01 Raadsvoorstel parkeergarage Koningsplein

Voorblad Raadsvoorstel Parkeergarage Koningsplein Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:

24 oktober 2023 Rik Grashoff Ruimte/PPI T. Mol

Samenvatting In december 2021 is de raad akkoord gegaan met de ontwikkeling van Koningswei, onderdeel van de gebiedsontwikkeling Stadsforum & Koningswei. Daarbij is een grondexploitatie geopend en is besloten een krediet beschikbaar te stellen van € 1 miljoen voor aanpassingen aan de entree van de parkeergarage Koningsplein. Aan de zijde Piusstraat wordt de huidige entree met een deel van de garage gesloopt en een nieuwe entree gebouwd; besloten is de kosten daarvan ten laste te brengen van de reserve betaald parkeren omdat de investering mogelijk terugverdiend zou kunnen worden met de extra parkeeropbrengsten door abonnementen voor bewoners Koningswei. In het raadsvoorstel uit 2021 is gemeld dat de (investerings)kosten pas definitief worden zodra de uitgangspunten en eisen bekend zijn. Bij de verdere uitwerking blijkt nu dat deze raming van € 1 miljoen moet worden bijgesteld. De plannen voor de gedeeltelijke sloop en de bouw van de nieuwe inrit (geïntegreerd in het bouwblok van TBV Wonen) zijn inmiddels uitgewerkt tot een Voorlopig Ontwerp en daarmee worden de financiële consequenties steeds duidelijker.

De kosten zijn een direct gevolg van de ontwikkeling Koningswei: het slopen en aanhelen van een deel van de parkeergarage, het daartoe tevoren verplaatsen (vervangen) van de technische installaties en het bouwen van een nieuwe inrit met inrichting welke geïntegreerd wordt in het noordelijke bouwblok. Met dit raadsvoorstel wordt aanvullend krediet gevraagd.

Collegebesluit Het college stelt de raad voor: 1. aanvullend krediet van € 850.000,- beschikbaar te stellen voor de noodzakelijke aanpassingen aan de parkeergarage Koningsplein als direct gevolg van de ontwikkeling Koningswei, zijnde: - het slopen van de huidige entree; - het bouwen en inrichten van de nieuwe entree. en deze te dekken middels een gelijksoortige bijdrage uit de reserve parkeren. 2. akkoord te gaan met de bijbehorende desinvestering op de boekwaarde als gevolg van de gedeeltelijke sloop van de parkeergarage Koningsplein à € 60.000,- en deze via de exploitatie ten lasten brengen van de reserve parkeren.

raad 2023_1507 definitief.docx

1

Raadsvoorstel Parkeergarage Koningsplein Aanleiding In december 2021 is de raad akkoord gegaan met de ontwikkeling van Koningswei, onderdeel van de gebiedsontwikkeling Stadsforum & Koningswei. Daarbij is een grondexploitatie geopend en is besloten een krediet beschikbaar te stellen van € 1 miljoen voor aanpassingen aan de entree van de parkeergarage Koningsplein. Aan de zijde Piusstraat wordt de huidige entree met een deel van de garage gesloopt en een nieuwe entree gebouwd; besloten is de kosten daarvan ten laste te brengen van de reserve betaald parkeren omdat de investering mogelijk terugverdiend zou kunnen worden met de extra parkeeropbrengsten door abonnementen voor bewoners Koningswei. In het raadsvoorstel uit 2021 is gemeld dat de (investerings)kosten pas definitief worden zodra de uitgangspunten en eisen bekend zijn. Bij de verdere uitwerking blijkt nu dat deze raming van € 1 miljoen moet worden bijgesteld. De plannen voor de gedeeltelijke sloop en de bouw van de nieuwe inrit (geïntegreerd in het bouwblok van TBV Wonen) zijn inmiddels uitgewerkt tot een Voorlopig Ontwerp en daarmee worden de financiële consequenties steeds duidelijker.

