01 Raadsvoorstel Harmonisatie voorstel en besluit
Tekst van het document
raad 2021_1076 definitief
1
Raadsvoorstel Harmonisatie gemeentelijke voorschriften in verband met toevoeging Biezenmortel aan Tilburg Aanleiding Op 1 januari 2021 wordt de gemeente Haaren opgeheven en gesplitst. Er vindt een gemeentelijke herindeling plaats van de gemeente Haaren met de gemeenten Oisterwijk, Boxtel, Vught en Tilburg. Het dorp Biezenmortel wordt per herindelingsdatum toegevoegd aan de gemeente Tilburg. De grenswijziging tussen Haaren en Tilburg verloopt via een grenscorrectie1. Dit is de lichtste vorm van een gemeentelijke herindeling. Onze gemeente blijft bestaan (er komt enkel grondgebied over) en onze gemeenteraad blijft in functie en verandert niet in samenstelling (in tegenstelling tot de andere drie ontvangende gemeenten). Het wettelijke kader voor de herindeling wordt gevormd door de Wet algemene regels herindeling (Wet arhi) en het Beleidskader gemeentelijke herindeling 2018. Dit voorstel gaat over de harmonisatie van de gemeentelijke voorschriften voor het dorp Biezenmortel.
Beoogd effect/ bestuurlijk kader Gemeentelijke voorschriften Een belangrijke opgave in het herindelingstraject is te bepalen wat te doen met het beleid en de regelgeving van de gemeente Haaren. Haaren heeft een inventarisatie gemaakt van al hun geldend beleid en regelgeving (ca. 250 stukken). Na een herindeling blijven beleid en regelgeving (formeel: "gemeentelijke voorschriften") van de opgeheven gemeente over het algemeen nog twee jaar na de datum van herindeling van kracht voor het overgaande grondgebied (Wet arhi, art. 28). Binnen twee jaar moet de (nieuwe) gemeente bepalen of nieuwe voorschriften worden vastgesteld. Deze gelden dan voor het hele gebied, waardoor oude voorschriften komen te vervallen. Gemeentelijke voorschriften van de gemeente Haaren voor het (na de herindelingsdatum) toegevoegde grondgebied Biezenmortel blijven dus nog tot 2023 geldig voor Biezenmortel, tenzij uw gemeenteraad anders beslist. De rechtsvoorschriften van Tilburg blijven normaal van kracht2. Er zijn enkele uitzonderingen op voorgaande hoofdregel als het gaat om belastingen (onroerende zaakbelastingen (OZB) en overige belastingen), ruimtelijke plannen en gemeenschappelijke regelingen. Verordeningen kunnen niet met terugwerkende kracht op de herindelingsdatum vastgesteld worden, uitgezonderd de OZB3.
