01 Raadsvoorstel Beleidsnota Tilburg Circulair 2021-2025
Tekst van het document
raad 2021_1106 nieuw definitief
1
Raadsvoorstel Beleidsnota Tilburg Circulair 2021-2025 Aanleiding “Alleen door onze economie te vergroenen, kunnen we uit het rood komen. Ons grondstoffenverbruik en de productie van spullen en voedsel veroorzaakt op dit moment 45% van de totale CO2 uitstoot wereldwijd. Daar komt bij dat we meer verbruiken dan de aarde opnieuw kan aanmaken. En dat wordt met een toenemende wereldbevolking alleen maar meer. Voor een gezonde toekomst moeten we overstappen naar een circulaire economie, waarin afval grondstof wordt, we minder verspillen, slimmer ontwerpen en meer hergebruiken ”, aldus de Staatssecretaris Infrastructuur en Waterstaat in het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie 2020 2023. Eind 2020 is de Aanpak Tilburg Circulair 2016-2020 beëindigd en wij willen voor de periode 2021-2025 een nieuw programma Tilburg Circulair opstarten. Het college heeft in 2020 een Koersdocument Tilburg Circulair 2021-2025 laten opstellen, bestaande uit een beleidsvisie, -doelen en 29 interventies om komende jaren toe te werken naar circulaire economie in de stad en regio. Het koersdocument is opgesteld rond de thema´s Circulaire Gemeentelijke Organisatie, Circulaire Bouw & Infrastructuur, Biomassa & Voedsel, Maakindustrie & Textiel, Circulaire Logistiek en Innovatie- & Vestigingsbeleid. Dit raadsbesluit is nodig om het Koersdocument Tilburg Circulair 2021 -2025 Tilburg Circulair vast te stellen.
Bovendien willen we de raad vragen om ons een Uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair op te laten stellen en dit in de zomer van 2021 aan de Raad voor te leggen. Met het Uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair leggen we niet alleen aan u voor hoe we de interventies uit het Koersdocument vertalen en de komende jaren kunnen uitvoeren, maar ook welke kosten en baten hiervoor nodig zijn. Het proces van vaststelling van het Koersdocument en het Uitvoeringsprogramma heeft een doorlooptijd van minimaal zes maanden. Om de vaart erin te houden, hebben we op basis van vigerend beleid en met de op dit moment beschikbare middelen een Uitvoeringsagenda 2021 Tilburg Circulair vastgesteld en in uitvoering gebracht. Hiermee werken we aan de uitvoering aan de acties van het klimaatprogramma en de programma’s Versterking en Versnelling Next Economy.
Beoogd effect/ bestuurlijk kader Tilburg is circulair in 2045 (Raadsbesluit 2 november 2015). Een duurzame economie is ook een circulaire economie. We creëren als gemeente een economisch klimaat waarbij bedrijven worden gestimuleerd hun productieproces circulair in te richten. Aan het begin van het productieproces weten producenten al hoe grondstoffen hergebruikt kunnen worden. De gemeente koopt zoveel mogelijk klimaatneutraal en circulair in, om te besparen op grondstoffen en CO2-uitstoot (Bestuursakkoord 2018 – 2022)
Voorstel 1.
2.
Het Koersdocument Tilburg Circulair vaststellen als beleidsnota voor de aanpak Tilburg Circulair voor de periode 2021 – 2025, met daarin beleidsdoelen en mogelijke interventies voor de thema´s Circulaire Gemeentelijke Organisatie, Circulaire Bouw & Infrastructuur, Biomassa & Voedsel, Maakindustrie & Textiel, Circulaire Logistiek en Innovatie- & Vestigingsbeleid. De navolgende nieuwe beleidsdoelen en streefwaardes vaststellen: in 2023 besteden we alle gemeentelijke bouw-, infrastructurele en facilitaire projecten aan met minimaal één van de circulaire principes (streefwaarde 90%); in 2025 wordt bij elk gemeentelijk bouw- en infrastructureel nieuwbouwproject een materialenpaspoort aangevraagd (streefwaarde 90%); in 2025 gebruiken we kaders voor circulaire gronduitgiften en -gebiedsontwikkeling voor alle nieuwe bouw- en infrastructurele projecten (streefwaarde 90%); in 2025 zijn alle inwoners van Tilburg geïnformeerd wat een transitie naar de circulaire economie is en waarom dit waardevol is (streefwaarde 90%);
raad 2021_1106 nieuw definitief
3.
2
in 2030 is er maximaal 100 kg/jaar huishoudelijk restafval per inwoner en is de afvalscheiding 75%. Het college opdragen een Uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair op te stellen met een financieel kader en dit programma in het tweede kwartaal van 2021 aan de raad voor te leggen en de financiële integrale afweging te betrekken binnen de Perspectiefnota 2021 en de programmabegroting 2022 .
