01 Raadsvoorstel Fusie kinderopvang Primair onderwijs

raad 2023_1429 definitief

1

Raadsvoorstel Fusie Kinderopvang Primair onderwijs Aanleiding De drie grote schoolbesturen in Tilburg, Opmaat groep, Tangent en Xpect, hebben vorig jaar stappen gezet om tot een fusie met de kinderopvanggroep te komen. Op 1 januari 2023 heeft de bestuurlijke fusie plaats gevonden. Eind 2023 is de juridische fusie gepland. In het traject van de juridische fusie moeten de schoolbesturen in het openbaar onderwijs hun statuten aanpassen. In de wet op het primair onderwijs (Artikel 48.7) is geregeld dat de schoolbesturen in het openbaar onderwijs instemming moeten vragen aan de gemeenteraad bij wijziging van statuten. Stichting Opmaat groep verzorgt openbaar onderwijs en Stichting Tangent verzorgt voor een klein deel openbaar onderwijs. Daarom leggen beide stichtingen de statuten ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. Dat is nodig om de juridische fusie door te kunnen zetten. De wet op de kinderopvang kent een dergelijke bepalingen niet. De wetten op kinderopvang en primair onderwijs voorzien niet in bepalingen in geval van een fusie tussen publiek gefinancierd onderwijs en de kinderopvang als een private partner. Dat betekent dat met de fusie de invloed van de raad niet verandert en beperkt blijft tot het openbaar onderwijs. Tijdens het aanpassen van de statuten heeft Stichting Tangent een traject doorlopen om een fusie tussen twee scholen uit 2019 af te ronden.

Met dit raadsbesluit leggen we de raad drie voorstellen voor ter vaststelling zodat de besturen de juridische fusie kunnen doorzetten en afronden.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader Deze fusie sluit aan bij zowel het akkoord ‘Meer voor Elkaar’ als bij onze Lokaal educatieve Agenda ‘Een kansrijke toekomst is begonnen’ waarin we samen met onze partners kansengelijkheid en inclusie centraal stellen. Een Tilburg waarin iedereen mee doet en dezelfde kansen krijgt. Daarnaast heeft het Tilburgse college in oktober 2021 een visie op Integrale Kind Centra vastgesteld waarin een fusie wordt gezien als het hoogste niveau van samenwerking. Voor- en vroegschoolse educatie en primair onderwijs zijn belangrijke partners om gelijke kansen te creëren. De fusie biedt mogelijkheden om te komen tot betere afstemming en integratie van het aanbod voor kinderen van de leeftijd 0-13 jaar. Het maakt werken vanuit één visie beter mogelijk zodat het beter mogelijk wordt om de pedagogische invalshoek van de kinderopvang met de didactische invalshoek van het primair onderwijs beter te verbinden en verder te versterken. Daarnaast biedt de fusie mogelijkheden om de inzet van personeel te flexibiliseren en personeel ontwikkelkansen te bieden.

Voorstel Akkoord gaan met: 1. de voorgestelde statuten van de Opmaat groep; 2. de gewijzigde statuten van Stichting Tangent; 3. het wijzigen van de denominatie van basisschool de Mortel van een formele samenwerkingsschool naar een algemeen bijzondere school.

raad 2023_1429 definitief

2

Argumenten 1.1 De aangepaste statuten van de Opmaat groep voorzien in een voldoende waarborgen om de verdere ontwikkeling van een doorlopende leerlijn en brede ontwikkeling van kinderen door te zetten. De Opmaat groep heeft in Tilburg 11 openbare scholen. De belangrijkste wijziging in de statuten van de Opmaat groep (zie bijlage 01) betreft de artikelen die betrekking hebben op Zetel en tijdsduur, Doel en middelen en Vermogen (artikelen 3, 4 en 5). Centraal in de statuten staat het doel van de stichting Opmaat groep. Voor deze fusie is het bieden van openbaar onderwijs in de aangepaste statuten verbreed met het leveren van een bijdrage aan de brede ontwikkeling van kinderen, onder meer door te voorzien in een doorlopende leerlijn en een geïntegreerd aanbod opvang en onderwijs. Dit doel sluit aan bij de ambities van de gemeente en onze visie op integrale kindcentra. 1.2 De aangepaste statuten van en het toezicht op de Opmaat groep voorzien in waarborgen om vermenging van publieke en private middelen te voorkomen. Omdat de Opmaat groep naast publieke middelen ook private middelen verwerft is het belangrijk dat deze niet verweven raken. We lezen in de gewijzigde statuten voldoende waarborgen om vermenging van publieke en private middelen te voorkomen. Zo is opgenomen dat de stichting beoogt een instelling van algemeen nut te zijn en derhalve geen winstoogmerk heeft.

