01 Raadsvoorstel Bestuurlijke lus woongebouw P. Vreedeplein

raad 2022_1323 definitief

1

Raadsvoorstel Tussenuitspraak Raad van State bestemmingsplan Binnenstad 2010 9e herz. (woongebouw Pieter Vreedeplein) Aanleiding Op 16 maart 2022 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State een tussenuitspraak gedaan op het beroep tegen het op 6 april 2020 vastgestelde bestemmingsplan Binnenstad 2010 9 e herziening (woongebouw Pieter Vreedeplein). In de tussenuitspraak heeft de Afdeling alle beroepsgronden ongegrond verklaard, met uitzondering van de beroepsgrond die ziet op bezonning. De Afdeling vindt de onderbouwing van de bezonning nog onvoldoende en heeft toepassing gegeven aan de zogenoemde bestuurlijke lus . Een bestuurlijke lus houdt in dat aan het bestuursorgaan dat het bij de Afdeling bestreden besluit heeft genomen, opdracht wordt gegeven om met inachtneming van de tussenuitspraak een nieuw besluit te nemen. Het bestuursorgaan moet het nieuwe besluit aan de Afdeling sturen. Nadat appellant gelegenheid is geboden een zienswijze over het nieuwe besluit te geven, doet de Afdeling (meestal zonder een nieuw zitting) einduitspraak. In ons geval wordt de raad in de tussenuitspraak opgedragen om binnen 20 weken na verzending van de uitspraak: 1. nader te motiveren welke norm wordt toegepast bij de vraag of er sprake is van een aanvaardbare bezonningssituatie; 2.

met toepassing van de te hanteren norm onderzoek te doen naar de bezonningssituatie en te motiveren of de bezonning in de situatie waarin het plan voorziet aanvaardbaar is het achten. Ook is op 16 maart 2022 uitspraak gedaan op het verzoek om voorlopige voorziening dat was ingediend naar aanleiding van de in december 2021 ingediende aanvraag omgevingsvergunning voor het woongebouw. Het verzoek om voorlopige voorziening is toegewezen totdat in een einduitspraak op het beroep tegen het bestemmingsplan is beslist en die einduitspraak openbaar gemaakt is. Dat betekent dat het bestemmingsplan op dit moment niet (meer) in werking is. De advocaat van appellanten heeft een brief naar uw raad gestuurd met het verzoek om in het herstelbesluit behalve de bezonning ook het parkeren nog te betrekken. Aan het aspect bezonning besteden wij hierna aandacht. Over het aspect parkeren heeft de Afdeling in de tussenuitspraak een beslissing gegeven; het beroep is ongegrond verklaard. Gelet op de opdracht die de Afdeling aan de raad gegeven heeft, is er geen ruimte om in dit besluit een nieuwe of nadere afweging te maken ten aanzien van het aspect parkeren.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader Door middel van dit besluit wordt voldaan aan de opdracht die de Afdeling in de tussenuitspraak aan de raad heeft gegeven. Met het besluit wordt beoogd het door de Afdeling geconstateerde motiveringsgebrek te herstellen, zodat het bouwplan dat het bestemmingsplan mogelijk maakt (alsnog) gerealiseerd kan worden. Het bestemmingsplan, en daarmee ook dit besluit, levert een bijdrage aan de realisatie van de woningbouwopgave in onze gemeente.

Voorstel 1.

De Haagse norm hanteren bij het toepassen van de bezonningsstudies voor hoogbouwinitiatieven, waarbij conform de Haagse norm geldt dat afwijking van de norm voor bezonning in concrete gevallen mogelijk is als de totale belangenafweging daar om vraagt.

Portefeuillehouder: Wethouder Grashoff Behandelend ambtenaar: Ruimte, D. Kersten

raad 2022_1323 definitief

2.

3.

2

In aanvulling op het bezonningsonderzoek dat aan het bestemmingsplan Binnenstad 2010 9e herz. (woongebouw Pieter Vreedeplein) ten grondslag ligt, instemmen met het door Peutz uitgevoerde bezonningsonderzoek van 8 juni 2022; De bezonningssituatie die in het rapport van Peutz is beschreven aanvaardbaar achten onder de in punten 3.1. en 3.2 genoemde argumentatie, waarbij centraal staat dat de realisatie van deze woningen een groter (maatschappelijk) belang dient dan het zeer beperkte verlies aan zonuren in twee appartementen.

