01 Raadsvoorstel Kadernota stimuleren persoonlijke ontwikkeling

raad 2021_1173 definitief

1

Raadsvoorstel Kadernota stimuleren Persoonlijke ontwikkeling Aanleiding We werken aan een inclusieve stad, waar mensen erbij horen, ertoe doen en zelfredzaam zijn. We kijken om naar onze naaste familie, vrienden en buurt. We voelen ons betrokken bij het welzijn van de ander, ongeacht afkomst, geslacht of geaardheid. We zorgen voor een stimulerende omgeving om persoonlijke talenten te ontdekken, ontwikkelen en in te zetten. Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning. De mogelijkheden vanuit de eigen omgeving en de sociale basis ondersteunen hierbij zoveel mogelijk. We willen dat alle Tilburgers veilig zijn en zich ook zo voelen, om zich optimaal te kunnen ontwikkelen en meedoen. Als gemeente staan we dicht bij de mensen en hebben we aandacht voor de behoeften en omstandigheden van ieder individu. Binnen de Inclusieve Stad geven we invulling aan het sociaal domein, met opgaven op het gebied van gezondheid, bestaanszekerheid, onderwijs, zorg en ondersteuning, participatie en veiligheid. De kaders bouwen we op aan de hand van vier kadernota’s: versterken van sociaal en veerkrachtig Tilburg, stimuleren van persoonlijke ontwikkeling, bieden van passende ondersteuning en ingrijpen bij crisis en onveiligheid. Hiermee volgen we de ordening van de piramide sociaal domein.

We vinden het belangrijk om de ingezette beweging van nabijheid, persoonlijke aandacht, maatwerk en participeren op de arbeidsmarkt en in de samenleving vast te houden. Daartoe sluiten we in de kadernota’s aan op de vier waarden van de Agenda Sociaal 013: Goede start, Ruimte om te leven, Optimale kansen, In een wereld die mij ziet. In de kadernota’s werken we onze belangrijkste opgaven voor de komende jaren uit, schetsen we de beoogde impact, het beleid dat bijdraagt aan het realiseren van deze impact en operationaliseren we onze doelen met indicatoren die meerjarige ontwikkelingen in beeld brengen.

Deze kadernota biedt een duidelijke en uitlegbare structuur van kaderstelling voor het beleid en de bijbehorende investeringen die de gemeente Tilburg in samenwerking met partners de komende jaren doet om de persoonlijke ontwikkeling van Tilburgers mogelijk te maken en te stimuleren. Deze kadernota is een uitwerking van de zogenaamde ‘motie 44’ en laat de samenhang zien met de meest relevante opgaven en doelen bij de andere kadernota's in het sociaal domein en daarbuiten (bijvoorbeeld kadernota Economie, Cultuur en Evenementen) . Zodoende zorgen we ervoor dat, de investeringen die de gemeente Tilburg de komende jaren doet, meer onderling zijn uitgelijnd en zodoende meer impact hebben. Bovendien biedt het de Raad meer mogelijkheden om inhoudelijk dan wel financieel op het niveau van de velden bij te sturen indien wenselijk. Voor deze sturing stelt deze kadernota nieuwe doelen, indicatoren en streefwaarden voor het veld stimuleren Persoonlijke Ontwikkeling voor.

Portefeuillehouder: Wethouder Lahlah Behandelend ambtenaar: Economie en Arbeidsmarkt, Roy Willems

raad 2021_1173 definitief

2

Beoogd effect/ bestuurlijk kader De kadernota ‘Stimuleren van persoonlijke ontwikkeling’ gaat ervan uit dat iedereen de ruimte krijgt om talenten te ontdekken, ontwikkelen en in te zetten. Deze persoonlijke ontwikkeling draagt uiteindelijk bij aan maatschappelijke en economische meerwaarde voor iedereen. Met deze kadernota willen we het inhoudelijke en financiële kader van het veld stimuleren Persoonlijke ontwikkeling vaststellen. De nota maakt talentontwikkeling voor iedereen mogelijk door zo veel als mogelijk gelijke kansen te bieden voor alle burgers van Tilburg. Meer specifiek levert de kadernota een bijdrage aan meer gezonde en gelukkige Tilburgers, omdat het voor iedereen talentontwikkeling bereikbaar en mogelijk maakt. Daarin vormen de waarden van de agenda sociaal013 a) een goede start b) meedoen op basis van gelijke kansen, c) ruimte om te leven en d) in een wereld die mij ziet, een belangrijke fundament in de onderliggende beleidslijnen.

