01 Raadsvoorstel Begroting 2024 en de jaarstukken 2022 GGD Hart van Brabant

raad 2023_1416 definitief.docx

1

Raadsvoorstel Beleidsplan 2024-2027, Begroting 2024 en de jaarstukken 2022 GGD Hart voor Brabant Aanleiding Gelijke kansen op een gezond leven voor jong tot oud in Tilburg, in een gezonde leefomgeving, dat is één van de uitgangspunten uit ons akkoord “Meer voor elkaar” (2022 -2026). Gezondheid betekent voor Tilburg dat we niet alleen voor gezondheidsproblemen, maar ook voor de mensen zelf aandacht hebben: hun veerkracht en wat hun leven betekenisvol maakt (positieve gezondheid). De impact die we willen bereiken met onze inzet op positieve gezondheid is dat mensen het vermogen hebben om met fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan én zoveel mogelijk de eigen regie kunnen voeren. We werken vanuit verschillende, maar wel samenhangende, niveaus aan deze ambities (zie afbeelding rechts): 1. Lokaal: In de nota Positieve Gezondheid, "Sterk van binnen en verbonden met buiten" (2020-2023) staan de ambities beschreven voor de gemeente Tilburg. 2. Regionaal: Regionale nota Publieke Gezondheid 2020-2023 'Met gezond verstand’. 3. Bovenregionaal in een Gemeenschappelijke regeling (GR) GGD: Basispakket Wet publieke gezondheid. De begroting die nu voorligt heeft betrekking op de bovenregionale samenwerking in de Gemeenschappelijke regeling (GR) in de GGD Hart voor Brabant (hierna: GGD). Het gaat om 19 gemeenten uit Midden-Brabant en Brabant-Noordoost.

De GGD voert voor ruim 1,1 miljoen inwoners in zijn werkgebied taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg in opdracht van de gemeente(n). Dit gebeurt op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) middels het basispakket. De inhoud van een groot deel van de taken uit de Wpg is wettelijk bepaald. Denk hierbij aan de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg. Het basispakket geldt voor alle gemeenten, zij betalen dit met een bijdrage per inwoner. Rol raden bij de GGD De GGD stuurt elk jaar de ontwerpbegroting van het volgende jaar naar alle gemeenten (bijlage 3). De ontwerpbegroting is een concrete uitwerking van de Kadernota 2024 en komt voort vanuit het beleidsplan 2024-2027 van de GGD (bijlage 2). Het beleidsplan ligt ook voor een zienswijze voor in dit voorstel. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst van 27 februari 2023 heeft de GGD de kadernota aan u gepresenteerd en uw vragen hierover beantwoord. Op grond van artikel 35 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen kunnen de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten hun zienswijze op de ontwerpbegroting en het beleidsplan naar voren brengen, vóórdat het algemeen bestuur (AB) de begroting en het beleidsplan vaststelt. De begrotingsvergadering van het AB is op 6 juli 2023.

Tevens kunnen de gemeenteraden kennis nemen van de jaarrekening en het jaarverslag van het voorgaande jaar (bijlage 4). Hiervoor gelden geen wettelijke bepalingen over het geven van een zienswijze. Regionale samenwerking Hart van Brabant Parallel werken we aan een update van de regionale beleidsnota gezondheid (in de figuur op de 1e pagina aangeduid met “Positieve Gezondheid HartVanBrabant”. In deze nota werken we met 9 gemeente samen aan Portefeuillehouder: Wethouder Hendrickx Behandelend ambtenaar: Sociaal, T. Munnichs

raad 2023_1416 definitief.docx

2

de regionaal beleid, om zo slagkracht te hebben in de uitvoering van onze (lokale) ambities. Deze nota loopt dit jaar af. We hebben u hier via de griffie om schriftelijke input gevraagd middels een vragenlijst. Deze input wordt gebruikt voor het vormgeven van een nieuw regionaal beleid en uitvoeringsprogramma. De nieuwe regionale nota gezondheid leggen we na de zomer aan u voor.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle burgers, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners. Het doel daarvan is samen gezond gewoon maken. Met het beleidsplan 2024-2027 en de begroting 2024 legt de GGD een stevig fundament om hier aan te werken. Dit draagt bij aan de impact die wij willen bereiken namelijk een kansrijk Tilburg, met gelijke kansen op een gezond leven voor jong tot oud, in een gezonde leefomgeving.

Voorstel 1. 2. 3.

