01 Raadsvoorstel Kadernota 2024 GGD Hart voor Brabant

raad 2023_1404 definitief.docx

1

Raadsvoorstel Kadernota 2024 GGD Hart voor Brabant Aanleiding Gelijke kansen op een gezond leven voor jong tot oud in Tilburg, in een gezonde leefomgeving, dat is één van de uitgangspunten uit ons akkoord “Meer voor elkaar” (2022 -2026). Gezondheid betekent voor Tilburg dat we niet alleen voor gezondheidsproblemen, maar ook voor de mensen zelf aandacht hebben: hun veerkracht en wat hun leven betekenisvol maakt. De impact die we willen bereiken met onze inzet op positieve gezondheid is dat mensen het vermogen hebben om met fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan én zoveel mogelijk de eigen regie kunnen voeren. We werken vanuit verschillende, maar wel samenhangende, niveaus aan deze ambities: 1. Lokaal: In de nota Positieve Gezondheid, "Sterk van binnen en verbonden met buiten" (2020-2023) staan de ambities beschreven voor de gemeente Tilburg. 2. Regionaal: Regionale nota Publieke Gezondheid 2020-2023 'Met gezond verstand’. 3. Bovenregionaal in een Gemeenschappelijke regeling (GR) GGD: Basispakket Wet publieke gezondheid. De kadernota die nu voorligt heeft betrekking op de bovenregionale samenwerking in de Gemeenschappelijke regeling (GR) in de GGD Hart voor Brabant (hierna: GGD). Het gaat om 19 gemeenten uit Midden-Brabant en Brabant-Noordoost.

De GGD voert voor ruim 1,1 miljoen inwoners in zijn werkgebied taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg in opdracht van de gemeente(n). Dit gebeurt op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) middels het basispakket. De inhoud van een groot deel van de taken uit de Wpg is wettelijk bepaald. Denk hierbij aan de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg. Het pakket geldt voor alle gemeenten die het betalen uit een bijdrage per inwoner. Deze aan u voorgelegde jaarlijkse kadernota die de GGD opstelde, heeft betrekking op deze regionale uniforme inzet van de GGD en niet op de lokale inzet per gemeente. De nota schetst de ontwikkelingen en het beleid van de GGD voor zijn hele werkgebied. Kadernota 2024 "Naar gewoon gezond" GGD Hart voor Brabant Op 22 december 2022 hebben we de kadernota voor 2024 van de GGD ontvangen, met als titel "Naar gewoon gezond", zie bijlage 2. Deze nota is de jaarlijkse voorbereiding op de begroting van de GGD voor 2024. De GGD legt de begroting in mei/juni 2023 aan u voor. De nota zet op hoofdlijnen de ontwikkelingen en het beleid voor het jaar 2024 van de GGD uiteen. Hij schetst het huidige beleid, de verwachte ontwikkelingen en de financiële uitgangspunten voor 2024. Anders dan eerdere jaren is een onderdeel van de kadernota het te actualiseren basispakket. Het GGD-bestuur stemde in november jl.

in met dat pakket en legt het nu, als onderdeel van de kadernota 2024, voor een zienswijze voor aan de gemeenteraden. Hieronder formuleren wij onze zienswijzen op het te actualiseren basispakket en op de kadernota 2024 (als geheel). De portefeuillehouder Volksgezondheid brengt deze zienswijzen vervolgens in de vergadering van het algemeen bestuur van de GGD op 24 maart 2023 in, waarna het bestuur besluit over de stukken.

raad 2023_1404 definitief.docx

2

Toekomstvisie ‘Wij maken gezond gewoon’ In 2019 stelde het GGD-bestuur de beleidsvisie 2019-2023 vast. In het najaar van 2022 sprak de GGD met verschillende partijen in visiecafés over de toekomstvisie van de GGD. Dit heeft de GGD uitgewerkt in een 10 jarige visie ‘Wij maken gezond gewoon’, zie bijlage 3. Deze visie is de basis voor de kadernota. In 2023 ontwikkelt de GGD aan de hand van deze toekomstvisie zijn beleidsplan voor de komende 4 jaar. Dit beleidsplan ligt in mei/juni 2023 voor een zienswijze aan u voor, waarna het algemeen bestuur (AB) het in juli vaststelt. De toekomstvisie ‘Wij maken gezond gewoon’ ligt aan de raden voor ter informatie.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle burgers, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en de jeugd. Gezonde inwoners vormen de ruggengraat van een vitale, veerkrachtige en economisch goed presterende stad. Met deze kadernota wil de GGD bijdragen aan een gezonde basis voor iedereen, zodat al onze inwoners kunnen participeren. Wat aansluit bij onze ambities vanuit het Akkoord, inclusieve stad en onze lokale nota Positieve Gezondheid.

