01 Raadsvoorstel Beleidsnota Kermis 2025-2028
Tekst van het document
Voorblad Raadsvoorstel beleidsnota "Beleidsnota Tilburgse Kermis 2025-2028" Datum college: Portefeuillehouder: Afdeling: Behandelend ambtenaar:
27 augustus 2024 Maarten van Asten Economie & Arbeidsmarkt J. van Baast en K. Hendrikx
Samenvatting Dit jaar ronden we de visie Tilburgse Kermis 2021-2024 af. We hebben meerdere jaren ingezet op vier speerpunten om de kermis toekomstbestendig te houden. We pakken nu met de beleidsnota Tilburgse Kermis 2025-2028 door op de basis die we hebben gelegd de afgelopen jaren. De komende beleidsperiode laten we zien dat we met de inzet op de kermis als totaalbeleving, op de sociale functie van de kermis (ontmoeting & verbinding) en op duurzaamheid ook de komende jaren zorgen dat de kermis toekomstbestendig blijft en een totaalbeleving is voor iedereen.
Ontwerpbesluit Het college stelt de raad voor om: 1. de "Beleidsnota Tilburgse Kermis 2025-2028" vast te stellen met: a. de volgende drie speerpunten: • Totaalbeleving (kermis + evenementen + horeca) • Ontmoeting en verbinding • Duurzaamheid Hierbij zijn voldoende ruimte voor de kermis, financiële gezondheid, gerichte marketing en promotie en gemeentelijke regie op de kermis randvoorwaardelijk. b. de volgende vier indicatoren en streefwaarden: • hoog kwaliteitsniveau kermis handhaven: met een publieksbeoordeling van 7 of hoger (meten we om het jaar); • doelgroeponderzoek (meten we om het jaar); • naamsbekendheid Tilburgse Kermis bij Tilburgers en Nederlanders (jaarlijkse indicatorenmeting citymarketing) • actieve media-aandacht met jaarlijks berichtgeving in/op minimaal 2 landelijke kanalen. 2. bij de integrale afweging van de Programmabegroting 2025 te bepalen of er extra dekking van de kosten voor totaalbeleving beschikbaar komt en/of dat het beleid moet worden bijgesteld.
raad 2024_1634
1
Raadsvoorstel Aanleiding Al ruim 450 jaar is de Tilburgse kermis onlosmakelijk verbonden met de stad. Kermis zit in het DNA van Tilburg en haar inwoners. De kermis levert een belangrijke bijdrage aan de economie, draagt bij aan het gevoel van trots van Tilburgers en vormt een belangrijke ontmoetings-en verbindingsplek voor mensen, zowel voor inwoners als bezoekers van buiten. Daarbij is de Tilburgse Kermis de grootste kermis van Nederland en de Benelux en een van de best bezochte openbaar toegankelijke evenementen van heel Nederland. Het ruim 4 kilometer lange kermislint door de binnenstad, met meer dan 200 attracties, is uniek in zijn soort. De kern van de Tilburgse Kermis vormen altijd het grootvermaak en de kinderzaken maar ook buiten het lint vinden evenementen plaats die een bijdrage leveren aan het plezier dat de kermis biedt. Op die manier wordt de Tilburgse Kermis steeds meer een totaalbeleving. Het ontwikkelen en vernieuwen van de kermis is een proces dat nooit afgerond is. Samen met partners en allerhande partijen uit de stad zorgen we ervoor dat de kermis aantrekkelijk is en blijft voor een brede groep inwoners en bezoekers, nu en naar de toekomst toe.
De afgelopen jaren hebben we dit gedaan op basis van de visie Tilburgse Kermis 2021-2024, die zich richtte op de inzet aan de hand van vier speerpunten: festivalisering, binnenstad betrekken, inclusiviteit en duurzaamheid. We ronden de doorlooptijd van die visie dit jaar af. In de afgelopen jaren hebben we gekeken wat goed gaat en waar nog kansen liggen. Daarnaast hebben we, zoals vastgelegd in de startnotitie, gesprekken gevoerd met partijen in de stad. Die hebben geleid tot een aangepaste beleidsnota voor de komende jaren, die nu voor ligt. Dit voorstel voorziet in een besluit hoe we de komende vier jaar van de Tilburgse Kermis (2025-2028) voortbouwen aan een toekomstbestendige kermis.
