01 - Raadsvoorstel herbenoeming aanpassing reglement Omgevingscommissie
Tekst van het document
raad 2021_1207 definitief
1
Raadsvoorstel Aanpassen 'Reglement op Omgevingscommissie' en (her)benoeming leden Omgevingscommissie Aanleiding De Omgevingscommissie adviseert over welstandsaspecten, monumenten en de inrichting van de openbare ruimte. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet, vooralsnog voorzien op 1 juli 2022, komen de taken en bevoegdheden van de Omgevingscommissie te vervallen. Dit betekent, dat een nieuwe gemeentelijke adviescommissie ingesteld moet worden. Tevens moet aangegeven worden hoe de overgang van de advisering op grond van de huidige wetgeving (Woningwet en de Erfgoedwet/Monumentenwet 1988) naar de Omgevingswet is geregeld. De huidige leden van de Omgevingscommissie zijn (bij raadsbesluit) benoemd tot en met 31 december 2021. Om de continuïteit te waarborgen en om vanaf 1 januari 2022 rechtsgeldige adviezen te verkrijgen wordt voorgesteld een aantal zittende leden te herbenoemen en een aantal nieuwe leden te benoemen. De samenstelling en taak van de Omgevingscommissie zijn daarmee afgestemd op de Omgevingswet maar weerspiegelen ook de strekking van de discussies in de raadswerkgroep invoering Omgevingswet: Tilburg is een overheid die ruimte schept, meedenkt en meedoet en beschermt wat kwetsbaar is (Bestuursakkoord 20182022).
Beoogd effect/ bestuurlijk kader In het Coalitieakkoord is aangegeven dat de Omgevingscommissie nodig blijft. De taak en samenstelling van de commissie zijn vastgelegd in het ‘Reglement op de Omgevingscommissie’. De raad benoemt en herbenoemt op voordracht van het college de leden van de commissie.
Voorstel 1.
Intrekken van het huidig ‘Reglement op de Omgevingscommissie’ en het vaststellen van het nieuwe ‘Reglement op de Omgevingscommissie’.
2.
De volgende kandidaten per 1 januari 2022 voor een periode van 3 jaar als lid van de Omgevingscommissie van de gemeente Tilburg benoemen: • Violette Schönberger (architecte en stedenbouwkundige uit Rotterdam); • Ingeborg Thoral (landschapsarchitecte en stedenbouwkundige uit Utrecht); • Johan de Wachter (architect uit Rotterdam).
3.
Christine Vanderheyden (voorzitter van de commissie, afkomstig uit Roermond) en Hettie Peterse (architectuur- en cultuurhistoricus uit Oss) per 1 januari 2022 voor een periode van 3 jaar als lid van de Omgevingscommissie van de gemeente Tilburg herbenoemen.
4.
Maarten Raaijmakers (monument- en restauratiedeskundige uit Breda) per 1 januari 2022 voor een periode van 3 jaar als lid van de Omgevingscommissie van de gemeente Tilburg herbenoemen. In verband met de gewenste continuïteit wordt hiervoor afgeweken van het Reglement op de Omgevingscommissie.
Portefeuillehouder: Wethouder Grashoff Behandelend ambtenaar: Ruimte, Hugo de Groot
raad 2021_1207 definitief
2
Argumenten 1.1 Het vaststellen van een nieuw reglement is benodigd, zodat deze voldoet aan de voorwaarden die volgen uit de Omgevingswet. De huidige commissie adviseert over onderwerpen die van belang zijn of kunnen zijn voor de cultuurhistorische en visuele kwaliteit van de fysieke leefomgeving (zowel gebouwd als groen). Deze advisering dient op grond van artikel 17.9 van de Omgevingswet expliciet aangevuld te worden met de advisering over aanvragen voor een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentactiviteit, met betrekking tot een monument. De Omgevingswet bepaalt verder dat de Omgevingscommissie haar advies (voor zover van toepassing) baseert op de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de beleidsregels als bedoeld in artikel 4.19 van de Omgevingswet. Hiertoe behoort op basis van het overgangsrecht onder meer ook de Welstandsnota. Tevens is bepaald, dat de adviezen van de Omgevingscommissie deugdelijk gemotiveerd moeten zijn en schriftelijk openbaar gemaakt worden. Net als nu zijn na de inwerkingtreding van de Omgevingswet de vergaderingen openbaar, tenzij het gaat om een geval als bedoeld in artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur. Tot slot zendt de Omgevingscommissie de gemeenteraad jaarlijks een verslag over de door haar verrichte werkzaamheden.
