01 Raadsvoorstel inkoop sociaal beheer, zorg en begeleiding op de tijdelijke opvang statushouders in Hotel de Druiventros

raad 2024_1526 definitief

Voorblad Raadsvoorstel inkoop sociaal beheer, zorg en begeleiding op de tijdelijke opvang statushouders in Hotel de Druiventros Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:

9 januari 2024 Wethouder Çelik Sociaal I. de Kok

Betrokken portefeuillehouder: Burgemeester

Samenvatting Op 15 januari 2024 start de opvang van statushouders in hotel de Druiventros en zullen er maximaal 150 statushouders, voor de periode van een half jaar, geplaatst worden via de Hotel- en Accommodatie Regeling (hierna: HAR). Goed sociaal beheer, begeleiding en zorg op de locatie is randvoorwaardelijk om een goede leefbaarheid op en rondom de opvanglocatie te creëren. Hiermee dragen we bij aan een goede start van de statushouders in onze gemeente en vergroten we het draagvlak in onze dorpen en wijken. Op 19 december 2023 heeft het college besloten het maximaal gemandateerde bedrag van €100.000,beschikbaar te stellen uit de middelen die zijn geoormerkt voor het Programma Welkom in Tilburg binnen de reserve Crisisherstelfonds voor de inkoop van zorg, begeleiding en taalaanbod voor de tijdelijke opvanglocatie in hotel de Druiventros. Op het moment van dat besluit was nog niet duidelijk wat de daadwerkelijke kosten voor deze diensten zouden zijn. Na het ontvangen van de offertes, bleek dat we met het gemandateerde budget niet uitkwamen. Gezien de korte periode die we hadden om deze inkoop te realiseren, heeft het college op 28 december 2023 besloten opdrachten te verstrekken aan het Rode Kruis, Vluchtelingenwerk Nederland en Just4Care en hier de raad over te informeren middels een raadsbrief.

Met dit voorstel wordt aan de raad gevraagd het benodigde bedrag voor sociaal beheer, zorg en begeleiding op de tijdelijke opvanglocatie in de Druiventros ter beschikking te stellen uit de reserve Crisisherstelfonds.

Collegebesluit Het college stelt de raad voor een bedrag van € 206.000,- ter beschikking te stellen uit de reserve Crisisherstelfonds ten behoeve van het sociaal beheer, zorg en begeleiding voor statushouders op de tijdelijke opvanglocatie in hotel de Druiventros.

raad 2024_1526 definitief

1

Raadsvoorstel inkoop sociaal beheer, zorg en begeleiding op de tijdelijke opvang statushouders in Hotel de Druiventros Aanleiding Wegens de nijpende situatie op Ter Apel en de dringende oproep van de minister en staatssecretaris op 12 december 2023, heeft het college op 19 december 2023 besloten om op zeer korte termijn een tijdelijke opvang voor aan de gemeente Tilburg gekoppelde statushouders te realiseren. Hierover bent u middels een raadsbrief geïnformeerd op 20 december 2023. Op 15 januari 2024 start de tijdelijke opvang in Hotel de Druiventros en worden de statushouders via de Hotelen Accommodatie Regeling (hierna: HAR) geplaatst. Het gaat om de opvang van maximaal 150 statushouders, voor de periode van een half jaar. Om ervoor te zorgen dat de opvanglocatie bijdraagt aan een goede start van de statushouders én bijdraagt aan het draagvlak in onze dorpen en wijken, is een goed beheer, begeleiding en zorg op de locatie randvoorwaardelijk. Het college heeft op 28 december 2023 besloten deze dienstverlening in te kopen, zodat de tijdelijke opvang open kan op 15 januari. Hierover bent u op 28 december 2023 geïnformeerd per raadsbrief. Met dit voorstel wordt aan de raad gevraagd het benodigde bedrag voor sociaal beheer, zorg en begeleiding voor statushouders op de tijdelijke opvanglocatie in hotel de Druiventros ter beschikking te stellen uit de reserve Crisisherstelfonds.

Beoogd effect In het akkoord “Meer voor elkaar” hebben we aangegeven dat we als Tilburg een inclusieve stad willen zijn, gastvrij naar nieuwkomers, een stad waar iedereen zich thuis kan voelen. Goed beheer, begeleiding en zorg op de HAR locatie past binnen ons huidige ruimhartige asielbeleid. Binnen het programma Welkom in Tilburg werken we aan een goede start van en een warm welkom voor onze nieuwe Tilburgers. Dit betekent dat wij ernaar streven een zo goed mogelijke opvang te bieden wanneer dit nodig is, waarbij extra aandacht is voor een vroegtijdige integratie in Tilburg en het creëren en behouden van draagvlak in de omgeving. Het realiseren van een goed beheer, begeleiding en zorg op de HAR locatie is hierin randvoorwaardelijk.

