01 Raadsvoorstel Begroting 2022 en de jaarstukken 2020 GGD Hart voor Brabant

raad 2021_1131 definitief

1

Raadsvoorstel Begroting 2022 en de jaarstukken 2020 GGD Hart voor Brabant Aanleiding Het versterken van de gezondheid en het geluk van onze inwoners is de hoofdambitie van het bestuursakkoord "gezond en gelukkig in Tilburg". De impact die we willen bereiken met onze inzet op positieve gezondheid is dat mensen het vermogen hebben om met fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan én zoveel mogelijk de eigen regie te voeren. De inzet richt zich op 5 opgaven, waar wij gezamenlijk met onze inwoners en partners de komende jaren extra op inzetten. De vijf opgaven zijn: Weerbaar en mentaal gezond, Erbij horen en ertoe doen, Goed voorbeeld doet volgen, Ruimte krijgt betekenis door het gebruik en Kansrijke Start. We werken vanuit verschillende, maar wel samenhangende, niveaus aan deze 5 opgaven: 1. Lokaal: In de nota Positieve Gezondheid, "Sterk van binnen en verbonden met buiten" (2020-2023) staan de ambities beschreven voor de gemeente Tilburg (21 oktober 2019 in raad vastgesteld). 2. Regionaal: Regionale nota Publieke Gezondheid 2020-2023 'Met gezond verstand'. 3. Bovenregionaal in een Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD: Basispakket Wet Publieke gezondheid.

De nota die nu voorligt heeft betrekking op de bovenregionale samenwerking in de Gemeenschappelijke regeling GGD. De GGD Hart voor Brabant (GGD HvB) is een gemeenschappelijke regeling (GR) van 20 (in 2022) gemeenten in Midden-Brabant en Brabant-Noordoost. De GGD voert voor ruim 1 miljoen inwoners in zijn werkgebied taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg in opdracht van de gemeente(n). Dit gebeurt op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) middels het basispakket. De inhoud van een groot deel van de taken uit de Wpg is wettelijk bepaald. Denk hierbij aan infectieziektebestrijding, technische hygiënezorg en de uitvoering van de basistaken door de jeugdgezondheidszorg. Het pakket geldt voor alle gemeenten en wordt betaald uit een bijdrage per inwoner. De activiteiten die de GGD uitvoert voor alle gemeenten, zitten in het uniform deel van het basispakket. De GGD stuurt elk jaar de ontwerpbegroting van het volgende jaar naar alle gemeenten (bijlage 2). De ontwerpbegroting is een concrete uitwerking van de Kadernota 2022 en de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD Hart voor Brabant. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst van 22 februari 2021 heeft de GGD de kadernota aan u gepresenteerd en uw vragen hierover beantwoord.

Portefeuillehouder: Wethouders Dols en Hendrickx Behandelend ambtenaar: Afdeling Sociaal, Maud Homan

raad 2021_1131 definitief

2

Op grond van artikel 35 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen kunnen de raden van de deelnemende gemeenten hun zienswijze op de ontwerpbegroting naar voren brengen, vóórdat het algemeen bestuur (AB) de begroting vaststelt. De begrotingsvergadering van het AB is dit jaar op 8 juli 2021. Tevens kunnen de gemeenteraden kennis nemen van de jaarrekening en het jaarverslag van het voorgaande jaar (bijlage 3), hiervoor gelden geen wettelijke bepalingen over het geven van een zienswijze.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader De GGD HvB bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle burgers, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en de jeugd. Gezonde inwoners vormen de ruggengraat van een vitale, veerkrachtige en economisch goed presterende stad. Met deze ontwerpbegroting wil de GGD bijdragen aan een gezonde basis voor iedereen, zodat al onze inwoners kunnen participeren. Dit draagt bij aan de impact die wij willen bereiken namelijk een inclusieve stad en geeft uitvoering aan de doelstelling van ons bestuursakkoord gezonde en gelukkige inwoners.

Voorstel 1. 2.

Een positieve grondhouding innemen en geen zienswijze indienen bij de ontwerpbegroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant en de daarin voorgestelde gemeentelijke bijdrage van € 34,90 per inwoner. Kennisnemen van de jaarstukken 2020 van de GGD Hart voor Brabant.

