01 Raadsvoorstel Verzamelverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2022

raad 2022_1295 definitief

1

Raadsvoorstel Vaststelling Verzamelverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2022 Aanleiding In 2017 is de Verzamelverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2017 vastgesteld. Er zijn een aantal wijzigingen in wetgeving, gemeentelijke beleid en een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (verder CRvB) die aanpassing van deze verordening noodzakelijk maken. Het gaat hierbij om de volgende belangrijke ontwikkelingen: De invoering van het beleidskader Tilburg investeert in Perspectief; De landelijke brede wens voor minder strenge regelgeving; De invoering van de wet Inburgering 2021 en de koppeling hiervan aan de Participatiewet; Wijziging van de individuele studietoeslag naar ‘studietoeslag’ en het verdwijnen van de verordening plicht; Een uitspraak van de CRvB over niet-uitkeringsgerechtigden. Deze ontwikkelingen lichten we hieronder nader toe. In de bijlage vindt u een artikelsgewijs overzicht van alle wijzingen aan de Verzamelverordening. De Verzamelverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2022 (verder Verzamelverordening) is zoals gebruikelijk voorbereid en afgestemd met de gemeenten in de regio Hart van Brabant. Daarnaast is de verordening op enkele punten aangepast aan de lokale situatie in de gemeente Tilburg.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader Het actualiseren van de Verzamelverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2017 op basis van recente en relevante ontwikkelingen. De volgende verordeningen in het kader van de Participatiewet zijn hierin opgenomen: a. Re-integratie (artikel 8a, eerste lid, onderdeel a, PW); b. Loonkostensubsidie (artikel 6, tweede lid, onderdeel a en b, PW); c. Beschut werk (artikel 8a, eerste lid, onderdeel e, PW); d. Participatieplaats (artikel 8a, eerste lid, onderdeel c en d, PW); e. Tegenprestatie (artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, PW); f. Afstemming (artikel 8, eerste lid, onderdeel a en d, PW); g. Bestrijden misbruik (artikel 8b, PW);

Voorstel 1. 2. 3. 4.

De Verzamelverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2022 vaststellen; De Verzamelverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2017 intrekken; De Verordening re-integratie arbeidsgehandicapten 1999 intrekken; De Indicatieverordening sociale werkvoorziening 1999 intrekken.

Argumenten Zoals aangegeven in de aanleiding is er een noodzaak om de Verzamelverordening aan te passen op basis van landelijke en lokale ontwikkelingen in wetgeving en beleid. Deze zijn meegenomen in de nu voorliggende Verzamelverordening. Tegelijkertijd heeft de wetgever nog grotere wijzigingen aangekondigd in de Portefeuillehouder: Wethouder Lahlah Behandelend ambtenaar: Werk en Inkomen, O. Rietveld

raad 2022_1295 definitief

2

Participatiewet in het Breed Offensief, waarvan invoering op 1 januari 2023 voorzien is. Hoewel we dit nu weten is het toch noodzakelijk om nu de Verzamelverordening aan te passen. De belangrijkste redenen voor – en aanpassingen aan de Verzamelverordening zijn: 1. -

-

-

-

2. -

-

-

3. -

-

De invoering van het beleidskader Tilburg investeert in Perspectief. Hoewel het beleidskader is ingegaan op 1 januari 2020 is de Verzamelverordening hierop nog niet aangepast. Reden hiervoor is dat de overgang naar klantregie voor alle bijstandsgerechtigden gefaseerd plaats vond. In 2022 krijgen de laatste bijstandsgerechtigden hun klantregisseur en hiermee ook een plan van aanpak met ondersteuning op maat. Onder het oude beleid en hiermee ook de ouder verordening boden we alleen ondersteuning naar werk, al dan niet in een beschutte omgeving of met loonkostensubsidie. Een grote wijziging in TiiP is dat naast bemiddeling naar werk en re-integratie we bijstandsgerechtigden ook naar maatschappelijke participatie ondersteunen. Dit is verwerkt in o.a. artikel 2 lid 1, 3 lid 2, 4 lid 1 onder d etc. Iedere bijstandsgerechtigde krijgt activiteiten aangeboden in het plan van aanpak. Dit was onder het oude beleid niet zo, vandaar dat de tegenprestatie toen als aparte voorziening moest worden opgenomen. Het voldoen aan de afspraken in het plan van aanpak kan gezien worden als tegenprestatie, zoals opgenomen in artikel 10 van de Verordening. De afstemming via verlaging van de uitkering is aangepast.

Omdat iedereen een klantregisseur heeft, die vanuit nabijheid en vertrouwen maatwerk levert en de afspraken op maat en in overeenstemming zijn gemaakt, is de inkeerbepaling expliciet opgenomen, mede op verzoek van de klantregisseurs. Artikel 15 van de Verzamelverordening maakt dit mogelijk: als iemand onvoldoende meewerkt aan de afspraken in het plan van aanpak, kunnen we de verlaging uitsmeren over meerdere maanden, zodat deze persoon tot inkeer kan komen en alsnog gaat meewerken. Het restant van de verlaging wordt dan niet meer toegepast. Landelijke tendens streven naar minder strenge wetgeving en meer werken vanuit vertrouwen Op dit moment leeft er landelijk een breed gedragen wens om minder strenge wetgeving, o.a. vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire, maar ook signalen over de strenge Participatiewet. De huidige Participatiewet zal hier op korte termijn ook op aangepast gaan worden. Maar dat is nu nog niet. Daarom zijn de percentages verlaging in de nieuwe Verzamelverordening stukken lager dan in de ‘oude’ Verzamelverordening. De percentages van resp. 50% en 20% zijn verlaagd naar 20% en 10% (artikel 21 lid 1 Verzamelverordening). De paragraaf, die gaat over de verordeningsplicht van artikel 8b Participatiewet, bestrijding misbruik, is vooral tekstueel aangepast.

