01 Raadsvoorstel en Raadsbesluit Ontwerpbegroting 2022, meerjarenbegroting 2023-2025 en jaarrekening 2020

raad 2021_1165 definitief

1

Raadsvoorstel ontwerpbegroting 2022, meerjarenbegroting 2023-2025 en jaarrekening 2020 Diamant-groep

Aanleiding De gemeente Tilburg neemt, samen met de gemeenten Alphen-Chaam, Dongen, Gilze-Rijen, Goirle en Hilvarenbeek, deel aan de Gemeenschappelijke Regeling Diamant-groep (GR) voor de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) en onderdelen van de Participatiewet. Jaarlijks wordt op grond van artikel 31, lid 4 van deze Gemeenschappelijke Regeling aan de Gemeenteraad een ontwerpbegroting en meerjarenraming aangeboden om 'wensen en bedenkingen' kenbaar te maken. De verantwoording conform artikel 32, lid 6 van de Gemeenschappelijke Regeling Diamant-groep vindt plaats door het overleggen van een jaarrekening voorzien van een accountantsverklaring. Ten aanzien van de jaarrekening kan de Gemeenteraad 'van zijn gevoelens doen blijken' en ten aanzien van de ontwerpbegroting en meerjarenraming zijn zienswijze kenbaar maken. De ontwerpbegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 alsmede de door de accountant goedgekeurde jaarrekening 2020 treft u bijgaand als bijlagen aan. Het Dagelijks Bestuur van de Diamant-groep heeft de ontwerpbegroting 2022, de meerjarenbegroting 2023 t/m 2025 en de jaarrekening 2020 vastgesteld en voor zienswijze aan de deelnemende gemeenten toegezonden.

Uw Raad wordt gevraagd om voor 15 juli aanstaande uw gevoelens ten aanzien van de jaarrekening kenbaar te maken aan het Algemeen Bestuur van de Diamant-groep en eventueel een zienswijze ten aanzien van de ontwerpbegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 aan het Algemeen Bestuur van de Diamant-groep kenbaar te maken. Dit is de Ontwerpbegroting 2022 en de meerjarenbegroting tot en met 2025 van Diamant-groep. De kaders hiervoor zijn gesteld in de gemeenschappelijke regeling en de kaderbrief 2022 van de Diamant-groep. Deze zijn in deze begroting verder financieel vertaald. Deze sluitende begroting 2022 borduurt voort op de meerjarenbegroting 2021-2024 en kent nauwelijks veranderingen.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader De Diamant-groep is de uitvoeringsorganisatie op basis van een gemeenschappelijke regeling waarin de gemeente Tilburg participeert en draagt middels haar activiteiten bij aan het bestuurlijke programma 'Inclusieve Stad'. Dit door werkgelegenheid en participatiemogelijkheden aan te bieden voor uitkeringsgerechtigden met een afstand tot de arbeidsmarkt en uitvoering van de (oude) WSW-regeling. Daarnaast is de Diamant-groep een verbonden partij waarvan het financiële resultaat van invloed kan zijn op de gemeentelijke financiën.

Voorstel 1. 2.

Kennisnemen van de jaarrekening 2020 van de Diamant-groep en de dochtermaatschappijen; De volgende zienswijze bij het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Diamant-groep indienen met betrekking tot de ontwerpbegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 Diamant-groep: om ten aanzien van het implementatieproces dat rond het reeds vastgestelde strategieplan loopt, in januari 2022 concrete resultaten ter nadere bespreking voor te leggen aan de raad.