In dat verband is de gemeente Haaren voornemens haar belastingverordeningen 2020 per 31 december 2020 in te trekken. En heeft uw raad bij het vaststellen van de Programmabegroting 2021 besloten 14 belastingverordeningen 2021 per 1 januari 2021 van toepassing te verklaren op het gehele grondgebied van de gemeente Tilburg inclusief Biezenmortel. Ruimtelijke plannen van Haaren blijven conform art. 34 Wet arhi geldig voor Biezenmortel tot het moment dat Tilburg een nieuw plan vaststelt. 1
Grenscorrectie: een wijziging van een gemeentegrens die naar verwachting het inwonertal van geen van de betrokken gemeenten met 10% of meer zal doen toe- of afnemen. 2 Een actueel overzicht van verordeningen (en beleidsregels) van de gemeente Tilburg is te vinden via de gemeentewebsite: https://www.tilburg.nl/stad-bestuur/bestuur/regelgeving-en-verordeningen/ Deze verordeningen zijn door de raad van Tilburg vastgesteld en bevatten regelgeving over gemeentelijke aangelegenheden. Het overzicht van beleidsregels is niet compleet, omdat er nog geen verplichting is om die bekend te maken en te ontsluiten via overheid.nl. 3 De waardebelastingen (OZB) gaan automatisch over op het overkomend gebied na de herindelingsdatum en dus geldt de Haarense verordening OZB niet meer voor Biezenmortel vanaf 1 januari 2021. Er is geen nadere regeling nodig (Wet arhi, art. 32 lid 3). De raad kan met terugwerkende kracht binnen drie maanden na de datum van herindeling, dus vóór 1 april 2021, besluiten tot aanpassing van de verordening OZB. Voor andere belastingen geldt deze hoofdregel niet. Portefeuillehouder: Wethouder Dols Behandelend ambtenaar: Susanne Vleeshouwers, afdeling Strategie en Control, telefoon 013 542 8021
raad 2021_1076 definitief
2
Harmonisatie Zoals eerder aan uw raad kenbaar gemaakt4 en door uw raad in feite ook bevestigd bij de vaststelling van de Programmabegroting 2021 en de behandeling van de moties over hondenbelasting en Biezenmortel, willen wij de gemeentelijke voorschriften van Tilburg zo spoedig mogelijk onverkort geldig verklaren voor Biezenmortel (‘harmoniseren’). Er zijn geen onoverkomelijke bezwaren en het schept duidelijkheid en eenduidigheid binnen onze gemeente en voor alle inwoners. Het voorkomt rechtsongelijkheid tussen inwoners in dezelfde gemeente. En het van toepassing verklaren van Tilburgse voorschriften staat een zachte landing niet in de weg. Immers, dit wordt vooral vorm gegeven in de praktische uitvoering en niet per se door het in stand houden van Haarens beleid of regelgeving. Biezenmortel is welkom, maar de invlechting leidt er toe dat het regime van Tilburg leidend is. Rechten en plichten binnen onze gemeente gaan op 1 januari 2021 ook gelden voor de inwoners van Biezenmortel. Dit betekent dat de bevoegde bestuursorganen (raad, college van B&W of burgemeester) vanaf de herindelingsdatum de gemeentelijke voorschriften van Haaren die in werking zijn getreden door publicatie, vervallen kunnen verklaren en de gemeentelijke voorschriften van Tilburg ook van toepassing kunnen verklaren op het toegevoegde gebied, in dit geval het dorp Biezenmortel.
Met uitzondering van OZB en ruimtelijke voorschriften moeten wij in dit geval dus de regelgeving van Haaren buiten werking stellen en onze regelgeving bekrachtigen voor Biezenmortel. Ook kunnen de bestuursorganen voor het gehele grondgebied van de gemeente gewijzigd of nieuw beleid vaststellen. In de loop van 2021 kan dit nog verder geconcretiseerd worden, voor zover de harmonisatie nog niet volledig heeft plaatsgevonden bij de overgang of er onvoorziene omstandigheden zich voordoen. Dit voorstel is gericht op harmonisatie van de gemeentelijke voorschriften voor Biezenmortel vanaf januari 2021 waarvoor de raad het bevoegde bestuursorgaan is. Voor de Tilburgse belastingverordeningen 2021 heeft reeds separaat besluitvorming plaatsgevonden (vanwege de tijdvakheffingen met peildatum 1 januari)5. Dit voorstel bekrachtigt het van toepassing verklaren van de door uw raad vastgestelde 14 belastingverordeningen 2021 voor Biezenmortel. Dit voorstel heeft geen betrekking op ruimtelijke plannen. Op grond van Wet arhi art. 34 blijven deze geldig voor Biezenmortel, totdat er een nieuw plan wordt vastgesteld dat het plan van de gemeente Haaren vervangt.
