01 Raadsvoorstel Kader Uitvoeringsplan Ateliers en Broedplaatsen 2023-2026

raad 2023_1464 definitief.docx

1

Raadsvoorstel vaststelling Kader Uitvoeringsplan Ateliers en Broedplaatsen 2023-2026 Aanleiding Tilburg wil een inclusieve stad zijn met gezonde en gelukkige Tilburgers. Een Stad van en voor Makers, waarin alle talent zich kan ontplooien en ontwikkelen. Tilburg heeft een rijk aanbod aan cultuureducatieve instellingen en kunstvakopleidingen. De aantrekkingskracht op studenten in de creatieve sector is groot. Makers vormen een belangrijke schakel in de culturele infrastructuur van Tilburg. We willen hen graag binden aan de stad en het fundament #stadvanmakers verstevigen. Makers moeten de mogelijkheid krijgen om in Tilburg hun vak uit te oefenen en hun talent verder te ontwikkelen. Een goed productieklimaat is onlosmakelijk verbonden met de beschikbaarheid van voldoende, adequate atelier-, oefenruimtes en creatieve broedplaatsen voor makers. Zonder deze voorzieningen valt er een gat in de productie van kunst en cultuur in Tilburg. Met het vaststellen van Cultuur raakt ons: cultuurplan Tilburg 2021-2024 heeft de gemeenteraad de (flankerende) opdracht gegeven om te zorgen voor een groter structureel aanbod aan werkruimtes, broedplaatsen, ateliers, oefenruimtes en ‘regelloze’ ruimtes voor makers.

Dit streven is door de raad inhoudelijk onderstreept en financieel ondersteund in Meer voor elkaar: akkoord gemeente Tilburg 2022-2026, “Daarnaast investeren we in het makersklimaat door het aantal fysieke broedplaatsen, atelier- en oefenruimtes te vergroten. Naast extra structurele middelen stellen we hiervoor € 1 miljoen extra beschikbaar”. Op 18 oktober 2022 heeft het college besloten om de aanvullende structurele € 100.000,- uit het akkoord ‘meer voor elkaar’ toe te voegen aan de jaarlijkse subsidie aan SAT voor je jaren 2023-2024. Om de incidentele € 1 miljoen op de juiste manier in te zetten is een inventarisatie gedaan naar de behoefte van het veld. Er is een behoefte-onderzoek bij makers uitgezet, er is op 10 mei 2023 een bijeenkomst georganiseerd met het thema ‘Ruimte voor makers’ met CAST (Centrum Architectuur en Stedenbouw Tilburg) en er zijn meerdere gesprekken gevoerd met stakeholders en experts op het gebied van huisvesting voor makers. Uit bovengenoemde (beleids)activiteiten zijn de doelstellingen naar voren gekomen die beschreven zijn in bijgevoegd Kader Uitvoeringsplan Ateliers en broedplaatsen 2023-2026. Na vaststelling van het Kader door de gemeenteraad wordt het Uitvoeringsplan uitgewerkt door het college.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader 1.

Cultuur raakt ons: cultuurplan Tilburg 2021-2024: “Naast het produceren van kunst en cultuur als wezenlijk onderdeel van #stadvanmakers, is de aanwezigheid van voldoende betaalbare werk ruimtes een noodzakelijke voorwaarde. De stad heeft behoefte aan plek ken waar innovatie en creativiteit tot ontwikkeling komen.”

2.

Meer voor elkaar: akkoord gemeente Tilburg 2022-2026: “Daarnaast investeren we in het makersklimaat door het aantal fysieke broedplaatsen, atelier- en oefenruimtes te vergroten. Naast extra structurele middelen stellen we hiervoor € 1 miljoen extra voor beschikbaar.”

raad 2023_1464 definitief.docx

2

Voorstel 1. het kader `Ateliers en broedplaatsen 2023-2026` vast te stellen en hiervoor; 2. €1 miljoen te onttrekken aan de Reserve Incidentele Opgave conform bestedingsplan zoals verwoord onder de paragraaf kosten en dekking.

