01 Raadsvoorstel zienswijze begrotingen en Jaarrekening OMWB

raad 2023_1424 definitief.docx

1

Raadsvoorstel Jaarrekening 2022 en zienswijzen op Ontwerpbegroting 2024 en Ontwerp-1e Begrotingswijziging 2023 Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant Aanleiding Op 9 februari jl. heeft de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) de Kaderbrief 2024 aangeboden aan haar deelnemers. In deze Kaderbrief zijn de financiële en beleidsmatige kaders voor het begrotingsjaar 2024 vastgesteld. Deze is op 14 maart ter informatie behandeld in het college en direct daarna met een raadsbrief aangeboden aan de raad. De inhoud van deze Kaderbrief is nader uitgewerkt in de voorliggende Ontwerpbegroting 2024 incl. Meerjarenraming 2025-2027, hierna genoemd Ontwerpbegroting 2024. In de aanbiedingsbrief bij de Kaderbrief 2024 is aangegeven dat er een ongekend hoge inflatie is die direct ingrijpende gevolgen heeft voor de Begroting 2023. Deze zijn opgenomen in de Ontwerp- 1e Begrotingswijziging 2023 OMWB, hierna genoemd 1e Begrotingswijziging 2023. Omdat deze direct financiële gevolgen hebben voor de deelnemers is deze ook opgenomen in deze nota. De OMWB heeft zowel de 1e Begrotingswijziging 2023 als de Ontwerpbegroting 2024 aangeboden aan haar deelnemers voor zienswijzen. Na ontvangst en verwerking van de zienswijzen van de deelnemers op deze stukken zal zij deze ter vaststelling aanbieden aan het Algemeen Bestuur (AB).

De zienswijzen op de Ontwerpbegroting 2024 en de 1e Begrotingswijziging 2023 van de gemeente Tilburg wordt met deze nota bepaald. Tevens is bij deze nota de Jaarrekening 2022 gevoegd waarbij de accountant van de OMWB een goedkeurende controleverklaring zal verstrekken.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader De Gemeenschappelijke Regeling (GR) van de OMWB bestaat uit 25 deelnemende gemeenten en de provincie Noord-Brabant. De raden van deze gemeenten en de provinciale staten krijgen de mogelijkheid binnen 12 weken hun zienswijzen op de Ontwerpbegroting kenbaar te maken. In de aanbiedingsbrief Ontwerpbegroting 2023 heeft de OMWB haar deelnemers verzocht om uiterlijk 4 juli a.s. de zienswijzen kenbaar te maken. Na verwerking hiervan worden de 1e Begrotingswijziging 2023 én de Begroting 2024 ter vaststelling aangeboden aan het Algemeen Bestuur; deze vergadering is gepland op 6 september 2023. De OMWB voldoet met het toezenden van deze stukken aan de wettelijke verplichting inzake de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen. Met de Jaarrekening 2022 legt de OMWB aan alle deelnemers verantwoording af over het gevoerde beleid. Voor de bijdrage OMWB zijn in de programmabegroting van de gemeente Tilburg meerjarig budgetten opgenomen.

Voorstel 1. 2.

3.

Geen gebruik maken van de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen op de Ontwerp-1e Begrotingswijziging 2023 OMWB; Vaststellen van de volgende zienswijze met betrekking tot de Ontwerpbegroting 2024 incl. Meerjarenraming 2025-2027 OMWB en het bestuur van de OMWB verzoeken hieraan gevolg te geven: De onttrekking voor de omzetting van inrichting naar milieubelastende activiteiten terug op te nemen in de Begroting 2024 zodat deze voorbereiding voor de Omgevingswet is geborgd in de financiën van de deelnemers. Kennis nemen van de Jaarrekening 2022 OMWB.

