01 Raadsvoorstel Nederlandse taallessen aan Oekraiense vluchtelingen 2024-2025

Raad 2024_1521 definitief

0

Voorblad Raadsvoorstel Nederlandse taallessen aan Oekraïense vluchtelingen 2024-2025 Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:

23 januari 2024 Yusuf Çelik Sociaal M. Quataert

Samenvatting Vanuit het Rijk heeft de gemeente Tilburg extra middelen ontvangen voor het geven van taallessen aan Oekraïense vluchtelingen. Oekraïense vluchtelingen zijn niet inburgeringsplichtig en vallen niet onder de Wet Educatie Beroepsonderwijs (volwasseneducatie). Dit houdt in dat zij onder andere vaak niet in aanmerking komen voor gratis Nederlandse taallessen. Tilburg heeft een goed georganiseerd Taalnetwerk, bestaande uit ContourdeTwern, MST ‘Mensen in Beeld’, Bibliotheek Midden-Brabant en ROC Educatie & Inburgering. Zij bieden laagdrempelig in de wijk passend aanbod op het gebied van lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden aan. Met het verstrekken van een extra subsidie kan het taalnetwerk passend aanbod bieden aan de Oekraïense vluchtelingen die niet op basis van andere regelingen in aanmerkingen komen voor gratis Nederlandse taallessen. De extra activiteiten, specifiek voor deze doelgroep (taallessen, Taal & Werk aanbod en Taallessen voor Hoger Opgeleiden), dragen bij aan het beter kunnen integreren in onze Tilburgse samenleving.

Collegebesluit Het college: 1. verleent, onder voorbehoud van de door de raad beschikbaar te stellen middelen uit de reserve Crisisherstelfonds, een incidentele subsidie van in totaal € 140.000 aan ContourdeTwern voor extra taallessen aan Oekraïense vluchtelingen in 2024 en 2025, uit te voeren door het Taalnetwerk 1. 2. stelt de raad voor een bedrag van € 140.000 uit de reserve Crisisherstelfonds ter beschikking te stellen voor een incidentele subsidie aan ContourdeTwern voor extra activiteiten in 2024 en 2025, uit te voeren door het Taalnetwerk, ten behoeve van de Nederlandse taalbevordering van Oekraïense vluchtelingen.

1 Zie argument 1.1 t/m 1.4 in het raadsvoorstel voor de argumentatie behorend bij beslispunt 1.

Raad 2024_1521 definitief

1

Raadsvoorstel Nederlandse taallessen Oekraïense vluchtelingen 2024-2025 Aanleiding Vanuit het Rijk heeft de gemeente Tilburg incidentele middelen ontvangen van €140.000 euro ten behoeve van taalontwikkeling van Oekraïense vluchtelingen. Deze doelgroep valt nu buiten de boot, omdat zij niet inburgeringsplichtig zijn en veelal ook niet vallen onder de Wet Educatie Beroepsonderwijs (hierna WEB) voor taallessen, omdat zij vaak meer dan twaalf jaar onderwijs hebben genoten in het thuisland. De behoefte aan taallessen is echter groot, omdat dit de kans op arbeidsdeelname en integratie in onze stad vergroot. Dit wordt ook erkend door het Rijk, vandaar dat elke gemeente deze extra middelen ontvangt. Zoals bekend heeft onze regio, en daarmee ook Tilburg, een goed georganiseerd Taalnetwerk. Deze bestaat uit de organisaties ContourdeTwern, MST ‘mensen in beeld’, Bibliotheek Midden-Brabant en ROC Educatie & Inburgering. Zij bieden laagdrempelig in de wijken en op locatie passend aanbod voor volwassenen die moeite hebben met de basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden). Dit netwerk kent de doelgroep, de Tilburgse infrastructuur en hebben de expertise in huis (specialisten, bevoegd docenten en vrijwilligers) om passende taalcursussen te ontwikkelen en te geven.

Zij hebben dan ook gezamenlijk, onder penvoering van ContourdeTwern, een subsidieaanvraag ingediend om dit taalaanbod voor Oekraïense vluchtelingen te realiseren.