Beoogd effect Met de focus op de totaalbeleving (kermis + evenementen + horeca) wordt meer beleving voor een bredere doelgroep aan de kermis toegevoegd. Dat en ruimte voor cultuur, evenementen en sport levert een bijdrage aan de opgave Tilburg Groeit, Bloeit en Bruist. De Tilburgse Kermis draagt door de inzet op ontmoeting en verbinding bij aan de doelstellingen van Tilburg Kansrijk en met de blijvende aandacht voor duurzaamheid levert deze beleidsnota ook een bijdrage aan Tilburg Groen en Duurzaam.
Voorstel 1. de "Beleidsnota Tilburgse Kermis 2025-2028" vaststellen met: a. de volgende drie speerpunten: • Totaalbeleving (kermis + evenementen + horeca) • Ontmoeting en verbinding • Duurzaamheid Hierbij zijn voldoende ruimte voor de kermis, financiële gezondheid, gerichte marketing en promotie en gemeentelijke regie op de kermis randvoorwaardelijk. b. de volgende vier indicatoren en streefwaarden: • hoog kwaliteitsniveau kermis handhaven: met een publieksbeoordeling van 7 of hoger (meten we om het jaar); • doelgroeponderzoek (meten we om het jaar); • naamsbekendheid Tilburgse Kermis bij Tilburgers en Nederlanders (jaarlijkse indicatorenmeting citymarketing) • actieve media-aandacht met jaarlijks berichtgeving in/op minimaal 2 landelijke kanalen. 2. bij de integrale afweging van de Programmabegroting 2025 bepalen of er extra dekking van de kosten voor totaalbeleving beschikbaar komt en/of dat het beleid moet worden bijgesteld.
raad 2024_1634
2
Argumenten 1.1 De bestaande koers is goed en we pakken door op de basis die we hebben gelegd De afgelopen jaren hebben we uitvoering gegeven aan vier speerpunten uit de visie Tilburgse Kermis 20212024. Samen met partners is ingezet op een hoge kwaliteit van de kermis met een verbreding door een variatie aan kermisevenementen aan de randen (vleugels) van het kermislint (vlinderlijf) voor een brede doelgroep. Daarbij hebben we, net als vele kermissen ingezet op duurzaamheid. We zijn nog steeds hét nationale product van de kermiswereld en zoals de kermisbonden het aangeven: de showcase van Nederland. Uit de jaarlijkse kermisevaluaties en de gesprekken met experts en onze partners is gebleken dat de ingezette koers van de jaren 2022 tot en met 2024 (in 2021 was er een Vakantiekermis zonder evenementen) goed is. Op deze basis gaan we verder en op deze basis ontwikkelen we dóór zodat we ook nieuwe ontwikkelingen kunnen meenemen en een toekomstbestendige kermis blijven. 1.2 We scherpen de speerpunten verder aan op basis van ervaringen en gesprekken met de stad De afgelopen jaren hebben we ingezet op 4 speerpunten te weten festivalisering, met de binnenstad, duurzaamheid en inclusiviteit. We gaan door op die ingeslagen weg en ontwikkelen de speerpunten verder door op basis van ervaringen en gesprekken met partners.
Omdat de kermis, de evenementen tijdens de kermis en de horeca een eenheid vormen, combineren we het speerpunt ‘festivalisering’ en het speerpunt ‘binnenstad’, beide uit de vorige beleidsnota, onder de noemer ‘totaalbeleving’. De kracht van de Tilburgse Kermis zit in de locatie - de binnenstad vormt de entourage van de kermis - aangevuld met kermisevenementen voor een brede doelgroep waarbij de horeca uitnodigt tot een langer en completer bezoek. We gaan de komende jaren focussen op verbetering en handhaving van de kwaliteit van de kermisevenementen en op het versterken van de relatie met de kermis. Voor meer beleving in de binnenstad, gaan we gericht aan de slag met nieuwe of verplaatste activiteiten op locaties waar nu minder aansluiting is met de kermis zoals horecaplein de Korte Heuvel. Het speerpunt ‘inclusiviteit’, uit de vorige beleidsnota, heeft, net als het begrip inclusiviteit, de afgelopen jaren meer betekenis gekregen. Het gaat niet alleen over doelgroepen maar ook over diversiteit en toegankelijkheid. We willen dat echt iedereen kan meedoen en verbreden het speerpunt naar ‘ontmoeting & verbinding’. Tot slot hebben we speerpunt ‘duurzaamheid’.