Dat is van belang is gezien het private karakter van de kinderopvangactiviteiten (artikel 3 lid 3). Ook is opgenomen dat uitbreiding van de activiteiten een optie is wanneer deze in het verlengde liggen van de stichtingsdoelen dan wel bijdragen aan het verwezenlijken ervan (artikel 4.3). En het artikel rond besluitvorming en het vastleggen daarvan in geval van tegenstrijdige belangen is aangescherpt (artikel 13). Daarnaast zijn er statuten opgenomen die betrekking hebben op het beheer van het de middelen. Zo is opgenomen dat geen enkel natuurlijk dan wel rechtspersoon over het vermogen van de stichting kan beschikken als ware het eigen vermogen. Bovendien is de stichting niet gericht op winst en zal deze niet meer vermogen aanhouden dan redelijkerwijs nodig is voor het in stand houden van de continuïteit (artikel 5). Hiermee is een en ander statutair vastgelegd maar een aanvulling is op zijn plaats. De private middelen, van de kinderopvang, zijn in een aparte B.V. van de Opmaat groep ondergebracht. Voor de publieke en private taken geldt een gescheiden toezicht. Er worden separate jaarrekeningen voor onderwijs (publiek) en kinderopvang (privaat) en een geconsolideerde jaarrekening over het totaal opgemaakt. 1.3 De invloed van de Tilburgse raad op het openbaar onderwijs van de Opmaat groep is geborgd.

Tot slot is de het artikel dat over de benoemingen in de van de raad van toezicht gaat aangepast (artikel 6). Dit betreft de verdeling van het aantal zetels in de raad van toezicht over de gemeentes waar Opmaat groep scholen heeft, namelijk Tilburg, Oisterwijk en Hilvarenbeek. Daarbij is, net als voorheen, steeds minstens de helft van de zetels voor Tilburg. Bij het invullen van vacatures bij de raad van toezicht zal de gemeenteraad van Tilburg steeds akkoord gevraagd worden over minstens de helft van de benoemingen. De invloed van de raad blijft gericht op de onderwijstak van de Stichting Opmaat. De raad krijgt geen zeggenschap en verantwoordelijkheid over de kinderopvangtak. 2.1 De aangepaste statuten van Stichting Tangent voorzien in een voldoende waarborgen om de gewenste ontwikkeling van doorlopende leerlijn en geïntegreerd aanbod door te zetten. Stichting Tangent stelt zich ten doel op basis van samenwerking het geven en bevorderen van primair onderwijs op katholieke, protestants christelijke, openbare, algemeen bijzondere grondslag in onderscheidenlijke scholen. Stichting Tangent vraagt de Tilburgse raad akkoord te gaan met de wijziging van de statuten omdat Tangent één formele samenwerkingsschool telt met een deels openbaar karakter.

Met deze nieuwe statuten (zie bijlage 02) beoogt Stichting Tangent een actieve bijdrage te leveren aan de brede ontwikkeling van kinderen, onder meer door te voorzien in een doorlopende leerlijn en geïntegreerd aanbod van onderwijs en opvang (zoals verwerkt in de preambule). Daarmee sluit Stichting Tangent naadloos aan op de ambities van de gemeente. Stichting Tangent tracht haar doel te bereiken door het oprichten en in stand houden van scholen voor primair onderwijs, het samenwerken met organisaties die eenzelfde of verwant doel nastreven. Nieuw in de statuten is het oprichten van maar ook het deelnemen in, het exploiteren van, het samenwerken met en het voeren van

raad 2023_1429 definitief

3

de directie over andere instellingen en ondernemingen waarvan het doel en de werkzaamheden gelijksoortig zijn aan of in het verlengde liggen van die van de stichting en/of bijdragen aan (de verwezenlijking van) het doel van de stichting (artikel 3). Zoals het verzorgen van kinderopvang. 2.2 De aangepaste statuten van en het toezicht op Stichting Tangent voorzien in voldoende waarborgen om vermenging van publieke en private middelen te voorkomen. Stichting Tangent beoogt een stichting te zijn zonder winstoogmerk die vastlegt niet meer aan vermogen aan te houden dan dat redelijkerwijs nodig is voor de continuïteit van de voorziene werkzaamheden. Tangent belegt het beschikken over het vermogen enkel bij de Stichting en sluit andere personen en rechtspersonen daartoe uit. Daarnaast zijn er, conform de vereisten om te voorkomen dat publieke en private middelen vermengd raken, de kinderopvangactiviteiten ondergebracht in een aparte Holding en BV. Ook voor Stichting Tangent gelden de regels voor toezicht zoals bij de Opmaat groep vermeld. 3.1 Met de wijziging van denominatie van basisschool de Mortel blijft de school toegankelijk en wordt de fusie uit 2019 afgerond. Basisschool de Mortel is de enige formele samenwerkingsschool van Stichting Tangent.