Argumenten 1.1 Het is een vaste gedragslijn in Tilburg bezonningsstudies uit te voeren volgens de Haagse norm Voor bezonning van woningen bestaan geen wettelijke normen. In de Handreiking hoogbouw uit 2017 is opgenomen dat ten aanzien van de beoordeling van schaduwwerking van hoogbouwinitiatieven de zgn. Haagse bezonningsregel wordt gehanteerd en dat het daarbij gaat om de verkregen zon in de woonkamer. Deze zgn. Haagse bezonningsregel dateert ergens uit de jaren 90 en is in 2010 geactualiseerd door de zgn. Haagse bezonningsnorm. De Haagse norm houdt in dat wordt uitgegaan van totaal minimaal twee uur zon per dag op de voor- en achtergevel, op 19 februari en 21 oktober bij een zonhoogte van minimaal 10 graden, gemeten in het midden van de gevel op een hoogte van 75 cm boven vloerniveau op de onderste woonlaag. In de Handreiking hoogbouw is, hoewel dit wel bedoeld was, niet expliciet de Haagse norm en de wijze van meten daarvan als zodanig benoemd. In Tilburg wordt al jaren de Haagse bezonningsnorm als beleidslijn voor het uitvoeren van bezonningsstudies (voor hoogbouwinitiatieven) gehanteerd. Ook de hoogbouw die het bestemmingsplan Binnenstad 2010 9e herziening (woongebouw Pieter Vreedeplein) mogelijk maakt is aan de hand van de Haagse bezonningsnorm beoordeeld.

Gelet op de tussenuitspraak van de Afdeling wordt door middel van dit besluit bevestigd dat hoogbouwprojecten voor wat betreft de bezonningseffecten op de omgeving beoordeeld worden aan de hand van de Haagse bezonningsnorm. In de brief die de advocaat van appellanten aan de raad heeft gestuurd, wordt aan de raad voorgesteld om betekenis toe te kennen aan de zoninval in de woning. Wij volgen dit voorstel, zoals hiervoor is toegelicht niet. De gemeente hanteert al vele jaren de Haagse bezonningsnorm. Wij zien geen enkele reden om voor de toekomst een strengere norm als beleidsuitgangspunt te gaan hanteren. Voor zover het hoogbouwbeleid op dit punt onduidelijk was, wordt die onduidelijkheid met dit besluit weggenomen. 1.2 In concrete gevallen is het mogelijk af wijken van de bezonningsnorm als de totale belangenafweging daar om vraagt Bezonning is geen noodzakelijke randvoorwaarde voor een goede woonkwaliteit. Dat is ook de reden dat bezonning niet is opgenomen in enige nationale of gemeentelijke wet- of regelgevingen dat de Haagse bezonningsnorm alleen betrekking heeft op bestaande woningen. Van onze beleidslijn maakt daarom uitdrukkelijk onderdeel uit, de in de Haagse norm gegeven mogelijkheid om in concrete gevallen van de bezonningsnorm van twee uur af te wijken als de totale belangenafweging daar om vraagt.

De afwijkbevoegdheid die in de Haagse bezonningsnorm is vastgelegd, bevestigt dat twee bezonningsuren niet persé noodzakelijk zijn. De raad heeft eerder ook afgeweken van de Haagse bezonningsnorm, bijvoorbeeld bij de vaststelling van het bestemmingsplan Centrum Zuid 2008 2e herz. (Piusplein 26-30). De in het kader van dat bestemmingsplan vastgestelde zienswijzennota is als bijlage bij dit raadsvoorstel gevoegd. De relevante overweging is geel gemaakt. 2.1. Het onderzoek van 8 juni 2022 is uitgevoerd volgens de Haagse bezonningsnorm Het door Peutz uitgevoerde aanvullende onderzoek van 8 juni 2022 is uitgevoerd conform de Haagse bezonningsnorm. Daarmee staat vast wat de bezonningssituatie is ter plaatse van de nabij het plangebied gelegen appartementen. Uit het onderzoek van Peutz blijkt dat in de toekomstige situatie aan de Haagse bezonningsnorm wordt voldaan. Daarbij verdient opmerking dat volgens de Haagse norm uitsluitend de onderste woonlaag van bestaande bebouwing onderzocht moet worden.

raad 2022_1323 definitief

3

Op verzoek van de gemeente heeft Peutz ook de bezonningssituatie ter plaatse van twee appartementen op de tweede woonlaag beoordeeld. Uit het onderzoek van Peutz komt naar voren dat ter plaatse van deze twee appartementen sprake is van een bezonningsduur van minder dan twee uur, te weten 1:35 uur. In het kader van een goede ruimtelijke ordening dient de raad te beoordelen of dat aanvaardbaar is. 3.1. Ter plaatse van de beide appartementen blijft sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat De bezonningssituatie ter plaatse van de beide appartementen is aanvaardbaar, ondanks dat er sprake is van minder dan twee bezonningsuren per dag. 3.1.1. De periode waarin de bezonning minder is, is beperkt Alleen in de periode van 19 februari tot 21 maart is sprake van een bezonningsduur van minder dan twee uur. Vanaf 21 maart is er minimaal twee uur zon aanwezig. 3.1.2. In binnenstedelijke situaties wordt door de hoge bebouwingsdichtheid vaak niet voldaan aan de Haagse norm Ook zonder de aanwezigheid van hoogbouw in de buurt zijn er in binnenstedelijke stedelijke situaties, ook in Tilburg, veel woningen die, door de hoge bebouwingsdichtheid, niet voldoen aan de Haagse bezonningsnorm. 3.1.3.