De kermis is hard bezig om op steeds meer plekken aandacht te besteden aan duurzame stroomvoorziening, de horeca werkt met een duurzaam bekersysteem tijdens de kermis, exploitanten zijn grotendeels overgestapt op LED-verlichting en de nieuwste attracties hebben energiezuinige motoren. Ook reiken we een prijs uit voor de meest duurzame attractie. Duurzaamheid blijft net als de vorige periode ook de komende periode een belangrijk speerpunt. Daar gaan we ook in de komende beleidsperiode weer mee verder, waarbij we er ook voor waken dat we onszelf en stakeholders niet gaan overvragen. Naast deze drie speerpunten hebben en houden we ook oog voor de thema's leefbaarheid, cultuur, toegankelijkheid en vergroening. Deze punten hebben raakvlakken met de speerpunten en krijgen prioriteit in het uitvoeringsplan dat we na vaststelling van deze nota opstellen. 1.3. We leggen focus op twee vleugels en op locaties dicht bij het kermislint De visie Tilburgse Kermis 2021-2024 heeft afgelopen jaren vorm gekregen in het zogenaamde vlinderconcept, waarbij het kermislint het vlinderlijf vormde en de gebieden eromheen (Spoorzone, Dwaalgebied, Loven/Besterd en Piushaven) de vleugels, waarin extra activiteiten plaatsvonden voor een brede doelgroep. Hiermee wilden we de omgeving van de kermis beter betrekken en de randen zachter maken. In de evaluaties zien we waar dit succesvol was en waar niet.
Op basis van die ervaringen leggen we de komende jaren focus op de locaties die dicht bij het kermislint (vlinderlijf) liggen, en dan met name in de vleugels Spoorzone en Loven/Besterd. Voor deze locaties zoeken we actief de samenwerking op met evenementenorganisatoren van bestaande evenementen om te kijken of de kermis een podium kan zijn voor evenementen die op een ander moment in het jaar plaatsvinden. Deze accentverschuiving leidt ertoe dat we de wijken die verder van het lint afliggen, of de vleugels Piushaven en het Dwaalgebied meer inzetten als rustigere plekken. Initiatieven die worden ingediend door de wijken die verder van het lint afliggen, of door de vleugels Piushaven en het Dwaalgebied, en plaatsvinden tijdens de kermis, faciliteren we waar mogelijk met kennis en ervaring en wellicht met middelen, maar daar zetten we zelf niet actief op in.
raad 2024_1634
3
1.4. De randvoorwaarden zijn geactualiseerd: naast marketing, kwaliteit en samenwerking hebben we blijvend aandacht voor voldoende ruimte, gezonde financiën en gemeentelijke regie De kermis staat niet op zichzelf en heeft te maken met ruimtelijke, financiële en economische ontwikkelingen. Die zijn van invloed op (de toekomst van) de kermis en ook op de uitvoering van deze beleidsnota. We zullen aandacht blijven houden voor de ruimtelijke ontwikkelingen. Door verdere vergroening maar ook verdichting wordt de claim op de ruimte steeds groter. Met goede afstemming, op de juiste momenten, vinden we een optimum tussen de belangen van vergroening en ruimte voor de kermis. De inrichting van het Stadsforum is een goed voorbeeld hoe vergroening hand in hand kan gaan met voldoende ruimte voor grootvermaak en kinderzaken. In de bijlage vindt u een actuele plattegrond van de ruimte voor de kermis 2024 op het Stadsforum. In 2024 is de inrichting van het Stadsforum door veel kermisbezoekers geroemd en heeft bijgedragen aan de sfeer en de beleving op dit kermisterrein. Deze lijn zetten we voort bij verdere vergroening van de binnenstad o.a. bij het aanpassen van de Parkring, de Besterdring, het Besterdplein en de Burg. Brokxlaan/Spoorlaan.