De kosten zijn een direct gevolg van de ontwikkeling Koningswei: het slopen en aanhelen van een deel van de parkeergarage, het daartoe tevoren verplaatsen (vervangen) van de technische installaties en het bouwen van een nieuwe inrit met inrichting welke geïntegreerd wordt in het noordelijke bouwblok. Het moment van sloop wordt bepaald door het moment waarop TBV Wonen en Amvest/AEGON hun investeringsbesluiten nemen. In Q4 2023 wordt de omgevingsvergunning aangevraagd; het bestemmingsplan is al onherroepelijk. In de samenwerkingsovereenkomst is afgesproken dat de ontwikkelaars hun investeringsbesluiten zullen nemen als de beide aanbestedingen (zowel voor sloop en bouwrijp maken als voor de nieuwbouw) succesvol zijn afgerond. Binnen de ontwikkeling Koningswei is de gemeente verantwoordelijk voor de voorbereiding van en de aanpassingen aan haar openbare parkeergarage. Met dit raadsvoorstel wordt aanvullend krediet gevraagd. Op dit moment zijn nog niet alle daadwerkelijk te maken kosten in beeld en blijft dus nog steeds sprake van ramingen. De aanbestedingsprocedures worden momenteel voorbereid. Het werk gaat volgens planning de markt op in januari 2024 en de gunningen zullen definitief zijn in Q2 2024.

Indien de ontwikkelaars hun investeringsbesluiten nemen (gepland in april 2024), zal rond de zomer 2024 in het kader van het bouwrijp maken gestart worden met het aanpassen en omleggen van de technische installaties van de parkeergarage. De sloop start niet eerder dan augustus 2024 en dan vervalt de huidige inrit aan de Piusstraat. Na een geschatte bouwperiode van 2 jaar wordt in 2026/2027 de nieuwe inrit vanuit de Piusstraat opgeleverd (gelijk oplopend met de bouw van de noordelijke woontoren). Overigens blijft de parkeergarage tijdens de sloop en nieuwbouw bereikbaar via de Bisschop Zwijsenstraat waar dan tijdelijk zowel de ingang als de uitgang zullen zijn.

Beoogd effect De aanpassingen aan de parkeergarage zijn randvoorwaardelijk voor de realisatie van de ontwikkeling Koningswei waarover de raad in december 2019 en december 2021 besloot en ook in 2023 bij de vaststelling van het bestemmingsplan Koningswei.

Voorstel 1. aanvullend krediet van € 850.000,- beschikbaar stellen voor de noodzakelijke aanpassingen aan de parkeergarage Koningsplein als direct gevolg van de ontwikkeling Koningswei, zijnde: - het slopen van de huidige entree; - het bouwen en inrichten van de nieuwe entree. en deze te dekken middels een gelijksoortige bijdrage uit de reserve parkeren.

raad 2023_1507 definitief.docx

2

2. akkoord gaan met de bijbehorende desinvestering op de boekwaarde als gevolg van de gedeeltelijke sloop van de parkeergarage Koningsplein à € 60.000,- en deze via de exploitatie ten lasten brengen van de reserve parkeren.

Argumenten 1.1 De aanpassing aan de parkeergarage is complex en verweven met de nieuwbouwopgave. Er zijn relatief hoge voorbereidingskosten vanwege complexiteit van de opgave, waarbij de gemeente verantwoordelijk is voor haar eigen parkeergarage. De complexiteit zit in de verstrengeling met de sloopwerkzaamheden, het bouwrijp maken en de bouwplannen van de ontwikkelaars: We hebben te maken met een bestaande (> 50 jaar oud) garage (bouwjaar 1969) in een binnenstedelijke context. Onderzoekskosten voor het in beeld brengen van de bestaande situatie zijn naar verhouding hoog: hoogteligging bepalen, bouwkundige levensduurbepaling, corrosieonderzoek, staat bestaande installaties etc.; Doordat de nieuwbouw gepland is op een deel van de locatie waar zich nu nog parkeergarage bevindt i.c.m. hoge grondwaterstand is er grote bouwkundige en constructieve impact. Voorbereiding voor de sloop en constructieve engineering vragen meer dan gemiddelde expertise; Daarnaast moeten de werkzaamheden aan de parkeergarage gefaseerd en onder verschillende deelopdrachten plaatsvinden. Gefaseerd omdat werkzaamheden aan de parkeergarage voorafgaand, tijdens én na afloop van sloop- en bouwwerkzaamheden plaats moeten vinden. En dit moet onder verschillende deelopdrachten omdat we de verantwoordelijkheden en risico’s inclusief de juiste expertise bij de juiste opdrachtnemer willen leggen/inkopen.

