01 Raadsvoorstel Uitvoeringskrediet Wilhelminakanaal Sluis II
Tekst van het document
raad 2021_1123 definitief
1
Raadsvoorstel Uitvoeringskrediet project Wilhelminakanaal Sluis II Aanleiding Op 7 november 2007 is er een bestuursovereenkomst gesloten tussen de Staat, de Provincie en de gemeente Tilburg over de werken ter verbetering van de bereikbaarheid van de gemeente Tilburg via het Wilhelminakanaal, tussen de instroom van de Donge tot aan de Dongensewegbrug. Hiermee zou het Wilhelminakanaal opgewaardeerd worden ten behoeve van klasse IV-schepen, waarbij de huidige Sluis II zou worden verwijderd. Afgelopen jaren zijn er diverse raadsbesluiten geweest over het Wilhelminakanaal : • 1 november 2004: Besluit over krediet ten behoeve van Verruimen Wilhelminakanaal (fase 1) • 2 november 2015: Besluit aanvullend krediet en samenvoegen kredieten van fase 1 en fase 1,5 • 18 juli 2016: Besluit aanvullend krediet i.v.m. geohydrologische problemen (afbouw fase 1) en instemmen met realisatie van project fase 1,5 In de besluitvorming van 2015 en 2016 is door de raad krediet beschikbaar gesteld voor een structurele oplossing voor de afbouw van fase 1 van het Wilhelminakanaal. Op dat moment was er nog geen besluit over wat deze oplossing zou gaan worden voor deze ‘afbouw’. Naar aanleiding van de risico’s als gevolg van de voorziene waterstandsverlaging in het Wilhelminakanaal tussen Sluis II en Sluis III is tijdens het BO-MIRT in december 2017 besloten tot het herbouwen van Sluis II.
Dit sluit aan bij de regionale wens om te kiezen voor een structurele oplossing met minimale risico’s waarbij het Wilhelminakanaal tot aan Kraaiven geschikt wordt gemaakt voor klasse IV schepen. Het herbouwen van Sluis II is de invulling van wat in eerdere besluitvorming als ‘afbouw fase 1’ benoemd is. U bent daarover op 8 december 2017 door middel van een raadsbrief geïnformeerd. In de verdere besluitvorming wordt om die reden dan ook project Wilhelminakanaal Sluis II benoemd gecombineerd met afbouw fase 1. Alle voorbereidende studies hebben plaatsgevonden en de uitvoering kan worden opgepakt. Deze nota verzoekt om het beschikbaar stellen van het uitvoeringsbudget voor de gemeentelijk bijdrage aan project Wilhelminakanaal van Sluis II.
Beoogd effect/ bestuurlijk kader Dit project draagt bij aan de volgende bestuurlijke thema's. Vitale Stad: Versterken van de positie van Tilburg als logistieke hotspot; Draagt bij aan het stimuleren van watergebonden bedrijvigheid; Creëren van nieuwe arbeidsplaatsen; Duurzame Stad: Een voorbeeld van slimme, veilige en duurzame wijze van goederenvervoer. Dit project draagt bij aan de doelstellingen zoals geformuleerd in de ‘Omgevingsvisie Tilburg 2040’ en de ‘Mobiliteitsaanpak Tilburg, Samen op weg naar 2040’, als onderdeel van de Brabantstrategie. Daarnaast draagt dit project bij aan de doelstellingen ten aanzien van watergebonden bedrijvigheid van de havens en het Wilhelminakanaal, zoals in het beleid ‘Toekomstbestendige werklocaties 2020-2025’ is vastgelegd.
Voorstel 1.
Een uitvoeringskrediet van 17,5 mln. euro beschikbaar te stellen voor de bijdrage van de gemeente Tilburg aan de opwaardering van het Wilhelminakanaal tussen instroom van de Donge tot en met Sluis III voor klasse IV scheepvaart, door de sloop en herbouw van Sluis II, waardoor het huidige kanaalpeil tussen Sluis II en Sluis III (+ 7,70m NAP) kan worden gehandhaafd en de beoogde doelstelling voor klasse IV scheepvaart tot langshaven Kraaiven kan worden gerealiseerd (project Wilhelminakanaal Sluis II).
raad 2021_1123 definitief
2.
