01 Raadsvoorstel kadernota Bieden van passende ondersteuning

raad 2021_1189 definitief

1

Raadsvoorstel Kadernota bieden van passende ondersteuning Aanleiding In de vergadering van de gemeenteraad van 14 november 2019 is ‘Motie 44’ aangenomen met het verzoek om per programma (Inclusieve stad, duurzame stad, vitale stad en samen en dichtbij) een voorstel op te stellen. Voor Inclusieve stad, bieden wij u met dit raadsvoorstel de ‘’Kadernota Bieden van passende ondersteuning 2021-2024’’ aan, wat een onderdeel van de uitwerking is van ‘Motie 44’. De kadernota gaat specifiek over het veld Bieden van passende ondersteuning en formuleert de opgaven voor de komende vier jaar, waarbinnen de beleidsnota’s worden uitgewerkt. Deze kadernota is gemaakt in samenhang met de andere kadernota’s binnen Inclusieve stad en sluit aan bij de piramide sociaal domein. We werken aan een inclusieve stad, waar mensen erbij horen, ertoe doen en zelfredzaam zijn. We kijken om naar onze naaste familie, vrienden en buurt. We voelen ons betrokken bij het welzijn van de ander, ongeacht afkomst, geslacht of geaardheid. We zorgen voor een stimulerende omgeving om persoonlijke talenten te ontdekken, ontwikkelen en in te zetten. Tilburgers die het nodig hebben krijgen passende ondersteuning. De mogelijkheden vanuit de eigen omgeving en de sociale basis ondersteunen hierbij zoveel mogelijk.

We willen dat alle Tilburgers veilig zijn en zich ook zo voelen, om zich optimaal te kunnen ontwikkelen en meedoen. Als gemeente staan we dicht bij de mensen en hebben we aandacht voor de behoeften en omstandigheden van ieder individu. Binnen de Inclusieve Stad geven we invulling aan het sociaal domein, met opgaven op het gebied van gezondheid, bestaanszekerheid, onderwijs, zorg en ondersteuning, participatie en veiligheid. De kaders bouwen we op aan de hand van vier kadernota’s: versterken van sociaal en veerkrachtig Tilburg, stimuleren van persoonlijke ontwikkeling, bieden van passende ondersteuning en ingrijpen bij crisis en onveiligheid. Hiermee volgen we de ordening van de piramide sociaal domein. We vinden het belangrijk om de ingezette beweging van nabijheid, persoonlijke aandacht, maatwerk en participeren op de arbeidsmarkt en in de samenleving vast te houden. Daartoe sluiten we in de kadernota’s aan op de vier waarden van de Agenda Sociaal 013: Goede start, Ruimte om te leven, Optimale kansen, In een wereld die mij ziet. In de kadernota’s werken we onze belangrijkste opgaven voor de komende jaren uit, schetsen we de beoogde impact, het beleid dat bijdraagt aan het realiseren van deze impact en operationaliseren we onze doelen met indicatoren die meerjarige ontwikkelingen in beeld brengen.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader De kadernota ‘Bieden van passende ondersteuning’ gaat ervan uit dat inwoners die het nodig hebben passende ondersteuning krijgen. In veel gevallen kunnen inwoners met hun vragen en problemen in hun sociale omgeving terecht. Ook kunnen ze een beroep doen op de vele basisvoorzieningen in Tilburg. Als dat niet voldoende is kan een beroep gedaan worden op passende ondersteuning. Tilburg geeft op veel verschillende manieren ondersteuning. De ondersteuning die we aan bijvoorbeeld ouderen en jeugdigen bieden, wordt bekostigd vanuit meerdere velden: van steun in het gewone leven tot crisisinterventie. Vanuit het veld ‘Bieden

raad 2021_1189 definitief

2

van passende ondersteuning’ wordt o.a. bijstandsverlening en inkomensvoorziening (BUIG), maatwerkvoorzieningen Wmo en jeugdhulp bekostigd. Deze kadernota omvat de volgende begrotingsvelden: • Passende ondersteuning – Toegang • Passende ondersteuning – Werk en inkomen • Passende ondersteuning – Wmo • Passende ondersteuning – Jeugdhulp

Voorstel 1.