Argumenten 1.1. De Ontwerp- 1e Begrotingswijziging 2023 is sluitend.

raad 2023_1424 definitief.docx

2

Met de wijzigingen in de 1e Begrotingswijziging 2023 is de begroting voor de OMWB weer sluitend en robuust. De baten en lasten hebben een omvang van ongeveer € 42 mln., € 6 mln. hoger dan de oorspronkelijke begroting. In de onderstaande argumenten wordt aangegeven wat daar de oorzaak van is. 1.2. De inflatie historisch gezien erg hoog. De prijsontwikkeling in Nederland is sinds 2022 ontzettend gestegen. In de oorspronkelijke Begroting 2023 is rekening gehouden met de indexaties vanuit de september-circulaire 2021 én de effecten volgend uit de cao Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (SGO) 2021-2022. De werkelijke effecten tot op heden zijn vele procenten meer. De historisch hoge inflatie komt tot uitdrukking in het drastisch verhoogde uurtarief, dit uurtarief ligt overigens in lijn met de overige Omgevingsdiensten in Brabant. Het is de laagste van de 3 Omgevingsdiensten. 1.3. Een realistisch voorcalculatorisch uurtarief is opgenomen. Sinds de start van de OMWB in 2013 is een basis gemaakt met het berekenen van een voorcalculatorisch uurtarief. In de begrotingen tot nu is steeds voortgeborduurd op dit tarief door daarop de indexaties toe te passen. In de eindafrekening wordt afgerekend met het daadwerkelijke uurtarief (nacalculatorisch). In de loop der jaren zijn deze steeds meer uit elkaar gaan lopen én is het voorcalculatorisch tarief niet meer reëel.

Voor de 1e Begrotingswijziging 2023 is uitgegaan van het nacalculatorisch tarief 2022 opgehoogd met o.a. caoontwikkelingen én de indexaties uit de Macro Economische Verkenningen (MEV) 2023. In de aanbiedingsbrief op de Kaderbrief 2024 is aangegeven dat deze ontwikkelingen ook zouden worden toegepast in 2023. Dit is niet de formeel correcte weg, maar dit voorkomt dat deelnemers onvoorzien veel bij moeten betalen over dit begrotingsjaar. Ook voorkomt deze bijstelling dat de OMWB in 2023 in liquiditeitsproblemen raakt. 1.4. Werkelijke bedragen Werkprogramma per deelnemer zijn opgenomen in de 1e Begrotingswijziging. Op basis van de oorspronkelijke Begroting 2023 en de wensen van de individuele deelnemer is per deelnemer een Werkprogramma 2023 gemaakt. Het Werkprogramma 2023 Tilburg OMWB is op 20 december 2022 vastgesteld door het college en ter informatie verzonden naar de raad. Ons Werkprogramma sluit direct aan op de oorspronkelijke Begroting 2023, er zijn geen extra middelen opgenomen. De overige deelnemers hebben diverse wijzigingen aangebracht in hun werkprogramma’s, totale omvang ongeveer € 1 mln. 1.5. Door alle wijzigingen is de structurele bijdrage voor Tilburg toegenomen. Door de diverse wijzigingen is het noodzakelijk dat Tilburg haar bijdrage aan de OMWB structureel verhoogt van € 2,9 mln. naar € 3,2 mln. Voor 2023 betreft dit € 288.918,- extra bijdrage.

Dit betreft nominale prijsverhogingen en worden derhalve betaald uit de algemene middelen van de gemeente Tilburg, zie hiervoor ook de financiële paragraaf. Tilburg voldoet daarmee aan de Midden- en West-Brabantnorm zoals afgesproken met de deelnemers in de OMWB. 2.1. De Ontwerpbegroting 2024 incl. Meerjarenraming 2025-2027 is sluitend. De OMWB legt een robuuste Ontwerpbegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027 voor, deze zijn meerjarig financieel sluitend. De baten en lasten hebben een omvang van ongeveer € 42 mln. Met deze sluitende begroting wordt voldaan aan één van de belangrijkste toetsingskaders van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK), de financieel toezichthouder. De Ontwerpbegroting 2024 is in lijn met de in januari 2023 door de OMWB aan de deelnemers toegezonden Beleidsmatige en Financiële kaders 2024 (Kaderbrief 2024) en voldoet aan de eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). 2.2. De deelnemersbijdrage moet worden verhoogd voor een adequate uitvoering van de taken onder de Omgevingswet. De deelnemersbijdragen van alle deelnemers zijn gewijzigd omdat de kosten voor omzetting van inrichtingen naar milieubelastende activiteiten (MBA’s) uit de werkprogramma’s is gehaald. Dit omdat het een incidentele toevoeging was bij diverse deelnemers, in tegenstelling tot Tilburg. Wij hadden deze ruimte binnen ons programma gevonden.