2
Bekrachtigen van de door het college krachtens artikel 10, lid 2 sub b en g Wet openbaarheid bestuur opgelegde geheimhouding op de onderbouwende kostennota en kostenraming “Projectraming Wilhelminakanaal Sluis II, projectfase KAD 50/70” van Rijkswaterstaat.
Argumenten 1.1 Project Wilhelminakanaal Sluis II moet gezien worden als de afronding van de Verbreding Wilhelminakanaal (fase 1). Na een lange periode van nader onderzoek en mogelijke oplossingsvarianten om het geohydrologisch probleem te beperken heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat in december 2017 definitief besloten voor herbouw van Sluis II als structurele oplossing voor de opwaardering van het Wilhelminakanaal in Tilburg. Project Wilhelminakanaal Sluis II is daarmee geen nieuw project maar het vervolg op een lopend project. Het project Wilhelminakanaal Sluis II is de feitelijke invulling van hetgeen in eerdere besluitvorming als ‘afbouw fase 1’ is benoemd. 1.2 De gevraagde bijdrage van de gemeente Tilburg aan project Wilhelminakanaal van Sluis II valt binnen de bandbreedte van de eerder afgegeven raming. De kosten voor project Wilhelminakanaal Sluis II (inclusief afkoop voor beheer, onderhoud en bediening) zoals in 2018 waren geraamd op 88 mln. euro, met een bandbreedte van +/- 30%. De actuele raming voor project Wilhelminakanaal van Sluis II, inclusief de afkoopsom van de gekapitaliseerde kosten voor beheer, onderhoud en bediening bedraagt 97,8 mln. euro. Hier bovenop dient rekening gehouden te worden met een ingecalculeerd, verwacht effect van indexering van het budget: 6,9 mln. euro, waarmee de totale raming uitkomt op een bedrag van 104,7 miljoen.
Tot het moment van sloop van de huidige Sluis II (2023-2024) dient deze sluis nog in gebruik te blijven. De kosten voor hoogst noodzakelijk jaarlijks onderhoud hieraan maken onderdeel uit van de kosten van het project. De raming van de totale kosten voor het hoogst noodzakelijk onderhoud aan de huidige, oude Sluis II zijn geraamd op 2,7 mln. euro. De bijdrage aan de kosten wordt op basis van werkelijk gemaakte kosten voldaan. De totale bijdrage aan project Wilhelminakanaal Sluis II bedraagt daarmee 107,4 mln. euro. Dit valt binnen de eerder afgegeven raming van 88 mln. met bandbreedte van +/- 30% (€ 61,6 mln. - € 114,4 mln.). Gemeente Tilburg draagt 15% van de totale, gezamenlijke kosten voor project Wilhelminakanaal Sluis II. Aanvullend hierop dient er rekening gehouden te worden met de kosten voor in- en externe plan en apparaatskosten van 1,35 mln. euro. Het uitvoeringskrediet voor Wilhelminakanaal Sluis II is als volgt opgebouwd:
Uitvoeringskrediet Sluis II / afbouw fase 1 (bedragen * € 1 mln.)
Rijk 70%
Provincie 15%
Gemeente 15%
Totaal
Bes tuurs overeenkoms t s l ui s II a Kos tenra mi ng (i nves teri ng en a fkoops om) Mogel i jk effect i ndexeri ng
68,47 4,83
14,67 1,04
14,67 1,04
97,8 6,9
b. Bi jdra ge groot onderhoud (hui di ge) Sl ui s II
1,89
0,41
0,41
2,7
c. In- en externe pl a n en a ppa ra a ts kos ten
pm
pm
1,35
pm
75,2 + pm
16,1 + pm
17,5
107,4 + pm
Ui tvoeri ngs kredi et
Voor een verdere specificatie en toelichting wordt verwezen naar de kosten en dekkingsparagraaf in de bijlagen.