De kosten van de kermis stijgen, voor partners, exploitanten en voor de gemeente zelf, door nieuwe investeringen die nodig zijn door wet- en regelgeving, duurdere facilitaire zaken, kosten voor duurzaamheid en stijgende personeelskosten. Daar tegenover staan pachtopbrengsten die niet evenredig meestijgen omdat exploitanten die oplopende kosten willen terugverdienen. Gezonde financiën is een randvoorwaarde. In de beleidsnota staan financiële onderzoekspunten om naast de hogere kosten ook meer inkomsten te genereren. Hierbij maken we de kanttekening dat het communicerende vaten zijn: als we op een post meer inkomsten genereren gaat dat vaak ten koste van een andere inkomstenbron of andere ambitie. (Voorbeeld: hogere kosten voor het woonwagendorp kan leiden tot vermindering pachtopbrengsten of hogere ritprijzen.) De Tilburgse Kermis is het meest iconische evenement van de gemeente en wordt het vaakst en als eerste genoemd als mensen aan Tilburg denken. Het is een evenement met landelijke impact. Voor Tilburg en de kermis is het belangrijk dat we het evenement goed vermarkten en promoten en dat de kermis ook op andere momenten in het jaar zichtbaar is in de stad. Tot slot is de gemeentelijke regie op de kermis een belangrijke voorwaarde. Alleen op die manier kunnen de samenhang en synergie tussen kermisattracties, evenementen en horeca vanuit één centraal punt bewaakt worden. 1.5.
De indicatoren zijn beïnvloedbaar en realistisch De speerpunten zijn aangepast met als doel zorgen dat de Tilburgse Kermis hét nationale product en 'de showcase' van Nederland blijft. Met de indicatoren meten we de kwaliteit, de diversiteit in doelgroepen, de naamsbekendheid en de resultaten van promotie en marketing. De kwaliteit van de kermis meten we om het jaar met een publieksonderzoek. De ambitie is om minimaal een 7 te scoren. De doelgroepen meten we ook om het jaar (we denken aan de leefstijlvinder-indeling) en het streven is om blijvend meerdere doelgroepen aan te trekken. Ieder jaar meten we de naamsbekendheid van Tilburgse evenementen tijdens de indicatorenmeting van citymarketing. Hier staat de kermis altijd op de hoogste plaats. We blijven dit meten en willen deze plek handhaven. Tot slot meten we de media-inzet. Hier hebben we zelf invloed op. De ambitie is om ieder jaar landelijke media-aandacht te realiseren via ten minste twee landelijke kanalen. 2.1. Totaalbeleving met evenementen op peil houden vraagt aanvullend budget De kermis is goed op weg om een totaalbeleving te worden. Het speerpunt totaalbeleving benadrukt de entourage van de kermis - de binnenstad - aangevuld met kermisevenementen voor een brede doelgroep waarbij de horeca uitnodigt tot een langer en completer bezoek.
Op basis van deze beleidsnota gaan we de komende jaren focussen op verbetering en handhaving van de kwaliteit van de evenementen tijdens de kermis en op het versterken van de relatie met de kermis. Dit doen we in een kleiner deel van de vleugels én in de binnenstad. Evenementen hebben te maken met toegenomen kosten van o.a. facilitaire zaken en van personeelsbudgetten - die stijgen door het tekort aan personeel. Om de totaalbeleving met evenementen op peil te houden en een vergelijkbare hoeveelheid initiatieven, óf minder initiatieven maar van een hogere kwaliteit, te faciliteren, is een aanvullend structureel budget nodig. Dit budget wordt opgenomen in de Programmabegroting 2025 waar uw raad enkele weken ná dit besluit een besluit over zal nemen. Zoals u al in de startnotie heeft vastgesteld was het niet mogelijk om de beleidsnota later, na de vaststelling van de Programmabegroting, aan te bieden omdat we medio oktober al met de verpachting 2025 aan de slag gaan en hierbij de door uw raad vastgestelde uitgangspunten (speerpunten) uit
raad 2024_1634
4
de nieuwe beleidsnota willen meenemen. NB: In de Programmabegroting worden nog twee voorstellen voorgelegd voor de kermis. Deze kosten hebben niet te maken met de uitvoering van deze beleidsnota. Voor de volledigheid noemen we ze bij de paragraaf Kosten en Dekking.