Argumenten 1.1. De inhoudelijke koers zoals die in de ontwerpbegroting 2022 wordt beschreven is een concrete uitwerking van de ambities zoals geformuleerd in de Beleidsvisie 2019-2023 en de kadernota 2022 van de GGD Hart voor Brabant. De kadernota 2022 bouwt beleidsmatig voort op de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD HvB. De ontwerpbegroting 2022 is een concrete uitwerking van deze stukken. Op 1 maart 2021 heeft de gemeenteraad besloten geen bezwaar te hebben op de inhoudelijk koers van de Kadernota 2022. Corona Door de corona crisis staan de ontwikkelambities van de GGD HvB, zoals geformuleerd in de beleidsvisie 20192023, onder druk. De crisis heeft impact op de stand van de publieke gezondheid van onze inwoners. COVID-19 is voor veel mensen een vervelende ziekte, met een lange nasleep en in sommige gevallen zelfs overlijden of blijvende gezondheidsschade tot gevolg. Maar ook de overheidsmaatregelen die werden ingesteld om het virus te beteugelen, hebben effect op de gezondheid van onze inwoners. Dit vraagt om een heroverweging van eerder geformuleerde inhoudelijke beleidsdoelstellingen, en een accentverschuiving naar gezond leven met Corona. Een voorbeeld hiervan is de actualisatie van het basispakket. Dit is nu tijdelijk opgeschort naar verwachting wordt dit begin 2022 weer opgestart en worden de effecten van de corona crisis op de gezondheid meegenomen in de uitwerking.

Inhoud Ontwerpbegroting In de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD Hart voor Brabant zijn 3 speerpunten benoemd waar de GGD zich de komende jaren op richt: de klant centraal, verbinden met het veld en vernieuwen. Deze speerpunten dragen bij aan onze Tilburgse doelstelling om de positieve gezondheid van de Tilburgers te bevorderen. De speerpunten worden in deze ontwerpbegroting in concrete activiteiten vertaald. In de ontwerpbegroting geeft de GGD per taak aan wat de ambities zijn, wat ze daarvoor gaan doen en hoe ze dat gaan meten. Voor het eerst benoemd de GGD dit jaar ook streefwaarden. Op deze manier beoogt de GGD de sturing en verantwoordelijkheid op de bedrijfsvoering te vergroten. De komende jaren werkt de GGD deze streefwaarde verder uit op basis van voor gemeenten betekenisvolle indicatoren. De taken van de GGD zijn: jeugdgezondheid; gezondheidsbescherming; gezondheidsbevordering en leefstijl; monitoren, signaleren en advies; toezicht houden; publieke gezondheid bij rampen en crises; openbare

raad 2021_1131 definitief

3

geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). Het programma beheersing en bestrijding van het coronavirus is hieraan toegevoegd. 1.2. De inwonersbijdrage wordt vastgesteld volgens de vooraf afgesproken methodiek. In de kadernota 2022 was een prognose opgenomen voor de gemeentelijke bijdrage per inwoner, te weten € 34,61. Hierin waren ook twee PM posten opgenomen. Prenataal huisbezoek kwetsbare zwangeren en MenACWY-vaccinatie. Beide zijn nu niet opgenomen in de inwonersbijdrage voor 2022. Dit doordat de invoering hiervoor is uitgesteld en onduidelijk is hoeveel middelen er in het gemeentefonds gestort zullen worden om deze programma’s uit te kunnen voeren. Later dit jaar zal de GGD hiervoor met een los voorstel komen. Het zal gaan om een begrotingswijziging 2021 die ook effect heeft op de inwonersbijdrage van 2022. Indexering inwonersbijdrage 2022 Deze prognose is gebaseerd op: a. de bijdrage voor het basispakket in 2021 b. de voorlopige indexering door de gemeente Tilburg Indexering van de inwonerbijdrage gebeurt op basis van het systeem van de gemeente Tilburg. Jaarlijks voorspelt de gemeente Tilburg de loon- en prijsstijgingen, met cijfers van het Centraal Planbureau. Ze corrigeert dan ook voor de werkelijke ontwikkelingen in het vorige jaar. Op de lange termijn sluit de index daardoor precies aan op de werkelijke ontwikkelingen.