raad 2021_1123 definitief
3
1.3 De raming voor de investeringskosten is op een zorgvuldige wijze tot stand gekomen. Rijkswaterstaat heeft de kostenraming en kostennota voor project Wilhelminakanaal Sluis II opgesteld, met input van een ingenieursbureau voor het onderdeel van de bouwkosten. Deze kostenraming is gebaseerd op een referentieontwerp en eenheidsprijzen zoals die door Rijkswaterstaat wordt gehanteerd bij vergelijkbare projecten. Het is een SSK-kostenraming ofwel een kostenraming volgens de ‘Standaard Systematiek voor Kostenramingen’, een raming met een landelijk erkende eenduidige systematiek. De kostenraming is op verschillende niveaus binnen Rijkswaterstaat integraal getoetst en ook door een kostendeskundige van provincie en een externe kostendeskundige namens gemeente Tilburg getoetst. Alle personen die de toetst hebben uitgevoerd geven aan dat deze kostenraming op een juiste manier tot stand is gekomen en dat de gehanteerde bedragen aan sluiten bij het detailniveau waarop de raming is gebaseerd. In de raming is ook een passend risicopercentage aangehouden voor een project in deze fase. 1.4 Met de gevraagde bijdrage koopt de Gemeente Tilburg de afkoopsom voor beheer, onderhoud en bediening van Sluis II af omdat deze aanvankelijk definitief verwijderd zou worden. Op basis van de oorspronkelijke plannen zou Sluis II definitief verwijderd worden.
Het Rijk zou als gevolg hiervan ook geen kosten meer hebben voor beheer, onderhoud en bediening van deze sluis. De afkoopsom voor de gekapitaliseerde kosten van beheer, onderhoud en bediening voor een periode van 100 jaar voor de nieuwe Sluis II zijn berekend en sluiten op 19,5 mln. euro, waarvan 15% voor aandeel van de gemeente. Dit resulteert in een bedrag van 2,93 mln. euro voor de afkoopsom, met daarbij nog de kosten van indexering. Dit bedrag maakt onderdeel uit van eerder genoemde 14,67 miljoen euro. Gemeente Tilburg draagt daarmee bij aan de kosten voor beheer, onderhoud en bediening van Sluis II voor de levensduur van 100 jaar. 1.5 Met het uitvoeringskrediet kan de bestuursovereenkomst tussen Rijk, provincie en gemeente ondertekend worden zodat het project Wilhelminakanaal Sluis II vervolgd kan worden. Er is een bestuurlijke overeenkomst opgesteld : “Vervolgtraject verbreding Wilhelminakanaal: de financiering en de realisatie van het project Wilhelminakanaal Sluis II, inclusief benodigde aanpassingen kanaal en Sluis III”. Deze bestuursovereenkomst wordt tussen de Staat, provincie Noord-Brabant en gemeente Tilburg gesloten, nadat het uitvoeringskrediet bij alle partijen beschikbaar is (mandaat college). Dit is een voorwaarde om de vervolgstap in het project, de aanbesteding van de realisatiefase, te kunnen starten.
Uiterlijk in mei 2021 moeten de partijen hun krediet beschikbaar hebben om vertraging van te voorkomen. 1.6 Met uitvoering van project Wilhelminakanaal Sluis II wordt langshaven Kraaiven bereikbaar gemaakt voor klasse IV schepen. Een van de uitgangspunten in het werklocatiebeleid Toekomstbestendige werklocaties is het stimuleren van (in)direct watergebonden bedrijvigheid. Dit is mede ingegeven vanuit de ambitie om meer slimme, veilige en duurzame mobiliteit te realiseren in Tilburg, in lijn met de Europese ambitie om 30% van het goederenvervoer via spoor of water plaats te laten vinden. Een schaalvergroting van de scheepvaart is noodzakelijk, ook doordat Klasse II schepen in delen van de Rotterdamse haven niet meer worden toegelaten. Daarnaast zijn dubbelwandige klasse II tankschepen niet rendabel. 1.7 Het opwaardering van het Wilhelminakanaal door uitvoering van project Wilhelminakanaal Sluis II is een belangrijke en noodzakelijke stap voor het bereikbaarheid maken van haven Loven voor de klasse IV schepen, mede ten behoeve van een trimodale ontwikkeling van industrieterrein Loven. Door het realiseren van het project Wilhelminakanaal Sluis II wordt het Wilhelminakanaal tot haven Kraaiven opgewaardeerd voor klasse IV schepen, als onderdeel van de totale Opwaardering van het Wilhelminakanaal in Tilburg.
