01 Raadsvoorstel Kompas Tilburgs mediabeleid

raad 2021_1226 definitief.docx

1

Raadsvoorstel Kompas voor Tilburgs mediabeleid Aanleiding De afgelopen drie jaar hebben raad en college aandacht gehad voor mediakwesties als de vorming van de streekomroep, de realisatie van een fonds voor de onderzoeksjournalistiek, de aanwijzing van een publieke media-instelling voor Tilburg en de mogelijkheden tot samenwerking tussen publieke en commerciële omroepen. Centraal in deze kwesties staat de betekenis van de media voor de samenleving. Reagerend op de behoefte van de raad aan een samenhangend beeld van wat er in de (Tilburgse) mediasector speelt en de rol van de gemeente daarbij, heeft het college aangegeven zich te willen inspannen voor een goed en gedragen media-aanbod. Genoemde kwesties hangen samen met technische, economische en maatschappelijke ontwikkelingen die de media en journalistiek in Nederland onder druk gezet, vooral op lokaal niveau. Van meerdere kanten wordt een appel gedaan op de overheid om stappen te nemen in de richting van een sterk en duurzaam lokaal mediabestel. De VNG heeft in dit verband een rapport gepubliceerd met handvatten voor een gemeentelijk mediabeleid. Behalve informatie over actuele ontwikkelingen in de mediasector bevat dit rapport adviezen en ontwikkelscenario’s om te komen tot lokaal mediabeleid. Het Kompas voor Tilburgs mediabeleid sluit aan bij het VNG-rapport.

Het document: ▪ beschrijft hoe een aantal ontwikkelingen het belang van media en journalistiek op lokaal niveau beïnvloedt; ▪ geeft een samenhangend beeld van het Tilburgse medialandschap en relateert dat aan ons vestigingsklimaat; ▪ presenteert de adviezen van de VNG en verbindt die met de journalistieke infrastructuur in Tilburg. Op 7 september 2021 hebben wij in de LocHal een stedelijk mediadebat georganiseerd. Het verslag daarvan is als bijlage opgenomen in het Kompas voor Tilburgs mediabeleid. Met het Kompas voor Tilburgs mediabeleid hebben wij een navigatie-instrument voor de toekomst gerealiseerd. De daarin gepresenteerde denkrichtingen en ontwikkelscenario’s bieden een handvat voor onze ambitie om te komen tot een Tilburgs mediabeleid als basis voor een toekomstbestendige journalistieke infrastructuur die past bij onze stad.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader Vitale journalistiek sluit aan bij de ambities uit ons Bestuursakkoord om in Tilburg werk te maken van een vitale, leefbare en inclusieve stad met een goed functionerende democratie. Deze ambitie is onder meer neergelegd in het ‘Bestuursakkoord 2018 – 2022; Gezond en gelukkig in Tilburg’, ‘Cultuur raakt ons – Cultuurplan Tilburg 2021 – 2024’ en de ‘Uitvoeringsnota Versnelling Next Economy’.

raad 2021_1226 definitief.docx

2

Voorstel Het Kompas voor Tilburgs mediabeleid vaststellen met als onderdelen. a. Een beschrijving van ontwikkelingen in de mediasector. b. Een samenhangend beeld van het Tilburgse medialandschap. c. De adviezen van de VNG, met als mogelijke ontwikkelscenario’s voor een Tilburgs mediabeleid: - versterken van de lokale publieke media-instelling; - versterken van burgerjournalistiek en wijkkranten; - verduurzamen van het Tilburgs Mediafonds; - ontwikkelen van Mindlabs; - realiseren van een plek voor jongeren en debat.

Argumenten 1. Vitale journalistiek is onontbeerlijk voor onze samenleving Met de stroom van informatie die we via televisie, radio, kranten en internet vergaren, hebben de media een niet te onderschatten invloed op ons beeld van de wereld. Daarom moeten er onafhankelijke en voor iedereen toegankelijke media zijn die niet door overheid of commercie worden beïnvloed. De functies van de journalistiek als waakhond van de democratie en verbinder van groepen in de maatschappij sluiten aan bij onze gemeentelijke inzet op een democratische en inclusieve samenleving. 2. De zorg voor media en journalistiek heeft een wettelijke grondslag Vanuit democratisch perspectief waarborgt de overheid de persvrijheid. Persvrijheid is immers onderdeel van de vrijheid van meningsuiting, die in Nederland is vastgelegd in de Grondwet. Tegen die achtergrond heeft de overheid als taak de onafhankelijkheid van de media te beschermen. Dat zien we onder meer terug in de Mediawet, waarin aan het Rijk, de provincies en de gemeenten taken worden toebedeeld om de kwaliteit, de diversiteit en de toegankelijkheid van het media-aanbod te beschermen. In dit verband ontvangen wij in Tilburg via het gemeentefonds een rijksbijdrage voor ondersteuning van de lokale publieke omroep. 3.

De toegenomen druk op media en journalistiek vraagt om actie Verschillende ontwikkelingen hebben de lokale media en journalistiek in Nederland onder druk gezet. Als gevolg van technische, economische en maatschappelijke ontwikkelingen is de mediasector volop in beweging. Afname van journalistieke menskracht, veranderde strategieën van adverteerders en kwetsbare verdienmodellen bedreigen het functioneren van media en journalistiek, in het bijzonder op lokaal niveau. Ook de opkomst van sociale media en burgerjournalistiek drukken hun stempel op de sector. Dit beeld wordt bevestigd door de media en hun brancheorganisaties, door overheden, onderzoeksinstituten en adviesorganen. Ook in Tilburg zien wij hoe veranderde omstandigheden de lokale journalistiek onder druk hebben gezet. In het licht van de urgente situatie komen wij met het Kompas voor Tilburgs mediabeleid tegemoet aan een breed appel op de overheid om stappen te nemen in de richting van een sterke en duurzame journalistieke infrastructuur op lokaal niveau. 4.