Een positieve zienswijze indienen op het beleidsplan 2024-2027 van de GGD Hart voor Brabant. Een positieve zienswijze indienen op de ontwerpbegroting 2024 van de GGD Hart voor Brabant en de daarin voorgestelde gemeentelijke bijdrage van € 42,59 per inwoner. Kennisnemen van de Jaarstukken 2022 van de GGD Hart voor Brabant.

Argumenten 1.1. Het beleidsplan 2024-2027 sluit goed aan op de Tilburgse gezondheidsambities, met het nieuwe beleidsplan sluit de GGD goed aan bij de behoeften van onze inwoners, werkt zij responsief en probeert zij continue haar dienstverlening te verbeteren. In het beleidsplan Wij maken samen gezond gewoon werkt de GGD de ambities uit die zij beschreven in hun toekomstvisie. De toekomstvisie is tegelijk met de kadernota 2024 aan de raden gezonden. Het beleidsplan is een concretiseringsslag van de toekomstvisie. Raadsleden konden hierover meedenken tijdens digitale werksessies in januari. In het beleidsplan staan, middels vier pijlers, de ambities voor de jaren tot en met 2027. Voor dit beleidsplan ontwikkelt de GGD, samen met gemeenten, dit jaar aanvullende indicatoren om de voortgang van de ambities te monitoren. Zienswijze Een positieve zienswijze, want de inhoudelijke ambities van het beleidsplan komen overeen met de Tilburgse gezondheidsambities. De GGD onderbouwd gedegen hoe zij maximale positieve impact maakt voor onze inwoners en stelt hiertoe een duidelijke ambitie voor over 4 jaar. De belangrijkste punten uit het beleidsplan 2024-2027: De GGD wil werken aan het zo vanzelfsprekend mogelijk maken van het onderwerp gezondheid. Zij wil daarbij eerlijk, gedurfd, en vernieuwend zijn.

Concreet moet dit zich uiten doordat keuzes ondersteund worden door feiten en onderzoek, waarbij risico's worden gesignaleerd, en geadviseerd wordt over gezonde keuzes. De GGD streeft ernaar om gezondheid te agenderen en een gedurfde boodschap te vertellen, zelfs wanneer dit moeilijk is. Daarnaast willen ze blijven vernieuwen en experimenteren om mensen beter te bereiken en hen te ondersteunen bij het maken van gezonde keuzes. Inwoners kunnen vertrouwen op moderne en vernieuwende dienstverlening en betrouwbare informatie en adviezen. De GGD zet in op voorkomen van gezondheidsproblemen, als het kan, en het beschermen van de gezondheid als het moet. Uitgangspunten zijn: Iedereen verschillend, allemaal gelijk. Zelf, maar niet alleen. Overal om ons heen, binnen en buiten. GGD als betrouwbare kennispartner en adviseur De GGD wil in 2027 de plek zijn waar inwoners en partners betrouwbare kennis en onderbouwde interventies vinden en gebruiken om de gezondheid te bevorderen. Om dit te bereiken, zal alle kennis en informatie over gezondheid en interventies 24/7 beschikbaar en begrijpelijk moeten zijn voor iedereen. De GGD wil ook nieuwe

raad 2023_1416 definitief.docx

3

methoden en interventies ontwikkelen die gezonde keuzes en een gezonde balans stimuleren. Ze willen daarom de aandacht verleggen van het beschermen (achteraf) naar het bevorderen van gezondheid vooraf. Dit vereist ook dat de GGD andere kennis gaat aanboren, bijvoorbeeld rondom duurzame (groene) zorg. Verder wil de GGD inwoners bewuste keuzes laten maken die bijdragen aan hun positieve gezondheid. De inwoners moeten weten waar ze hulp en ondersteuning kunnen krijgen als het moeilijk is om deze keuzes zelf te maken. De GGD wil de gezondheidsvaardigheden van inwoners versterken door samen met partners de juiste randvoorwaarden aan inwoners te bieden, zodat zij zelf de regie kunnen nemen. Het beleidsplan noemt ook enkele voorbeelden van ontwikkelingen en diensten die laten zien hoe dit verder vorm krijgt, zoals het nog beter inzetten van media-aandacht voor belangrijke onderzoeksresultaten om meer aandacht te creëren voor publieke gezondheid en het verstevigen van de inzet en aandacht voor de proactieve aanpak van het voorkomen van infectieziekten. GGD als organisatie De GGD ziet haar organisatie als het fundament voor impact op gezondheid en blijft daarom inzetten op: vitaliteit en ontwikkeling; eerlijk en onderbouwd werken; toekomstgericht werken. Een vernieuwend aspect is dat er ook voor de medewerkers wordt gewerkt vanuit het principe van positieve gezondheid. 2.1.