Kanttekeningen en gewogen alternatieven Dekking voor de meerjarige beleidsambities (nog) niet structureel beschikbaar Indien er met het vaststellen van de Programmabegroting 2025 geen extra middelen beschikbaar komen voor totaalbeleving zal de beleidsnota niet volledig worden uitgevoerd. De inzet op het speerpunt totaalbeleving zal afnemen ten opzichte van de afgelopen jaren. We kunnen dan minder partners in de stad ondersteunen bij het ontwikkelen van evenementen en trekken minder doelgroepen aan. Dit wordt zichtbaar in de kwaliteit van de kermis en heeft een negatieve invloed op het doel om een totaalbeleving te zijn en blijven voor iedereen. Indien bij de integrale afweging geen middelen beschikbaar zijn of komen zal het college de raad een voorstel doen om de beleidsambities naar beneden bij te stellen of sterk te temporiseren.
Niet beïnvloedbare risico’s Niet van toepassing.
Kosten en dekking Voor de kermisbeleidsnota is € 70.000,- aanvullend budget nodig. Het huidige budget voor de uitvoering van de speerpunten staat onder druk, met name door de toegenomen kosten voor organisatoren als gevolg van facilitaire zaken en toegenomen personeelskosten. Met een structurele verhoging van het budget met €70.000,-, kunnen we de totaalbeleving met evenementen op peil houden en een vergelijkbare hoeveelheid initiatieven óf minder maar van een hogere kwaliteit behouden. Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2025 maakt de raad de integrale afweging. Afhankelijk van de uitkomsten van die integrale afweging zal duidelijk worden of en zo ja welke extra dekking beschikbaar komt voor de uitvoering van de kermisvisie vanaf 2025. Tot dat moment ondernemen we geen acties in de beleidsuitvoering vanaf 2025 die onomkeerbaar zijn en waarvoor geen dekking beschikbaar is.
Uitvoering Op basis van het raadsbesluit gaat het college aan de slag met de verdere uitwerking en de beleidsuitvoering voor 2025. In oktober gaan we starten met de verpachting voor de kermis 2025. De verpachting start met een aankondiging in de vakbladen voor kermisexploitanten waarbij de kaders en voorwaarden meegegeven worden. Ook maken we een uitvoeringsplan. Begin 2025 zal dit klaar zijn. In het plan werken we de speerpunten uit. We houden hierbij rekening met de thema's leefbaarheid, cultuur, toegankelijkheid en vergroening. Het thema leefbaarheid krijgt plek bij het speerpunt ontmoeting en verbinding. We onderzoeken bijvoorbeeld de geluidsnormen en de eindtijden van de kermis en wegen de belangen zorgvuldig af in het kader van de leefbaarheid en levendigheid. Cultuur krijgt een plek bij het speerpunt totaalbeleving. Jaarlijks laten we één professionele cultuurmaker aansluiten bij de kermis die jaarlijks wisselt. Daarnaast gaan we amateurkunstenaars meer betrekken bij de kermis. Het thema toegankelijkheid is onderdeel van ontmoeting en beleving. We willen dat echt iedereen kan meedoen. We betrekken Toegankelijk Tilburg om de kermis bereikbaar te maken voor de minder valide mens. Het thema vergroening geven we bij het speerpunt duurzaamheid een rol. Bij de ontwikkeling van de Parkring zullen we met goede afstemming, op de juiste
raad 2024_1634
5
momenten, net als bij het Stadsforum, een optimum vinden tussen de belangen van vergroening en ruimte voor grootvermaak en kinderzaken. We ondernemen bij de uitwerking en beleidsuitvoering geen acties die onomkeerbaar zijn zolang de raad geen besluit heeft genomen over de dekking.