Noord-gerichte woningen voldoen per definitie niet aan de Haagse bezonningsnorm Er worden regelmatig noord-gerichte woningen gebouwd die per definitie niet voldoen aan de Haagse bezonningsnorm of andere gebruikte normen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de appartementen aan de noordzijde van de nieuwe woontoren die het bestemmingsplan mogelijk maakt. Deze appartementen hebben geheel geen direct zonlicht op de gevel. 3.2. Het belang van de grote woningbehoefte weegt zwaarder dan het individuele belang van de eigenaren van twee appartementen Het belang om te voorzien in de grote woningbehoefte weegt zwaarder dan het belang van de eigenaren van beide appartementen om ook in de periode van 19 februari tot 21 maart twee bezonningsuren te hebben. 3.2.1. Het woongebouw draagt bij aan de wens/noodzaak om voldoende woningen te bouwen De woonbehoefte is groot en het is, gelet op het woningtekort, wenselijk/noodzakelijk voldoende woningen te bouwen. Dit plan voor 130 appartementen (met binnenplanse afwijking tot 143 woningen) draagt bij aan de woningbouwopgave. Door compacte hoogbouw te realiseren, is het mogelijk om een groot aantal woningen in een klein gebied te realiseren. 3.2.2.

Andere grote gemeenten hebben hun bezonningsbeleid versoepeld of overwegen dat te doen Omdat in binnenstedelijke situaties door de hoge bebouwingsdichtheid vaak niet voldaan wordt/kan worden aan de Haagse bezonningsnorm heeft bijvoorbeeld de gemeente Rotterdam in haar Afwegingskader Bezonning een aangepaste toetsingsdatum ingevoerd. Er wordt daarbij getoetst op 21 september (overeenkomend met 21 maart). Ook in het centrum van Amsterdam wordt regelmatig de "Amsterdamse richtlijn" gebruikt, waarbij getoetst wordt voor de periode 21 maart tot 21 september. In Den Haag wordt op het ogenblik gewerkt aan een herziening van het bezonningsbeleid, waarbij ook de ervaringen in Rotterdam meegenomen worden. Ter plaatse van alle tegenover de geplande nieuwbouw gelegen appartementen aan het Pieter Vreedeplein wordt aan deze iets ruimere beleidsnorm voldaan.

Risico’s De Afdeling heeft uw raad opgedragen om binnen 20 weken na verzending van de uitspraak de genoemde gebreken te herstellen. Dit betekent concreet dat uw raad uiterlijk op 3 augustus 2022 de nadere motivatie en bezonningsstudie naar de Afdeling gestuurd moet hebben. Deze stukken worden vervolgens door de Afdeling in de einduitspraak betrokken. Naar verwachting zal dit leiden tot een onherroepelijk bestemmingsplan en daarmee een planologische titel om de omgevingsvergunning voor het woongebouw te kunnen verlenen.

raad 2022_1323 definitief

4

Er bestaat een mogelijkheid dat de Afdeling van mening is dat de door haar gestelde gebreken niet naar volle tevredenheid zijn hersteld. In dat geval zal de Afdeling tot de conclusie komen dat (een deel van) het in april 2020 vastgestelde bestemmingsplan wordt vernietigd.

Kosten en dekking De kosten van deze bestemmingsplanherziening zijn reeds via de leges in rekening gebracht binnen de betreffende grondexploitatie van het vastgoedbedrijf. De kosten voor de nieuwe bezonningsstudie zijn voor rekening van de initiatiefnemer.

Vervolg De Afdeling betrekt de nadere motivering en de bezonningsstudie in haar finale uitspraak omtrent het ingediende beroepsschrift. Eerst krijgen appellanten nog de gelegenheid te reageren op de nadere motivering. De einduitspraak wordt omstreeks augustus-september 2022 verwacht indien de Afdeling uitspraak einduitspraak doet zonder zitting. Volgt er toch nog een zitting dan wordt het mogelijk later.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Bezonningsstudie Peutz 8-6-2022 Tussenuitspraak Raad van State beroep woongebouw Pieter Vreedeplein Uitspraak Voorlopige Voorziening woongebouw Pieter Vreedeplein Brief advocaat namens appellanten t.a.v. herstelbesluit Raadsbesluit vaststelling bp Centrum Zuid 2008, herz. (Piusplein)

raad 2022_1323 definitief

5

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien de tussenuitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State d.d. 16 maart 2022; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1.

2.

3.

De Haagse norm te hanteren bij het toepassen van de bezonningsstudies voor hoogbouwinitiatieven, waarbij conform de Haagse norm geldt dat afwijking van de norm voor bezonning in concrete gevallen mogelijk is als de totale belangenafweging daar om vraagt. In aanvulling op het bezonningsonderzoek dat aan het bestemmingsplan Binnenstad 2010 9 e herz. (woongebouw Pieter Vreedeplein) ten grondslag ligt, in te stemmen met het door Peutz uitgevoerde bezonningsonderzoek van 8 juni 2022; De bezonningssituatie die in het rapport van Peutz is beschreven aanvaardbaar te achten onder de in punten 3.1 en 3.2 genoemde argumentatie, waarbij centraal staat dat de realisatie van deze woningen een groter (maatschappelijk) belang dient dan het zeer beperkte verlies aan zonuren in twee appartementen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 18 juli 2022,

de griffier,

de voorzitter,