De eerste raming van Tilburg resulteerde in een voorlopige indexering van 1,54% zoals opgenomen in de Kadernota 2022. In maart volgde een bijstelling van het voorlopige indexeringscijfers naar 2,39%. De kosten die de GGD heeft gemaakt door COVID-19 hebben geen effect op de inwonersbijdrage. Alle kosten declareert de GGD direct bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Met het vaststellen van de huisvestingsvisie in november 2017 en de herhuisvestingsoperatie die daaruit volgt, wil het bestuur van de GGD een structurele besparing bewerkstelligen. Naar de huidige inzichten verwacht de GGD structureel ongeveer €450.000 per jaar te besparen. Pas na realisatie van alle vijf de locaties kan een definitieve (besparings-)rekening worden opgemaakt. Ook dan kan een besluit worden gemaakt over de aanwending van deze besparing. Er wordt verwacht dat deze besluitvorming in 2022 plaats kan vinden, waarna de structurele inzet van deze vrijgekomen middelen in de begroting van 2023 kan worden verwerkt. 1.3. De GGD presenteert een sluitende ontwerpbegroting 2022 De ontwerpbegroting is sluitend met een algemene reserve van € 1,9 miljoen. De algemene reserve is voor het opvangen van niet voorzienbare tegenvallers. De belangrijkste financiële risico’s zijn in de begroting opgenomen en tellen op tot een totaal risico, na maatregelen, van € 1,3 miljoen.

Hiermee wordt het niveau van de algemene reserve als voldoende beoordeeld. De meerjarenbegroting geeft een stabiel beeld. De financiële kengetallen laten zien dat de GGD een gezonde financiële huishouding heeft. 2.1. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen krijgen gemeenteraden het jaarverslag ter kennisname toegestuurd. In het jaarverslag 2020 doet de GGD HvB verslag van zijn taken binnen het programma Publieke Gezondheid: Samen sterk voor gezondheid. Het jaar 2020 stond voor de GGD HvB voor een belangrijk deel in het teken van de beheersing en bestrijding van het coronavirus. Het werkgebied van de GGD HvB werd het eerst het hardst getroffen, met grote gevolgen voor onze inwoners, voor de GGD HvB als organisatie en de dienstverlening. In het jaarverslag geeft de GGD aan welke activiteiten zijn uitgevoerd en wat het effect van corona is geweest.

raad 2021_1131 definitief

4

Corona De gemaakte kosten voor de coronabestrijding zijn volledig ten laste gekomen aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In het jaarverslag schetst de GGD een beeld van de impact die de corona heeft gehad in de uitvoering van de normale dienstverlening en ontwikkelambities in 2020. De inzet van de GGD HvB voor de bestrijding van het coronavirus is groot maar het risico van directe nadelige financiële gevolgen voor de organisatie is nihil als gevolg van de meerkostenregeling die de GGD op 20 juli 2020 met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport overeenkwam. Het gaat hier om een bedrag van € 17 miljoen dat wordt gecompenseerd door het Ministerie van VWS in het kader van de Corona meerkostenregeling, en bijna € 16 miljoen bij RIVM ten laste van het OGZ-diagnostiek budget voor de kosten van de laboratoriumtesten. Jaarrekening 2020 De jaarrekening 2020 van de GGD geeft een positief resultaat van€ 247.394,00. Conform bestaand beleid wordt het resultaat toegevoegd aan de algemene reserve, zolang deze reserve niet boven of beneden de afgesproken bandbreedte komt. De algemene reserve bedraagt per 31 december 2020 € 1,9 miljoen, de ondergrens van de algemene reserve is € 1,5 miljoen. Om voldoende financiële buffer te behouden voor plotselinge en niet voorzienbare financiële tegenvallers vloeit het resultaat daarom terug naar de algemene reserves.

De accountant heeft over 2020 een goedkeurende verklaring op getrouwheid en rechtmatigheid afgegeven.