Voorstel Een bedrag van € 206.000,- ter beschikking stellen uit de reserve Crisisherstelfonds ten behoeve van het sociaal beheer, zorg en begeleiding voor statushouders op de tijdelijke opvanglocatie in hotel de Druiventros.

Argumenten 1. De dienstverlening van het Rode Kruis, Vluchtelingenwerk Nederland en Just4Care was een voorwaarde om de HAR locatie op 15 januari 2024 te kunnen openen. Met het collegebesluit van 19 december 2023 is besloten de HAR in te zetten per 15 januari 2024. Dit betekent dat alle randvoorwaardelijke dienstverlening vóór die tijd ingeregeld moet zijn. Vandaar dat in ieder geval het sociaal beheer, de (juridische) begeleiding en de zorg met spoed ingekocht moest worden. We hebben enkel deze partijen bereid en capabel gevonden de dienstverlening op dergelijk korte termijn te kunnen leveren.

raad 2024_1526 definitief

2

2. Gelet op noodzaak en urgentie van tijdige inzet van beheer en begeleiding, is namens het college de noodzakelijke dienstverlening ingekocht. Hiermee heeft het college het door de raad gestelde mandaat van 100.000,- overschreden per besluit om onttrekkingen uit de reserve Crisisherstelfonds te doen. Het college heeft op 19 december 2023 besloten het maximaal gemandateerde bedrag van € 100.000,- te onttrekken aan de reserve Crisisherstelfonds ten behoeve van de inzet op genoemde opdrachten. De feitelijke inkoop overschrijdt het gemandateerde bedrag. Het onttrekken van het benodigde aanvullend bedrag uit de reserve Crisisherstelfonds vraagt een raadsbesluit. Een raadsbesluit tijdens het kerstreces was echter niet haalbaar, gezien de urgentie en de noodzaak om deze dienstverlening georganiseerd te hebben bij aanvang van de eerste bewoning op de opvang locatie, voor 15 januari 2024. Tevens heeft uw raad het college met de motie Kerst in Ter Apel verzocht Ter Apel te ontlasten. De urgentie en noodzaak van de dienstverlening maakt dat het college heeft gekozen voor het inkopen van de dienstverlening en dit te dekken vanuit de reserve Crisisherstelfonds. Dit betekent wel dat het college daarmee haar mandaat heeft overschreden. Daar is de raad direct van op de hoogte gesteld middels een raadsbrief, maar is bekrachtiging via voorliggend voorstel nog steeds noodzakelijk. 3.

Sociaal beheer is nodig voor een goede leefbaarheid op en rondom de opvanglocatie. Het Rode Kruis heeft ruime ervaring met het organiseren van sociaal beheer op diverse opvanglocaties in het land. Hieruit is gebleken dat het sociaal beheer noodzakelijk is voor een veilige en leefbare woonomgeving voor de bewoners op de opvanglocatie. De medewerkers van het Rode Kruis zorgen voor dagelijkse coördinatie tussen bewoners, locatiemedewerkers, beveiliging en betrokken samenwerkingspartners en organisaties. Ze zorgen voor tijdige en juiste informatie richting statushouders en (ondersteunen bij) het organiseren van activiteiten op de locatie. Tevens vormen zij het aanspreekpunt voor omwonenden, de gemeente en de beveiliging. 4. Goede begeleiding en ondersteuning zorgt voor een goede start van statushouders in Tilburg. Om ervoor te zorgen dat de statushouders ook een goede start kunnen maken in Tilburg, is begeleiding nodig. Vluchtelingenwerk Nederland heeft jarenlange ervaring en de juiste expertise in huis om statushouders goed te begeleiden en ondersteunen. De begeleiding is onder andere gericht op het kennismaken met de gemeente, wegwijs maken in de omgeving, het vergroten van de kennis van de Nederlandse samenleving, het stimuleren van participatie en het opbouwen van een netwerk.