Om de klasse IV schepen naar haven Loven te kunnen laten varen resteert dan nog het deel van het Wilhelminakanaal vanaf Kraaiven tot aan Loven (Fase 1,5). Wanneer ook Fase 1,5 wordt gerealiseerd wordt het maatschappelijk rendement op de investeringen nog groter. 2.1 Het opleggen van geheimhouding op de kostennota en kostenraming van Rijkswaterstaat is noodzakelijk, omdat daarin financiële gegevens staan vermeld die in de aanbestedingsprocedure gebruikt zouden kunnen worden, waardoor de aanbesteding ongeldig zou kunnen worden. De kostennota en kostenraming “Projectraming Wilhelminakanaal Sluis II, projectfase KAD 50/70” van Rijkswaterstaat bevat de volledige onderbouwing van de bedragen zoals genoemd in dit voorstel. Omdat deze
raad 2021_1123 definitief
4
informatie op enige wijze mogelijk relevant zou kunnen zijn voor de inschrijvende partijen in de aanbesteding is dit een risico voor de aanbestedingsprocedure. Om dit risico te voorkomen wordt geheimhouding van deze detailinformatie opgelegd, conform artikel 10, lid 2 sub b en g Wet openbaarheid bestuur, totdat de aanbestedingsprocedure is afgerond en het werk is gerealiseerd.
Risico’s ▪
Het volledig innen van de bedrijfsgebonden bijdrage Wilhelminakanaal (à 1,2 mln. euro, zonder indexering), als onderdeel van de totale “Opwaardering Wilhelminakanaal”, kan pas plaats vinden na de opwaardering van het kanaal tot en met haven Loven, dus na afronding van projecten Sluis II én fase 1,5. Omdat er nog geen besluitvorming over fase 1,5 heeft plaats gevonden en daarmee haven Loven dus nog niet bereikbaar wordt bestaat het risico dat deze bijdrage ook in de toekomst niet of slechts gedeeltelijk kan worden geïnd. Deze bijdrage maakt onderdeel uit van de dekking voor de projecten Wilhelminakanaal.
▪
In de overeenkomst project Wilhelminakanaal Sluis II is opgenomen dat de overeengekomen bijdrage jaarlijks zal worden geïndexeerd (IBOI). In de berekening is nu uitgegaan van een jaarlijkse indexatie van 1,73%. Deze indexatie kan in de werkelijkheid afwijken. De afwijking is echter pas achteraf zichtbaar, op basis van de daadwerkelijke IBOI-index.
▪
Het maximale financiële risico als gevolg van het mislukken aanbesteding bedraagt in totaal circa 1,5 mln. euro. Dit is opgebouwd uit 0,8 mln kosten voor inschrijfvergoedingen voor de inschrijvende aannemers en circa 0,7 mln aan kosten projectorganisatie inclusief bijbehorende faciliteiten. Het aandeel van de gemeente Tilburg voor dit risico is 0,23 mln euro (15%). In het risicodossier van project Wilhelminakanaal Sluis II zijn ook enkele risico’s opgenomen die betrekking hebben op het aanbestedingstraject.
Kosten en dekking Kosten Wilhelminakanaal Sluis II Onderstaand kostenoverzicht geeft de totale kosten weer die ten laste komen van gemeente Tilburg voor project Wilhelminakanaal Sluis II. Onderstaand een kostenoverzicht op hoofdlijnen, voor een verdere specificatie en toelichting wordt verwezen naar de kosten en dekkingsparagraaf en bijlage 1.
Uitvoeringskrediet Sluis II / afbouw fase 1 (bedragen * € 1 mln.)
Rijk 70%
Provincie 15%
Gemeente 15%
Totaal
Bes tuurs overeenkoms t s l ui s II a Kos tenra mi ng (i nves teri ng en a fkoops om) Mogel i jk effect i ndexeri ng
68,47 4,83
14,67 1,04
14,67 1,04
97,8 6,9
b. Bi jdra ge groot onderhoud (hui di ge) Sl ui s II
1,89
0,41
0,41
2,7
c. In- en externe pl a n en a ppa ra a ts kos ten
pm
pm
1,35
pm
75,2 + pm
16,1 + pm
17,5
107,4 + pm
Ui tvoeri ngs kredi et
raad 2021_1123 definitief
5
Dekking Wilhelminakanaal Sluis II Onderstaand de dekkingsbronnen. Voor actuele stand van zaken van alle dekkingsbronnen van de projecten Wilhelminakanaal wordt verwezen naar bijlage 3.