Aanpassen en verleggen van installaties (in eigen beheer binnen beheer- en onderhoudscontract); Sloop en tijdelijk dichtzetten van de parkeergarage (onderdeel van sloop- en bouwrijp maken, meervoudig onderhands, gunning juni 2024); Realiseren definitieve waterkering en aankoop nieuwe inrit als onderdeel van nieuwbouw Amvest/AEGON en TBV Wonen (meervoudig onderhandse aanbesteding, koop-/aannemingsovereenkomst tussen 2024 begin 2025); 1.2 Voor de sloop van de huidige entree moet de technische installatieruimte verplaatst worden. De constructie van de parkeergarage zit dusdanig in elkaar dat niet op ieder willekeurig stramien een hap uit de garage genomen kan worden. In 2021 is het uitgangspunt geweest dat de technische installatieruimte aangepast zou kunnen worden. Bij de engineering van de nieuwbouw bleek dat de technische ruimte in zijn geheel verplaatst en aangepast moet worden. Dit heeft een grotere financiële impact. 1.3 Beter anticiperen op de prijsstijgingen van de afgelopen jaren. De oorspronkelijke raming dateert uit 2021. In de tussenliggende periode is er sprake geweest van excessieve prijsstijgingen. Ondanks dat de prijsstijgingen nu afvlakken zien we nog geen daling. Om die reden hebben we in de nieuwe raming een post prijsstijging, bovenop het onvoorzien, meegenomen.

Gezien bovengenoemde punten 1.1 t/m 1.3 worden de investeringskosten op dit moment geraamd op € 1.850.000,-. 2.1 De bijbehorende desinvestering op de parkeergarage accepteren. Een deel van de huidige parkeergarage zal worden gesloopt om benodigde ruimte te maken voor de gebiedsontwikkeling. De boekwaarde van parkeergarage is laag, omdat de oorspronkelijke aanleg nagenoeg volledig is afgeschreven. De bijbehorende desinvestering, die conform de BBV geen onderdeel mag uitmaken van het krediet, is berekend op circa € 60.000 en zal na akkoord op dit voorstel worden opgenomen in de tussenrapportage 2024 met de reserve parkeren als bijbehorende dekking.

raad 2023_1507 definitief.docx

3

Kanttekeningen en gewogen alternatieven Deze kredietaanvraag omvat ''slechts'' de aanpassingen aan de parkeergarage die noodzakelijk zijn om het bouwplan Koningswei te kunnen realiseren. De realisatie van Koningswei, naast het bouwplan ook de herinrichting van de openbare ruimte met o.a. vergroening van het parkeerdek, is echter het uitgelezen moment om de levensduur van de parkeergarage met enkele decennia te verlengen. Deels zijn de benodigde werkzaamheden opgenomen in de meerjaren onderhoudsplanning. Hierbij moet gedacht worden aan het vervangen van de vloercoating, het vernieuwen van de verlichting en het uitvoeren van groot schilderwerk. Investeringen zoals het vervangen van de bitumen laag op het dak van de parkeergarage en maatregelen om de levensduur van de wapening in het beton te verlengen, zijn nog niet in de begroting opgenomen. Hiervoor komt in 2024 of 2025 een kredietaanvraag. In de tussentijd worden deze plannen verder technisch uitgewerkt. De uitvoering zal naar verwachting plaats gaan vinden in 2026 of 2027 en wordt afgestemd met de civiele werken in de openbare ruimte. Na de uitvoering van de hierboven genoemde werkzaamheden, is de parkeergarage bij oplevering van Koningswei weer ‘’up to date’’ en is de levensduur met 30 tot 40 jaar verlengd.