Deze incidentele toevoeging moet geborgd worden tot de omzetting volledig is, dit zal enkele jaren duren. De omzettingswerkzaamheden zijn echter noodzakelijk voor een adequate uitvoering van

raad 2023_1424 definitief.docx

3

de Vergunningverlening-, Toezicht- en Handhavingstaken (VTH) milieu onder de Omgevingswet die de OMWB voor haar deelnemers uitvoert. In 2023 zijn daar voor het eerst bedragen voor opgenomen in de werkprogramma’s als voorbereiding richting de Omgevingswet. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is deze omzetting nodig voor elke inrichting waarvoor de OMWB VTH-werkzaamheden uitvoert. Voor Tilburg is deze bijdrage zeker de komende jaren nog nodig. De kosten hiervoor bedragen € 143k per jaar. Om de continuïteit te garanderen is het noodzakelijk om deze middelen op te nemen in de Ontwerpbegroting 2024 van de OMWB. Deze middelen zijn reeds structureel voorzien in onze Programmabegroting. 2.3. De deelnemersbijdrage 2024 voor de gemeente Tilburg bedraagt € 3,1 mln. en moet opgehoogd worden naar € 3,25 mln. In de Ontwerpbegroting 2024 zijn de bedragen vanuit de werkprogramma’s 2023 geïndexeerd met de cijfers uit de MEV zoals opgenomen in de septembercirculaire in 2022. Vanwege autonome ontwikkelingen stijgt de bijdrage structureel met € 61.252,-. Hiervoor wordt bij de programmabegroting 2024 een structurele herijking worden opgenomen.. De deelnemersbijdrage Tilburg is verlaagd, dit is gezien de komst van de Omgevingswet niet gewenst. Zie argument 2.2.

Met inachtneming van de extra kosten voor de omzetting van inrichtingen naar MBA’s komt de deelnemersbijdrage voor Tilburg uit op € 3.249.354,-. 2.4. Optimaliseren van de dienst / kosteneffectiviteit zorgt voor een kleine besparing in de begroting. De OMWB heeft, in opdracht van haar deelnemers, een kosteneffectiviteitsonderzoek laten uitvoeren (‘Van goed naar beter’). In de begrotingen 2022 en 2023 is naar aanleiding hiervan netto € 678.000,- aan bezuinigingen ingeboekt. In deze begroting is de laatste besparing vanuit dit traject ingeboekt à € 4 ton. Dit is een besparing vanuit projecten die zijn opgestart in 2022. De totale netto besparingen komen structureel uit op € 1,5 mln. per jaar, De totale besparingen zijn 1,7 mln. samen met een structurele investering van € 2 ton per jaar is de netto besparing structureel € 1,5 mln. De besparende maatregelen zijn uitgewerkt in het faseplan ‘Van goed naar Beter’. De OMWB verwacht in de periode tot 2025 in totaal structureel € 1,5 mln. te kunnen besparen door efficiency maatregelen door te voeren. Dit vereist een inzet van zowel de OMWB als haar deelnemers. In de fase voor 2024 wordt voor sommige onderdelen de inzet van de deelnemers cruciaal, dit uit zich dan ook in de risico’s waar dit project in op is genomen.

