01 Raadsvoorstel Praktijkexperiment basisbanen nieuw

raad 2023_1402 definitief.docx

1

Raadsvoorstel praktijkexperiment basisbanen Aanleiding Met de huidige inrichting van de Participatiewet kan de gemeente Tilburg nog te weinig mensen met een bijstandsuitkering duurzaam perspectief bieden. Het concept Basisbanen beoogt duurzaam en betaald werk voor mensen te faciliteren waarvan is gebleken dat de reguliere arbeidsmarkt over een langere periode geen kansen biedt. Met het uitvoeren van deze werkzaamheden ervaren mensen dat ze meer van betekenis kunnen zijn. In veel gevallen leveren de werkzaamheden die de werknemers (‘de basisbaners’) uitvoeren bovendien meerwaarde op voor de samenleving. Met dit voorstel leggen we het besluit voor om, in opmaat naar de bredere pilot en bij wijze van praktijkexperiment, maximaal 5 basisbanen in de stad te organiseren. Dit praktijkexperiment vormt de opmaat naar een bredere pilot Basisbanen waar met een haalbaarheidsonderzoek van Ecorys handvaten voor zijn geleverd. De bredere pilot moet vanuit de praktijk in twee jaar tijd in kaart brengen of een definitieve en structurele oplossing voor mensen die niet zomaar kunnen functioneren op de prestatieve reguliere arbeidsmarkt inhoudelijk en financieel realistisch en haalbaar is.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader Dit voorstel streeft meer werkend perspectief na voor mensen met een schijnbaar onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast creëert het voor regionale bedrijven meer kansen om meer werk te laten verrichten in een zeer krappe arbeidsmarkt. Zodoende wordt een bijdrage geleverd aan Tilburg Kansrijk, Tilburg Groen en Duurzaam en Tilburg Groeit, Bloeit en Bruist.

Voorstel 1. 2.

Kennisnemen van het besluit van het college om te starten met een praktijkexperiment Basisbanen. De incidentele kosten van het praktijkexperiment á € 340.625 dekken via een incidentele besparing op reguliere kostenbudgetten á € 127.288 en het restant te dekken uit het fonds talentwikkeling á € 213.338 verspreid over de jaren 2023 tot en met 2025.

1.1 De start van een praktijkexperiment sluit aan bij ambitie van het bestuursakkoord. Om niet een half jaar te wachten op de uitwerking van de pilot en aan te sluiten bij de ambitie van het bestuursakkoord, stellen we voor om vooruitlopend op de definitieve start en invulling van de pilot alvast 5 basisbanen in de stad in te vullen. We zullen aan de voorkant dan wel per deelnemer met de betrokken (werk)organisatie goede afspraken moeten maken over de organisatie werk, begeleiding, werkgeverschap, financiën en overgang naar de definitieve pilotfase. Dat is situationeel afhankelijk van waar iemand aan de slag gaat en welke randvoorwaarden er georganiseerd moeten worden/dan wel aanwezig zijn. Vooruitlopend op de bredere pilot adviseren we de contractduur maximaal 2 jaar in te zetten voor de werknemer, totdat meer duidelijkheid is over een definitieve en structurele aanpak. Hiermee proberen we voor de werknemer enige zekerheid voor een bepaalde tijd te bieden en tegelijkertijd de risico’s zo veel als mogelijk financieel voor de gemeente in te perken. Om zoveel als mogelijk diversiteit na te streven is het van belang dat we de banen op verschillende plekken in de stad vormgeven (denk aan woningbouwcorporaties, stichtingen of bedrijven). Initiatief vanuit de stad is hierin leidend én natuurlijk ook het perspectief van de deelnemer.

1.2 Het adviesrapport vormt het vertrekpunt voor verdere voorbereidingen Het onderzoeksrapport geeft de potentie voor de Tilburgse basisbanen aan en adviseert dat in een specifieke publiek-private samenwerkingsvorm, een coöperatie, vorm te geven. Het rapport wijst daarnaast ook op een aantal vragen, onzekerheden en risico’s die enerzijds om nadere uitwerking vragen en anderzijds in de praktijk getoetst kunnen worden. Het is mede in het belang van de beoogde werknemers (de ‘basisbaners’) belangrijk om de start van de bredere pilot zorgvuldig voor te bereiden. Te denken valt aan meer inzicht in en afspraken

Portefeuillehouder: Wethouder Lahlah Behandelend ambtenaar: Economie & Arbeidsmarkt, R. Willems

raad 2023_1402 definitief.docx

2

over de inrichting van de leeromgeving van de pilot, de wijze van invulling van het werkgeverschap en de inbedding in de staande regionale publiek-private infrastructuur. De opdracht voor ontwikkeling van een bredere pilot vraagt om een onafhankelijke kwartiermaker die niet per definitie vanuit een publiek of privaat vertrekpunt acteert, maar juist de verschillende kansen en belangen weet te verenigen. De uitwerking landt uiteindelijk in een samenhangende en heldere business case voor de pilotfase van 2 jaar. Op basis van deze business case brengt de kwartiermaker uiterlijk voor 1 april 2023 advies uit die de Raad de mogelijkheid biedt om een definitieve afweging te maken over het al dan niet starten van de breder pilot.