Argumenten 1.1. Met het vaststellen van bijgaand kader creëren we de basis voor het realiseren van een ruimer aanbod van ateliers en broedplaatsen en zorgen we voor een beter vestigingsklimaat. De beschikbaarheid van voldoende, adequate, betaalbare atelier-, oefenruimtes en creatieve broedplaatsen voor makers is van groot belang. Dit is tevens uit het behoefte-onderzoek gebleken. Voor studenten en alumni van de Rockacademie, het Conservatorium, de dansopleidingen en de opleiding Fontys Academy of Circus and Performance Art blijken echter weinig tot geen plekken om te repeteren, te experimenteren en nieuwe voorstellingen te produceren. Door de randvoorwaarden die aan een oefenruimte voor circusartiesten en muzikanten worden gesteld, bijvoorbeeld op het gebied van hoogte, indeling van de ruimte, beveiligingsinstallaties en geluidsisolatie, blijken maar weinig locaties geschikt voor huisvesting. De afgelopen jaren hebben we ons ingezet voor een aanbod van minimaal 200 betaalbare ateliers. De uitbreiding van dit aanbod van betaalbare ateliers is van essentieel belang voor de ontwikkeling van een bloeiende kunstgemeenschap. Kunstenaars hebben toegang nodig tot betaalbare werkruimtes waar ze hun creativiteit kunnen uiten en hun talenten kunnen ontwikkelen. Door het aantal ateliers te vergroten, bieden we kunstenaars een stimulerende omgeving om te werken en te groeien.

Zo staan de Rockacademie, het Conservatorium, de dansopleidingen en de opleiding Fontys Academy of Circus and Performance Art (hierna: ACaPA) hoog aangeschreven. Vanuit het hele land en van ver buiten de landsgrenzen komen nieuwe studenten naar Tilburg om opgeleid te worden tot professioneel artiest. Deze studenten en jonge makers vormen een belangrijke schakel in de culturele infrastructuur van Tilburg. Echter, voor alumni van deze opleidingen is op dit moment geen plek om te repeteren, te experimenteren en nieuwe voorstellingen te produceren. Hierdoor zijn zij genoodzaakt uit te wijken naar oefenlocaties in andere steden, zoals Rotterdam. Dat heeft tot gevolg dat een deel van de alumni Tilburg direct na de studie verlaat. Om hen te binden aan de stad en het vestigingsklimaat te verbeteren en het huidige gebrek aan werkruimte op te lossen focussen we de komende periode daarom op extra het realiseren van aanbod voor de disciplines muziek en circus. Het Kader Uitvoeringsplan Ateliers en Broedplaatsen 2023-2026 biedt de basis om het aantal ateliers verder uit te breiden en toe te werken naar een minimaal aanbod van 250 ateliers, met als streefcijfer 300 ateliers. 1.2. Met het vaststellen van bijgaand kader positioneren we Tilburg en SAT als voorloper in innovatieve oplossingen binnen het vraagstuk omtrent ruimte voor makers.

De laatste jaren is SAT steeds meer uitgegroeid tot een organisatie die niet alleen ateliers beheert, maar ook een platform én community biedt aan haar huurders. Een plek waar huurders niet enkel komen voor werkzaamheden in hun eigen atelier, maar ook om andere makers te ontmoeten, elkaar te inspireren, kennis op te doen en samen te werken. Met de aanvullende structurele middelen streven we ernaar om de rol van SAT uit te breiden tot een kennisinstituut voor makers. Dit omvat lokale advisering over huisvesting voor Tilburgse makers, evenals regionale en nationale samenwerking met andere beheerorganisaties. Zo creëren we een netwerk en kenniscentrum voor zowel huurders als niet-huurders. Daarnaast is SAT aan het onderzoeken of ze leegstand voor particulier, maatschappelijk en mogelijk gemeentelijk vastgoed kan beheren.