Deze school is ontstaan tijdens een fusie tussen de rooms katholieke Basisschool Achthoeven en de openbare basisschool de Mussenacker in 2019. Basisschool de Mortel heeft daarmee nog steeds een deels openbaar karakter. De fusie is in 2019, conform de statuten, voorgelegd aan het college die daarmee heeft ingestemd. De raad is hierover per brief geïnformeerd. Deze samenwerkingsschool heeft een identiteitscommissie als bedoeld in artikel 17d lid 5 van de Wet op het primair onderwijs1 en conform de statuten uit 2019 (zie bijlagen 03, 04 en 05). Stichting Tangent heeft het afgelopen jaar de identiteit van de formele samenwerkingsschool nogmaals onder de loep genomen. Dit is besproken in de Commissie Identiteit en de Medenzeggenschapsraad. Op basis van de gesprekken vragen het bestuur en deze twee geledingen de raad akkoord te gaan met een verandering van denominatie van de samenwerkingsschool naar algemeen bijzonder omdat de denominatie algemeen bijzonder beter past bij de school. 3.2 Zowel de plannen voor een nieuwe openbare basisschool door de Opmaat groep als de nieuwe koers van Basisschool de Mortel bieden voldoende garanties voor de spreiding van openbaar onderwijs in dit deel van de stad. Volgens artikel 23 lid 41 van de Grondwet2 moeten er in elke gemeente genoeg openbare basisscholen zijn.

Als dit niet zo is, moet de overheid ervoor zorgen dat kinderen op een andere manier openbaar onderwijs krijgen. De gemeenteraad heeft de taak om te voorzien in voldoende openbaar onderwijs. Dat geldt dus ook bij het wijzigen van de denominatie van basisschool de Mortel. Van voldoende openbaar onderwijs in dit deel van de stad is sprake omdat basisschool de Mortel uitdrukkelijk stelt dat de school voor iedereen toegankelijk is en blijft (zie bijlage 03) en omdat de Opmaat groep bezig is met het oprichten van een nieuwe openbare school in Berkel-Enschot.

Risico’s N.v.t.

Kosten en dekking Als zodanig hebben deze fusies geen financiële consequenties voor de gemeente.

1 Artikel 17.8 : Wijziging van de statuten van de stichting die de samenwerkingsschool in stand houdt voor zover die

betrekking hebben op de regeling over de identiteitscommissie, is slechts mogelijk indien het bevoegd gezag en de identiteitscommissie daartoe gezamenlijk besluiten. 2 Artikel 23: Het openbaar en bijzonder onderwijs: In elke gemeente en in elk van de openbare lichamen, bedoeld in artikel 132a, wordt van overheidswege voldoend openbaar algemeen vormend lager onderwijs gegeven in een genoegzaam aantal openbare scholen. Volgens bij de wet te stellen regels kan afwijking van deze bepaling worden toegelaten, mits tot het ontvangen van zodanig onderwijs gelegenheid wordt gegeven, al dan niet in een openbare school.

raad 2023_1429 definitief

4

Vervolg Met de fusies van de kinderopvanggroep en de drie schoolbesturen in de stad is een complex traject ingezet. De raad is eerder uitgenodigd om scholen te bezoeken om hierover bij te praten. De samenwerking op bestuurlijk niveau die met de fusie gerealiseerd wordt biedt de schoolbesturen de komende jaren meer kansen om gelijke kansen op ontwikkeling van onze kinderen verder vorm te geven. Het gesprek daarover is nog niet afgerond en zal een terugkerend onderwerp zijn op de agenda van de schoolbesturen met de raad en het college.

Bijlagen 1. Opmaat groep statutenwijziging 2. Concept akte van statutenwijziging Stichting Tangent 3. Tangent-Aanbiedingsbrief Gemeente Tilburg 20230414 4. Besluit commissie identiteit 5. Akkoord tot wijziging denominatie De Mortel 2022

Tilburg, 16 mei 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2023_1429 definitief

5

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit Akkoord te gaan met: 1. de voorgestelde statuten van de Opmaat groep. 2. met de gewijzigde statuten van Stichting Tangent. 3. het wijzigen van de denominatie van basisschool De Mortel van een formele samenwerkingsschool naar een algemeen bijzondere school.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 1 juni 2023. de griffier,

voorzitter,