Beoogd effect De activiteiten in deze aanvullende subsidie van het Taalnetwerk sluiten aan bij de gestelde doelen in het regioplan aanpak laaggeletterdheid: “Samen begrijpen we elkaar 2021-2024”. Deze specifieke doelgroep valt buiten de WEB, waaruit het regioplan wordt gefinancierd. De doelen zijn hetzelfde, namelijk mee kunnen doen naar vermogen in onze samenleving door ontwikkeling van basisvaardigheden. De regioaanpak voor laaggeletterdheid en bijbehorende indicatoren passen bij het Tilburgse Akkoord "Meer voor elkaar” 2022-2026. Het bevordert kansengelijkheid en bestaanszekerheid. Het draagt bij aan een inclusieve stad en sluit aan bij een ruimhartig en gastvrij tilburg. Het voldoende beheersen van de basisvaardigheden is letterlijk de basis om volwaardig mee te kunnen doen in onze samenleving. De beschreven activiteiten sluiten ook aan bij de Tilburgse Kadernota ‘stimuleren van persoonlijke ontwikkeling’. Het draagt namelijk bij aan: • Tilburgers kunnen zich (optimaal) persoonlijk ontwikkelen in alle levensfasen; • Tilburgers kunnen de ontwikkelde vaardigheden inzetten op de arbeidsmarkt en/of de samenleving; • Tilburgers zijn weerbaar, passen zich snel aan veranderende omstandigheden aan en zijn in hoge mate zelfredzaam.

Voorstel Een bedrag van € 140.000 uit de reserve Crisisherstelfonds ter beschikking stellen voor een incidentele subsidie aan ContourdeTwern voor extra activiteiten in 2024 en 2025, uit te voeren door het Taalnetwerk, ten behoeve van de Nederlandse taalbevordering van Oekraïense vluchtelingen.

Argumenten 1.1 Een extra impuls is nodig om de kans op arbeidsdeelname en integratie van Oekraïense vluchtelingen te vergroten Los van het feit dat deze ontvangen middelen specifiek bedoeld zijn voor taallessen aan Oekraïense vluchtelingen, zien en horen wij ook de behoefte hiernaar. Wij hebben inmiddels meerdere malen verzoeken ontvangen voor taallessen aan deze doelgroep. Nederlandse taalbeheersing is de basis voor het optimaal mee kunnen doen in onze samenleving.

Raad 2024_1521 definitief

2

Los van het sociale en morele component, is het ook van belang voor de tekorten op onze arbeidsmarkt om de integratie in onze stad zo goed mogelijk te doen slagen en daarmee de weg voor volwaardige participatie vrij te maken. Met deze subsidie kunnen wij ruim 200 Oekraïners bedienen. 1.2 Oekraïense vluchtelingen kunnen geen gebruik maken van het bestaande gratis taalaanbod in onze stad Omdat ze nu tussen wal en schip vallen (niet inburgeringsplichting zijn en niet vallen onder de WEB) komen zij vaak niet in aanmerking voor gratis Nederlandse Taallessen. Het gratis taalaanbod is bedoeld voor Oekraïense ontheemden met een inkomen van maximaal 120% van de bijstandsnorm (conform de norm van de meedoenregeling). Met betrekking tot het taalaanbod worden er geen aparte klassen georganiseerd voor Oekraïners. Het reguliere aanbod wordt uitgebreid en de klassen zijn gemixt. Dit om wederom de integratie te bevorderen. 1.3 De activiteiten sluiten aan bij het reeds opgerichte integratieondersteuningspunt In 2023 is een integratieondersteuningspunt voor niet inburgeringsplichtige nieuwkomers bij het MST ‘Mensen in Beeld’ opgericht. Daardoor krijgen alle Tilburgers een eerlijke kans op integratie in onze stad. Het leren van de taal, kennis van onze samenleving en je weg weten te vinden naar relevante instanties staat daar centraal.

Dit extra geld, specifiek voor de Oekraïense doelgroep, zorgt ervoor dat we in totaliteit meer mensen kunnen bereiken: waardoor een gebrek aan basisvaardigheden en toegang tot informatie geen belemmering meer hoeft te zijn om mee te kunnen doen in onze samenleving. 1.4 Het subsidie bedrag overstijgt het mandaat van het college en daarom moet de raad een beslissing nemen Doordat de benoemde activiteiten in 2024 starten, kan dit niet gedekt worden uit de in 2023 ontvangen incidentele middelen. Deze middelen zullen bij de jaarrekening 2023 toegevoegd worden aan de reserve Crisisherstelfonds (deze middelen voldoen aan de toevoegingscriteria). Voorgesteld wordt om de subsidie aan ContourdeTwern te dekken uit deze reserve Crisisherstelfonds. Het College heeft mandaat tot een bedrag van € 100.000 per besluit en aangezien deze subsidie dit bedrag te boven gaat, wordt dit voorstel aan de raad voorgelegd ter besluitvorming.