Beoogd effect De Wet arhi geeft ons dus richting op welke wijze we om moeten gaan met de gemeentelijke voorschriften 6 van de gemeente Haaren voor Biezenmortel en op welke wijze wij onze voorschriften van toepassing kunnen laten verklaren op het toegevoegde grondgebied van Biezenmortel vanaf de herindelingsdatum. Met deze harmonisatie beogen wij de gemeentelijke voorschriften (beleid en regelgeving) op één lijn te brengen voor het gehele grondgebied van de gemeente Tilburg. Voor álle inwoners van de gemeente Tilburg gaan dezelfde regels gelden. Harmonisatie draagt ook bij aan continuïteit in de bedrijfsvoering, een zorgvuldige overdracht tussen Haaren en Tilburg en een warm welkom aan (de inwoners van) Biezenmortel (conform de aanvaarde motie 45 Warm welkom Biezenmortel).
Voorstel 1.
4
De gemeentelijke voorschriften van de gemeente Haaren die op 1 januari 2021 van kracht zijn voor Biezenmortel vervallen verklaren, met uitzondering van de ruimtelijke voorschriften (conform art. 34 Wet algemene regels herindeling);
Raadsbrief Overgang Biezenmortel naar Tilburg d.d. 27 oktober 2020 Raadsbesluit Belastingverordeningen 2021_ raad 2020_1043 definitief d.d. 9 november 2020 6 Actueel regelingenoverzicht gemeente Haaren te raadplegen via overheid.nl, namelijk https://www.overheid.nl/zoekresultaat/lokale_wet_en_regelgeving_uitgeb/1/100/lijst/postcode%5B0%5D%3 D5076%26regelingGeldigOp%5B0%5D%3D31-12-2020%26_organisatietype%3DGemeente 5
raad 2021_1076 definitief
2. 3.
4.
3
de gemeentelijke voorschriften van de gemeente Tilburg die op 1 januari 2021 van kracht zijn, voor het gehele grondgebied van de gemeente Tilburg geldend en van toepassing verklaren; in voorkomende gevallen waarin voornoemde beslispunten 1 en 2 niet voorzien of bij onvoorziene omstandigheden, wordt opnieuw en uiterlijk op 31 december 2022 in nieuwe besluitvorming voorzien voor harmonisatie van de gemeentelijke voorschriften voor Biezenmortel; dit besluit treedt in werking de dag na bekendmaking en publicatie.
Argumenten 1.1. en 2.1. Harmonisatie om rechtsongelijkheid binnen onze gemeente te voorkomen Uit oogpunt van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid vinden wij het wenselijk dat er voor inwoners, ondernemers en instellingen en voor de eigen organisatie zo spoedig mogelijk duidelijkheid en uniformiteit bestaat met betrekking tot de gemeentelijke voorschriften. Met het van toepassing verklaren van de Tilburgse gemeentelijke voorschriften en het intrekken van de Haarense voorschriften voorkomen we dat er binnen onze gemeente rechtsongelijkheid ontstaat. Voor alle inwoners gaan dezelfde regelingen gelden (en dus niet twee verschillende situaties). Het Tilburgse beleid en regelgeving zijn daarbij leidend. Wij willen deze voorschriften dan ook zo snel mogelijk na de herindelingsdatum harmoniseren voor Biezenmortel. Op 4 januari 2021 is een raadsvergadering gepland die volledig in het teken staat van de overgang van Biezenmortel naar Tilburg. Dit ‘bulkvoorstel’ voorziet in het generiek effectueren van de harmonisatie van de gemeentelijke voorschriften (van de gemeente Tilburg) voor het gehele grondgebied van onze gemeente, dus inclusief het toegevoegde grondgebied van Biezenmortel. Het is tevens een moment om de overgang symbolisch te markeren en het warme welkom van Biezenmortel ook formeel te bekrachtigen. 1.2. en 2.2.