De kadernota Bieden van passende ondersteuning vaststellen, meer specifiek: a. de hoofdopgave “Tilburgers die het nodig hebben, bieden we passende ondersteuning. De ondersteuning is gericht op het hervinden van evenwicht, zodat zij naar vermogen mee kunnen doen aan de samenleving.”; b. de uitwerking van de koers naar meer maatschappelijke, financiële en institutionele impact; i. naar het sneller vinden van oplossingen in het gewone leven (maatschappelijke impact); ii. naar een duurzaam betaalbaar stelsel (financiële impact); iii. naar dichterbij en meer integraal organiseren van ondersteuning (institutionele impact); c. de nadere uitwerking in de deelopgaven Toegang, Participatie, Wmo en Jeugdhulp; d. nieuwe doelen en indicatoren die bijdragen aan het volgen van meerjarige ontwikkelingen op hoofdlijnen, in congruentie met de uitgangspunten inkoop sociaal domein (zoals vastgesteld door uw raad in december 2020): i. Van zorg overnemen naar (daar waar mogelijk) het vinden van oplossingen in het gewone leven. ii. Van oog voor de ondersteuningsvraag naar oog voor ondersteuningsvraag én maatschappelijke rol (werk, iii. iv. v. vi.

2.

opleiding). Van open-einde financiering naar grip op de financiën met meer gesloten financiering per segment. Van achteraf handhaven naar oneigenlijk gebruik voorkomen en het geld besteden aan ondersteuning Van lange procedures naar snel op weg geholpen. Van een individualistisch en groot zorglandschap naar een overzichtelijk en kwalitatief veld met aanbieders die elkaar kennen.

Kennisnemen van de reactie van het college op het advies van de Sociale Raad Tilburg.

Argumenten 1.1. De kadernota schetst een integrale benadering van de opgaven in het sociaal domein Een van de grote uitdagingen van deze kadernota is om de verbinding tussen Toegang, Participatie, Wmo en Jeugdhulp te beschrijven. De deelopgaven kennen elk een andere historie, andere financieringsgrondslagen, wettelijke kaders en kennen een ander krachtenveld van partners, waarbinnen medewerkers andere kerntaken uitvoeren. Met de decentralisaties in 2015 zijn kerntaken van het sociaal domein naar gemeenten overgedragen en geven zij invulling aan de uitvoering van wettelijke taken op het gebied van de Participatiewet, Wmo en Jeugdwet. Ook is de gemeente een belangrijke toegangspoort tot ondersteuning. Gegeven de maatschappelijke en financiële dilemma’s die we zien in het sociaal domein en de beperkingen die de verschillende wettelijke kaders ons opleggen, kiezen we er voor om de opgave passende ondersteuning vanuit integraliteit en samenhang te benaderen. Dit doen we om aan te sluiten bij de behoeften van inwoners, die in het geval van samenlopende problematiek niet zitten te wachten op verschillende loketten en hulpverleners. Maar ook om de synergie tussen verschillende oplossingen te versterken: werk is vaak de beste zorg en met mogelijkheden in de eigen sociale omgeving en basisvoorzieningen is een individuele maatwerkvoorziening niet altijd noodzakelijk.

1.2 De indeling in verschillende opgaven geeft het veld (en de daarbij horende koers) structuur en focus “Tilburgers die het nodig hebben, bieden we passende ondersteuning. De ondersteuning is gericht op het hervinden van evenwicht, zodat zij naar vermogen mee kunnen doen aan de samenleving.”

raad 2021_1189 definitief

3

Dit vertaalt zich in de volgende beweging: Onze maatschappelijke opgave is om inwoners sneller en vaker duurzame oplossingen in het gewone leven te bieden (normaliseren) om daarmee specialistische ondersteuning beschikbaar te houden voor inwoners die het nodig hebben. Onze financiële opgave is om toe te werken naar een duurzaam betaalbaar stelsel. Een passende oplossing is ook een oplossing waarbij we scherp zijn op de balans tussen kosten van de ondersteuning en baten voor de inwoner. Onze institutionele opgave is het organiseren van een goed samenhangend dienstenaanbod voor inwoners, in samenwerking met partners in de stad en in wijken. Vanuit vier deelopgaven (Doorontwikkeling Toegang Tilburg, Participatie, Wmo, Jeugdhulp) werken we aan meer maatschappelijke, financiële en institutionele impact. 1.3 De set nieuwe indicatoren biedt de raad meer mogelijkheden om de impact van het veld te volgen en bij te sturen De kadernota stelt een nieuwe set van doelen en indicatoren voor. Deze stelt enerzijds de raad in staat om de koers van het bieden van passende ondersteuning breder te volgen, anderzijds bieden de indicatoren een beter handvat om meer integraal te sturen op investeringen en ontwikkelingen die zich voordoen binnen de Toegang, Participatie, Wmo en jeugdhulp.

Risico’s Met de indicatoren beogen we om meer beeld en geluid te geven bij hoe inwoners die passende ondersteuning krijgen dit ervaren. De indicatoren laten samenhang zien, maar een causaal verband ontbreekt. De effecten van meerjarige ontwikkelingen in het sociaal domein zijn niet te vangen in een set parameters/indicatoren. Ze dragen wel bij aan het beeld op hoofdlijnen, maar het risico blijft dat we het effect van passende ondersteuning en hoe inwoners dit ervaren beperkt in beeld hebben. Aanvullend volgen we ontwikkelingen op specifieke onderwerpen via doelen en indicatoren die zijn opgenomen in beleidsnota’s en via diverse onderzoeken (onder andere cliëntervaringsonderzoeken en klanttevredenheidsonderzoeken). De doelen op beleidsniveau dragen bij aan de doelen die in de kadernota zijn opgenomen.