Voorstel 1

2

De kadernota Stimuleren Persoonlijke Ontwikkeling vaststellen, meer specifiek: a) De uitwerking en nadere rubricering van het veld in drie hoofdopgaven; b) De inbedding van de hoofdopgaven in een bredere beleidscontext dan alleen onderwijs; c) Te investeren in de ontwikkeling van talenten in elke levensfase; d) Oog te hebben voor meerdere manieren van waarderen van talenten e) Bevorderen van gelijkheid van kansen op talentontwikkeling f) Nieuwe indicatoren die het mogelijk maken om talentontwikkeling in brede zin te volgen en te sturen Kennisnemen van de reactie van het college op het advies van de Sociale Raad Tilburg

Argumenten 1 a) Indeling in drie hoofdopgaven geeft het veld (en daarmee bijbehorende visie en ambitie) structuur en focus “Alle Tilburgers ervaren een stimulerende en veilige omgeving die mogelijkheden biedt om de eigen talenten te ontdekken, optimaal te ontwikkelen en in de verschillende levensfasen naar wens in te zetten. Zo kunnen Tilburgers zich vanuit intrinsieke motivatie persoonlijk ontwikkelen en creëren ze voor zichzelf en anderen welzijn en welvaart.” Bovenstaande visie mondt uit in de ambitie om er voor te zorgen dat iedereen tijdens zijn/haar levensloop met vergelijkbare capaciteiten dezelfde ontwikkelingskansen krijgt in het onderwijs, de samenleving en op de arbeidsmarkt. Iedereen moet het potentieel van zijn talent kunnen ontwikkelen. Schoolsucces moet afhankelijk zijn van de capaciteiten en inzet en niet van het inkomen of opleidingsniveau van de ouders of de sociale contacten in de wijk. Elke Tilburger verdient een stimulerende omgeving; thuis, op het werk, in de samenleving en op school. We bevorderen kansengelijkheid door interventies in het onderwijs, maar ook door mogelijkheden te creëren in werk (formeel/informeel leren) en in de brede leefomgeving (non formeel). Zeker als ondanks vergelijkbare capaciteiten er toch een scheefgroei in kansen ontstaat. Het versterken van het geloof in eigen kunnen is daarin ontzettend belangrijk.

Investeren in persoonlijke ontwikkeling rendeert inhoudelijk en financieel op verschillende manieren. Het is bij uitstek de beste investering voor de toekomst van een stad. Het is een belangrijke randvoorwaarde voor ons individueel en collectief welzijn en onze welvaart. We onderscheiden met deze visie en bijbehorende ambitie drie hoofdopgaven voor Tilburg en partners: 1. 2 3

Meer mensen met gelijke capaciteiten krijgen dezelfde ontwikkelkansen (Bevorderen van gelijke kansen) Talentontwikkeling meer dagelijkse praktijk in alle levensfasen van inwoners (Leven Lang Ontwikkelen) Uitvoering en beleid op het vlak van talentontwikkeling vanuit verschillende leefdomeinen meer verbinden voor inwoners (Leren doe je overal)

raad 2021_1173 definitief

3

1 b) De voedingsbodem voor het stimuleren van persoonlijke ontwikkeling is breder dan alleen onderwijs We ontwikkelen onszelf niet alleen op school. Jongeren leren door trial en error, door te imiteren en uit te proberen, door te spelen en te ontdekken, gedreven door nieuwsgierigheid, zich bijsturend na gemaakte fouten. Voor volwassenen geldt dat eigenlijk nog steeds: we leren door te denken en te doen en door terug te kijken op onze persoonlijke ervaringen. Dat gebeurt niet uitsluitend in onderwijssituaties, en het gebeurt bovendien vaak als een sociaal proces van betekenis geven. Het is daarnaast belangrijk voor leren om abstracte concepten (theorie) te koppelen aan concrete praktische ervaringen (leren). Dat maakt ontwikkelen betekenisvol, persoonlijk, motiverend, toegepast en duurzaam. We ontwikkelen continu vriendschappen en leren omgaan met anderen. We worden lid van verenigingen om ons te vermaken en te ontwikkelen. Mede hierdoor leren we ook om verantwoordelijkheid te nemen, om te gaan met teleurstellingen, uitdagingen aan te gaan en ons in te zetten voor anderen. Zo raken verschillende leefwerelden verbonden: thuis, sport, cultuur, werk, online, onderwijs etc. Niet iedereen heeft even gemakkelijk toegang tot deze leefwerelden die medebepalend zijn voor de individuele ontwikkeling.