Niet beïnvloedbare risico’s 1. De ontwikkelaars Amvest/AEGON en TBV Wonen bepalen het moment van sloop en nieuwbouw. Als de ontwikkelaars besluiten het moment van sloop en/of nieuwbouw naar achter in tijd te verplaatsen heeft dit ook financiële consequenties. De verwachting is dat sloop / bouwrijp maken in Q2 2024 start en dat aansluitend in april 2025 met de nieuwbouw wordt gestart. 2. Er is een mogelijkheid dat de start van de nieuwbouw niet direct aansluitend is op het gereedkomen van de sloop en het bouwrijp maken. Indien dit (kleine) risico zich voordoet is er mogelijk langere tijd géén entree voor de parkeergarage aan de zijde Piusstraat. In die tijd functioneert de zijde Bisschop Zwijsenstraat als in-en uitgang. Momenteel en ook de komende jaren vinden er veel werkzaamheden plaats in de openbare ruimte van de binnenstad; de planningen worden op elkaar afgestemd opdat de binnenstad bereikbaar blijft. Het is niet onmogelijk dat bepaalde werken in de tijd naar achteren verplaatst moeten worden als er geen acceptabele verkeersafwikkeling is. 3. Ondanks alle uitgebreide voorbereidingen en onderzoeken blijven het sloopwerkzaamheden en aanpassingen aan een bestaand gebouw. Hierin kunnen onvoorziene kosten optreden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de delen van de parkeergarage die pas zichtbaar worden nadat er destructieve werkzaamheden zijn verricht.

Kosten en dekking Aanvullend krediet en dekking desinvestering De totale investeringskosten zoals geformuleerd bij argumenten 1.1 t/m 1.3 worden op dit moment geraamd op € 1.850.000,- , terwijl er in het oorspronkelijke voorstel 2021 slechts € 1 mln. was geraamd. Voor de rest, zijnde € 850.000,- dient er een aanvullend krediet te komen, welke zal worden gedekt uit de reserve parkeren. Daarnaast dient er een desinvestering plaats te vinden in de gebouwenexploitatie van € 60.000,- in verband met sloop, welke ook dit zal ten laste komen van de reserve parkeren. Er is ruimte binnen de reserve betaald parkeren om dit bedrag van in totaal € 910.000,= te financieren, zie hieronder het meerjarig verloop van de reserve betaald parkeren (inclusief beleidsvoorstellen en herijkingen):

raad 2023_1507 definitief.docx

Effecten parkeerexploitatie Bij de globale kostenraming in 2021 is ingeschat dat er ca. 20 parkeerplaatsen zouden komen te vervallen om de integratie van de nieuwe entree in het noordelijke bouwblok mogelijk te maken. Dit zijn er uiteindelijk 26 geworden. Dit leidt tijdens de piek tot minder inkomsten binnen de parkeerexploitatie. Daar staat tegenover dat in de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) met de ontwikkelaars Amvest/AEGON en TBV Wonen afspraken zijn gemaakt over het parkeren voor bewoners. Dit is later ook in het bestemmingplan vastgelegd: er worden parkeerabonnementen afgenomen door de ontwikkelaars van de nieuwe woningen. Er is ruimte om de extra toegezegde abonnementen uit te geven. Dat komt omdat we voor de bezetting alle gemeentelijke parkeergarages tezamen bekijken (uitgangspunt van de ‘parkeerbalans kernwinkelgebied 2017’ en verder). Vanuit die optiek zijn op het aller drukste moment in 2019, nog bijna 600 parkeerplaatsen leeg. Omdat we accepteren dat kortparkeerders (en in uitzonderlijke gevallen abonnementhouders) moeten uitwijken naar een andere parkeergarage, is er ruimte voor nieuwe abonnementen. In de parkeergarage Koningsplein zelf ontstaan er vanwege het verwijderen van 26 parkeerplaatsen wél meer momenten waarop de garage vol staat.