Het ‘Kompas voor Tilburg mediabeleid’ sluit aan bij wensen van raad en college De afgelopen drie jaar hebben raad en college aandacht gehad voor mediakwesties als de vorming van de streekomroep, de realisatie van een fonds voor de onderzoeksjournalistiek, de aanwijzing van een publieke media-instelling voor Tilburg en de mogelijkheden tot samenwerking tussen publieke en commerciële omroepen. Deze mediakwesties hebben geleid tot de behoefte van de raad aan een samenhangend beeld van het lokale medialandschap, en meer inzicht in de verhouding tussen gemeente en de media. Dit vanuit de overtuiging dat Tilburg onafhankelijke en betrouwbare media nodig heeft voor een goed functionerende lokale democratie. Het college heeft daarbij aangegeven zich te willen inspannen voor een goed en gedragen mediaaanbod. Met een schets van het Tilburgse medialandschap in het ‘Kompas voor Tilburg mediabeleid’ doen wij een belangrijke stap richting een Tilburgs mediabeleid.

raad 2021_1226 definitief.docx

3

5. Het ‘Kompas voor Tilburgs mediabeleid’ is een navigatie-instrument dat uitwerking behoeft De ontwikkelingen in de sector en de druk op de lokale journalistiek maken de totstandkoming van lokaal mediabeleid wenselijk en urgent. Toch zijn er in Nederland nog geen gemeenten met een volwaardig lokaal mediabeleid; op Den Haag na. Het blijkt namelijk lastig om aan te geven wat een gemeente in kwalitatieve en kwantitatieve zin nodig heeft voor een sterke en duurzame journalistieke infrastructuur. Redenen daarvoor zijn onder meer het verschil in omvang van de circa 350 Nederlandse gemeenten en daarmee de aard van het lokale medialandschap, de sterk wisselende personele inzet van regionale media op lokaal niveau, en gebrek aan kijk- en luisteronderzoek op lokaal niveau. Het schaarse (vergelijkend) onderzoek naar lokale situaties in Nederland verklaart waarom de VNG gemeenten een handvat aanreikt met algemene aanbevelingen voor mediabeleid. Met het Kompas voor Tilburgs mediabeleid maken wij hiervan gebruik. In lijn met de VNG-adviezen hebben we de ontwikkelingen in de mediasector beschreven en het Tilburgse landschap in beeld gebracht. Tevens presenteren we de door VNG voorgestelde inhoudelijke en financiële uitgangspunten, alsmede de door haar genoemde ontwikkelscenario’s. Tot slot schetsen we wat die voor Tilburg kunnen betekenen.

Bij het Kompas voor Tilburgs Mediabeleid gaat het uitsluitend om denkrichtingen. Verdere verkenning en uitwerking zijn nodig. Binnen Nederland is het Tilburgse medialandschap namelijk uniek, met name door de aanwezigheid van de journalistieke opleiding van Fontys, het Tilburgs Mediafonds en Mindlabs. Om te komen tot een volwaardig Tilburgs mediabeleid moet worden onderzocht hoe de in het Kompas gepresenteerde uitgangspunten en ontwikkelscenario’s concreet kunnen worden vertaald naar beleidsvoorstellen die passen bij de Tilburgse context. Het gaat om maatwerk. Met Kompas voor Tilburgs mediabeleid bieden wij hiervoor een gefundeerd navigatie-instrument.

Risico’s Conform ons besluit om aan het Tilburgs Mediafonds een eenmalige subsidie van € 37.500,- toe te kennen voor de periode 1 juli t/m 31 december 2021, hebben wij de betekenis van het Tilburgs Mediafonds meegenomen in het Kompas voor Tilburgs mediabeleid (Collegebesluit 15 juni 2021, 22). Zonder aanvullende middelen is het Tilburgs Mediafonds genoodzaakt zijn activiteiten per 1 januari 2022 te beëindigen.

Vervolg Wij geven een onafhankelijk deskundige de opdracht om, in samenspraak met het veld, het Kompas voor Tilburgs Mediabeleid uit te werken tot concrete beleidsvoorstellen voor een Tilburgs Mediabeleid. Een beleidsvoorstel Tilburgs mediabeleid leggen wij na de zomer van 2022 ter besluitvorming aan de raad. Uiterlijk juni 2022 informeren wij de raad over de voortgang.

Bijlage Kompas voor Tilburgs mediabeleid

Tilburg, 12 oktober 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2021_1226 definitief.docx

4

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit Het Kompas voor Tilburgs mediabeleid vast te stellen met als onderdelen: a. Een beschrijving van ontwikkelingen in de mediasector. b. Een samenhangend beeld van het Tilburgse medialandschap. c. De adviezen van de VNG, met als mogelijke ontwikkelscenario’s voor een Tilburgs mediabeleid: - versterken van de lokale publieke media-instelling; - versterken van burgerjournalistiek en wijkkranten; - verduurzamen van het Tilburgs Mediafonds; - ontwikkelen van Mindlabs; - realiseren van een plek voor jongeren en debat.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 13 december 2021.

de griffier,

voorzitter,