Argumenten 1.1. Om op koers te blijven naar een circulair Tilburg in 2045 is een intensievere aanpak noodzakelijk. De gemeente heeft een sterke ambitie als het aankomt op de circulaire economie en wil vijf jaar vooruitlopend op de rijksoverheid in 2045 een circulaire stad zijn. Eind 2020 loopt de Aanpak Tilburg Circulair 2016-2020 teneinde. De gemeente kan voortbouwen op de geleerde lessen van de aanpak “leren door te doen”, maar voor het behalen van de ambitie is een versnelling noodzakelijk. Met het koersdocument Tilburg Circulair 2021-2025 willen wij opnieuw de ontwikkelingsrichting vaststellen voor de komende jaren. Het geeft de beleidsvisie, de beleidsdoelen en de benodigde interventies om tot 2025 voldoende vaart te realiseren op weg naar Tilburg Circulair in 2045. De belangrijkste wijziging van de koers Tilburg Circulair 2021-2025 in vergelijking tot de Aanpak Tilburg Circulair 2016-2020 is dat we de ambitie hebben om over te gaan van “Leren door te doen” naar “Versnellen”. Tot nu toe waren we met name bezig met het helpen van actoren die al in de circulaire economie geloven, vanaf nu richten we ons ook op de brede groep actoren die nog moet worden overtuigd van de kansen en mogelijkheden van de circulaire economie. Hiervoor is het nodig om het circulaire denken en doen in de gemeentelijk organisatie te verbreden.
Gewijzigde economische omstandigheden ten aanzien van het realiseren van een robuuste regionale economie en nieuwe inzichten in het versnellen van een circulaire transitie vragen om een bijgestelde koers en aanpak. Het koersdocument Tilburg Circulair 2021-2025 geeft de gemeente Tilburg handelingsperspectief om de komende jaren te werken aan een veerkrachtige, circulaire economie en bestaat uit een beleidsvisie, beleidsdoelen en 29 interventies om komende jaren verder toe te werken naar circulaire economie in de stad en regio. Aan de hand van de economische analyse, de grondstofstroomanalyse en de inzichten uit de externe en interne interviews zijn zes impactvolle thema’s geselecteerd. Deze thema’s zijn: Circulaire Gemeentelijke Organisatie, Circulaire Bouw & Infrastructuur, Biomassa & Voedsel, Maakindustrie & Textiel, Circulaire Logistiek en Innovatie- & Vestigingsbeleid. 2.1. Met aanvullende doelen kan de gemeente haar eigen verantwoordelijkheid oppakken . Het Rijksdoel om in 2030 50% minder primaire grondstoffen te gebruiken, zien we als stip op de horizon voor onze regio. Om een regionale bijdrage daaraan te leveren, staan er voor de periode 2021 -2025 doelen in het koersdocument en voor de realisatie van deze doelen zijn bedrijven, instellingen en overheden nodig.
We spannen ons om de betrokken partijen in onze regio Midden-Brabant achter deze doelstellingen te laten scharen. Bij het opstellen van het Koersdocument en de Uitvoeringsagenda 2021 is rekening gehouden met de kadernota’s. Echter, de transitie naar een circulaire economie kan niet zonder een heroverweging van onze beleidsdoelen en kaders. Dit raadsvoorstel is nodig om de doelen uit het koersdocument vast te stellen, waarvoor de gemeente zelf aan de lat staat en die nog niet in de kadernota’s zijn opgenomen. De eerste drie beleidsdoelen betreft de aanbestedingen voor gemeentelijke gebouwen, infrastructuur of Faciliteiten en circulaire gebiedsontwikkeling. Generieke circulaire principes zijn in het Koersd ocument voor ons omgezet in 4 tot 7 principes voor vastgoed, openbare ruimte en facilitaire producten en diensten. Voorbeelden van circulaire principes die in alle lijsten terugkomen zijn het principe dat de inkoop plaatsvindt op basis van de Total Cost of Ownership en het principe om circulaire kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) in de aanbestedingen op te nemen. Ook het opstellen van een materialenpaspoort is een circulaire principe van voor bouw- en infrastructureel nieuwbouwproject en wordt dan standaard per 2025. Een materialenpaspoort moet tijdens de gebruiksfase bijgehouden worden.
raad 2021_1106 nieuw definitief
3
De toepassing van circulaire principes en/of het materialen paspoort voor gebouwen en openbare ruimte wordt onderdeel van de raadsbesluiten op projectniveau. Dit geeft ruimte om in bijzondere omstandigheden van de circulaire principes af te wijken. We zetten daarom in op een streefwaarde 90% in plaats van 100%. Naarmate er meer circulaire producten en diensten op de markt komen, neemt de urgentie toe om de Tilburgse consumenten te informeren en te bewegen tot circulair consumeren. Uiteraard stemmen we deze communicatie af met de aanpak van overige partijen, zoals Rijksoverheid en bedrijven. In 2021 verkennen we eerst de communicatieopgave. We willen het doel op Rijksniveau om in 2030 50% minder primaire grondstoffen te gebruiken ook serieus nemen voor ons lange termijn afvalbeleid. Als we de hoeveelheid ingezamelde huishoudelijk restafval per inwoner willen halveren komt dat neer op 100 kg restafval per jaar en circa 75% afvalscheiding. Het proces van bedenken en realiseren van afvalmaatregelen kost veel tijd. Daarom stellen we nu al een doel voor 2030, zodat we na de verkiezingen voldoende tijd hebben om het pad naar dat doel te verkennen. We gaan in overleg met betrokken partijen uit de regio Midden-Brabant over de andere doelen uit het Koersdocument. Het college beschouwt deze regionale doelen vooralsnog als stip op de horizon. 3.1.