Daarnaast is Vluchtelingenwerk Nederland aanwezig op de opvanglocatie voor hulp bij inschrijvingen, aanmeldingen en juridische vragen. 5. Omdat de druk op de lokale huisartsenzorg hoog is, kopen we zorg in bij Just4Care. Alle statushouders moeten toegang hebben tot zorg. In de HAR locatie loopt hun zorgverzekering via het COA, maar is de gemeente verantwoordelijk voor het inregelen van huisartsenzorg. Onze lokale huisartsenzorg staat onder druk, waardoor 150 personen niet meteen via de reguliere weg geholpen kunnen worden. Just4Care is een organisatie die gespecialiseerd is in het bieden van zorg aan onder andere vluchtelingen. Zij zullen onze lokale huisartsen ondersteunen bij de triage, waardoor zij de druk op de huisartsenpraktijk verlichten. Ze spreken verschillende talen en waar nodig kan een tolk ingezet worden. We zorgen er daarnaast voor dat er een paar keer per week een verpleegkundige aanwezig is op de opvanglocatie. 6. Goed beheer en begeleiding zijn essentieel voor het creëren en behouden van draagvlak in de omgeving. Draagvlak in de omgeving van een opvanglocatie is essentieel voor het succes van de locatie en een warm welkom voor de statushouders in onze stad. Dit betekent dat het beheer en begeleiding op de locatie goed ingeregeld moest zijn, voordat de locatie wordt geopend op 15 januari.

Deze partijen vormen immers ook het eerste aanspreekpunt voor zowel de statushouders als omwonenden. Er zit een hoog afbreukrisico aan het niet goed inregelen van het beheer en de begeleiding in relatie tot het draagvlak in het dorp. Coördinatie, beheer en begeleiding op locatie zijn noodzakelijk zijn voor een veilige opvanglocatie en een goede relatie met de omgeving.

raad 2024_1526 definitief

3

Kanttekeningen en gewogen alternatieven 1.1. Sociaal beheer bij reguliere samenwerkingspartner was niet haalbaar vóór 15 januari 2024. We hebben onze reguliere partner, ContourdeTwern gepolst voor het sociaal beheer op de HAR locatie, omdat zij ook het sociaal beheer op onze gemeentelijke Oekraïne opvanglocaties uitvoeren. Echter, was het bij hen wegens capaciteitsgebrek onmogelijk binnen dergelijk korte periode uitvoering te kunnen geven aan deze opdracht. Zij blijven wel aangehaakt via Ruimhartig Tilburg en zullen in samenwerking met Rode Kruis en Vluchtelingenwerk onderzoeken hoe deze samenwerking vanuit hun reguliere opdracht vorm kan krijgen. 1.2 Wegens beperkte invloed op instroom van statushouders in de Druiventros, kopen we zoveel mogelijk flexibel in. We hebben beperkte invloed op de instroom van statushouders op de HAR locatie. Dit betekent dat wanneer de instroom veel lager is dan verwacht de kosten van de opdracht voor begeleiding, beheer en zorg waarschijnlijk ook lager zullen uitvallen. In de te verstrekken opdrachten wordt zoveel mogelijk flexibiliteit ingebouwd om op en af te kunnen schalen wanneer nodig. Mocht de inzet dus lager zijn dan nu verwacht, zullen de resterende middelen terugvloeien naar de Reserve Crisisherstelfonds.

Niet beïnvloedbare risico’s Niet van toepassing.

Kosten en dekking Opdracht Sociaal beheer Rode Kruis Begeleiding Vluchtelingenwerk Nederland Zorg Just4Care Totale kosten budget vanuit het collegebesluit van 19 december 2023

Kosten € 150.000,€ 106.000,€ 50.000,€ 306.000,€ 100.000,-

Totaal aanvullend budget nodig uit Reserve Crisisherstelfonds

€ 206.000,-

De totaalkosten van de opdrachten bedragen € 306.000. Het college heeft via het besluit op 19 december 2023 vanuit haar mandaat een bedrag van € 100.000,- beschikbaar gesteld uit de reserve Crisisherstelfonds ter dekking van de kosten. Op basis van het geformuleerde mandaat bij de reserve Crisisherstelfonds is het college niet bevoegd bedragen boven € 100.000 per besluit te onttrekken. Daarom wordt nu aan de raad voorgesteld om de resterende kosten van € 206.000 ook te dekken uit de geoormerkte middelen Welkom in Tilburg binnen de reserve Crisisherstelfonds. Deze middelen voor Welkom in Tilburg zijn afkomstig uit het overschot op middelen voor opvang van Oekraïners uit 2022 en zijn toegevoegd aan de reserve Crisisherstelfonds om in te zetten voor nieuwkomers ten behoeve van o.a. opvang, huisvesting, inburgering en zorg. Na onttrekking van dit bedrag resteert van de gestorte middelen uit 2022 (ad € 5 miljoen) en de begrote bestedingen uit de programmabegroting 2024 nog een bedrag van € 1.474.000. Daarnaast hebben wij in de Najaarsbijstelling 2023 gemeld dat er een verwacht overschot van € 10 miljoen ontstaat op de middelen voor opvang van Oekraïners voor het jaar 2023, dat bij de jaarrekening 2023 toegevoegd wordt aan de middelen Welkom in Tilburg binnen de reserve Crisisherstelfonds.