Voorstel 1. Kenbaar maken geen bezwaar te hebben op de inhoudelijke koers van de Kadernota 2024 van de GGD Hart voor Brabant en hierop een zienswijze in te dienen. 2. Kenbaar maken geen bezwaar te hebben op de prognose voor de gemeentelijke bijdrage GGD Hart voor Brabant voor 2024. 3. Kenbaar maken geen bezwaar te hebben op de inhoud van het te actualiseren basispakket van de GGD Hart voor Brabant en hierop geen zienswijze in te dienen. 4. Kennisnemen van de toekomstvisie Publieke Gezondheid ‘Wij maken gezond gewoon’.

Argumenten 1.1 De inhoudelijke koers voor 2024, zoals die in de kadernota is opgenomen, is de uitwerking van de toekomstvisie van de GGD en biedt een goede basisaanpak voor de uitvoering van onze ambities. In deze kadernota vertaalt de GGD zijn toekomstvisie op publieke gezondheid naar het beleid voor 2024. In de kadernota 2024 schetst hij de beleidsmatige en financiële ontwikkelingen die de basis zullen vormen voor de begroting 2024. Hieronder een korte samenvatting van de ambities voor 2024: • Gezondheid vanzelfsprekend maken, als prioriteit voor de toekomst: iedereen een eerlijke kans op een gezond leven waarbij ongezondheid wordt voorkomen; • Paraatheid en versterking bij de infectieziektebestrijding, waarbij de GGD door extra geld van het ministerie van volksgezondheid en sport (VWS) ook kan werken aan het versterken van de infectieziektebestrijding en de voorbereiding van de bestrijding van nieuwe pandemieën; • Mentale gezondheid: de GGD wil naar een aanpak voor alle jongeren in het voortgezet onderwijs, met een plek voor hun eigen regie; • Gezond oud(er) worden: onderzoeken wat er moet gebeuren in publieke gezondheid voor ouderen en welke inzet de gemeenten hierin vragen van de GGD; • Gezonde en veilige leefomgeving: de omgeving als middel benutten om gezondheid te stimuleren m.b.v. programma “Gezonde Leefomgeving”; • Het werken met het nieuwe basispakket.

Zienswijze: In tegenstelling tot eerdere jaren ontbreekt het beleidsplan waarop normaliter de kadernota is gebaseerd. De kadernota is nu gebaseerd op de toekomstvisie. Deze visie is summier, hoog over en weinig concreet en biedt onvoldoende handvaten voor het beleid. Wij roepen de GGD op in de begroting duidelijk het vierjarige beleidsplan te verankeren en concreet uit te werken.

raad 2023_1404 definitief.docx

3

1.2 De GGD is een belangrijke partner voor het wijkgericht werken Juist vanwege hun rol en taken, zoals ook beschreven in de kadernota, is de GGD voor de gemeente Tilburg van belang als strategische partner in de verdere uitwerking en implementatie van het wijk- en gebiedsgericht werken in Tilburg. Een zienswijze van de gemeente Tilburg op de kadernota van de GGD richt zich niet direct inhoudelijk op deze thematiek, maar de gemeente vindt het wel van belang om hen via de zienswijze op de hoogte te brengen van de wens om daarover aanvullend in gesprek te gaan. Idealiter neemt de GGD Hart voor Brabant naar aanleiding daarvan ook plaats in de stedelijke alliantie. 2.1 Het voorstel voor de gemeentelijke bijdrage per inwoner volgt de indexeringssystematiek van de gemeente Tilburg, conform de afspraken hierover in de gemeenschappelijke regeling. De GGD stelt voor de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2024 te verhogen naar € 42,01. Gemeentelijke bijdrage basispakket 2023, per inwoner Actualisatie basispakket

€ 37,18 € 2,21 € 39,39

Indexering 2024 Rijksvaccinatieprogramma Invoeren Wet open overheid Gemeentelijke bijdrage basispakket 2024

€ 2,62 € PM € PM € 42,01

Deze prognose van de GGD is gebaseerd op: a. Bijdrage basispakket in 2023 van € 37,18 per inwoner b. Actualisering basispakket: dit zijn de totale kosten van het geactualiseerde pakket (€ 5,32, zie bijlage 2 in de kadernota 2024), na aftrek van het huidige aandeel in de gemeentelijke bijdrage voor de lokale accenten (€ 3,11). c. Indexering 2024: voor het bepalen van de nominale ontwikkeling hanteert de GGD het systeem van de gemeente Tilburg. De eerste raming van Tilburg in december 2022 resulteert in een voorlopige indexering voor 2024 van 6,66 %. In maart volgt een bijstelling die de GGD in zijn begroting 2024 verwerkt. d. De rotavirusvaccinatie komt in 2023 in het Rijksvaccinatieprogramma. Gemeenten krijgen daarvoor een uitkering in het gemeentefonds, die we vertalen naar de gemeentelijke bijdrage. Daardoor is dit voor de (gezamenlijke) gemeenten budgetneutraal. Op het moment dat de bijdrage van het Rijk bekend is, verwerkt de GGD die in een begrotingswijziging. e. Invoeren Wet open overheid: alle gemeenten kregen en krijgen van het Rijk een vergoeding voor het invoeren van de Wet open overheid; deze wet wil de hele overheid transparanter en toegankelijker maken. In de bedragen die de gemeenten krijgen via het gemeentefonds zitten ook de vergoedingen voor gemeenschappelijke regelingen.