Individuele deelnemers kunnen bezuinigingen opnemen in programmaonderdeel 2 van het werkprogramma, dit moet wel tijdig aangekondigd worden. Voor Tilburg bevat dit programmaonderdeel grotendeels wettelijke taken die we ook bij de OMWB hebben belegd (o.a. toezicht op bedrijven die niet zijn opgenomen in het basistakenpakket, vergunningverlening bodem en energiecontroles in het kader van de Label C verplichting voor kantoorgebouwen). Verder is via dit programmaonderdeel de benodigde specialistische inzet opgenomen voor volledige uitvoering van de wettelijk verplichte taken, zoals bijvoorbeeld geluid- en luchtonderzoeken naar aanleiding van klachten en hinder en de toetsing van stikstofberekeningen. Voor 2024 verwacht Tilburg niet minder in te brengen. 2.5. De weerstandsratio is gestegen. De weerstandsratio van de OMWB is gestegen van 1,01 naar 1,10 en valt daarmee iets ruimer binnen het vastgestelde niveau zoals ook is opgenomen in de Kaderbrief 2024 (tussen 1,0 en 1,4). De stijging van de weerstandsratio is een gevolg van het opnemen van het positieve resultaat uit de Jaarrekening 2021 (ad. € 164.000,-) in de Algemene Reserve ter dekking van de risico’s en bevordering van de weerstandsratio. 3.1. Het boekjaar 2022 is met een positief resultaat afgesloten.

De OMWB sluit wederom het boekjaar af met een positief resultaat, hoger dan verwacht ten tijde van de 2e Bestuursrapportage 2022 (verwacht positief resultaat tussen de € 250.000,- en € 500.000,-). Over 2022 bedraagt het positieve resultaat € 583.000,-. Op een omzet van € 35,6 mln. bedraagt het resultaat 1,6% van de gerealiseerde omzet.

raad 2023_1424 definitief.docx

4

Dit komt voor een groot deel door incidentele opbrengsten maar ook is het 4 e kwartaal uiterst productief geweest. Verder is ook bespaard op de reiskosten door de nieuwe balans van thuiswerken en fysiek op kantoor werken, dit heeft wel tot gevolg dat ook thuiswerkkosten zijn toegenomen. Bij de vaststelling van de Jaarrekening 2022 wordt aan het AB altijd een voorstel gedaan voor de bestemming van het jaarresultaat. Naar verwachting wordt dit keer het voorstel gedaan om uit te keren aan de deelnemers, dit omdat het weerstandsvermogen nu voldoende is. De teruggave wordt bepaald op basis van de regels zoals opgenomen in de Gemeenschappelijke Regeling OMWB, voor Tilburg verwachten wij hierdoor een teruggave van € 49.386,-, dit wordt als incidenteel voordeel gemeld bij de Tussenrapportage 2023 van de gemeente Tilburg. 3.2. Een goedkeurende controleverklaring zal worden verstrekt door de accountant. In het accountantsverslag heeft Astrium (accountant OMWB) opgenomen dat zij een goedkeurende controleverklaring zullen verstrekken aan de OMWB. 3.3. Werkprogramma 2022 is ondanks krapte op de markt ver uitgevoerd. De OMWB heeft het Werkprogramma 2022 Tilburg inhoudelijk ver uitgevoerd. Aantal toezichtsdossiers zijn door krapte in de arbeidsmarkt blijven liggen, deze zijn in 2023 reeds opgepakt.

Verder zijn meer werkzaamheden uitgevoerd voor de vergunningverlening Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en de Wet bodembescherming. De verantwoording over de door de OMWB verrichte werkzaamheden zijn opgenomen in de Termijnrapportage 2022 Tilburg OMWB. Daarnaast zijn de werkzaamheden in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht ook compact opgenomen in het VTH-jaarverslag 2022 van de gemeente Tilburg. Deze stukken zijn eerder aangeboden aan het college en de raad. De financiële afwijking bedraagt ongeveer 3%, dat is minimaal. De gemeente Tilburg heeft begin 2023 voor de niet-gerealiseerde productie in 2022 een bedrag van € 90.096,ontvangen. Dit bedrag wordt in Tussenrapportage 2023 als financieel voordeel worden gemeld.