Portefeuillehouder: Wethouder Lahlah Behandelend ambtenaar: Charifa El Kaddouri, Economie & Arbeidsmarkt

raad 2021_1165 definitief

2

Argumenten 1.1 Het is een bevoegdheid van de Raad om eventueel een reactie te geven op de jaarrekening Het dagelijks bestuur van de Diamant-groep heeft de jaarrekening 2020, voorzien van een goedkeurende controleverklaring, voorlopig vastgesteld. Op basis van de Gemeenschappelijke Regeling Diamant-groep worden de deelnemende gemeenten in de gelegenheid gesteld om hun gevoelens te doen blijken voordat de jaarrekening definitief wordt vastgesteld. De Diamant-groep moet de jaarrekening uiterlijk 15 juli 2020 indienen bij Gedeputeerde Staten van de Provincie Noord-Brabant. 1.2 De geconsolideerde jaarrekening 2020 Diamant-groep sluit af met een positief resultaat De geconsolideerde jaarrekening van de Diamant-Groep is een samenstelling van de jaarrekeningen van de Diamantgroep, de BV Bepro, Stichting La Poubelle en Stichting Bevordering Werkgelegenheid. Uit het rapport van de externe accountant (EY Accountants) bij de geconsolideerde jaarrekening 2020 blijkt dat de bedrijfsvoering op orde is en de jaarrekening 2020 een getrouw beeld geeft. Het totaalresultaat komt neer op € 4.177.000,-.

Dit is opgebouwd uit het positief resultaat Diamant-groep (€ 2.946.000,-), het positieve resultaat Stichting La Poubelle (€ 68.000,-), nadelig saldo van Stichting Bevordering Werkgelegenheid (€ 5.000), positief resultaat van BV Bepro (€ 1.168.000), verkoop vastgoed (€ 1.386.000) en een dividenduitkering over 2019 van BV Bepro aan de Diamant-groep (€ 1.088.000,-). Het forse positieve resultaat wordt voor een belangrijk deel bepaald door (incidentele) financiële meevallers, namelijk de compensatie van corona-verliezen voor de SW-branche, de NOW-regeling waar de BV een beroep op kon doen en de verkoop van vastgoed (Insulinde complex). Ten aanzien van het positieve resultaat 2020 van de (GR) Diamant-groep stelt het Dagelijks Bestuur aan het Algemeen Bestuur voor om het resultaat toe te voegen aan de bestemmingsreserves Maatwerkbanen en Beschut Werk en het restant aan de algemene reserve toe te voegen. Gezien het huidige financiële beeld voor de komende jaren achten wij dit een goed voorstel. Met de opdracht om tot een structureel sluitende exploitatie te komen zonder structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage, kan de algemene reserve als tijdelijk buffer dienen om de deelnemende gemeenten in de komende jaren tijdelijk te compenseren. Bovendien vindt er op dit moment een extern onderzoek plaats naar de wenselijke hoogte van het weerstandsvermogen van de Diamant-groep.

De uitkomsten van dit extern onderzoek worden voor de zomerperiode verwacht en zullen worden meegewogen bij het definitieve besluit over de bestemming van de middelen. 2.1 De ontwerpbegroting wordt toegezonden aan de deelnemende gemeenten zodat de gemeenteraden eventueel zienswijzen kunnen indienen De begroting is tot en met 2023 sluitend door een aanvullende gemeentelijke bijdrage. Deze aanvullende gemeentelijke bijdrage wordt gedekt door een incidentele uitkering uit het weerstandsvermogen van de Diamant-groep, waardoor deze bijdrage neutraal in de gemeentelijke begroting is opgenomen. Vanaf 2024 verwacht de Diamant-groep weer een positief resultaat. De Diamant-groep is de afgelopen jaren goed doorgekomen. Ondanks de sterk oplopende bezuinigingen op de rijksbijdrage sociale werkvoorziening is de afgelopen jaren winst geboekt, zonder dat hier een extra gemeentelijke bijdrage aan te pas kwam. Dat is mede te danken aan de ingezette koerswijziging een aantal jaren geleden, waarbij de bedrijfsvoering vanuit minder locaties geconcentreerd werd en overtollig vastgoed afgestoten is. Door solide financieel beleid is een reserve opgebouwd waarvan we inschatten dat deze voldoende is om de omvorming te realiseren en om de komende jaren de geprognosticeerde tekorten op te vangen. Vanaf 2024 wordt naar verwachting weer een positief resultaat geboekt.

