01 Raadsvoorstel Economisch Herstelprogramma Corona Gewijzigd

raad 2022_1324 definitief

1

Raadsvoorstel Economisch herstelprogramma door Corona getroffen sectoren 2022 Aanleiding Bij de vaststelling van het Corona-steunpakket economie 2022 hebben we aangekondigd een programma te ontwikkelen waarmee we het ook herstel van de lokale economie kunnen bevorderen. Daarbij richten we ons specifiek op de meest getroffen sectoren zoals de horeca, retail en evenementen omdat zij juist geraakt zijn door de diverse lockdowns. We willen dat langs diverse lijnen opbouwen, waarbij we uitgaan van de behoefte van ondernemers. We maken zoveel mogelijk gebruik van bewezen effectieve instrumenten, via onze bestaande infrastructuur & dienstverlening. Ook geven we met dit programma invulling aan de motie (Re)vitale Stad van de raad - ingediend door D66 en Lokaal Tilburg - om een herstelprogramma voor te leggen om lokale ondernemers en iniatieven te ondersteunen die bijdragen aan de revitalisering van de lokale economie (toezegging 69678). Bij de beraadslagingen hierover is nadrukkelijk naar voren gebracht geen nieuw fonds in te richten maar te bewerkstelligen dat ondernemers met innovatieve ideeen verder geholpen worden en op die manier de stad beter maken. Door de corona-maatregelen van de afgelopen twee jaren, zijn veel ondernemingen in de detailhandel, horeca en de evenementenbranche lange perioden gesloten geweest. In Tilburg gaat het om ca.

700 winkels in de nonfood, ruim 500 horecabedrijven en bijna 200 bedrijven in de evenementensector. Nu de bedrijven weer open zijn en inkomsten krijgen, zullen de nodige ondernemers ook nadenken over het voortbestaan van hun onderneming. Door de corona-maatregelen zijn bij veel bedrijven de kwetsbaarheden in de bedrijfsvoering blootgelegd en ontstaat de noodzaak en urgentie om deze aan te pakken om te voorkomen dat bedrijven moeten stoppen. Juist voor deze noodzakelijke investeringen ontbreken de middelen: enerzijds door de gemiste inkomsten, anderzijds ook door de uitgestelde betalingen (zoals leningen en belastingen) die alsnog moeten worden gedaan. Daarnaast is hierdoor ook geen ruimte voor aanpassingen die noodzakelijk zijn voor een gezond en weerbaar bedrijfsleven.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader In Tilburg werken we aan een vitale stad met een aantrekkelijk, inspirerend en innovatief ondernemers- en vestigingsklimaat en een bij de stad passend voorzieningenniveau voor onze inwoners en bezoekers. Ondernemingen in de detailhandel, in de horeca en in de evenementenbranche bepalen mede de aantrekkelijkheid van Tilburg om er te wonen, te leven en te ondernemen, waarbij starters nadrukkelijk bijdragen aan de gewenste vernieuwing en innovatieve concepten. Deze ondernemingen bieden niet alleen werk aan veel inwoners, maar zorgen ook voor een aangenaam leef- en vestigingsklimaat. Ze zorgen voor de gewenste levendigheid in de binnenstad, de wijken en de dorpen. In die zin zijn het basisvoorzieningen voor de Tilburgse leefomgeving, dragen ze bij aan de brede welvaart én aan de werkgelegenheid binnen de gemeente. Om te zorgen dat deze bedrijven geen langdurige effecten ondervinden van de verschillende lockdowns zetten versterken we onze ondernemersondersteuning om herstel te versnellen en de toekomstbestendigheid vergroten.

Voorstel 1.

Het herstelprogramma door Corona getroffen sectoren 2022 vaststellen, zoals bijgevoegd met daarin twee sporen van ondersteuning aan ondernemers actief in de detailhandel, horeca en evenementenbranche: a. Stimuleren van constructief herstel door uitbreiding met 50 extra begeleidingstrajecten via de ondersteuningsstructuur van gemeentelijk Ondernemersadvies

Portefeuillehouder: Wethouder Van der Pol Behandelend ambtenaar: Economie & Arbeidsmarkt, E. den Boer en P. van Delft

raad 2022_1324 definitief

2

b.

2.

Vergroten van de toekomstbestendigheid door het college opdracht te geven een voucher-regeling op te stellen voor innovatieve, duurzame bedrijfsconcepten naar analogie van de regeling makersfonds en een maatwerkaanpak voor digitalisering in de wijk en dorpcentra aan te bieden. De extra kosten voor dit herstelprogramma van in totaal € 285.000- ten laste brengen van de Reserve Corona.