Bijlage 2 betreft het nieuwe ‘Reglement op de Omgevingscommissie’, waarbij de vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet noodzakelijke aanpassingen in een rode tekstkleur zijn opgenomen. Met het vaststellen van deze versie van het ‘Reglement op de Omgevingcommissie’ voldoet het reglement aan de voorwaarden die deze wet stelt. 1.2 De samenstelling van de Omgevingscommissie kan onder de Omgevingswet ongewijzigd blijven. Artikel 17.9 van de Omgevingswet bepaalt dat de gemeenteraad een commissie instelt die in ieder geval tot taak heeft te adviseren over de aanvragen voor een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentactiviteit, met betrekking tot een monument. Hetzelfde artikel bepaalt dat het college van burgemeester en wethouders de commissie om advies kunnen vragen over het ontwikkelen van beleid over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het staat de gemeente daarmee vrij om deze commissie te verbreden zoals in Tilburg in het verleden al is gebeurd. De door de Omgevingswet voorgestane integraliteit in combinatie met de positieve ervaringen die tot op heden opgedaan zijn met de commissie met zijn bredere taakstelling dan alleen welstand, is juist reden om de samenstelling van de commissie qua inhoud ongewijzigd te laten. 2.1 Met de benoeming van drie nieuwe leden wordt voorzien in de behoefte om vernieuwing te brengen in de commissie.
Om vernieuwing in de commissie te realiseren zijn drie posities vacant gesteld: de positie van stedenbouwkundige, landschapsarchitect en die van de architect. Met drie nieuwe leden bereiken wij een goede balans tussen vernieuwing (ook qua verschillende generaties) en het borgen van de continuïteit voor de grotere bouwopgaven die momenteel spelen in de gemeente. 2.2 Uit de 39 sollicitanten worden de voorgestelde kandidaten als best passend geacht in de commissie. Ze beschikken over de vereiste deskundigheden en over de gewenste communicatieve vaardigheden. Voor de drie openstaande plaatsen in de commissie zijn op verschillende plekken vacatures geplaatst, onder andere op de gemeentelijke website, websites van vakbladen / -disciplines (zoals ROmagazine, Stedenbouw & Architectuur, GroeneRuimte, De Openbare Ruimte, Architectenweb), websites van vacaturebanken (NRC Carriere, Intermediar) en op Linkedln. De criteria voor de werving zijn gebaseerd op het raadsbesluit en het Reglement van de Omgevingscommissie. Concreet is in de vacaturetekst gevraagd naar een stedenbouwkundige/architect, een landschapsarchitect (met affiniteit stedenbouw) en een architect. Geïnteresseerden zijn in de gelegenheid gesteld om in de periode 14 juli tot en met 16 augustus 2021 op deze vacatures te reageren.
Uiteindelijk zijn 39 sollicitaties bij ons binnengekomen; 12 kandidaten voor de positie stedenbouwkundige/architect, 9 kandidaten voor de positie landschapsarchitect en 18 kandidaten voor de positie architect.
raad 2021_1207 definitief
3
Het samenvattende thema voor de selectie van de kandidaten is het streven naar een goed functionerende commissie welke integraal kan adviseren over ruimtelijke vraagstukken. Daarbij speelt enerzijds ervaring op het vakgebied, bij voorkeur op meerdere terreinen, een rol. Anderzijds spelen ervaring in een brede advisering, goede communicatieve vaardigheden, visie op ruimtelijke kwaliteiten, het werken in een bestuurlijke context en een zekere kennis van of passie voor Tilburg belangrijke rollen. Een in Tilburg gevestigde en/of frequent werkzame architect komt over het algemeen niet in aanmerking als commissielid. Onafhankelijkheid van de leden is namelijk een eerste vereiste. Het voordeel daarvan is dat lokale architecten hun handen vrij hebben om opdrachten in Tilburg te aanvaarden. Kennis van de stad kan dan rechtstreeks in de bouwplannen worden ingebracht. In augustus 2021 hebben gesprekken met kandidaten plaatsgevonden. De teammanager bij de afdeling Ruimte en zowel de secretaris als de voorzitter van de Omgevingscommissie waren daarbij aanwezig. Wij dragen de volgende kandidaten aan u voor: • Violette Schönberger (architecte en stedenbouwkundige uit Rotterdam); • Ingeborg Thoral (landschapsarchitecte en stedenbouwkundige uit Utrecht); • Johan de Wachter (architect uit Rotterdam).