De tekorten tot en met 2023 zullen tot structureel hogere bijdragen van de deelnemende gemeenten moeten leiden om aan de toezichtsvoorwaarden (structurele lasten gedekt door structurele baten) van de Provincie Noord-Brabant te kunnen voldoen. Het Tilburgse aandeel hierin bedraagt ruim 75%. Middels een incidentele terugbetaling uit het vermogen van de Diamant-groep (ten laste van de algemene reserve) kan deze extra bijdrage richting gemeenten vervolgens worden gecompenseerd.

raad 2021_1165 definitief

3

Het Dagelijks Bestuur van de Diamant-groep heeft op 23 april jl. de ontwerpbegroting en meerjarenraming voorlopig vastgesteld. Voordat deze wordt voorgelegd aan het Algemeen Bestuur voor definitieve vaststelling wordt aan de deelnemende gemeenten om een reactie gevraagd. De Diamant-groep moet de begroting uiterlijk 1 augustus indienen bij Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant. Op grond van de Gemeenschappelijke Regeling Diamant-groep, artikel 31, lid 4, is het een bevoegdheid van de Raad om eventueel een zienswijzen naar voren te brengen. Het College adviseert de Raad om ten aanzien van de ontwerpbegroting en meerjarenraming een zienswijzen in te dienen voor wat betreft de doorontwikkeling van Diamant-groep naar een mensontwikkelbedrijf. 2.2 De toekomstige strategie is van belang voor de doelgroep en voor de uitvoering van gemeentelijke opdrachten De Diamant-Groep levert nu en in de toekomst een belangrijk deel van de uitvoeringsorganisatie. De infrastructuur van de Diamant-groep is van grote waarde voor de arbeidsinschakeling van kwetsbare doelgroepen. De afgelopen jaren zijn we samen met de Diamant-groep gestart met het doorvoeren van een belangrijke transformatie van SW-bedrijf naar een mens-ontwikkelbedrijf. Daarnaast blijven ze de Wswdienstverlening uitvoeren voor de nog zittende Wsw-werknemers.

Ons uitgangspunt is dat de inrichting van de organisatie moet (blijven) bijdragen aan de werkvoorziening voor een zo goed mogelijke doorstroming van een zo breed mogelijke doelgroep van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We voorzien daar vooral een opgave in het organiseren van minder belastende werksoorten, die passen bij de aard van de mogelijkheden van de doelgroep. Wij denken daarnaast dat er voor de Diamantgroep kansen liggen om hun expertise, faciliteiten en dienstverlening in te zetten voor de doelgroep (arbeidsmatige) dagbesteding. Hiervoor is het van belang dat de Diamant-groep strategische samenwerking met zorgaanbieders verkend. In 2019 is het strategieplan 2020-2024 vastgesteld met als belangrijkste doelstelling om iedereen een kans te geven mee te doen in werk. De Diamant-groep wil zich omvormen tot een breed ontwikkel- en werkbedrijf en gelijktijdig een reële meerjarenraming presenteren. Samen met de deelnemende gemeenten en alle samenwerkende partners in de regio die een rol kunnen spelen om dit te realiseren wordt de uitvoering van het strategieplan opgepakt. Het bestuur van de Diamant-groep heeft een meedenkend adviseur aangesteld om het implementatieproces van het vastgestelde strategieplan verder vorm te geven zodat de daarin vermelde ambities waargemaakt kunnen worden.

