01 Raadsvoorstel Reparatie Hoogbouwbeleid 2017

raad 2023_1467 definitief.docx

1

Raadsvoorstel Reparatie Handreiking Hoogbouw 2017 Aanleiding De Raad van State heeft op 17 mei 2023 een einduitspraak gedaan over het bestemmingsplan Binnenstad 2010 9e herziening (woongebouw Pieter Vreedeplein). De Raad van State concludeert dat de raad met zijn gedragslijn van meten conform de Haagse Norm structureel afwijkt van de in de Handreiking Hoogbouw opgenomen wijze (i.c. de Haagse regel) waarop de bezonningssituatie als gevolg van hoogbouwprojecten in Tilburg wordt gemeten en beoordeeld. De Raad van State is van oordeel dat dit in strijd is met het rechtszekerheidsbeginstel en het motiveringsbeginsel. Daarom heeft de Raad van State het vaststellingsbesluit van 6 april 2020 vernietigd. De Raad van State oordeelt dat, als de gemeenteraad wil vasthouden aan zijn gedragslijn, het op de weg van de raad ligt om zijn beleid op dat punt te wijzigen. Aangezien wij in de Update Stedelijke ontwikkelingsstrategie Wonen kiezen voor met name verdichting van bestaand stedelijk gebied, en er daardoor vaker dan voorheen (middel)hoog gebouwd zal worden, levert deze uitspraak risico’s op voor hoogbouwprojecten binnen de door ons beoogde stedelijke ontwikkeling.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader Met dit besluit wordt beoogd het door de Raad van State geconstateerde verschil tussen ons handelen en ons beleid en de strijd met het rechtszekerheidsbeginsel weg te nemen.

Voorstel De Handreiking Hoogbouw, mei 2017, reparatie juni 2023, vaststellen, met als hoofdkenmerk dat we de Handreiking Hoogbouw in overeenstemming brengen met ons beleidsdoel en onze werkwijze; namelijk dat we de Haagse bezonningsnorm hanteren in plaats van de Haagse bezonningsregel.

Argumenten 1. Voor de uitvoering van de Update Stedelijke ontwikkelingsstrategie Wonen is reparatie van de Handreiking hoogbouw 2017 noodzakelijk. Reparatie van de Handreiking hoogbouw is noodzakelijk, zodat rechtszekerheid geborgd is voor (middel)hoogbouwprojecten. Om de benodigde verdichtingsopgave grotendeels binnenstedelijk te kunnen realiseren, zullen ontwikkelingen met (middel)hoge gebouwen vaker aan de orde zijn. 2. Wij wensen vast te houden aan onze gedragslijn. De gemeente Tilburg hanteert al vele jaren de Haagse bezonningsnorm. Deze bezonningsnorm dateert uit 2010, toen de gemeente Den Haag haar bezonningsbeleid heeft geactualiseerd. De gemeente Den Haag concludeerde destijds dat uit ervaringen in het verleden, bij bezwaar- en beroepsprocedures, bleek dat de normen met betrekking tot bezonning onduidelijkheden bevatten en dat de begrenzing van het toepassingsgebied niet eenduidig was beschreven. Wij hebben de actualisering en de bijbehorende gedragslijn van de gemeente Den Haag overgenomen, maar hebben verzuimd de tekst in het beleid daarop aan te passen. Er is geen reden de oude marginaal strengere norm als beleidsuitgangspunt te gaan hanteren. Dat zou een breuk betekenen met de staande Tilburgse praktijk van het beoordelen van de effecten op de bezonning die door hoogbouwprojecten kan ontstaan. 3.

In verband met rechtszekerheid is het urgent dat wij de Handreiking Hoogbouw in overeenstemming brengen met ons beleidsdoel en onze werkwijze, namelijk dat we de Haagse bezonningsnorm hanteren in plaats van de Haagse bezonningsregel. In de Handreiking hoogbouw 2017 staat aangegeven “Als norm wordt hier de zogenaamde Haagse bezonningsregel gehanteerd. Dit houdt in dat in de periode van 19 februari tot 21 oktober op zijn minst 2 uur zon verkregen wordt in de woonkamer van naburige bebouwing en openbare ruimte, uitgaande van een zonhoogte van 10o.” Het is echter een vaste gedragslijn dat wij Tilburgse bezonningsstudies uitvoeren op basis

raad 2023_1467 definitief.docx

2

van de Haagse norm. Volgens de Haagse bezonningsnorm moeten de gevels van omliggende woningen op 19 februari (en 21 oktober) bij een zonhoogte van meer dan 10˚, minimaal twee uur zon ontvangen om te spreken van voldoende bezonning. Van bezonning is sprake, als het meetpunt op de gevel in de zon ligt. Dit meetpunt ligt op 0,75 m hoogte, op het midden van de gevel van de onderste woonlaag van iedere woning. De norm is niet van toepassing op buitenruimten (balkons, tuinen), bijgebouwen of ondergeschikte aan- en uitbouwen van woningen. Bij de beoordeling of aan de norm wordt voldaan mag de bezonning op voor- en achtergevels bij elkaar worden opgeteld. In de Handreiking hoogbouw is, hoewel dit wel bedoeld was, niet expliciet de Haagse norm en de wijze van meten daarvan als zodanig benoemd. Dit is in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel en het motiveringsbeginsel. Afwijking van een vastgestelde beleidsregel is immers slechts in bijzondere situaties gerechtvaardigd en moet goed gemotiveerd zijn. Het volgende is met de reparatie aangepast in de Handreiking hoogbouw 2017: Blz. 1 Blz. 8

Versie mei 2017 Mei 2017 Als norm wordt hier de zogenaamde Haagse bezonningsregel gehanteerd. Dit houdt in dat in de periode van 19 februari tot 21 oktober op zijn minst 2 uur zon verkregen wordt in de woonkamer van naburige bebouwing en openbare ruimte, uitgaande van een zonhoogte van 10°. Gevraagd wordt om op basis hiervan schaduwdiagrammen op te stellen voorzien van een toelichting.