De begroting 2024 van de GGD is sluitend en de inhoudelijke ambities sluiten aan op de Tilburgse ambities en manier van werken De begroting 2024 volgt het uit beleidsplan 2024-2027. De GGD vertaalt concreet de ambities vanuit het beleidsplan naar het komende jaar. 2024 is het eerste jaar waarin de GGD werkt met het geactualiseerde basispakket, zoals vastgesteld bij de kadernota 2024. Vooruitlopend daarop In 2023 werkt de GGD samen met ons voor Tilburg uit wat het geactualiseerde basispakket betekent voor de dienstverlening, zowel financieel als inhoudelijk. Zienswijze Een positieve zienswijze, want de ambities uit de begroting sluiten goed aan op onze Tilburgse ambities op het gebied van gezondheid, bijvoorbeeld op het gebied van mentale gezondheid waar de GGD ook stevig op wil inzetten in . In de zienswijze voor de kadernota 2024 gaf de raad de GGD mee dat de begroting en het beleidsplan een concretiseringsslag moeten bevatten. Deze slag lezen wij nu terug. Wel geeft de GGD aan dat de indicatoren nog geconcretiseerd moeten worden, samen met gemeente. We roepen de GGD op hier op korte termijn stappen op te zetten, zodat inhoudelijk gestuurd kan worden met de nieuwe indicatoren.

De belangrijkste inhoudelijke punten uit de begroting 2024: Gezondheidsbevordering: De GGD wil in 2024 meer aandacht besteden aan gezond ouder worden om een vitale en zelfredzame groep ouderen te creëren, zodat er in de toekomst minder zorg nodig is. Ook wil de GGD de fysieke leefomgeving meer benutten om gezondheid te bevorderen, het GGD-vaccinatiecentrum bestendigen en uitbouwen, de krachten bundelen met netwerkpartners in verschillende samenwerkingsverbanden en de gezondheid van (arbeids-)migranten, vluchtelingen en statushouders versterken. Gezondheid bewaken en beschermen: In 2024 neemt de GGD nieuwe stappen om de infectieziektenbestrijding te verbeteren en de pandemische paraatheid te vergroten. Monitoring, advies, onderzoek: De GGD gaat in 2024 nieuwe stappen zetten om de beschikbare informatie over de publieke gezondheid van Brabanders nog beter te benutten. Dit doen ze door de verschillende databronnen te gebruiken bij adviezen, duiding en monitoring van resultaten. Daarbij wordt samengewerkt met partners zoals PON/TELOS, de provincie Noord-Brabant en onderzoeksinstituten om de beschikbare bronnen continu te verrijken. Jeugdgezondheidszorg: In 2024 is aandacht voor meer samenwerking met en tussen de Brabantse GGD'en, werken op maat, en het versterken van de mentale gezondheid van jongeren.

De GGD zet daarnaast in op innovaties waaronder het werken met technologie zoals smart glasses.

raad 2023_1416 definitief.docx

-

-

-

4

Openbare geestelijke gezondheidzorg: De GGD gaat in 2024 kwetsbare groepen beter ondersteunen door de krachten te bundelen met netwerkpartners om tijdig risico's en kansen te signaleren en het samenwerken van wijkteams, politie en anderen te faciliteren. Toezicht houden: In 2024 gaat de GGD haar krachten bundelen met de Brabantse GGD'en om het Wmotoezicht uit te breiden. Ook wordt De GGD meet haar inspecties, onderzoeken na incidenten, kwaliteitsonderzoeken Wmo en calamiteitenmeldingen Wmo. Publieke gezondheid bij rampen en crisis: In 2024 bundelt wil de GGD intensiever met partners samenwerken bij de crisistaken voor publieke gezondheid, concreet voor de pandemische paraatheid.

2.2. De GGD presenteert een sluitende ontwerpbegroting 2024 De ontwerpbegroting is sluitend met een algemene reserve van € 2,4 miljoen (per 31-12-2022). De algemene reserve is voor het opvangen van onvoorziene tegenvallers. De hoge inflatie werkt door in stijging van personeelskosten (CAO-stijgingen) en stijging van materiële kosten die via de indexeringssystematiek van de gemeente Tilburg worden gecompenseerd. De compensatie volgt een jaar later waardoor de GGD eenmalig voor 2023 de prijsstijgingen opvangt door de besparing op de huisvesting. Indien de lonen harder stijgen dan voorzien zal een eenmalige onttrekking aan de algemene reserve worden overwogen. De ondergrens voor de algemene reserve is vastgesteld op €1,5 miljoen. De financiële kengetallen laten zien dat de GGD een gezonde financiële huishouding heeft. 2.3. De gemeentelijke bijdrage is vastgesteld volgens de afgesproken methodiek en is in lijn met de verwachtingen (zie ook de paragraaf kosten en dekking) De gemeentelijke bijdrage voor het basispakket van de GGD in 2024 zal €42,59 per inwoner bedragen, dit is inclusief indexering van €3,17 ten opzichte van 2023 en actualisering van het basispakket met een bedrag van €2,21 per inwoner. De jaarlijkse indexering is gebaseerd op de Tilburgse systematiek.