Argumenten 1.1. Voor een aantrekkelijke stad is het noodzakelijk bedrijven te ondersteunen met het (weer) op orde krijgen van het bedrijf (constructief herstel), maar ook met meer op innovatie gerichte ondersteuning voor het vergroten van de toekomstbestendigheid en weerbaarheid van bedrijven (toekomstbestendig herstel). We kiezen voor een aanpak op twee sporen, constructief en toekomstbestendig herstel, omdat de behoeften van bedrijven verschillen. Afgelopen periode hebben we via ons loket ondernemersadvies al ervaren waar knelpunten zitten. We merken ook dat er sprake is van enige drempelvrees en schaamte om hulp te vragen. De insteek bij beide sporen is dat we bedrijven gericht en laagdrempelig activeren en stimuleren. Soms kan volstaan worden met een inspirerend zetje in de goede richting en soms zal diepgaander maatwerk nodig zijn. We stimuleren het constructief herstel door onze bestaande capactiteit om bedrijven met een hulpvraag begeleiding aan te bieden tijdelijk te vergroten. Ondernemers zijn veelal door (acute) financiële problemen het overzicht kwijtgeraakt en kunnen zich maar moeilijk focussen op hun bedrijfsvoering. Maar ook starters die door corona een slechte start hebben gehad en bij landelijke regelingen buiten de boot vielen, bieden we hiermee hulp aan.

De aanpak is gericht op het verkrijgen van inzicht, grip en uiteindelijk regie op de (financiële) resultaten van de onderneming. We bieden tot einde van het jaar 50 trajecten extra aan. In de afgelopen 2 jaar zijn er al 60 extra trajecten voor ondernemers in gang gezet. Door diverse lockdowns zijn er meer bedrijven met financiele problemen dan voor Corona. Met een gerichte campagne om ondernemers met drempelvrees te benaderen, willen we de ondernemers bereiken die tot nu toe geen ondersteuning hebben gezocht. Deze ondersteuning bieden we voor de ondernemer kosteloos aan. Voor toekomstbestendig herstel zetten we in op innovatie van bedrijfsconcepten en digitalisering. Om zoveel mogelijk vernieuwing te krijgen en direct ondernemers te ondersteunen die zorgen voor vernieuwing in de stad en daarmee de vitaliteit vergroten is het van belang om de creativiteit van de ondernemers aan te boren. We willen hen uitdagen om te komen met ideeen en de goede ideeen uit te werken tot plannen.Hierbij richten we ons op innovatieve concepten voor vernieuwende en (bij voorkeur) gebiedsgerichte samenwerking tussen horeca, detailhandel, cultuur en evenementen die bijdragen aan de ontwikkeling van deze gebieden en aan onze stedelijke doelen op het gebied van gezondheid, inclusie en circulaire economie. De doelgroepenanalyse in de horecavisie in wording biedt hiervoor een prima startpunt.

De definitieve vorm waarin deze ondersteuning aanbieden moeten we verder uitwerken, waarbij we in ieder geval goed kijken naar de wijze waarop het makersfonds voor de cultuursector is opgezet. Daarbij zoeken we samenwerking met een partij als Station88 omdat daar de expertise aanwezig is om ondernemers te stimuleren en activeren. In het makersfonds wordt gewerkt met vouchers ter grootte van max € 7.500,-. We reserveren € 85.000,- voor de vouchter-regeling, waarvan € 10.000,- voor de uitwerking en uitvoering daarvan. De vouchter-regeling en de hoogte van de vouchters richten we zo in, dat maatwerk mogelijk is. De maximale grootte van vouchers is € 7.500,-. We informeren de raad via een raadsbrief, zodra de wijze van uitvoering bekend is. Daarnaast bieden we centrummanagementorganisaties van de wijk- en dorpscentra de ruimte om net zoals we dat eerder al bij de binnenstad hebben gedaan via een maatwerk aanpak digitalisering te stimuleren. Heel concreet betekent dit dat een aantal ondernemers in die gebieden via een aantal stappen inzichtelijk krijgt waar voor zijn bedrijf kansen liggen om te digitaliseren, daarop maatwerk advies kan krijgen om dit vervolgens zelf in zijn bedrijf te gaan implementeren. Denk hierbij aan ordersystemen, andere site en social media, voorraadbeheer of personeelsplanningen. Die balans ligt bij elk bedrijf anders.

