat onderzoeken we door: Het onderdeel cultuur in de inwonersenquête; Een recent georganiseerde onderzoeksgroep waarin 115 inwoners hun mening hebben gegeven over het cultuuraanbod en suggesties hebben gedaan voor verbeteringen in het aanbod. De raad We stellen voor om aan de voorkant van het traject naar een nieuw Cultuurplan middels een bijeenkomst input van de raad op te halen, zodat tegemoet kan worden gekomen aan beleidsaccenten die breed in de raad leven.

Ook houden we rekening met (inter)nationale (beleids)ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld: • Verdere implementatie van de verschillende codes (Diversiteit & Inclusie, de Governance Code Cultuur en de Fair Practice Code); • Recente adviezen van de Raad voor Cultuur aangaande grensoverschrijdend gedrag in de sector en digitalisering van de sector; • De aanvraagprocedure voor landelijke basisinstellingen en meerjarige financiering middels de cultuurfondsen; • In lijn met de kamerbrief Toekomst culturele basisinfrastructuur d.d. 20 oktober 2022. hebben we uitdrukkelijk aandacht voor het bieden van “rust en ruimte om nieuwe werkpraktijken te ontwikkelen en uitgestelde plannen na de coronacrisis alsnog uit te voeren.” Zonder hierbij de noodzaak van nieuwe initiatieven uit het oog te verliezen. Vanwege de impact die de coronamaatregelen hebben gehad op zowel de sector als het uitvoerend vermogen van ons als gemeente zullen we het aantal nieuwe beleidsdoelen voor de komende periode beperken. We zetten in ieder geval in op: • Rust en ruimte voor de sector; • Deelname aan kunst en cultuur stimuleren en cultuur sterker verbinden aan de sociale basis; • De beweging van #stadvanmakers naar #stadvoormakers; • Een groeiende regionale rol voor makers en instellingen.

4

Startnotitie

Instrumentarium We hebben een aantal complementaire subsidie-instrumenten waarmee we ons cultuurbeleid ondersteunen: • We zetten het principe van vierjarige subsidie aan te benoemen basisvoorzieningen4 voort. We bezien opnieuw welke daarvoor in aanmerking komen en gaan na of uitbreiding al dan niet nodig is; • Een afgestemde subsidieregeling in BrabantStad-verband voor een deel van onze subsidies die aansluiten op die van het Rijk en de Rijkscultuurfondsen. Zo maken we cofinanciering mogelijk; • Het Makersfonds is een laagdrempelig snelloket om makers te ondersteunen bij het realiseren van een cultureel project. Dit fonds heeft zich in de afgelopen jaren bewezen en is ondertussen een structureel onderdeel geworden van ons cultuurbeleid; • Subsidie voor (immaterieel) erfgoed als onderdeel van de Erfgoedvisie; • Subsidies vanuit de nieuwe Specifieke Uitkering Impuls Jongerencultuur voor culturele activiteiten voor en door jongeren vanuit het Rijk; • Subsidies voor amateurkunst via Art-fact; • Subsidie voor culturele activiteiten in De Reeshof; • Naast de cultuurbudgetten zijn er substantiële bijdragen uit het evenementenbudget van Economie & Arbeidsmarkt aan culturele evenementen en festivals. Communicatie Tijdens de uitvoering van dit project zullen we de gemeenteraad tussentijds informeren over de uitkomsten van stadsgesprekken en de algehele voortgang van het traject.

De stad wordt betrokken en geïnformeerd middels het beschreven participatieproces dat bestaat uit: Stadsgesprekken met het culturele veld De inwonersenquête Onderzoeksgroep met inwoners Nadat besluitvorming in de raad heeft plaatsgevonden, wordt het plan via onze cultuurnieuwsbrief en de website Stad van Makers gedeeld.