Daarnaast wordt de Wet open overheid ingevoerd, wat een extra bedrag van €0,03 per inwoner kost die de GGD meeneemt in de inwonerbijdrage. De indexering is hoger dan geraamd in de Kadernota 2024 (8,05 % in de begroting, 6,66% in de kadernota) door aangepaste loon- en prijsontwikkelingen. Mogelijk komen er in 2024 extra taken voor het Rijksvaccinatieprogramma, omdat gemeenten hiervoor 1 op 1 gecompenseerd worden heeft dit netto geen effect op de gemeentelijke begroting. Er worden geen verdere veranderingen verwacht die leiden tot het aanpassen van de gemeentelijke bijdrage. Wel doet de GGD onderzoek naar de hoogte van de tarieven voor het toezicht op kinderopvang. De kosten hiervan worden momenteel onderzocht maar maken geen onderdeel uit van de inwonerbijdrage. 3.1. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen krijgen gemeenteraden het jaarverslag ter kennisname toegestuurd. In het jaarverslag 2022 doet de GGD verslag van zijn taken. De GGD factsheets opgenomen waarin de belangrijkste cijfers van 2021 zijn opgenomen (zie bijlage 6, pagina 22 voor de factsheet van Tilburg). Belangrijkste inhoudelijke punten uit jaarverslag 2022: De GGD had in 2022 zeven taakvelden en de extra taak voor bestrijding en beheersing van het coronavirus.

Gezondheidsbevordering: In 2022 werkte de GGD aan verschillende projecten om gezondheid op de kaart te zetten en waar nodig de domeinen met elkaar te verbinden, zoals de XBubbel waar jongeren terecht kunnen voor hun mentale gezondheid en campagnes zoals Stoptober en IkPas. In 2022 steeg het percentage scholen met het vignet Gezonde school van 30% naar 36%. Gezondheidsbescherming: In 2022 kreeg de GGD te maken met een landelijke uitbraak van een nieuwe ziekte, mpox genaamd. De GGD informeerde en vaccineerde de contacten van patiënten en startte een vaccinatiecampagne om mensen met een hoog risico te beschermen. Daarnaast bezocht de GGD tijdelijke opvanglocaties voor vluchtelingen uit Oekraïne en adviseerde over hygiëne en infectiepreventie.

raad 2023_1416 definitief.docx

-

5

Met het innovatieve project in 2022 "profielen van slachtoffers en daders van seksuele uitbuiting" ontwikkelde de GGD persona's om beter te begrijpen hoe slachtoffers en daders ontstaan. Het onderzoek kreeg een verlenging met zes maanden en loopt dus door in 2023.

Jeugdgezondheidszorg: In 2022 waren er enkele uitdagingen zoals corona, achterstand in vaccinaties en verhoogde 'no show' op uitnodigingen, die acties vereisten om deze problemen te beperken. De GGD investeerde in informatie over vaccinaties en (jeugd)gezondheidszorg voor gezinnen die werden opgevangen vanwege de oorlog in Oekraïne. Het programma Multichannel klantbeleving leidde tot 45 kleine en grote vernieuwingen en het programma JGZ PROF heeft als doel de kwaliteitsverbetering in de jeugdgezondheidszorg. De kwaliteit van de JGZ was gelijk aan die in 2021: 84% tevredenheid. Webinars en digitale cursussen over gezondheid en opvoeding kregen gemiddeld een 7,8. Monitoren, signaleren en adviseren: In 2022 publiceerde de GGD zoals gebruikelijk resultaten van diverse onderzoeken en adviseerde gemeenten. Tevens is een goede start gemaakt met datagedreven werken, i.s.m. andere GGD'en, waaronder een pilot rond het voorkomen van opgroeien in armoede en advies over een haalbare wijkfoto voor alle gemeenten. Toezicht houden: in 2022 is de GGD gaan werken met een intensief inwerktraject voor toezichthouders om beter risicogestuurd te werken met intensiever toezicht waar nodig. In de kinderopvang is Waarderend Toezicht ontwikkeld als methode om op een positieve en open manier het gesprek aan te gaan met organisaties over de regels en praktijk.