raad 2022_1324 definitief

3

1.2. De getroffen sectoren horeca, retail en evementen zijn onmisbaar voor een aantrekkelijke en leefbare stad en leveren banen voor onze beroepsbevolking. Faillisementen (of beperkte investeringen in bedrijven) hebben negatieve gevolgen op de aantrekkelijkheid van onze stad: winkelgebieden en horecaconcentraties krijgen te maken met oplopende leegstand en er zijn minder evenementen voor onze inwoners en bezoekers. Kortom het aanbod verschraald. Bovendien zijn deze arbeidsintensieve sectoren erg belangrijk voor de werkgelegenheid voor onze beroepsbevolking. 1.3. Nu investeren in het herstel van de zwaarst getroffen sectoren voorkomt dat corona littekens achterlaat. Er was de afgelopen twee jaar bij ondernemers geen ruimte (zowel financieel als geestelijk) te investeren in benodigde of nieuwe ontwikkelingen of bestaande kwetsbaarheden aan te pakken. Na de periode van noodsteun is voor hen thans wel het momentum om te werken aan een herstart en ervoor te zorgen dat deze bedrijven weer in staat zijn om te investeren in hun bedrijven en te voorkomen dat corona ook op de middellange termijn diepe littekens achterlaat. 1.4. De bestaande ondersteuning voor (startende) ondernemers vindt plaats binnen een netwerk van organisaties waarin plaats is voor nieuwe initiatieven en deelnemers.

Behalve door uitvoering van het voorgestelde herstelprogramma wordt ook via andere kanalen gewerkt aan een aantrekkelijk ondernemers- en startersklimaat. Om jonge bedrijven te ondersteunen heeft Marketing Tilburg een campagne gestart zodat deze bedrijven snel aandacht kunnen krijgen bij het publiek en andere bedrijven. Zo zijn zowel op makeitintilburg.com als centeroftilburg.com verhalen te vinden van (startende ondernemers, lokale acties en meer. Starters voelen (nog) minder schroom om aan te kloppen voor steun en zij nemen vaker dan gevestigde ondernemers deel aan workshops en dergelijke bij bijvoorbeeld Station88. De meest recente ontwikkeling is dat private investeerders zich vanuit de solidariteitsgedachte aangesloten hebben bij een bestaande lokale kredietverstrekker (hiermee is de motie Solidariteitsfonds (68423) ingevuld). 2.1. We investeren extra in ondersteuning en innovatie voor bedrijven in de zwaarst getroffen sectoren. We zorgen dat er extra mogelijkheden komen voor ondersteuning aan bedrijven die als gevolg van Corona onvoldoende (hebben) kunnen investeren in hun bedrijf.

Met het bestaande investeringsprogramma Next Economy zetten we weliswaar ook in op het versterken van het lokale investeringsklimaat, maar als gevolg van Corona zijn er meer inspanningen nodig om bedrijven mogelijkheden te geven om (verder) te investeren in innovatie in hun bedrijf en daarmee de toekomstbestendigheid te vergroten. 2.2. Er is sprake van een aanvullende financiële steunmaatregel Corona waarvoor geen compensatie verwacht wordt via de lobby Rijkscompensatie en dekking in de eigen begroting is niet voorhanden. In verband met de coronamaatregelen is in het kader van de Tussenbalans en monitor Tilburg onder Corona besloten een aantal stappen te doorlopen. Dat betekent dat we via een lobby richting Rijk en provincie de boodschap verkondigen dat de kosten voor deze bedrijven gecompenseerd moeten worden. Een eventueel nadelig saldo op die Rijks compensatie Corona brengen we ten laste van de Reserve Corona. Aanvullende (financiële) lokale steunmaatregelen Corona proberen we zoveel mogelijk op te vangen binnen de bestaande budgetten en waar dat niet mogelijk is bieden we een raadsvoorstel aan waarbij het benodigde budget ten laste van de Reserve Corona wordt gebracht. In dit geval is sprake van een eigen keuze om de getroffen ondernemers extra ondersteuning te bieden.