Mevrouw Violette Schönberger (1981) is architect en stedenbouwkundige (afgestudeerd aan de TU Delft en het MIT Boston). Ze is parttime werkzaam als stedenbouwkundige voor de gemeente Rotterdam, werkt daarnaast als zelfstandig architect en geeft les in de master Stedenbouw en Ruimtelijke Planning van de Katholieke Universiteit Leuven en aan de Rotterdamse Academie van Bouwkunst. Mevrouw Schönberger is werkzaam geweest bij verschillende toonaangevende ontwerpbureaus die zich sterk maken voor experiment en vernieuwing in stedenbouwkundige opgaven. Daardoor heeft zij een goed inzicht in de realiteit van stadsontwikkeling, de complexiteit van de opgaven en de voortdurende strijd tussen ruimte, geld en kwaliteit. Momenteel werkt ze aan een boek - een bundeling van haar columns - waarin ze betoogt dat juist de samenhang tussen stedenbouw en architectuur cruciaal is voor het denken over ruimtelijke opgaven van de toekomst. De positie in de Omgevingscommissie sluit goed aan bij haar kennis en ervaring in zowel het vakgebied van de stedenbouw als de architectuur. Mevrouw Ingeborg Thoral (1972) is afgestudeerd als landschapsarchitect aan de Internationale Agrarische Hogeschool Larenstein te Velp en als stedenbouwkundige aan de Academie van Bouwkunst in Amsterdam. In 2004 startte zij haar een eigen bureau (MIXST URBANISME).
Ze werkt met een sterke betrokkenheid en passie aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle landschappen en duurzame stedelijke netwerken. Het landschap is haar drijfveer en de stad een onuitputtelijke bron van inspiratie. De focus bij mevrouw Thoral ligt bij slimme en gezonde steden, hoogwaardige gebiedsontwikkelingen, herbestemming erfgoed, klimaatadaptatie, energietransitie en duurzame infrastructuur. Ze verbindt graag mensen en partijen en is bedreven in interactieve planprocessen met stakeholders en bestuurders en het geven van ontwerpateliers. Verder examineert en doceert ze actief op masteropleidingen. Haar communicatieve vaardigheden (helder, positief en motiverend), haar brede deskundigheid vanuit de eigen ontwerpdiscipline en haar eerdere ervaringen als Adviseur Ruimtelijke Kwaliteit van de Provincie Utrecht, atelierleider en commissielid maken haar tot een geschikt lid van de Omgevingscommissie. De heer Johan de Wachter (1976) is als ingenieur architect afgestudeerd aan de Katholieke Universiteit Leuven op het Departement Architectuur, Stedenbouw en Ruimtelijke Ordening. In 2005 startte hij een eigen bureau waarin hij actief is op verschillende gebieden (ontwerpbureau voor architectuur en complexe projecten in de bestaande stad). Transformatieopgaven in de bestaande stad en ontwerpend onderzoek naar typologische innovatie zij de belangrijkste onderdelen van zijn werk.
De heer de Wachter heeft ervaring met het commissiewerk en ziet de dialoog in de commissie steeds als een kans om het project sterker te maken en niet als een ‘noodzakelijk kwaad’ dat gepasseerd moet worden. De werkwijze van de heer De Wachter, zowel als adviseur als in zijn praktijk, getuigt van een heldere notie voor ruimtelijke kwaliteit in combinatie met de gegeven context (zowel ruimtelijk als maatschappelijk). Naast zijn bureau is hij ook actief in het onderwijs. Tot in 2019 heeft hij onder andere lesgegeven aan de Fontys Hogeschool voor Architectuur & Stedenbouw in Tilburg. Door zijn ervaring als docent en als commissielid is hij in staat om op een snelle manier een
raad 2021_1207 definitief
4
projectvoorstel te analyseren, de impact van de ideeën in te schatten en om op heldere en constructieve manier te beoordelen en te becommentariëren. Dat maakt hem tot een geschikte kandidaat voor de Omgevingscommissie. 3.1 Met de herbenoeming van een aantal zittende leden wordt de continuïteit in de advisering gewaarborgd en opgebouwde kennis blijft behouden. Voor het geheugen van de stad is een zekere mate van continuïteit in de commissie van belang. De grotere bouwplannen en stedenbouwkundige gebiedsopgaven kennen doorgaans een lange doorlooptijd. Het is cruciaal in het advieswerk te kunnen voortbouwen op eerdere adviezen van de commissie. Zowel externen (initiatiefnemers, ontwikkelaars en ontwerpers) als internen (projectleiders en medewerkers) zijn daar bij gebaat. De te herbenoemen leden vormen een solide basis voor de nieuwe periode. De leden die voor een tweede termijn worden herbenoemd hebben een goede staat van dienst, functioneren naar wens en willen graag in een volgende termijn wat in de eerste periode is opgebouwd verder ontwikkelen en waar mogelijk nog optimaliseren. Hoewel op basis van de Omgevingswet het hier gaat om de instelling van een nieuwe commissie wordt het uitgangspunt gehanteerd dat zittende leden nog eenmaal worden herbenoemd. 3.2 De herbenoeming van zittende leden is nodig om een alternerend systeem in het aan-en aftreden te verkrijgen.