Tweejaarstermijn conform Wet arhi buiten werking stellen De gemeentelijke voorschriften die gelden voor het overgaand gebied van de gemeente Haaren, het dorp Biezenmortel, blijven na datum herindeling in principe nog tot 1 januari 2023 van toepassing op dit gebied. De Wet arhi schrijft dus voor dat de gemeente Tilburg 2 jaar (uiterlijk op 31 december 2022) de tijd heeft om de gemeentelijke voorschriften voor Biezenmortel te harmoniseren. ‘ Met uitzondering van de OZB (Wet arhi, art. 32) en ruimtelijke voorschriften (Wet arhi, art. 34) moeten wij onze regelgeving dus bekrachtigen voor Biezenmortel en die van Haaren buiten werking stellen, om de tweejaarstermijn uit de Wet arhi buiten werking te stellen. Dat er sprake is van een grenscorrectie doet hier verder niets aan af. Het hanteren van twee verschillende regimes binnen onze gemeentegrens vinden wij niet wenselijk. 1.3. en 2.3. Technische harmonisatie als gevolg van de grenscorrectie Omdat de grenswijziging verloopt via een grenscorrectie verandert er als zodanig niets aan de geldende gemeentelijke voorschriften (beleid en regelgeving) van de gemeente Tilburg.
Daarom gaan wij uit van een technische harmonisatie: het betreft enkel het van toepassing verklaren van bestaande regelgeving en beleid van de gemeente Tilburg voor het toegevoegde grondgebied van Biezenmortel (en als gevolg daarvan eventuele aanpassingen in de verordeningen (kaartjes, gebiedsaanduiding etc.)). Gelijktijdig moet de regelgeving van Haaren vervallen worden verklaard, omdat deze anders nog 2 jaar doorloopt voor Biezenmortel. Het vergemakkelijkt de eenmalige inrichting van (werk)processen, protocollen en ICT-systemen. En het vermindert de kans op het maken van fouten. 2.4. Geen bezwaren voor spoedige harmonisatie, hoewel harmonisatie een keuze is De bevoegde bestuursorganen kunnen gemeentelijke voorschriften vervallen verklaren en van toepassing verklaren. Dit is echter niet als verplichting opgenomen in de Wet arhi. Harmonisatie heeft tot doel om voor beleid en regelgeving, de overgang naar de nieuwe gemeente zo soepel mogelijk te laten verlopen, om na de herindelingsdatum duidelijkheid, eenduidigheid en rechtszekerheid aan de inwoners te bieden. Gevolg van het achterwege blijven van harmonisatie is, dat er binnen de gemeentegrenzen voor verschillende gebieden en dus voor inwoners, ondernemers, bedrijven, verenigingen of organisaties andere regelgeving geldt met mogelijk rechtsongelijkheid tot gevolg. Dat vinden wij onwenselijk.
raad 2021_1076 definitief
4
Ook willen we de overgang zo efficiënt mogelijk laten verlopen. En transparant handelen is ons uitgangspunt. Wij streven daarom naar een zo volledig mogelijke harmonisatie begin 2021. 2.5. Gemeenteraad Tilburg kan niet eerder dan de herindelingsdatum gemeentelijke voorschriften voor Biezenmortel vaststellen of wijzigen Conform de Wet arhi is de gemeenteraad (of het college van B&W of burgemeester) van Tilburg vóór 1 januari 2021 nog niet bevoegd om gemeentelijke voorschriften vast te stellen voor het -na de herindelingtoegevoegde grondgebied Biezenmortel. De gemeenteraad (of college van B&W of burgemeester) van Haaren kan niet vóór 1 januari 2021 haar regelgeving harmoniseren met de regelgeving van de nieuwe gemeenten voor de verschillende dorpen van Haaren. In de praktijk zou het namelijk betekenen dat in de vier dorpen van Haaren andere regels gelden. Voor een dergelijke differentiatie tussen de dorpen liggen er - in de Gemeentewet- geen aanknopingspunten (er zijn wellicht uitzonderingen, zoals parkeerbelastingen).