Omdatde noodzaak van deze ondersteuning is gelegen in de nadelige effecten van de corona-maatregelen en we de ondersteuning zo spoedig mogelijk willen bieden en hiervoor geen middelen in de begroting zijn opgenomen brengen we de kosten ten laste van de Reserve Corona. Hiermee vergroten we ook de weerbaarheid van bedrijven voor een eventuele volgende lockdown. 2.3 Gewenste duidelijkheid op korte termijn rechtvaardigt afwijking van het integrale afwegingsmoment Hoofdspelregel 1 van het door de raad vastgestelde financieel beleid is dat nieuw beleid enkel kan worden opgevoerd bij een integraal afwegingsmoment. Spelregel 10 geeft aan dat indien een nieuw voorstel echt niet kan wachten tot een formeel afwegingsmoment, het voorstel als individueel raadsbesluit aan de raad kan worden voorgelegd. Omdat we de negatieve impact van corona op deze bedrijven willen voorkomen, is het noodzakelijk zo spoedig mogelijk de dienstverlening uit te kunnen breiden en is afwijking gerechtvaardigd.

raad 2022_1324 definitief

4

Kosten en dekking De totale kosten van het herstelprogramma bedragen € 285.000 en zijn in onderstaande tabel opgenomen en nader toegelicht. Voor een meer uitgebreide toelichting verwijzen we naar de bijlage herstelprogramma. Constructief herstel 50 extra begeleidingstrajecten Extra formatie 0,5 fte 6 maanden

Toekomstbestendig herstel Voucher-regeling innovatieve bedrijfsconcepten Maatwerkaanpak digitalisering wijk/dorpscentra

75.000 40.000 115.000

85.000 75.000 160.000

Communicatiecampagne

10.000

Totaal

285.000

• Extra begeleidingstrajecten We gaan uit van 50 extra begeleidingstrajecten voor 1-op-1 coaching. De kosten hiervan zijn € 1500,00 per traject. Voor de flexibele formatie tijdens de piek van aanvragen, houden we rekening met externe inhuur van 0,5 fte gedurende 6 maanden. Het gaat dan om 500 uur met een uurtarief van € 80,-. • Extra budget knelpunten en innovatie Reserveren van € 85.000,- voor het uitdagen van ondernemers om te komen met ideeen voor vernieuwing in de sectoren. Dit is een all-in en maximumbedrag, waaruit ook de kosten voor (interne en eventuele externe) begeleiding van dit proces dienen te worden voldaan. Analoog aan de aanpak van de binnenstad bieden we ook andere wijkwinkelcentra de mogelijkheid hun leden een maatwerkaanpak voor digitalisering aan te bieden. We houden daarvoor rekening met 30 trajecten (vouchers) à €2.500,- per stuk • Communicatie: doelgroepgericht communicatie die drempel verlaagt We brengen het herstelprogramma actief onder de aandacht bij de ondernemers. Om de ondernemers te bereiken, maken we gebruik van het promoten van de twee sporen in één campagne. Budget is met name noodzakelijk voor het ontwikkelen van de campagne.. We dekken de extra kosten uit de reserve Corona.

De investeringen zijn nodig om de voortdurende effecten van corona voor bedrijven te beperken en als noodzakelijke aanvulling op het investeringsprogramma Next Economy wat voor een deel op dezelfde doelgroep is gericht.

Vervolg Na vaststelling van het herstelprogramma starten we de communicatiecampagne waarmee we aftrappen voor het aanmelden voor begeleidingstrajecten. Voor de aanpak digitalisering leggen we contact met en het centrummanagement van de dorps- en wijkwinkelcentra om ervoor te zorgen dat die onderdelen ook zo snel als mogelijk hun beslag gaan krijgen. Voor het opstellen van een voucher-regeling om de creativiteit van met name de horeca ondernemers aan te jagen baseren we ons op voorbeelden zoals wie die reeds kennen bij onze cultuur en makersregelingen. Vervolgens zullen we daar ook via een communicatiecampagne – bijvoorbeeld via station88 en KHN - de nodige aandacht aan besteden.

raad 2022_1324 definitief

Bijlagen •

Economisch herstelprogramma door corona getroffen sectoren 2022

Tilburg, 31 mei 2022 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

5

raad 2022_1324 definitief

6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1.

2.

Het herstelprogramma door Corona getroffen sectoren 2022 vast te stellen, zoals bijgevoegd met daarin twee sporen van ondersteuning aan ondernemers actief in de detailhandel, horeca en evenementenbranche: a. Stimuleren van constructief herstel door uitbreiding met 50 extra begeleidingstrajecten via de ondersteuningsstructuur van gemeentelijk Ondernemersadvies b. Vergroten van de toekomstbestendigheid door het college opdracht te geven een voucher-regeling op te stellen voor innovatieve, duurzame bedrijfsconcepten naar analogie van de regeling makersfonds en een maatwerkaanpak voor digitalisering in de wijk en dorpcentra aan te bieden. De extra kosten voor dit herstelprogramma van in totaal € 285.000- ten laste te brengen van de Reserve Corona.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 18 juli 2022,

de griffier,

de voorzitter,