Overwegingen bij het financieel kader en juridische consequenties Een samenhangend Cultuurplan Tilburg 2025-2028 met de combinatie van basisvoorzieningen, een met BrabantStad afgestemde regeling, Kunstenaarsinitiatieven, het Makersfonds, incidentele kunstprojecten en de overige regelingen, vraagt mogelijk om herschikking van de voor cultuur gereserveerde middelen. Met het oog op zorgvuldigheid in de juridische besluitvorming, kan het nodig zijn om een overgangsregeling op te stellen in geval instellingen die nu ondersteuning van de gemeente krijgen dat in het nieuwe Cultuurplan niet meer of minder zouden ontvangen. Dit is naar onze overtuiging gerechtvaardigd, omdat Tilburg helder kiest voor zijn culturele hoofdstructuur en een samenhangend subsidieprogramma.

4

De huidige basisvoorzieningen zijn: Theaters Tilburg, Theater De Nieuwe Vorst, Paradox, 013, Het Zuidelijk Toneel, Factorium, Art-fact, Stichting Ateliers Tilburg, Natuurmuseum Brabant, het Textielmuseum en de Bibliotheek Midden-Brabant. 5

Startnotitie

Kaderstelling door de raad De gemeenteraad stelt de beleidsnota Cultuurplan Tilburg 2025-2028 vast. Daarom wordt de raad gevraagd in te stemmen met : De hierboven beschreven aanpak voor het Cultuurplan Tilburg 2025-2028, de gesprekken met de stad en overwegingen bij het financieel kader; De uitgangspunten zoals verwoord in deze startnotitie.

Werkorganisatie Projectleider

Afdeling Sociaal Teun van Irsel

Betrokkenen intern

Afdelingen Sociaal, Planning & Control, Economie & Arbeidsmarkt, Ruimte.

Betrokkenen extern

culturele instellingen, bedrijven, onderwijsinstellingen, makers, bewoners, publiek, externe deskundigen

Termijnen van uitvoering Einddatum rapportage Procedure besluitvorming

Vanaf januari 2023 tot en met december 2023

3e kwartaal 2023: Cultuurplan Tilburg 2025-2028 - beleidsnota De procedure voor de besluitvorming over de startnotitie en de beleidsnota Cultuurplan 2025-2028 ziet er als volgt uit: 2022 november Startnotitie in concept bespreken met cultuurteam. december Startnotitie bespreken met wethouder en agenderen voor college. 2023 10 januari Startnotitie naar College (zelfde week naar de raadsgriffie). 23 januari Informatie/debat over startnotitie in de raad. 6 februari Startnotitie naar de raad. februari/ -maart Start werven adviescommissie. februari/ -april Organisatie Stadsgesprekken; Vragen om een vooruitblik bij basisinstellingen; Duidelijkheid over meerjarenregeling provincie en rijk. 6

Startnotitie

mei/ -juni Opbrengsten stadsgesprekken en vooruitblik basisinstellingen verwerken; Start schrijven Cultuurplan.

juni Financieel hoofdstuk uitwerken met PEC; Uitwerken subsidieregeling en traject; Conceptversie in het wethouders overleg. juli Conceptversie in college. september informatie/debat over het concept Cultuurplan in de raad; Definitief maken van Cultuurplan op basis van input van de raad. 2 oktober Cultuurplan ter vaststelling bij de raad. 6 november Openstellen regeling voor 2025-2028. november Eerste bijeenkomst adviescommissie. 2024 januari/ -maart Advisering over de aanvragen 2025-2028 door een externe adviescommissie; Indienen van beleidsplannen culturele basisvoorzieningen voor periode 2025-2028.

1 februari Sluiten indientermijn regeling 2025-2028. juli Collegebesluit over de beleidsplannen van de basisvoorzieningen cultuur; Collegebesluit over de subsidieregeling 2025-2028. september Beschikkingen aan basisvoorzieningen cultuur en de aanvragers binnen de regeling 2025-2028.

7