Om de tweejaars-overgangstermijn ná de herindeling buiten werking te stellen, zal de gemeente Tilburg dus begin 2021 een besluit moeten nemen om gemeentelijke voorschriften van Haaren voor Biezenmortel vervallen te verklaren en de gemeentelijke voorschriften van Tilburg formeel van toepassing te verklaren op het nieuwe toegevoegde grondgebied van de gemeente Tilburg (Biezenmortel). Dit kan voor het eerst op de eerste werkdag in 2021. Met een extra raadsvergadering op 4 januari 2021 wordt daarin voorzien en kan formele besluitvorming plaatsvinden. 2.6. Tilburgs beleid en regelgeving centraal Zoals in de argumentatie al is vermeld, vinden wij eenduidigheid en het voorkomen van rechtsongelijkheid van belang voor al onze inwoners. Daarom is ons vertrekpunt harmonisatie voor al het beleid en regelgeving. Daar waar er uitzonderingen zijn (bijv. ruimtelijke plannen en direct daaraan gerelateerde regelgeving) of er in de invlechting reeds andere afspraken zijn gemaakt (bijvoorbeeld subsidies7) kunnen er maatwerkafspraken zijn in de praktische operationalisatie van de harmonisatie. Anderzijds maken wij nu ook afspraken met ketenpartners om bijvoorbeeld de continuïteit in de overgang van voorzieningen/ ondersteuning cliënten sociaal domein (WMO, Jeugd, Participatie, vervoersvoorzieningen, minimaregelingen en debiteurenbeheer) te borgen.
Niettemin hanteren wij dus een generiek uitgangspunt voor harmonisatie van alle gemeentelijke voorschriften voor Biezenmortel, ook voor die onderdelen waar de raad niet het bevoegde bestuursorgaan is (maar college van B&W of burgemeester). Omdat voor beleidsregels niet de verplichting bestaat om te publiceren, geeft tabel in de bijlage wel een goed inzicht (t.a.v. de verordeningen), maar niet een uitputtend of compleet overzicht van alle gemeentelijke voorschriften. 3.1. Clausule onvoorziene omstandigheden biedt ruimte om indien nodig in nieuwe besluitvorming te voorzien Het Tilburgse beleid en regelgeving zijn leidend, vanaf 2021 ook voor Biezenmortel. Conform dit uitgangspunt hanteren wij een zo volledig mogelijke harmonisatie per herindelingsdatum. Echter, omdat wij er voor gekozen hebben om niet per beleidsdomein in detail al het beleid, beleidsregels, regelgeving en overige gemeentelijke voorschriften te analyseren, kán het in voorkomende gevallen leiden tot onvoorziene (tijdelijke) omstandigheden. In dat verband vinden wij het voor een zachte landing en warm welkom van Biezenmortel van belang om in die situaties ruimte te houden de situatie te heroverwegen en nieuwe besluitvorming voor te bereiden.
Om te voorkomen dat er voor Biezenmortel voor langere tijd bijzondere of uitzonderingssituaties zouden ontstaan, beperken wij deze periode tot maximaal 2 jaar (analoog aan de tweejaars-overgangstermijn ná de herindeling die de Wet arhi normaliter hanteert). Ook kunnen er situaties ontstaan die wij niet hebben voorzien en die buiten de beoogde harmonisatie zoals onder beslispunten 1 en 2 vallen. Het is dus van belang om actief te monitoren (2021 en 2022) en altijd te kunnen terugvallen op deze clausule. In dat geval blijft er ruimte voor maatwerkoplossingen mogelijk. 4.1. Bekendmaking en publicatie voorwaarden voor rechtsgeldigheid gemeentelijke voorschriften Officiële bekendmaking en publicatie zijn voorwaardelijk voor de rechtskracht van de gemeentelijke voorschriften (voor het gehele grondgebied inclusief het toegevoegde grondgebied Biezenmortel).