Kosten en dekking In onderstaande tabel zijn de kosten en bijbehorende dekking opgenomen die verband houden met het praktijkexperiment om 5 basisbanen met de stad vorm te geven. Het betreft een inschatting van de kosten en dekking die in de werkelijkheid kan afwijken. We denken op voorhand dat met name de volgende

aspecten in de totstandkoming van basisbanen nog tot lagere kosten kunnen lijden in het praktijkexperiment en de bredere pilot: • • • •

De hoogte van de begeleidingskosten; De inkomsten per werknemer; Bijdrage door private partijen; en De inzet van reguliere dienstverlening in de bestaande infrastructuur

Per jaar uitgesplitst zien lasten en baten er als volgt uit:

Totaal Lasten Baten Resultaat

2023 132.703 55.491 -77.213

2024 167.000 58.472 -108.528

2025 40.922 13.325 -27.597

raad 2023_1402 definitief.docx

3

We stellen voor om het resultaat van het praktijkexperiment te dekken uit het Fonds Talentontwikkeling (77.213 euro in 2023, 108.528 euro in 2024 en 27.597 euro in 2025) en verwerken dit conform bovenstaande tabel in de begroting. Na de geraamde onttrekking uit het fonds talentontwikkeling (oorspronkelijk €5.000.000) resteert er nog een bedrag van € 4.786.663. Separaat aan dit voorstel ligt in dezelfde Raad een bestedingsplan Talentontwikkeling voor zodat de kosten voor dit praktijkexperiment ten opzichte van de andere investeringen inzichtelijk worden.

Risico’s Voor de 5 basisbanen in het praktijkexperiment is het aan de voorkant belangrijk om de verwachtingen goed te communiceren en een bepaalde mate van flexibiliteit in te bouwen naar de werkgever, initiatiefnemer en de deelnemer omdat nog niet alles 100 procent is uitgewerkt en nog kan veranderen vanaf de bredere pilotfase. In het praktijkexperiment zal in beginsel het werkgeverschap (en bijbehorende risico’s) bij geïnteresseerde werkgevers worden belegd of bij 18K van de Diamantgroep. Ook zal er van de uitvoering (werkgeversdienstverlening en mogelijk ook klantregie) innovatiekracht en capaciteit gevraagd worden om vooruitlopend op de bredere pilot reeds mee te denken in duidelijke afspraken met werkgevers. Met de afdeling Werk en Inkomen is ‘een uitvoeringstoets’ uitgevoerd en akkoord bevonden.

Vervolg 1) Na besluit door de raad starten de gesprekken met geïnteresseerde partijen in de stad om 5 basisbanen te realiseren. We verwachten een maand na het Raadsbesluit de eerste banen te kunnen realiseren. 2) De Sociale Raad Tilburg, de Diamantgroep en afdeling Werk en Inkomen worden in de verdere voorbereiding van de bredere pilot wederom nauw betrokken. 3) We blijven investeren in de betrokkenheid van het Rijk, onder andere via de Stadshoogleraar. Het is in de verdere stappen van belang dat we de interesse bij het Rijk weten om te zetten naar meer toezeggingen als bijvoorbeeld toewijzing experimenteergemeente of cofinanciering. Het uiteindelijke hogere doel is om met de bredere pilot aan te tonen dat een andere manier van investeren in mensen ook een andere opzet van de Wet Werk en Bijstand vraagt en de daarbij horende financiële mogelijkheden van gemeenten. Dit vraagt een krachtige en effectieve lobby die we verder zullen intensiveren. 4) Op basis van de uitwerking in de voorbereidingsfase en de ervaringen met 5 basisbanen in het praktijkexperiment volgt een definitief Raadsvoorstel voor de start van de bredere pilot (verwacht medio 2023)

Bijlagen Rapport Ecorys

Tilburg, 6 december 2022 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2023_1402 definitief.docx

4

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1. Kennis te nemen van het besluit van het college om te starten met een praktijkexperiment Basisbanen. 2. De incidentele kosten van het praktijkexperiment á € 340.625 te dekken via een incidentele besparing op reguliere kostenbudgetten á € 127.288 en het restant te dekken uit het fonds talentwikkeling á € 213.338 verspreid over de jaren 2023 tot en met 2025.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 13 maart 2023.

de griffier,

voorzitter,