De GGD berekent hoe groot het ‘aandeel’ van de GGD hierin is en neemt dit bedrag op in de gemeentelijke bijdrage vanaf 2024. De kosten vóór 2024 ving de GGD op in de eigen exploitatie. Het gaat hier om taken als: actief openbaar maken, het beheer van systemen en een -wettelijk verplichte- contactpersoon. 3.1 Met het te actualisering basispakket geven wij invulling aan onze wettelijke taken vanuit de Wet publieke gezondheid. In 2019, nog vóór de coronacrisis, besloot het GGD-bestuur om het basispakket te actualiseren. Na een herijking in 2016 bleef dit pakket ongewijzigd, behalve bij de jeugdgezondheidszorg: daar kwam meer aandacht voor kinderen (en ouders) die meer zorg nodig hadden. Het (voorstel voor) een geactualiseerd basispakket kwam tot stand via sessies met raadsleden en met de inbreng van wethouders en ambtenaren. Het GGD-bestuur stemde er in november jl. mee in en legt het nu, als onderdeel van de kadernota 2024, voor een zienswijze voor aan de gemeenteraden. Het voorstel bestaat uit het behouden en versterken van een aantal (wettelijk) verplichte diensten en enkele nieuwe diensten. Versterkte wettelijke taken: • Versterking van de preventieprogramma’s: gezondheidsbevordering en gezonde school, voorlichting eigen taal en cultuur, landelijke campagnes/webinars.

• Inzet jeugdgezondheidszorg in het netwerk waarbij de GGD inzet op de verbinding tussen de domeinen gezondheidszorg, onderwijs en jeugdhulp.

raad 2023_1404 definitief.docx

4

• Uitbreiding inzet op ziekteverzuimbegeleiding (van leerlingen op scholen voor voortgezet onderwijs). Nieuwe diensten: • Onderdelen uit onze aanpak Kansrijke Start landen in het basispakket. Te weten: Nu niet zwanger, Stevig ouderschap, Voorzorg en begeleiding naar voorschoolse educatie. • De GGD zet zijn kennis in om inzicht te geven in een gezonde leefomgeving middels instrumenten rond de Omgevingswet en door gezondheidseffecten in het ruimtelijk beleid inzichtelijk te maken. Wij zijn enthousiast over dit ambitieuze basispakket met daarin de keuze om niet alleen wettelijke taken uit te voeren maar ook programma’s te borgen die grote meerwaarde hebben voor onze inwoners. 3.2 Door deze wijzigingen ontstaan verschuivingen in de financiering en sturing op uitvoeringsniveau. Het geactualiseerde basispakket brengt verhoging van de gemeentelijke bijdrage met zich mee, zoals te zien onder argument 2.1. Dit sluit aan bij de uitbreiding van het basispakket. Voor Tilburg gaat het om een verschuiving van middelen van plustaken(subsidies) naar de gemeentelijke bijdrage. Dit draagt bij aan een verlichting van administratieve lasten voor zowel gemeente als GGD. Het betekent ook dat de gemeente niet langer middels subsidievoorwaarden kan sturen op de uitvoering van taken. De GGD verantwoordt de uitvoering in zijn jaarstukken die door het AB worden vastgesteld.

4.1 Deze toekomstvisie beschrijft de lange termijn ambities van de GGD en hoe hij de gezondheid van onze inwoners versterkt. De kadernota vertaalt de toekomstvisie van de GGD naar de eerste doelen in 2024. De GGD concretiseert de visie in zijn nieuwe beleidsplan (2024-2027). In de toekomstvisie schetst de GGD het belang van een samenleving waar iedereen kan opgroeien en ouder worden. Hierbij is het doel om gezondheid vanzelfsprekend te maken. Dit doet de GGD door: • Voorkomen als het kan, beschermen als het moet. Preventie is de sleutel tot een gezonde toekomst. • Iedereen verschillend, allemaal gelijk. Gezond opgroeien en gezond ouder worden. Dat moet écht voor iedereen mogelijk zijn. • Zelf, maar niet alleen. Wie gezond zijn al gewoon vindt, kan het zelf. En wie de kennis van de GGD wil gebruiken, weet de GGD te vinden. • Overal om ons heen, binnen en buiten. Gezond leven start met een omgeving die daarop is ingericht.