7
Collegebesluit Invlechting subsidies van de gemeente Haaren in Tilburg d.d. 18 februari 2020 (nr. 13)
raad 2021_1076 definitief
5
Risico’s Tilburg kan niet eerder dan op de eerste werkdag na 1 januari 2021 besluitvorming organiseren over de regelgeving voor het toegevoegde grondgebied, namelijk Biezenmortel. Met het (voorgenomen) besluit van de gemeente Haaren voor het intrekken van de diverse belastingverordeningen 2020 van de gemeente Haaren per 31 december 2020 bestaan de van rechtswege van toepassing zijnde belastingverordeningen voor Biezenmortel per 1 januari 2021 niet meer. Bij het niet bekrachtigen van onze belastingverordeningen 2021 voor Biezenmortel in de raad op 4 januari 2021 kan er een juridisch risico ontstaan, met eventueel (negatieve) financiële consequenties. Want de rechter zal op verzoek van een belastingplichtige, de belastingheffing geheel of gedeeltelijk kunnen tegenhouden als blijkt dat niet aan alle vereisten is voldaan. Het gevolg daarvan kan zijn dat een belastingaanslag wordt verlaagd of vernietigd. De gemeente kan dan inkomsten mislopen.
Kosten en dekking Aan de uitvoering van dit voorstel zijn geen kosten verbonden, anders dan de ambtelijke capaciteit bij de totstandkoming van dit voorstel. De harmonisatie van gemeentelijke voorschriften heeft geen directe financiële gevolgen.
Vervolg Het harmonisatiebesluit voor de aanpassing van de gemeentelijke voorschriften als gevolg van de overgang van Biezenmortel naar Tilburg wordt bekendgemaakt door publicatie in het digitale gemeenteblad. De verordeningen worden gepubliceerd en zijn te downloaden via overheid.nl, officiële bekendmakingen.nl en via de gemeentewebsite. Na besluitvorming in januari 2021 zijn bekendmaking en publicatie van dit besluit voorwaarden om de Tilburgse verordeningen ook voor Biezenmortel van kracht te laten zijn.
Evaluatie Niet van toepassing. In 2021 en 2022 monitoren wij of er zich geen onvoorziene omstandigheden gaan voordoen als gevolg van de harmonisatie van de gemeentelijke voorschriften voor Biezenmotel. Indien dat het geval mocht zijn, wordt bekeken welke maatwerkoplossing er mogelijk is en wordt zo nodig voorzien in nieuwe besluitvorming.
Bijlagen 1. 2.
Een overzicht met verordeningen gemeente Tilburg d.d. 24 november 2020 is te vinden via https://www.tilburg.nl/stad-bestuur/bestuur/regelgeving-en-verordeningen/ Tabel Harmonisatie gemeentelijke voorschriften gemeente Tilburg en gemeente Haaren voor Biezenmortel (indicatief overzicht).
Tilburg, 24 november 2020 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,
raad 2021_1076 definitief
6
Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -
gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;
Besluit 1.
2. 3.
4.
De gemeentelijke voorschriften van de gemeente Haaren die op 1 januari 2021 van kracht zijn voor Biezenmortel vervallen te verklaren, met uitzondering van de ruimtelijke voorschriften (conform art. 34 Wet algemene regels herindeling); de gemeentelijke voorschriften van de gemeente Tilburg die op 1 januari 2021 van kracht zijn, voor het gehele grondgebied van de gemeente Tilburg geldend en van toepassing te verklaren; in voorkomende gevallen waarin voornoemde beslispunten 1 en 2 niet voorzien of bij onvoorziene omstandigheden, wordt opnieuw en uiterlijk op 31 december 2022 in nieuwe besluitvorming voorzien voor harmonisatie van gemeentelijke voorschriften voor Biezenmortel; dit besluit treedt in werking de dag na bekendmaking en publicatie.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 4 januari 2021.
de griffier,
voorzitter,