2.3 Structurele exploitatietekorten vragen om structurele maatregelen Uw Raad heeft eerder de zorg uitgesproken over de ontwikkeling van de exploitatie van de Diamant-groep en hen verzocht toe te werken naar een structureel sluitende begroting en daartoe de benodigde verbeteracties in gang te zetten. Op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen is de gemeente verplicht om negatieve exploitatieresultaten aan te zuiveren. De gekozen oplossing om de verplichte gemeentelijke bijdrage tijdelijk incidenteel te compenseren vanuit het weerstandsvermogen doet daar niets aan af. Het is daarom van groot belang dat de Diamant-groep met een verbeterplan komt om haar begroting structureel in evenwicht te brengen. Voor de directie van de Diamant-groep ligt de opdracht en uitdaging voor de komende jaren in het zoeken naar structurele oplossingen voor de structurele tekorten. Inmiddels heeft de Diamant-groep gehoor gegeven aan uw oproep. Diverse verbeteracties zijn nu verder uitgewerkt in een Uitvoeringsagenda en dat biedt al perspectief voor het jaar 2024. Daarom zien wij op dit moment geen aanleiding voor een nadere zienswijze. Het doel is een toekomstbestendig beleid dat, ongeacht de richting voor de toekomst, bijdraagt aan het behoud van werk voor de doelgroep. Daarbij is de beweging van ‘binnen naar buiten’ essentieel.

Risico’s -

De meerjarenraming is tot en met 2023 sluitend doordat rekening wordt gehouden met een gemeentelijke bijdrage. Die gemeentelijke bijdrage kan in deze jaren nog gecompenseerd worden vanuit de algemene reserve van de Diamant-groep. Vanaf 2024 verwacht de Diamant-groep weer een positief resultaat. De

raad 2021_1165 definitief

-

4

omvang van die gemeentelijke bijdrage kan beïnvloed worden door strategische keuzes die gemaakt worden. Er zijn nog meerdere onzekere factoren in de begroting van de Diamant-groep, zoals bijvoorbeeld de omvang van de SW-subsidie. Zeker is dat de Diamant-groep afstevent op tekorten, die door ombuigingen beïnvloed zullen moeten worden. Om de meerjarenbegroting structureel in evenwicht te brengen, zullen er gerichte acties moeten worden ondernomen.

-

De gevolgen van het Corona-crisis hebben nadelige (financiële) consequenties voor de bedrijfsvoering en bedrijfsonderdelen van de Diamant-groep en brengen grote risico’s met zich mee. Binnen productie vallen opdrachten weg, plaatsingen in de sociaal-culturele sector vallen weg wegens sluitingen van accommodaties, het 'on hold' zetten van trajecten door opdrachtgevers, extra investeringen om te voldoen aan de RIVM-richtlijnen, etc. Daarnaast blijkt de Corona-crisis mentaal zwaar voor de doelgroep (mensen met een verstandelijke beperking). Het hoge ziekteverzuim dat hiermee en met coronagerelateerde klachten samenhangt, maakt het moeilijk om contractafspraken na te komen. Diamant-groep verwacht echter dat de corona-gerelateerde risico’s zich voornamelijk in 2021 voordoen en schat in dat het geen impact heeft op de begroting 2022. De algemene reserve geeft enige ruimte maar die is uiteraard niet onbeperkt.

-

De voorziening beschut werk laat structureel een negatief saldo zien. De voorziening is de afgelopen jaren budgettair neutraal uitgevoerd, dankzij een incidentele bonus vanuit het rijk. Deze bonus is vanaf 2021 niet meer van toepassing. Ook in de financiering van de Tijdelijk Participatiebanen voor de doelgroep met een hogere loonwaarde dan de doelgroep die aangewezen is op een beschutte werkplek, zitten perverse prikkels: het zijn kostbare plekken, waarbij de begeleidingscomponent die in het re-integratiebudget van gemeenten zit versleuteld, niet geoormerkt is. De lobby vanuit branchevereniging Cedris richting de kabinetsformatie is erop gericht dat de financieringssystematiek gaat leiden tot meer plaatsingen van doelgroepkandidaten op geschikte trajecten en werkplekken. Gezien het feit dat vrijwel alle SW-bedrijven in het land tegen financiële problemen aanlopen en de plaatsing van de doelgroep voor een deel uitblijft, verwachten wij dat het nieuwe kabinet hier uitspraken over zal gaan doen. De uitkomst hiervan is nog niet bekend en kan niet worden meegenomen in de (meerjaren)begroting.