Omdat we niet zeker weten of de parkeerders die ‘er niet meer bij passen’ wachten bij de slagboom tot ze wel naar binnen kunnen, naar een andere gemeentelijke garage rijden of voor een alternatief kiezen, heeft dit mogelijk toch invloed op de exploitatie. Voor geheel 2019 gaat het om maximaal €1.260,- (40 uren waarop de garage vol staat, 420 voertuigen die op die momenten mogelijk een alternatief moeten zoeken). De extra uit te geven abonnementen aan bewoners/gebruikers van Koningswei zorgen maandelijks voor een extra omzet (gebaseerd op de huidige tarieven): Type abonnement Stuks Prijs per maand Totaal 24/7 bewoners abonnement 66 € 52,€ 3.432,24/7 deelmobiliteit abonnement 10 € 0,€ 0,5+2 bewoners abonnement 58 € 26,€ 1.508,€ 4.940,Als we de inkomstenderving verrekenen met de extra inkomsten uit abonnementen, zorgt dit met de huidige tarieven voor een jaarlijkse toename van de omzet met € 58.000,-. Wanneer we deze omzetstijging kapitaliseren voor de komende 25 jaar dan leidt dit tot een verbeterd resultaat van € 1,45 mln voor parkeerexploitatie. De totale investering van de oorspronkelijke € 1 mln plus de aanvullende € 910.000,- kan met de huidige abonnementstarieven grotendeels, maar dus niet volledig worden terugverdiend. De abonnementstarieven zullen mogelijk de komende jaren nog wat gaan stijgen, waardoor dit beeld wat veranderd.

In de Samenwerkingsovereenkomst met de ontwikkelaars Koningswei zijn al hogere tarieven voor abonnementen afgesproken, vooruitlopend op een gemeentelijk besluit over de nieuwe tarieven. Effecten op de vastgoedexploitatie De verwachte effecten op de vastgoedexploitatie door desinvestering en herziening van de installaties zullen naar verwachting beperkt zijn en worden verwerkt in de toekomstige P&C-producties.

Uitvoering De sloop van de huidige inrit aan de Piusstraat start niet eerder dan augustus 2024. Verwacht wordt dat vanaf mei 2024 begonnen wordt met de asbestsanering in de gebouwen. Na een geschatte bouwperiode van 2 jaar, die volgens de huidige planning start in april 2025, wordt in 2026/2027 de nieuwe inrit vanuit de Piusstraat opgeleverd. Na oplevering van de gebouwen start de herinrichting van de openbare ruimte, waartoe de vergroening van het parkeerdek behoort.

Participatie Bij de gebiedsontwikkeling Stadsforum & Koningswei is bij de planvorming intensief sprake geweest van participatie in planteams.

4

raad 2023_1507 definitief.docx

Communicatie De start van de sloop en het bouwrijp maken wordt een belangrijke mijlpaal voor bewoners en ondernemers. Het is immers het eerste moment dat er echt iets op straat te zien is en vanzelfsprekend wordt daar aandacht aan besteed. Het communicatieplan zal de komende periode samen met de ontwikkelaars worden opgesteld.

Evaluatie Niet van toepassing.

Bijlagen Niet van toepassing.

Ter inzage gelegde stukken Niet van toepassing.

Tilburg, 24 oktober 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, Secretaris burgemeester

5

raad 2023_1507 definitief.docx

6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1. aanvullend krediet van € 850.000,- beschikbaar te stellen voor de noodzakelijke aanpassingen aan de parkeergarage Koningsplein als direct gevolg van de ontwikkeling Koningswei, zijnde: - het slopen van de huidige entree; - het bouwen en inrichten van de nieuwe entree. en deze te dekken middels een gelijksoortige bijdrage uit de reserve parkeren. 2. akkoord te gaan met de bijbehorende desinvestering op de boekwaarde als gevolg van de gedeeltelijke sloop van de parkeergarage Koningsplein à € 60.000,- en deze via de exploitatie ten lasten brengen van de reserve parkeren.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 18 december 2023 de griffier,

de plaatsvervangend voorzitter