Participatie Deze beleidsnota is tot stand gekomen met de partijen die we in de Startnotitie hebben vermeld. We hebben gesprekken gevoerd met de klankbordgroepen Spoorzone en Piushaven, het Winkellint Korvel/Besterd en de kopgroep Spoorzone. We hebben inwoners bevraagd via het burgerpanel. En we hebben de Kermiswerkgroep Stakeholders, met de kermisbonden, een vertegenwoordiger van de horeca, het BinnenstadsManagement (BMT), bewoners van de binnenstad en evenementenorganisatoren om input gevraagd. De resultaten van de gesprekken zijn gewogen en op meerdere fronten meegenomen in de visie. De partners zijn na de gesprekken geïnformeerd over het vervolg en over de conceptbeleidsnota. Na dit besluit, bij de voorbereidingen van de Tilburgse Kermis 2025 worden zoals ieder jaar ook weer een groot deel van bovengenoemde partners betrokken, net als bij de jaarlijkse evaluatie van de kermis.
Communicatie Na uw besluit wordt de beleidsnota openbaar gemaakt via de raadspagina van de gemeente. We attenderen onze partners hierop. We publiceren de beleidsnota ook op de besluitenlijst van de gemeente. De exploitanten ontvangen de beleidsnota bij aanvang van de verpachting, samen met andere belangrijke informatie zoals de voorwaarden.
Evaluatie Ieder jaar ontvangt u van ons een evaluatie van de kermis. Hierin zijn de resultaten per speerpunt opgenomen en vindt u de realisatiecijfers van de indicatoren die dat jaar zijn gemeten terug.
Bijlagen Beleidsnota Tilburgse Kermis 2025-2028 Plattegrondje Stadsforum
Tilburg, 27 augustus 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris,
de burgemeester,
raad 2024_1634
6
Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -
gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders; gezien amendement 12-03 ‘Straattheater op de kermis’
Besluit 1.
De tekst op pagina 20 van de ‘Beleidsnota Tilburgse Kermis 2025-2028: Evenementenorganisatoren Er vinden meerdere evenementen plaats tijdens de kermis. (Porto Circolo, HolyPink, Deperados,etc.). Deze evenementen dragen financieel niet bij aan de kermis, en het is daarbij de vraag of ze daartoe in staat zijn. Desondanks gaan we onderzoeken of en op welke wijze deze partijen bij kunnen dragen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen via een bijdrage aan het marketing-promotiebudget van de kermis. Te wijzigen in: Evenementenorganisatoren Er vinden meerdere evenementen plaats tijdens de kermis. (Porto Circolo, HolyPink, Deperados,etc.). Deze evenementen dragen financieel niet bij aan de kermis, en het is daarbij de vraag of ze daartoe in staat zijn. Sommigen generen geen inkomsten uit tickets en/of horecaomzet, denk daarbij bijvoorbeeld aan gratis toegankelijk straattheater. Desondanks gaan we onderzoeken of en op welke wijze de partijen die inkomsten generen bij kunnen dragen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen via een bijdrage aan het marketing-promotiebudget van de kermis.
2.
3.
de "Beleidsnota Tilburgse Kermis 2025-2028" vast te stellen met: a. de volgende drie speerpunten: • Totaalbeleving (kermis + evenementen + horeca) • Ontmoeting en verbinding • Duurzaamheid Hierbij zijn voldoende ruimte voor de kermis, financiële gezondheid, gerichte marketing en promotie en gemeentelijke regie op de kermis randvoorwaardelijk. b. de volgende vier indicatoren en streefwaarden: • hoog kwaliteitsniveau kermis handhaven: met een publieksbeoordeling van 7 of hoger (meten we om het jaar); • doelgroeponderzoek (meten we om het jaar); • naamsbekendheid Tilburgse Kermis bij Tilburgers en Nederlanders (jaarlijkse indicatorenmeting citymarketing) • actieve media-aandacht met jaarlijks berichtgeving in/op minimaal 2 landelijke kanalen. bij de integrale afweging van de Programmabegroting 2025 te bepalen of er extra dekking van de kosten voor totaalbeleving beschikbaar komt en/of dat het beleid moet worden bijgesteld.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 10 oktober 2024, de griffier,
voorzitter,