Risico’s Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. De invoering van de wet betekent een ingrijpende verandering voor de taakuitvoering van de OMWB. Ondanks gedegen voorbereidingen is de exacte impact van de invoering, ook financieel, nog onvoldoende duidelijk. Door adviesbureaus afgegeven voorzichtige ramingen tonen een kostenverhogend effect van circa 10% voor de basistaken milieu. Als dit risico zich voordoet is er direct een financieel gevolg voor de gemeente Tilburg.

Kosten en dekking De 1e Begrotingswijziging 2023 leidt op basis van autonome ontwikkelingen tot een structureel nadelig financieel effect voor de gemeente Tilburg van € 288.918,-. Dit wordt bij de Tussenrapportage 2023 als een herijking met een structureel nadeel van € 288.918,- gemeld. Op grond van de Ontwerpbegroting 2024 leiden de autonome ontwikkelingen tot een structurele stijging van de bijdrage aan de OMWB met € 61.252,- . Dit wordt structureel als herijking in de Begroting 2024 Tilburg verwerkt. De bijdrage aan de OMWB wordt in de gemeentelijke programmabegroting voor een bedrag van € 285.000,structureel afgedekt uit beschermingsmiddelen bodem die jaarlijks vanuit het rijk ontvangen worden. Ook dit jaar verwachten we bij de Meicirculaire van het Gemeentefonds weer een bijdrage van het Rijk. Er zijn bovendien afspraken met het rijk dat deze bijdrage structureel gecontinueerd gaat worden tot en met 2030. De Jaarrekening 2022 van de OMWB heeft 2 positieve effecten. Voor niet gerealiseerde productie van het werkprogramma 2022 heeft Tilburg € 90.096,- ontvangen. Dit leidt tot een even groot incidenteel voordeel dat wordt opgenomen bij de Tussenrapportage 2023.

raad 2023_1424 definitief.docx

5

Daarnaast zal OMWB voorstellen het voordelig resultaat uit de Jaarrekening van € 583.000,- terug te geven aan de deelnemers. Voor Tilburg betekent dit een incidenteel voordeel van € 49.386,-. Het bedrag wordt ook gemeld als incidenteel voordeel bij de Tussenrapportage 2023.

Vervolg De gemeenteraad wordt verzocht haar zienswijzen kenbaar te maken op de Ontwerp- 1e Begrotingswijziging 2023 én de Ontwerpbegroting 2024 incl. Meerjarenraming 2025-2027 OMWB. Vervolgens wordt het Algemeen Bestuur van de OMWB ter voorbereiding op de begrotingsbehandeling op de hoogte gesteld van alle zienswijzen. Met inachtneming van de ontvangen zienswijzen van alle deelnemers stelt het Algemeen Bestuur van de OMWB vervolgens de 1e Begrotingswijziging 2023 én de Begroting 2024 incl. Meerjarenraming 20252027 vast in haar vergadering van 6 september a.s. Vóór 15 september 2023 worden de begroting 2024 en de Begrotingswijziging 2023 vervolgens aan de minister van BZK gezonden. De Jaarrekening 2021 wordt vastgesteld in het AB van 19 april 2023. Deze dient uiterlijk 15 juli 2023 aan de minister aangeboden te worden.

Bijlagen - Ontwerp 1e Begrotingswijziging 2023 OMWB. - Ontwerpbegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027 OMWB en aanbiedingsbrief d.d. 11 april 2023. - Voorlopige jaarstukken 2022 OMWB.

Tilburg, 9 mei 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2023_1424 definitief.docx

6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1. 2.

3.

Geen gebruik te maken van de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen op de Ontwerp-1e Begrotingswijziging 2023 OMWB; De volgende zienswijze met betrekking tot de Ontwerpbegroting 2024 incl. Meerjarenraming 2025-2027 OMWB vast te stellen en het bestuur van de OMWB verzoeken hieraan gevolg te geven: De onttrekking voor de omzetting van inrichting naar milieubelastende activiteiten terug op te nemen in de Begroting 2024 zodat deze voorbereiding voor de Omgevingswet is geborgd in de financiën van de deelnemers. Kennis te nemen van de Jaarrekening 2022 OMWB.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 22 mei 2023.

de griffier,

voorzitter,