Met een uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair kunnen we impact maken. Impact ontstaat als we met de voorgestelde interventies aan de slag gaan. Hiervoor stellen we een uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair op. Voor het uitvoeren van interventies zijn middelen nodig. Conform het collegebesluit van 5 januari 2021 voeren we met de beschikbare incidentele middelen no-regret acties uit van de Uitvoeringsagenda Tilburg Circulair 2021. Na het jaar 2021 zijn er slechts voor enkele voorgestelde interventies middelen. Daarom leggen we in 2021 een uitvoeringsprogramma aan de raad inclusief een financiële kader.
Risico’s De impact van Corona kan vertragend werken op het versnellingstempo naar een regionale circulaire economie. Bovendien kan de gemeente Tilburg, of de regio Midden-Brabant niet alleen de regionale circulaire economie versnellen. Ook het Rijk moet een bijdrage leveren met nieuwe regelgeving, regelruimte en/of extra middelen, maar het is nog onbekend hoe dat gaat lopen. Ons financieel meerjarenperspectief staat – net als bij vele andere gemeenten – onder druk. Er lopen andere bestuurlijke dossiers en ambities die nog financieel gedekt moeten worden binnen het meerjarenperspectief 2022 - 2025. Het financieel (integraal) afwegingskader hiervoor is de perspectiefnota en daarop volgend de begroting. Deze (procedurele) lijn wordt binnen deze adviesnota als vervolg stap gezien waarbij een winstwaarschuwing wordt gegeven ten aanzien van de uiteindelijke financiële inbedding van het voorgestelde Uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair (nieuw beleid).
Kosten en dekking In 2021 voeren we op basis van de programma’s Klimaat; Versnelling Next Economy en Versterking Next Economy een Uitvoeringsagenda 2021 Tilburg Circulair uit. De kosten zijn (maximaal) €275.000. Deze kosten dekken we in 2021 vanuit het Klimaatfonds en de programma’s Versnelling Next Economy en Versterking Next Economy. Het programma Versterking Next Economy heeft een looptijd tot 2024, voor 2022 en 2023 is er jaarlijks €100.000 voor Tilburg Circulair beschikbaar. Bij het opstellen van het Uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair onderzoeken we het benodigde financiële kader voor 2022 met een doorkijk naar de jaren daarna. Ook gaan we op zoek naar externe financiering vanuit de EU, Rijk, provincie en/of regio.
raad 2021_1106 nieuw definitief
4
Vervolg Na het raadsbesluit vervolgen we de uitvoering van de Agenda 2021 Tilburg Circulair. Als onderdeel daarvan stellen we een uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair op en leggen dit in het tweede kwartaal van 2021 aan de raad voor.
Bijlagen 1.
Koersdocument Tilburg Circulair 2021-2025
Tilburg, 12 januari 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,
raad 2021_1106 nieuw definitief
5
Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -
gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;
Besluit 1.
2.
3.
Het Koersdocument Tilburg Circulair vast te stellen als beleidsnota voor de aanpak Tilburg Circulair voor de periode 2021 – 2025, met daarin beleidsdoelen en mogelijke interventies voor de thema´s Circulaire Gemeentelijke Organisatie, Circulaire Bouw & Infrastructuur, Biomassa & Voedsel, Maakindustrie & Textiel, Circulaire Logistiek en Innovatie- & Vestigingsbeleid. De navolgende nieuwe beleidsdoelen en streefwaardes vast te stellen: in 2023 besteden we alle gemeentelijke bouw-, infrastructurele en facilitaire projecten aan met minimaal één van de circulaire principes (streefwaarde 90%); in 2025 wordt bij elk gemeentelijk bouw- en infrastructureel nieuwbouwproject een materialenpaspoort aangevraagd (streefwaarde 90%); in 2025 gebruiken we kaders voor circulaire gronduitgiften en -gebiedsontwikkeling voor alle nieuwe bouw- en infrastructurele projecten (streefwaarde 90%); in 2025 zijn alle inwoners van Tilburg geïnformeerd wat een transitie naar de circulaire economie is en waarom dit waardevol is (streefwaarde 90%); in 2030 is er maximaal 100 kg/jaar huishoudelijk restafval per inwoner en is de afvalscheiding 75%.
het college op te dragen een Uitvoeringsprogramma Tilburg Circulair op te stellen met een financieel kader inclusief de mogelijkheid om prioriteiten te stellen, de invulling van interventies te wijzigen en de desbetreffende doelen te wijzigen, dit programma in de zomer van 2021 aan de raad voor te leggen en de financiële integrale afweging te betrekken binnen de Perspectiefnota 2021 e n de programmabegroting 2022.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 8 maart 2021.
de griffier,
voorzitter,