Dekkingsbronnen Res erve incidentele ontwikkelingen Res erve bovenwijks e voorzieningen Inves terings budgetten V&V Inves terings budgetten Rioleringen
Subtotaal dekkingsbronnen
Gemeente 4,7 3,8 6,1 2,9 17,5
Deze onttrekkingen vanuit de Reserve incidentele ontwikkelingen (RIO) en de Reserve bovenwijkse voorzieningen (RBV) zijn op basis van eerdere besluitvorming reeds opgenomen in de bestedingsplannen RBV en RIO. Dit besluit heeft dan ook geen invloed op de stand van de Reserves. Integrale financiële situatie totale “Opwaardering Wilhelminakanaal” Voor de volledigheid is er in bijlage 3 een overzicht toegevoegd met betrekking tot de reeds uitgevoerde projecten en de nu voorliggende besluitvorming. Dit overzicht brengt enerzijds de verhouding in beeld tussen de deelnemende partijen (Rijk, Provincie en Gemeente) en anderzijds de hiermee gemoeide kosten(ramingen). Na volledige uitvoering van fase 1 en realisatie van project Wilhelminakanaal Sluis II (als oplossing voor de ‘afbouw van fase 1’), is van de beschikbare budgetten voor Wilhelminakanaal voor de uitvoering van Wilhelminakanaal fase 1,5 (inclusief herbouw van brug Waalstraat) in totaal nog een bedrag van 10,7 mln. euro beschikbaar.
Vervolg De raad wordt actief op de hoogte gehouden, middels raadsbrieven en informatiebijeenkomsten. Het college zal de bestuursovereenkomst tussen de Staat, provincie en gemeente ondertekenen, zodat het project Wilhelminakanaal Sluis II door kan. De planning (deterministisch/probabilistisch*) van project Wilhelminakanaal Sluis II is op hoofdlijnen: • Start aanbestedingsfase Q3 2021 • Start realisatiefase Q2 2022 • Start uitvoeringswerkzaamheden medio 2023 • In gebruik name voor klasse IV scheepvaart 1e helft 2025* • Oplevering project 2026* De projecten Wilhelminakanaal fase 1,5 en trimodale ontwikkeling Loven zijn in voorbereiding. Zodra hier meer over bekend wordt dan zult u hier nader over worden geïnformeerd.
raad 2021_1123 definitief
6
Projecten Wilhelminakanaal Sluis II, Wilhelminakanaal fase 1,5 en ontwikkeling haven Loven
Bijlagen 1. 2. 3.
Financieel overzicht Wilhelminakanaal Sluis II Bestuursovereenkomst “Vervolgtraject verbreding Wilhelminakanaal: de financiering en de realisatie van het project Herbouw Sluis II, inclusief benodigde aanpassingen kanaal en Sluis III” Financieel totaaloverzicht Wilhelminakanaal
Tilburg, 9 maart 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,
Portefeuillehouder: Wethouder Jacobs Behandelend ambtenaar: Afdeling Ruimte, Jozèf Sebregts
raad 2021_1123 definitief
7
Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -
gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders; gelet op artikel 25 Gemeentewet
Besluit 1.
2.
Een uitvoeringskrediet van 17,5 mln. euro beschikbaar te stellen voor de bijdrage van de gemeente Tilburg aan de opwaardering van het Wilhelminakanaal tussen instroom van de Donge tot en met Sluis III voor klasse IV scheepvaart, door de sloop en herbouw van Sluis II, waardoor het huidige kanaalpeil tussen Sluis II en Sluis III (+ 7,70m NAP) kan worden gehandhaafd en de beoogde doelstelling voor klasse IV scheepvaart tot langshaven Kraaiven kan worden gerealiseerd (project Wilhelminakanaal Sluis II). Bekrachtigen van de door het college krachtens artikel 10, lid 2 sub b en g Wet openbaarheid bestuur opgelegde geheimhouding op de onderbouwende kostennota en kostenraming “Projectraming Wilhelminakanaal Sluis II, projectfase KAD 50/70” van Rijkswaterstaat.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 17 mei 2021.
de griffier,
voorzitter,