raad 2023_1464 definitief.docx

3

1.3. Met het vaststellen van bijgaand kader realiseren we meer eigenaarschap, draagvlak en toekomstperspectief in de sector. Makers in de kunst- en cultuursector zijn nu vaak afhankelijk van verhuurders, hebben vaak tijdelijke contracten, ervaren veel onzekerheid en bouwen bovendien geen ‘vermogen’ op. Door deze afhankelijkheid van anderen wordt hun maakpraktijk kwetsbaar. Gemeente Tilburg ambieert langdurige, structurele huisvesting (en toekomstperspectief) voor haar makers. Via de Kennisvouchers gaat Gemeente Tilburg direct expertise bieden aan makers door ze te ondersteunen in het opstellen van een businessplan en het doen van markt- en bouwonderzoek. Daarmee bieden we makers de mogelijkheid om niet alleen een fysieke werkruimte te huren, maar ook toegang te krijgen tot waardevolle kennis en expertise. Zo bieden we makers de mogelijkheid zélf financiering te zoeken voor koop of langdurige huur van huisvesting en stelt dit hen tevens in staat om hun professionele ontwikkeling te bevorderen en nieuwe vaardigheden te verwerven die essentieel zijn in de creatieve industrie. Met de oprichting van het Atelierfonds kunnen makers met een gedegen businesscase financiële ondersteuning van de gemeente krijgen voor structurele huisvesting voor de maakpraktijk.

Makers kunnen een aanvraag indienen voor (gedeeltelijke) financiering voor de aankoop van een pand of voor investeringen om een (langdurige) huurpand gereed te maken als atelier. Zo creëren we meer eigenaarschap bij makers en bieden we hen een perspectief voor de toekomst. 2.1. Het onttrekken van middelen uit de RIO en vaststellen van het kader voor uitvoering is een raadsbevoegdheid. Bij het vaststellen van de Programmabegroting 2023 heeft de gemeenteraad € 1 miljoen gereserveerd voor ateliers en broedplaatsen in de jaarschijf 2025 (pagina 113 van de programmabegroting). Het onttrekken van de middelen en vaststellen van het kader voor de besteding is een bevoegdheid van de gemeenteraad.

Kosten en dekking In de Programmabegroting 2023 is voor handgeld ateliers €1 mln. gereserveerd binnen de reserve incidentele opgaven (pagina 113) voor de jaarschijf 2025. Het college heeft op 18 oktober 2022 besloten om de aanvullende structurele € 100.000,- uit het akkoord ‘meer voor elkaar’ toe te voegen aan de jaarlijkse subsidie aan SAT voor je jaren 2023-2024. De kosten van het voorstel bedragen €1 mln. waarbij de verdeling over de jaren 2023-2026 als volgt wordt: 2023 Handgeld Ateliers (PB23) Bestedingsplan Incidenteel € 1mln Investeringsbudget SAT Atelierfonds Kennisvouchers Broedplaatsen en regelloze ruimte Totaal Bestedingsplan aanvullend structureel Aanvullende subsidie SAT

€ € € € €

2024

200.000 € € € € 200.000 €

100.000 200.000 20.000 50.000 370.000

€ 100.000

€ 100.000

2025

€ € € € €

100.000 100.000 20.000 50.000 270.000

€ 100.000

€ € € € €

2026

Totaal

50.000 100.000 10.000 160.000

€ 450.000 € 400.000 € 50.000 € 100.000 € 1.000.000

€ 100.000

€ 400.000

raad 2023_1464 definitief.docx

4

Vervolg Na vaststelling van het kader door de gemeenteraad wordt het uitvoeringsplan uitgewerkt door het College.

Bijlage 01 Kader Uitvoeringsplan Ateliers en Broedplaatsen 2023-2026 02 Uitkomst behoefte-onderzoek makers 2022 03 Verslag Stadsgesprek CAST ‘ruimte voor makers’

Tilburg, 11 juli 2023

Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg,

de secretaris,

de burgemeester,

raad 2023_1464 definitief.docx

5

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1. het kader `Ateliers en broedplaatsen 2023-2026` vast te stellen en hiervoor; 2. €1 miljoen te onttrekken aan de Reserve Incidentele Opgave conform bestedingsplan zoals verwoord onder de paragraaf kosten en dekking.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 2 oktober 2023.

de griffier,

voorzitter,