Kosten en dekking De prognose van de GGD van de gemeentelijke bijdrage voor Tilburg voor 2024 is gebaseerd op twee aannames over: • Indexering: de GGD volgt de indexering van Tilburg; in maart a.s. volgt een bijstelling • Inwonersaantal: prognose is gebaseerd op inwonersaantallen op 1 september 2022 van het CBS - 226.558 inwoners in gemeente Tilburg. In april a.s. zijn de aantallen per 1 januari 2023 bekend. Deze gegevens zullen bij het opstellen van de begroting voor 2024 worden meegenomen. Daarnaast speelt de actualisatie van het basispakket een rol. Op basis van deze gegevens verwachten voor Tilburg een gemeentelijke bijdrage voor 2024 van € 9.517.702. De kosten voor actualisatie van het basispakket kunnen uit bestaande budgetten worden gedekt. In de meerjarenprogrammabegroting is voor 2024 het volgende budget beschikbaar:

raad 2023_1404 definitief.docx

KOSTEN 2024 Gemeentelijke bijdrage 2023 Actualisatie basispakket Indexering 2024 Rotavirusvaccinatie Vergoeding invoering wet open overheid

5

€ 8.423.426 € 500.693 € 593.582 PM PM €

9.517.702

30001099 € 30002475 € 30008653 € 30004655 € 30004655 € Totaal budget €

Budget 2024 8.572.279 73.650 221.400 247.448 145.349 9.260.126

DEKKING Gemeentelijke bijdrage GGD Nu niet zwanger Begeleiding naar voorschoolse educatie* Kansrijke start: Voorzorg** Kansrijke start: Stevig ouderschap**

PROGNOSE RESULTAAT € -257.575 * Deze taak wordt gefinancierd vanuit de speciek e uitk ering onderwijsachterstandenbeleid (OAB). ** Hier is enk el het deel van het budget voor Voorzorg & Stevig ouderschap meegenomen dat aan de inwonerbijdrage wordt toegevoegd.

De aanpassing van de gemeentelijke bijdrage leidt tot een geprognosticeerd negatief resultaat van € 257.575. De werkelijke stijging op basis van actuele gegevens en definitieve inwoneraantallen per 1 januari 2023 nemen we mee als herijking bij de Programmabegroting 2024.

Vervolg De portefeuillehouder Volksgezondheid, brengt de zienswijze van de raad in tijdens de vergadering van het algemeen bestuur op 24 maart 2023. Tijdens deze vergadering stelt het AB de kadernota 2024 vast. De wethouder (gezondheid) informeert de gemeenteraad zo spoedig mogelijk over dit besluit. Nadat het AB de kadernota 2024 heeft vastgesteld, zal de GGD op basis hiervan de begroting 2024 opstellen. Hierover neemt AB van de GGD op 6 juli 2023 een besluit. Conform artikel 25 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen wordt de gemeenteraad voor die tijd in de gelegenheid gesteld om zijn zienswijze te geven op deze ontwerpbegroting. Daarnaast heeft u de 10-jarige toekomstvisie ‘Wij maken gezond gewoon’ ter informatie ontvangen. Eind januari organiseert de GGD online webinars voor raadsleden die meer inzicht willen in deze toekomstvisie. Daarna werkt de GGD de visie uit in een nieuw, vierjarig beleidsplan: daarin staan dan ambities en doelen. Dit beleidsplan wordt in mei/juni a.s. voor een zienswijze aan u voor gelegd, waarna het AB het in juli vaststelt.

Bijlagen 1. Brief Kadernota 2024 GGD Hart voor Brabant 2. Naar gewoon Gezond – Kadernota 2024 GGD Hart voor Brabant 3. Wij maken gezond gewoon – toekomstvisie GGD Hart voor Brabant

Tilburg, 17 januari 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2023_1404 definitief.docx

6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1. 2. 3. 4.

Kenbaar te maken geen bezwaar te hebben op de inhoudelijke koers van de Kadernota 2024 van de GGD Hart voor Brabant en hierop een zienswijze in te dienen. Kenbaar te maken geen bezwaar te hebben op de prognose voor de gemeentelijke bijdrage GGD Hart voor Brabant voor 2024. Kenbaar te maken geen bezwaar te hebben op de inhoud van het te actualiseren basispakket van de GGD Hart voor Brabant en hierop geen zienswijze in te dienen. Kennis te nemen van de toekomstvisie Publieke Gezondheid ‘Wij maken gezond gewoon’.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 13 maart 2023.

de griffier,

voorzitter,