Waar we voorheen spraken over handhaving, hebben we het nu in hoofdstuk 4 van de Verzamelverordening over bevorderen naleving en bestrijden misbruik en oneigenlijk gebruik. Inhoudelijk wijzigt er niets, we werken nog steeds vanuit het beginsel van voorkomen door goede voorlichting en uitleg, dus bevorderen naleving. De totale Verzamelverordening is tekstueel aangepast op deze landelijke tendens en ook de beweging die we in Tilburg maken: minder vanuit wantrouwen en meer vanuit vertrouwen werken, maatwerk, individuele aandacht. De Verzamelverordening is minder gedetailleerd, vriendelijker van toon, maar blijft een juridisch document wat aan bepaalde vormvereisten moet voldoen. Waar de details niet in de artikelen passen, zijn deze nader uitgewerkt in de toelichting. En deze maakt integraal onderdeel uit van de Verordening. Het voert te ver om hier ieder artikel wat tekstueel is aangepast aan te halen. In de bijlage een overzicht per artikel van alle aanpassingen t.o.v. de oude Verzamelverordening van 2017. De invoering van de wet Inburgering 2021 en de koppeling hiervan aan de Participatiewet. De invulling van de inburgeringsroute willen we doen door ook duale trajecten aan te bieden, waarbij taal en participatie of werk samen gaan en elkaar positief beïnvloeden. Om dit mogelijk te maken is artikel 5 nieuw in de Verzamelverordening opgenomen.

Veel inburgeraars hebben ook een bijstandsuitkering. Zoals hierboven aangegeven streven we naar het aanbieden van duale trajecten. Als inburgeraars niet hun best hierin doen kent de wet inburgering een stelsel van boetes en de Participatiewet de mogelijkheid tot verlaging van de uitkering. In de Verzamelverordening is in artikel 25 een voorrang opgenomen, uitgaande van de minst belastende voor de inburgeraar.

raad 2022_1295 definitief

3

4. Wijziging van de individuele studietoeslag naar ‘studietoeslag’ en het verdwijnen van de verordening plicht. De individuele studietoeslag is per 1 april 2022 gewijzigd. Het is niet langer bijstand maar een aparte regeling. De onderdelen van de eerdere regeling, waarvoor een opname in de verordening nodig was (hoogte bedrag + periodiciteit van uitbetaling) zijn in de wet opgenomen, waardoor de noodzaak voor opname in de Verzamelverordening is vervallen. Uiteraard worden er wel beleidsregels opgesteld t.b.v. de uitvoering van deze regeling. 5. Een uitspraak van de CRvB over niet-uitkeringsgerechtigden. De CRvB heeft geoordeeld dat gemeenten niet uitkeringsgerechtigden niet categoriaal mogen uitsluiten van ondersteuning op basis van inkomen en vermogen. Dit stond zo in de oude Verzamelverordening wel opgenomen. In de nieuwe Verzamelverordening is in artikel 3 lid 5 opgenomen dat het college in beleidsregels nadere regels kan stellen t.a.v. het aanbieden van voorzieningen aan NUG-gers. Dus geen uitsluiting meer op basis van inkomen, vermogen of beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt maar mogelijk wel een beperking in de hoogte van het budget of soort voorzieningen. Dit is wel toegestaan.

Risico’s De wet kent enkele verplichte verordeningen. Een verordening is een algemeen verbindend voorschrift waar inwoners rechten en plichten aan kunnen ontlenen. Het niet aanpassen van de bestaande verordening aan nieuwe regels geeft onduidelijkheid voor zowel de inwoners als voor de uitvoering. Derhalve is aanpassing nu zeer gewenst.

Kosten en dekking Aan het vaststellen van de Verzamelverordening 2022 zijn geen directe kosten verbonden. De verordeningen zijn een vertaling van de wet en al eerder vastgesteld gemeentelijk beleid en hebben op zich geen financiële consequenties.

Vervolg Deze Verzamelverordening zal waarschijnlijk een korte looptijd hebben, omdat grote aanpassingen aan de Participatiewet zijn aangekondigd per 1 januari 2023. Deze planning kan nog opschuiven en dat is eigenlijk ook wel de ervaring. Zodra de aanpassingen nader zijn uitgewerkt en de wet definitief is vastgesteld wordt de Verzamelverordening weer aangepast en aan uw Raad voorgelegd.

Bijlagen -

Artikelsgewijs overzicht wijzigingen Verzamelverordening 2022 t.o.v. 2017; Reactie Sociale Raad Tilburg Reactie van het college naar Sociale Raad Tilburg

Tilburg, 19 april 2022 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2022_1295 definitief

4

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders; Gemeentewet, artikel 147 en 149; Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz;

Besluit 1. 2. 3. 4.

De Verzamelverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2022 vast te stellen; De Verzamelverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2017 in te trekken; De Verordening re-integratie arbeidsgehandicapten 1999 in te trekken; De Indicatieverordening sociale werkvoorziening 1999 in te trekken.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 16 mei 2022.

de griffier,

de voorzitter,