Om te voorkomen dat de scheidslijnen op de arbeidsmarkt en in de samenleving tussen sociaal zwakkere en sterkere groepen burgers scherper worden, stimuleren we vanuit een aantal flankerende beleidslijnen extra de ontwikkeling van mensen die structureel achterblijven. Dat zal in toenemende mate nog meer in samenhang moeten gebeuren om nog meer impact te sorteren. Zo is een stedelijke omgeving die uitnodigt tot inspiratie, ontmoetingen en verkenningen, ingevuld met voorzieningen, stadsprogrammering, kunst, cultuur en sport, essentieel voor voortdurende prikkeling/ uitdaging. De investeringen richten zich net als bij de eerste deelopgave op het bevorderen van gelijke kansen. We spreken daarbij niet alleen onderwijs en de formele vormen van om-, na- en bijscholing aan. Maar ook een andere wijze van leren/ontwikkelen, namelijk informeel leren: “leren en ontwikkelen doordat mensen werken of op een andere manier actief deelnemen aan de samenleving: ‘learning on the practice'. De sociale verbanden en informele netwerken zijn daarbij belangrijk voor de ontwikkeling van een individu. Het betekent ook iets voor de koppeling van leren aan de directe of indirecte werkomgeving. 1 c) Talentontwikkeling vindt in alle levensfasen plaats Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen veranderen hoe we leven en ook hoe we werken.

Bestaande en nieuwe banen vereisen voortdurend andere kennis, vaardigheden en eigenschappen, wat vraagt om een beroepsbevolking die zich moet blijven ontwikkelen (zie de kadernota, bijlage I voor opsomming vaardigheden 21e eeuw). Alle mensen dienen de kansen te hebben om zich te blijven ontwikkelen en die kansen dienen ze ook te benutten. Verandering wordt een blijvende factor: in het werk en in het dagelijks leven. Voor steeds meer mensen is de mogelijkheid tot scholing, omscholing en/of zich persoonlijk verder te ontwikkelen een belangrijke motivator.

raad 2021_1173 definitief

4

Meer en meer ontstaat het besef dat dit belangrijk is om te voorkomen dat mensen afhankelijk worden en niet meer kunnen voldoen aan de vereisten van de moderne tijd. We zullen iedereen, van inwoners tot bedrijven, mee moeten krijgen in deze nieuwe en vooral permanente leercultuur. Persoonlijke ontwikkeling stopt niet bij een bepaalde leeftijd. Het is geslaagd wanneer iedereen de eigen talenten optimaal benut, bezig blijft met zich zelf ontwikkelen (leven lang ontwikkelen) en de ruimte hiertoe ook ervaart. 1 d) De eisen van een moderne samenleving vraagt ook op een andere manier van waarderen van talent We willen een gemeente zijn waarin alle vormen van talent worden erkend. Daarvoor is het ook nodig om verschillende vormen van talent te willen zien. Dit doen we door niet alleen oog te hebben voor het behalen van het hoogste diploma of best betaalde banen, maar ook meer waardering te hebben voor bijvoorbeeld het ambacht, creativiteit bij de inzet van het talent en de waarde voor de samenleving. Het belang van een diploma voor succesvolle deelname aan de maatschappij en arbeidsmarkt is groter dan ooit tevoren. Geen goede start en/of opleiding laat maar al te vaak litteken-effecten zien in latere fasen in het leven op de arbeidsmarkt of in het maatschappelijk verkeer.

Ook met het oog op latere levensfasen moeten we echter ook op zoek naar andere manieren om de talenten van iemand in kaart te brengen en in te zetten dan alleen via formeel onderwijs en een diploma. Want iedereen kan iets en kan deze talenten betekenisvol inzetten, ook al past dat niet altijd bij de standaarden van onze samenleving en prestatieve arbeidsmarkt/economie. We spreken daarbij niet alleen onderwijs en de formele vormen van om-, na en bijscholing aan. Maar ook een andere wijze van leren/ontwikkelen, namelijk informeel leren: “leren en ontwikkelen doordat mensen werken of op een andere manier actief deelnemen aan de samenleving: ‘learning on the practice'. De sociale verbanden en informele netwerken zijn daarbij belangrijk voor de ontwikkeling van een individu. Het betekent ook iets voor de koppeling van leren aan de directe of indirecte werkomgeving.