Kanttekeningen en gewogen alternatieven Er zijn meerdere partijen in Tilburg die taallessen aan Oekraïense vluchtelingen kunnen verzorgen. Er is specifiek voor het Taalnetwerk gekozen omdat: 1. ContourdeTwern, penvoerder en onderdeel van het Taalnetwerk, ook de verantwoordelijkheid heeft voor de gemeentelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen. Een deel van de doelgroep hebben zij letterlijk in huis. 2. Het MST, als onderdeel van het Taalnetwerk, sinds dit jaar een integratieondersteuningspunt heeft waar Oekraïners onderdeel van uitmaken. 3. Het Taalnetwerk deze doelgroep wekelijks kent en ziet en ze weten welke (taal)behoeftes en vragen daar leven. 4. Het Taalnetwerk een vaste samenwerkingspartner is in Tilburg en de arbeidsmarktregio op het gebied van basisvaardighedenaanbod voor volwassen. 5. Ze de expertise in huis hebben (specialisten, bevoegd docenten en vrijwilligers) om passende taalcursussen te ontwikkelen en te geven.

Niet beïnvloedbare risico’s n.v.t.

Kosten en dekking De incidentele rijksmiddelen van 140.000 euro zijn bij de meicirculaire 2023 ontvangen, met als doel het gemeentelijke aanbod van taalonderwijs aan volwassen ontheemden uit Oekraïne te stimuleren. In 2023 lag de focus op de oprichting van het integratieondersteuningspunt voor niet inburgeringsplichtige nieuwkomers en de taallessen die daarbij horen. Nu dit staat, kunnen deze taallessen uitgebreid worden voor de Oekraïense vluchtelingen. Zoals bij argument 1.4 benoemd zullen de incidenteel ontvangen Rijksmiddelen (140.000 euro)

Raad 2024_1521 definitief

3

bij de jaarrekening 2023 toegevoegd worden aan de reserve Crisisherstelfonds om de subsidie aan ContourdeTwern (van 140.000 euro) te dekken uit deze reserve Crisisherstelfonds. Een van de onttrekkingscriteria van dit fonds is de dekking van tijdelijke en incidentele maatregelen ter ondersteuning van inwoners, organisaties en ondernemers om de gevolgen van een crisis (waaronder Oekraïne en vluchtelingen) op te kunnen vangen. Indien specifieke (rijks-)middelen beschikbaar komen voor crisissituaties dienen die eerst te worden ingezet alvorens dekking uit deze reserve kan plaatsvinden. Door deze middelen in het fonds te storten en vervolgens te onttrekken wordt voldaan aan deze criteria en is het resultaat op de stand van het Crisisherstelfonds neutraal. Het heeft dus geen effect op de stand van het crisisherstelfonds.

Uitvoering Na een raadsbesluit, zal het college een besluit nemen over de voorwaarden waaronder de subsidie verleend wordt. Deze subsidie beslaat verschillende activiteiten, waarbij ruim 200 Oekraïners deel kunnen nemen aan: taallessen, Taal & Werk aanbod en taallessen voor Hoger opgeleiden. ContourdeTwern is penvoerder van het Taalnetwerk, maar deze specifieke activiteiten worden uitgevoerd door twee taalnetwerkpartners (MST en ROC Educatie & inburgering). Ze hebben twee jaar de tijd de activiteiten uit te voeren.

Participatie Deze aanvraag is tot stand gekomen in samenwerking met de taalnetwerkpartners. Vanuit hun expertise en kennis van de doelgroep is bepaald aan welke activiteiten de meeste behoefte is.

Communicatie De uitvoering van de activiteiten ligt volledig bij het Taalnetwerk. Dit netwerk beschikt over een eigen communicatiemedewerker. Deze zorgt er onder ander voor dat er bekendheid is over dit thema en de aanpak. Zij brengen de activiteiten ook onder de aandacht bij de Oekraïense vluchtelingen.

Evaluatie Over de toe te kennen subsidie wordt conform onze subsidievoorwaarden en bijbehorend subsidieformat verantwoording afgelegd. Er wordt ook gewerkt met een impactmonitor.

Bijlagen Niet van toepassing.

Ter inzage gelegde stukken Niet van toepassing.

Tilburg, 23 januari 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

Raad 2024_1521 definitief

4

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit Een bedrag van € 140.000 uit de reserve Crisisherstelfonds ter beschikking te stellen voor een incidentele subsidie aan ContourdeTwern voor extra activiteiten in 2024 en 2025, uit te voeren door het Taalnetwerk, ten behoeve van de Nederlandse taalbevordering van Oekraïense vluchtelingen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 5 februari 2024, de griffier,

voorzitter,