Versie juni 2023 Mei 2017, reparatie juni 2023 Als bezonningsnorm wordt hier de zogenaamde Haagse Norm gehanteerd. Volgens de Haagse bezonningsnorm moeten de gevels van omliggende woningen op 19 februari (en 21 oktober) bij een zonhoogte van meer dan 10˚, minimaal twee uur zon ontvangen om te spreken van voldoende bezonning. Van bezonning is sprake, als het meetpunt op de gevel in de zon ligt. Dit meetpunt ligt op 0,75 m hoogte, op het midden van de gevel van de onderste woonlaag van iedere woning. De norm is niet van toepassing op buitenruimten (balkons, tuinen), bijgebouwen of ondergeschikte aan- en uitbouwen van woningen. Bij de beoordeling of aan de norm wordt voldaan mag de bezonning op voor- en achtergevels bij elkaar worden opgeteld. Gevraagd wordt om op basis hiervan schaduwdiagrammen op te stellen voorzien van een toelichting. De gemeenteraad kan gemotiveerd afwijken van deze norm. Daarbij moet voldaan worden aan het volgende criterium: Het plan draagt kwalitatief en/of kwantitatief bij aan de verdichtingsopgave voor woningen binnen de bestaande stedelijke contouren én een acceptabel woon- en leefklimaat voor de directe omgeving is gewaarborgd.

4. Ten aanzien van de bezonningsnorm nemen we een afwijkingsmogelijkheid op. Door met de Update Stedelijke ontwikkelingsstrategie Wonen (2021) te kiezen voor verdichting binnen bestaand stedelijk gebied moeten we op bepaalde plekken intensiever gaan bouwen. Daardoor kan het voorkomen dat er niet altijd aan de bezonningsnorm kan worden voldaan, terwijl het programma op de betreffende plek wel zeer gewenst is. Daarom is in de reparatie van de Handreiking hoogbouw een afwijkingsmogelijkheid opgenomen die nauw samenhangt met de verdichtingsopgave. Een acceptabel woonen leefklimaat moet daarbij gewaarborgd zijn. Het criterium om eventueel af te wijken van Haagse norm is beschreven onder argument 1.3. Met dit criterium kan de raad, in bijzondere gevallen, besluiten gemotiveerd af te wijken van de Haagse norm. 5. Omdat het een reparatie betreft voeren we hier geen omgevingsdialoog over. We hebben altijd volgens de Haagse norm getoetst. We brengen ons beleid nu in overeenstemming met onze werkwijze.

Risico’s Niet van toepassing.

Kosten en dekking Niet van toepassing.

raad 2023_1467 definitief.docx

3

Vervolg Voor de lange termijn opgave is een bredere actualisering van de Handreiking Hoogbouw nodig. Op basis van onder andere de Update Stedelijke Ontwikkelingsstrategie Wonen (2021) staat Tilburg voor een grote woningbouwopgave. Deze opgave zal zoveel mogelijk worden ontwikkeld binnen de contouren van de huidige stad en dorpen. Dat betekent dat intensiever en op bepaalde plekken hoger moet worden gebouwd. Ook bij andersoortig programma dan woningbouw zal (middel)hoogbouw steeds meer aan de orde zijn, zodat er efficiënt gebruik gemaakt wordt van de beperkte ruimte. Denk aan verdichting van onze bedrijventerreinen. Het huidige hoogbouwbeleid is daarop nog niet toegerust en vraagt derhalve actualisering en/of integratie in verdichtingsbeleid. En ook in de actualisering van de Omgevingsvisie zal dit aan de orde komen. De actualisering van het hoogbouwbeleid moet zorgvuldig gebeuren en vraagt extra inzet van onze organisatie. Dat kost meer tijd dan wij ons kunnen veroorloven voor de reparatie van de Handreiking Hoogbouw. De start van de actualisering hoogbouw voorzien wij in 2024.

Bijlagen 1. 2.

Einduitspraak in het kader van Het bestemmingsplan "Binnenstad 2010 9e herziening (woongebouw Pieter Vreedeplein)", d.d. 17 mei 2023 Handreiking Hoogbouw 2017, reparatie 2023

Tilburg, 27 juni 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2023_1467 definitief.docx

4

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit De Handreiking Hoogbouw, mei 2017, reparatie juni 2023, vast te stellen, met als hoofdkenmerk dat we de Handreiking Hoogbouw in overeenstemming brengen met ons beleidsdoel en onze werkwijze; namelijk dat we de Haagse bezonningsnorm hanteren in plaats van de Haagse bezonningsregel.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 2 oktober 2023.

de griffier,

voorzitter,