Uitvoering We hebben de opdrachten in de eerste week van januari 2024 geformaliseerd, waardoor de partijen in de tweede week van januari van start kunnen met de voorbereidingen om op 15 januari de eerste statushouders te ontvangen. Het Rode Kruis helpt bij de opstartfase van de locatie. Verdere uitvoering van dit besluit zal

raad 2024_1526 definitief

4

plaatsvinden binnen het programma Welkom in Tilburg, waarbij nauw wordt samengewerkt tussen Hotel de Druiventros, Rode Kruis Nederland, Vluchtelingenwerk Nederland, Just4Care, het COA en de gemeente.

Participatie Nadat het college het besluit heeft genomen om de opdrachten te verstrekken, hebben we de ingekochte partners gevraagd om gezamenlijk zorg te dragen voor een warm welkom van de statushouders in hotel de Druiventros en omgeving. Daarnaast vormen zij ook het aanspreekpunt voor de bewoners van Berkel-Enschot en de omwonenden. We zetten in op een goede verbinding met het dorp. De samenwerking tussen de partners op de opvanglocatie en het netwerk van Ruimhartig Tilburg onder coördinatie van ContourdeTwern, is daarom belangrijk. We betrekken de omwonenden bij de voortgang van de opvanglocatie en activiteiten op en rondom de locatie. Daartoe zal een beheeroverleg worden gestart met geïnteresseerde dorpsbewoners, dat een keer per maand plaatsvindt.

Communicatie Het is belangrijk dat we zorgdragen voor een warm welkom en een goede landing voor de nieuwe Tilburgers in onze gemeente. Daarbij zetten we in op een gezamenlijke communicatie van alle betrokken partijen (Rode Kruis, Vluchtelingenwerk Nederland, Hotel de Druiventros, Just4Care, ContourdeTwern en de gemeente) richting Berkel-Enschot en de gehele gemeente Tilburg. We nodigen tijdens de informatieavonden (20 december 2023 en 11 januari 2024) alle bewoners uit om deel te nemen aan het beheeroverleg dat zal worden gestart. Daar zullen we ook actief verbinding zoeken met de omwonenden en delen we goede voorbeelden. Dit communiceren we via o.a. de Schakel en het Stadsnieuws. Gedurende de looptijd van de opvang organiseren de partijen activiteiten met de omgeving en zoeken zoveel mogelijk aansluiting bij de evenementen in BerkelEnschot.

Evaluatie Gedurende de opvang in hotel de Druiventros monitoren we nauwlettend de inzet van alle betroken partijen en hebben maandelijks overleg om de voortgang te bespreken. Daarbij sturen we ook vanuit de input die opgehaald wordt bij de omwonenden in het beheeroverleg. Na afloop van de opvang zullen wij de inzet van de HAR en de inzet van alle betrokken partijen evalueren om te leren voor een eventuele volgende keer zoals ook gedaan is bij de tussenvoorziening in de Willem II kazerne.

Bijlagen Niet van toepassing.

Ter inzage gelegde stukken 1. 2. 3. 4.

Collegebesluit inzet hotel de Druiventros als tijdelijke opvang van statushouders d.d. 19 december 2023. Raadsbrief inzet hotel de Druiventros als tijdelijke opvang van statushouders d.d. 20 december 2023. Collegebesluit inkoop zorg, begeleiding en beheer t.b.v. de tijdelijke opvang statushouders in hotel de Druiventros van 28 december 2023, bekrachtigd op 9 januari 2024. Raadsbrief inkoop zorg, begeleiding en beheer t.b.v. de tijdelijke opvang statushouders in hotel de Druiventros dd. 28 december 2023.

Tilburg, 9 januari 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2024_1526 definitief

5

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit Een bedrag van € 206.000,- ter beschikking te stellen uit de reserve Crisisherstelfonds ten behoeve van het sociaal beheer, zorg en begeleiding voor statushouders op de tijdelijke opvanglocatie in hotel de Druiventros.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 5 februari 2024, de griffier,

voorzitter,