Risico’s Op het moment van schrijven van deze notitie is de corona crisis nog niet beslecht. De crisis vraagt op dit moment nog altijd een grote inzet van de GGD HvB en haar medewerkers. De GGD heeft landelijke taken gekregen rondom het vaccineren, testen en bron- en contactonderzoek. Dit zorgt ervoor dat de GGD HvB veel extra mensen in dienst heeft moeten nemen om deze taken uit te kunnen voeren. De GGD HvB is voor haar reguliere dienstverlening afhankelijk van het golven van de landelijke corona maatregelen. Hierdoor staan ook de ontwikkelambities van de GGD HvB onder druk, denk hierbij aan bijvoorbeeld het actualiseren van het basispakket. Hoelang deze crisis zich nog voortzet en welke impact dit heeft op de inzet van de GGD HvB is op dit moment nog onduidelijk. Het is nog onzeker wát de effecten zijn op publieke gezondheid als de coronacrisis is beslecht, maar dát ze er in meer of minder mate zullen zijn staat vast. Mogelijk vraagt dit ook om een structurele aanpassing van een aantal van de taken op het vlak van gezondheidsbescherming en -bevordering waarmee dit wel financiële gevolgen heeft die drukken op de exploitatie.

Kosten en dekking De opbouw van de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2022 is als volgt: Bijdrage basispakket 2021 Indexering 2022 Gemeentelijke bijdrage basispakket 2022

€ 34,09 € 0,81 € 34,90

Dit betekent voor de totale gemeentelijke bijdrage voor het basispakket in 2022: Aantal inwoners, per 1-1-2021* Bijdrage Tilburg

221.930 € 7.745.357,00

Waarvan lokaal accent in het basispakket € 664.742 * Het aantal inwoners baseert de GGD op de CBS-cijfers van 1 januari 2021. Dekking: Jaarschijf 2022 huidige begroting Herijking begroting Totaal

€ 7.635.240 € 110.117 € 7.745.357

raad 2021_1131 definitief

5

De bijdrage voor de gemeente Tilburg stijgt hiermee met € 110.117 ten opzichte van de huidige begroting. Deze afwijking wordt veroorzaakt door een hogere indexering en door een hoger aantal inwoners dan eerder bij de kadernota voorzien. De hogere indexering is duidelijk toegelicht in de begroting en is conform de afgesproken berekeningswijze. Verder maakt de GGD nog melding van een verwachte stijging van de inwonerbijdrage van ongeveer € 0,50 per inwoner als gevolg van het invoeren in het gemeentefonds van prenataal huisbezoek en meningokokkenvaccinatie. Tegenover deze stijging van de gemeentelijke bijdrage staan ook inkomsten via het gemeentefonds. De precieze bedragen worden opgenomen in de meicirculaire. Omdat dit leidt tot een hogere bijdrage zal deze stijging van de inwonerbijdrage, hoewel gecompenseerd door het Rijk, in het najaar van 2021 middels een zienswijze procedure aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De budgettaire gevolgen van de begroting van de GGD zullen als herijking worden opgenomen in de begroting 2022 van de gemeente Tilburg.

Vervolg Procedure De portefeuillehouders Volksgezondheid en Jeugd, de laatste is ook lid van het Dagelijks Bestuur van de GGD, brengen de aan de raad voorgestelde zienswijze in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GGD op 8 juli 2021. Het Algemeen Bestuur stelt tijdens deze vergadering de jaarstukken 2020 en de begroting 2022 vast.

Bijlagen Bijlage 1: Aanbiedingsbrief van GGD Hart voor Brabant Bijlage 2: Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant Bijlage 3: Jaarverslag en jaarrekening 2020 GGD Hart voor Brabant Bijlage 4: Accountantsverslag 2020 GGD Hart voor Brabant Bijlage 5: Behandeling zienswijze gemeenteraden op Kadernota 2022

Tilburg, 18 mei 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Tilburg, de secretaris, de burgemeester,

raad 2021_1131 definitief

6

Raadsbesluit De raad van de gemeente Tilburg; -

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders; gelet op artikel 34b en 35 Wet gemeenschappelijke regelingen;

Besluit 1. 2.

Een positieve grondhouding in te nemen en geen zienswijze in te dienen bij de ontwerpbegroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant en de daarin voorgestelde gemeentelijke bijdrage van € 34,90 per inwoner. Kennis te nemen van de jaarstukken 2020 van de GGD Hart voor Brabant.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 7 juni 2021.

de griffier,

plaatsvervangend voorzitter,