Corona: In het eerste deel van 2022 was de pandemie nog steeds een belangrijk onderwerp voor de GGD. Ondanks factoren zoals personeelstekorten, werden de op- en afschaling beter beheerd dan in 2021 en richtte de GGD zich vooral op risicogroepen bij bron- en contactonderzoeken. Organisatie: De GGD heeft in 2022 veranderingen aangebracht in de organisatie om meer impact te hebben op de publieke gezondheid. Het managementteam hoopt zo medewerkers tevredenheid te verhogen en daardoor de medewerkers langer vast te houden. Er is meer aandacht voor waardering, ontwikkeling en eigenaarschap van medewerkers. Er zijn fluctuaties in het aantal fte's vanwege extra projecten, zoals investeren in de preventie van de effecten van corona en in het Nationaal Programma Onderwijs. Financieel: De GGD sluit het jaar af met een positief saldo van € 48.999. Behalve de inflatie en daarop volgende financiële onzekerheid deden zich geen risico’s voor. Naast de algemene reserve van €2,4 miljoen en de bestemmingsreserves van €4,9 miljoen, stelde het algemeen bestuur een norm vast voor de algemene reserve, met een ondergrens van €1,5 miljoen en een bovengrens van €5,2 miljoen.

Kosten en dekking De opbouw van de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2024 is als volgt: Bijdrage basispakket 2023 Actualisering basispakket

€ 37,18

Indexering 2024 (8,05%) Invoering wet open overheid Rijksvaccinatieprogramma

€ 3,17

Gemeentelijke bijdrage basispakket 2024

€ 42,59

€ 2,21 € 0,03 PM

raad 2023_1416 definitief.docx

6

Dit betekent voor de totale gemeentelijke bijdrage voor het basispakket in 2024: Aantal inwoners, per 1-1-2023*

227.701

Bijdrage gemeente Tilburg € 9.697.786 * Het aantal inwoners baseert de GGD op de voorlopige CBS-cijfers van peildatum 1 januari 2023. Dekking: Jaarschijf 2023 huidige begroting Herijking Programmabegroting 2024 Totaal

€ 9.038.726 € 659.059 € 9.697.786

De bijdrage voor de gemeente Tilburg stijgt hiermee met €659.059 ten opzichte van het beschikbare budget. Deze afwijking wordt met name veroorzaakt door een hogere indexering. De hogere indexering is conform de overeengekomen berekeningswijze. De financiële consequenties van de actualisering van het basispakket kan worden opgevangen binnen bestaande budgetten voor die specifieke taken. De budgettaire gevolgen van de begroting van de GGD worden als herijking opgenomen in de Programmabegroting 2024 van de gemeente Tilburg.

Vervolg Procedure De portefeuillehouders gezondheid van Hart voor Brabant brengen de aan de raad voorgestelde zienswijze in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GGD op 6 juli 2023. Het Algemeen Bestuur stelt tijdens deze vergadering het beleidsplan 2024-2027, de jaarstukken 2022 en de begroting 2024 vast. Regionale nota Parallel daaraan werken we zoals in de aanleiding genoemd aan een nieuwe regionale beleidsnota, om onze Tilburgse ambities regionaal kracht bij te zetten. Na de zomer wordt deze regionale nota aan de raden gepresenteerd.

Bijlagen 1. Brief Jaarstukken 2022, beleidsplan 2024-2027 en begroting 2024 GGD Hart voor Brabant 2. Beleidsplan 2024-2027 GGD Hart voor Brabant 3. Begroting 2024 GGD Hart voor Brabant 4. Jaarverslag en jaarrekening 2022 GGD Hart voor Brabant 5. Accountantsverslag 2022 GGD Hart voor Brabant 6. GGD Cijfers 2021 Tilburg

Tilburg, 18 april 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2023_1416 definitief.docx

7

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders;

Besluit 1. 2. 3.

Een positieve zienswijze in te dienen op het beleidsplan 2024-2027 van de GGD Hart voor Brabant. Een positieve zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2024 van de GGD Hart voor Brabant en de daarin voorgestelde gemeentelijke bijdrage van € 42,59 per inwoner. Kennis te nemen van de jaarstukken 2022 van de GGD Hart voor Brabant.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 22 mei 2023.

de griffier,

voorzitter,