Kosten en dekking De Diamant-groep houdt rekening met een tekort van € 1,0 miljoen in 2021, € 1,05 miljoen in 2022, aflopend naar € 0,5 miljoen in 2023 en vanaf 2024 een klein positief resultaat. Het Tilburgse aandeel in dit tekort in de jaren 2021, 2022 en 2023 bedraagt circa € 797.000,- voor 2021, € 833.000,- in 2022 en € 425.000,- in 2023. Hierbij is nog geen rekening gehouden met incidentele en structurele financiële effecten van de Corona-crisis De consequenties van de Corona-crisis kunnen mogelijk tot een ander resultaat leiden. Om te voorkomen dat de Diamant-groep door de Provincie Noord-Brabant onder preventief toezicht wordt gesteld, hebben de deelnemers de gemeentelijke bijdrage structureel verhoogd in de meerjarenbegroting naar de voornoemde bedragen. In de jaren 2021, 2022 en 2023 staat hier een compensatie tegenover middels een incidentele terugbetaling vanuit het weerstandsvermogen van de Diamant-groep. Hierdoor staat de gemeentelijke bijdrage neutraal in de gemeentebegroting. Deze eigen bijdrage is in de begroting verwerkt binnen het onderdeel Sociaal Domein. Door deze incidentele uitkering is de mogelijkheid gecreëerd om in de komende jaren maatregelen te nemen om de begroting structureel in evenwicht te brengen. Het aanspreken van reserves is echter geen structurele oplossing.

raad 2021_1165 definitief

5

Vervolg Proces en planning De bij de Raad opgehaalde zienswijzen ten aanzien van de stukken worden via de portefeuillehouders (tevens voorzitter van het Algemeen en Dagelijks Bestuur en lid van het Algemeen Bestuur van Diamant-groep) ingebracht in het Algemeen Bestuur. Voor 15 juli 2020 zal het Algemeen Bestuur conform de Wet gemeenschappelijke regelingen de jaarrekening vaststellen. Na bespreking in de Raad zullen de vastgestelde zienswijzen per brief aan het bestuur van de Diamant-groep verzonden worden. Wat betreft de begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024: voor 1 augustus 2020 zal het Dagelijks Bestuur van de Diamant-groep de ontwerpbegroting samen met de ingekomen zienswijzen ter vaststelling aan het Algemeen Bestuur aanbieden conform de Gemeenschappelijke Regeling Diamant-groep. Het raadsbesluit zal na besluitvorming op de gebruikelijke wijze gepubliceerd worden en de Diamant-groep wordt over het besluit geïnformeerd. Wij blijven de gemeenteraad structureel informeren over relevante ontwikkelingen bij de Diamant-groep.

Bijlagen -

Begeleidend schrijven Diamant-groep Jaarrekening 2020 Controleverklaring Ontwerpbegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025

Ter inzage gelegde stukken Niet van toepassing.

Tilburg, 1 juni 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2021_1165 definitief

6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1. 2.

Kennis te nemen van de jaarrekening 2020 van de Diamant-groep en de dochtermaatschappijen; De volgende zienswijze bij het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Diamant-groep in te dienen met betrekking tot de ontwerpbegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 Diamant-groep: om ten aanzien van het implementatieproces dat rond het reeds vastgestelde strategieplan loopt, in januari 2022 concrete resultaten ter nadere bespreking voor te leggen aan de raad.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van15 juli 2021.

De plaatsvervangend griffier,

voorzitter,