1 e) Meer talenten kunnen zich ontwikkelen als we ongelijke kansen tegengaan of proberen te voorkomen Onderzoek laat zien dat hoe eerder en beter wordt gestart met talentontwikkeling, hoe meer dit in latere levensfasen loont. We willen voorkomen dat kinderen al bij de start een achterstand oplopen die zij later niet of maar moeilijk goed kunnen maken. Zeker voor kinderen met een minder gunstige uitgangspositie is dit onontbeerlijk. We weten dat verschillen vroeg ontstaan. Het gezin, de straat, de wijk en de omgeving waarin een kind opgroeit zorgen voor een Goede Start en maken uit voor later succes. Kwalitatief goede kinderopvang, peutervoorzieningen en goed onderwijs zijn natuurlijk erg belangrijk voor talentontwikkeling. Zeker in de beginfase van iemands leven. Ieder kind heeft gedurende de hele schoolcarrière recht op gelijke leerkansen om talent maximaal te ontplooien, in een tempo dat bij hem of haar past. Overgangen binnen en tussen onderwijs, kinderopvang en zorg moeten daarvoor geen belemmeringen opleveren. De kwaliteit van het onderwijs wordt niet alleen door scholen bepaald, maar is een resultaat van de school en de factoren daaromheen, zoals voorschoolse educatie, taalonderwijs voor kinderen van migranten, steun vanuit ouders, de toegankelijkheid en kwaliteit van lerarenopleidingen, goede huisvestiging, de verbinding met het bedrijfsleven etc.

Met name op deze brede inbedding van kwalitatief goed onderwijs en de randvoorwaarden die daarbij horen (zoals het organiseren van meer fluïde overgangen) kan de gemeente een belangrijke rol spelen. Talentontwikkeling is niet alleen de uitkomst van onderwijs en stopt niet na het bereiken van een volwassen leeftijd. Het samenhangende beleid is dan ook gericht om ook in latere levensfase te investeren in gelijke kansen en op preventie. Denk bijvoorbeeld aan bestaanszekerheid, het loket Leren en Werken en Tilburg investeert in Perspectief.

raad 2021_1173 definitief

5

1 f) De set nieuwe indicatoren biedt de Raad meer mogelijkheden om de impact van het veld te volgen en bij te sturen De kadernota stelt een geheel nieuwe set aan indicatoren voor die enerzijds de Raad in staat stelt om de effecten van het stimuleren van Persoonlijke Ontwikkeling breder te volgen en de effecten van de investeringen te duiden, anderzijds bieden de indicatoren een beter handvat om meer integraal te sturen op investeringen en ontwikkelingen die zich voordoen binnen het onderwijs, de maatschappij en/of de arbeidsmarkt.

Risico’s Indicatoren zijn veelal opgenomen in datasets en rapportages van externe partijen. Deze kunnen besluiten om de data niet meer of op een andere wijze te vertalen in rapportages en bijbehorende indicatoren. Hiervan is de gemeente Tilburg afhankelijk. De suggestie dat de indicatoren op vrij gedetailleerd niveau causale verbanden in kaart brengen tussen enerzijds investeringen op stimuleren Persoonlijke Ontwikkeling en anderzijds maatschappelijke effecten is misleidend. We denken met deze indicatoren meer grip te kunnen bieden aan de sturende en kader stellende rol van de Raad, maar hier past te allen tijde de kanttekening bij dat het altijd beperkingen heeft.

Kosten en dekking De dekking voor de kosten van de stimulering van de onderliggende beleidsterreinen en bijbehorende uitvoering/activiteiten volgt de vastgestelde begroting voor het veld stimuleren Persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid.

Vervolg Na vaststelling van de kadernota wordt een dashboard op veldniveau ingericht met daarin opgenomen de vastgestelde indicatoren. De ontwikkeling van een aantal indicatoren wordt tegelijkertijd opgepakt en ingezet.

Bijlagen • • •

Kadernota stimuleren Persoonlijke ontwikkeling Advies Sociale Raad Tilburg Reactie college op advies Sociale Raad Tilburg

Tilburg, 18 mei 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester

raad 2021_1173 definitief

6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1.

De kadernota Stimuleren Persoonlijke Ontwikkeling vast te stellen, meer specifiek: a) De uitwerking en nadere rubricering van het veld in drie hoofdopgaven; b) De inbedding van de hoofdopgaven in een bredere beleidscontext dan alleen onderwijs; c) Te investeren in de ontwikkeling van talenten in elke levensfase; d) Oog te hebben voor meerdere manieren van waarderen van talenten e) Bevorderen van gelijkheid van kansen op talentontwikkeling f) Nieuwe indicatoren die het mogelijk maken om talentontwikkeling in brede zin te volgen en te sturen

2.

Neemt kennis van de reactie van het college op het advies van de Sociale Raad Tilburg

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15 juli 2021.

De plaatsvervangend griffier,

voorzitter,