Het aan- en aftreden van leden kunnen we door herbenoeming van drie zittende leden alternerend maken ('drie op drie af'). Daarmee zorgen we voor continuïteit in de advisering. Het alternerend systeem van 'drie op drie af' is nodig om een goede balans in de commissie en in het commissiewerk te bewaren. Omdat het een multidisciplinair team is, is de spoeling per discipline/deskundigheid dun en daardoor kwetsbaar. Het is gewenst dat ervaringen uit de eerdere termijnen wordt overgebracht aan de nieuwe leden in de volgende termijn. Dit gaat ook over de gewenste sfeer in de commissie, de manier waarop gecommuniceerd wordt met externen en de wijze waarop naar elkaars standpunten geluisterd wordt. 4.1 Met de herbenoeming wordt voor één van de zittende leden afgeweken van het gemeentelijke reglement op de commissie en wordt aangesloten op de landelijke wetgeving. Door af te wijken van artikel 4 van het gemeentelijke reglement ontstaat de mogelijkheid de heer Raaijmakers (monumentlid) voor een derde maal te herbenoemen. Hierdoor kan bewezen kwaliteit ‘in huis gehouden worden’ en wordt de continuïteit op lopende zaken op het gebied van erfgoed en monumentenzorg gewaarborgd. Wettelijk is het ook mogelijk om dit lid te herbenoemen. Voor monumentenleden is namelijk geen maximale zittingstermijn bepaald in de Monumentenwet 1988.
De Monumentenwet biedt dus meer ruimte dan het gemeentelijke reglement op de Omgevingscommissie. Daarnaast gaat het hier om de instelling van een nieuwe commissie op basis van de Omgevingswet.
Risico’s Als er geen (her)benoemingen plaatsvinden kunnen er over aanvragen om omgevingsvergunning vanaf 1 januari 2022 geen adviezen meer door de Omgevingscommissie worden uitgebracht (in die gevallen waarin een advies is vereist op grond van de Woningwet of de Monumentenwet). Met als gevolg dat die aanvragen om omgevingsvergunning niet meer kunnen worden afgehandeld en de gemeente niet aan de wet kan voldoen. Hierdoor komen (bouw)ontwikkelingen stil te liggen en loopt de gemeente leges mis.
Kosten en dekking Het voorstel heeft geen financiële gevolgen. Het budget dat jaarlijks voor de advisering door de commissie beschikbaar is, bedraagt € 82.278,- (prijspeil 2021). Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd.
raad 2021_1207 definitief
5
Bijlagen • •
Huidig Reglement op de Omgevingscommissie Nieuw Reglement op de Omgevingscommissie met doorgevoerde aanpassingen n.a.v. Omgevingswet
Ter inzage gelegde stukken •
De CV’s van de kandidaten liggen ter inzage bij de Griffie.
Tilburg, 12 oktober 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,
raad 2021_1207 definitief
6
Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -
gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders; gelet op artikel 149 van de Gemeentewet; gelet op artikel 17.9 van de Omgevingswet
Besluit 1.
Het huidig ‘Reglement op de Omgevingscommissie’ in te trekken en het nieuwe ‘Reglement op de Omgevingscommissie’ vast te stellen.
2.
De volgende kandidaten per 1 januari 2022 voor een periode van 3 jaar als lid van de Omgevingscommissie van de gemeente Tilburg te benoemen: • Violette Schönberger (architecte en stedenbouwkundige uit Rotterdam); • Ingeborg Thoral (landschapsarchitecte en stedenbouwkundige uit Utrecht); • Johan de Wachter (architect uit Rotterdam).
3.
Christine Vanderheyden (voorzitter van de commissie, afkomstig uit Roermond) en Hettie Peterse (architectuur- en cultuurhistoricus uit Oss) per 1 januari 2022 voor een periode van 3 jaar als lid van de Omgevingscommissie van de gemeente Tilburg te herbenoemen.
4.
Maarten Raaijmakers (monument- en restauratiedeskundige uit Breda) per 1 januari 2022 voor een periode van 3 jaar als lid van de Omgevingscommissie van de gemeente Tilburg te herbenoemen. In verband met de gewenste continuïteit wordt hiervoor afgeweken van het Reglement op de Omgevingscommissie.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 1 november 2021.
de griffier,
plaatsvervangend voorzitter,