Kosten en dekking In onderstaande tabel zijn de budgetten van de velden Passende ondersteuning Toegang, Werk & Inkomen, Wmo en Jeugdhulp verder verbijzonderd naar taakvelden zoals deze verplicht worden voorgeschreven voor elke gemeente vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Met onderstaand overzicht wordt inzicht geboden in de middelen die in de begroting 2021 zijn ondergebracht in de verschillende velden. Veld- en Taakveldenindeling (BBV) Passende ondersteuning Toegang 6.1. Samenkracht en burgerparticipatie

Lasten

Baten Uitgaven en inkomsten o.a. voor:

18.612 2.454

2.602 Coöperatie Toegang 203 Maatschappelijke steunsystemen, mantelzorgers en gezinscoaches 2.805

6.2. Wijkteams 21.066

Passende ondersteuning Werk & Inkomen 154 - Kinderopvang 6.1. Samenkracht en burgerparticipatie 138.181 105.533 Bijstandsverlening en inkomensvoorziening (BUIG) 6.3. Inkomensregelingen 29.339 1.530 Sociale werkvoorziening (WSW) 6.4. Begeleide participatie 15.544 300 Scholing en activering 6.5. Arbeidsparticipatie 183.218 107.363

raad 2021_1189 definitief

Passende ondersteuning Wmo 6.1. Samenkracht en burgerparticipatie 6.6. Maatwerkvoorziening 6.71. Maatwerkdienstverlening 18+ 6.81. Geëscaleerde zorg 18+

Passende ondersteuning Jeugdhulp 6.72. Maatwerkdienstverlening 186.82. Geëscaleerde zorg 18-

4

70 10.500 31.732 58.078 100.380

- Nahuis - Wmo woningaanpassingen, vervoer en rolmiddelen (WVR) 2.785 Wmo begeleiding PGB en Hulp aan huis 3.886 Wmo begeleiding ZIN en Wmo beschermd wonen 6.671

62.367 6.686 69.053

6.696 Jeugdhulp (ZIN en PGB) - Jeugdhulp GI 6.696

373.717 123.535 Bedragen x € 1.000,-

Vervolg Na vaststelling van de kadernota geven wij verder uitvoering aan de opgave en uitgangspunten en nemen wij deze mee in onze beleidsnota’s en uitvoeringsplannen. U wordt via de P&C-cyclus op de hoogte gehouden.

Bijlagen • • •

Kadernota ‘Bieden van passende ondersteuning’ Advies Sociale Raad Tilburg Reactie op advies Sociale Raad Tilburg

Tilburg, 6 juli 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

Portefeuillehouder: Wethouder Dols Behandelend ambtenaar: Stef van de Weerd, strateeg afdeling Sociaal

raad 2021_1189 definitief

5

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit De kadernota Bieden van passende ondersteuning vast te stellen, meer specifiek: a. de hoofdopgave “Tilburgers die het nodig hebben, bieden we passende ondersteuning. De ondersteuning is gericht op het hervinden van evenwicht, zodat zij naar vermogen mee kunnen doen aan de samenleving.”; b. de uitwerking van de koers naar meer maatschappelijke, financiële en institutionele impact; i. naar het sneller vinden van oplossingen in het gewone leven (maatschappelijke impact); ii. naar een duurzaam betaalbaar stelsel (financiële impact); iii. naar dichterbij en meer integraal organiseren van ondersteuning (institutionele impact); c. de nadere uitwerking in de deelopgaven Toegang, Participatie, Wmo en Jeugdhulp; d. nieuwe doelen en indicatoren die bijdragen aan het volgen van meerjarige ontwikkelingen op hoofdlijnen, in congruentie met de uitgangspunten inkoop sociaal domein (zoals vastgesteld door uw raad in december 2020): i. Van zorg overnemen naar (daar waar mogelijk) het vinden van oplossingen in het gewone leven. ii. Van oog voor de ondersteuningsvraag naar oog voor ondersteuningsvraag én maatschappelijke rol (werk, iii. iv. v. vi.

opleiding). Van open-einde financiering naar grip op de financiën met meer gesloten financiering per segment. Van achteraf handhaven naar oneigenlijk gebruik voorkomen en het geld besteden aan ondersteuning Van lange procedures naar snel op weg geholpen. Van een individualistisch en groot zorglandschap naar een overzichtelijk en kwalitatief veld met aanbieders die elkaar kennen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 4 oktober 2021.

de griffier,

voorzitter,