01 Collegebesluit Integratievoorziening niet-inburgeringsplichtige nieuwkomers

Integratievoorziening niet-inburgeringsplichtige nieuwkomers Collegebesluit van 13 december 2022 - 23

Aanleiding We hebben in Tilburg een groeiende groep van nieuwkomers die niet inburgeringsplichtig is én buiten de Wet Educatie Beroepsonderwijs (hierna: WEB) vallen, zie bijlage 1. Deze groep valt dankzij hun type verblijfsstatus tussen wal en schip als het gaat om voorzieningen (taalles, begeleiding/ondersteuning) die de kans op integratie vergroten. De groep is de afgelopen jaren, met de toename in arbeidsmigranten en dit jaar met ontheemden uit Oekraïne, exponentieel gegroeid. Wij willen in Tilburg weg van korte termijn oplossingen en incidenten, maar juist inzetten op een structureel, duurzaam en integraal beleid voor álle nieuwkomers. Zo gaan we aan de slag met het onderzoeken van een breed Welkomstbeleid. Vooruitlopend hierop willen we nu snel(ler) inzetten op laagdrempelige integratieondersteuning omdat er een groeiende behoefte is naar deze basisvoorziening. Met dit voorstel voor een laagdrempelige integratievoorziening zorgen we er dus voor dat alle Tilburgers een eerlijke kans op integratie in onze stad hebben: het leren van de taal, kennis van onze samenleving en je weg weten te vinden naar relevante instanties. Los van het sociale en morele component, is het ook van belang voor de tekorten op onze arbeidsmarkt om de integratie in onze stad zo goed mogelijk te doen slagen en daarmee de weg voor volwaardige participatie vrij te maken.

Het is lastig om precieze aantallen te achterhalen van de complete omvang van de groep. Er is immers geen gemeentelijke verantwoordelijkheid in het kader van type verblijfsrecht en hierop wordt daarom niet specifiek geregistreerd in het BRP. Al blijkt uit landelijk onderzoek van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken dat ongeveer 90% van alle nieuwkomers niet inburgeringsplichtig is. 1 Tegelijkertijd merken we ook een toename van signalen uit de stad t.a.v. deze groep en hun kinderen op het gebied van sociale problematiek, toegang tot instanties, hulp en integratie in de samenleving. Zo zijn de schakelkassen in het primair onderwijs en het Schakelcollege voortgezet onderwijs overvol. Ook het Taalnetwerk (aanbod verbetering basisvaardigheden als taal/rekenen/digitale vaardigheden) en het MST|Mensen in beeld houden (hierna: MST) kunnen de vraag naar taalles en ondersteuningsvragen niet meer aan. We zetten daarom met dit voorstel in op een integratievoorziening bestaande uit zowel een integratieondersteuning en taalondersteuning.

Beoogd effect/ bestuurlijk kader In het kader van Tilburg kansrijk en Tilburg als ruimhartige stad, kunnen we met laagdrempelig taalaanbod en begeleiding ervoor zorgen dat alle Tilburgers een eerlijke kans op integratie in onze stad hebben. En dragen hiermee bij aan de inzet op integratieondersteuning voor ontheemden uit Oekraïne en uitvoering van het regionale afsprakenkader Arbeidsmigranten.

1

Wist u dat...? Feiten en cijfers over Migratie en Gemeenten (deel 3) | Nieuwsbericht | Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken

Besluit Het college: 1. kent een eenmalige subsidie toe aan: a. het MST van in totaal €450.000,- (verspreid over 2023 en 2024) ten einde het Steunpunt Integratieondersteuning in te richten; b. het Taalnetwerk van in totaal € 150.000,- (verspreid over 2023 en 2024) voor een uitbreiding van de Taalondersteuning.; onder voorbehoud van een besluit van de raad om de benodigde middelen te onttrekken uit het Fonds brede inzet Kansengelijkheid. 2. stelt de raad voor in totaal € 600.000,- te onttrekken uit het Fonds brede inzet Kansengelijkheid voor subsidieverstrekking ten behoeve het inrichten van het Steunpunt integratieondersteuning (in totaal €450.000,-) en uitbreiden van de Taalondersteuning (in totaal € 150.000,-) gelijk verspreid over 2023 en 2024

Argumenten 1.1 Inzet op integratievoorziening voor alle nieuwe Tilburgers om kansengelijkheid te vergroten en in te zetten op preventie. Het inzetten op o.a. taalles en laagdrempelige begeleiding zorgt ervoor dat nieuwkomers eerder hun weg weten te vinden in de samenleving en de toegang tot instanties wordt verbeterd. Zo kunnen zij een eerlijke en goede start maken en vergroten we kansengelijkheid in Tilburg. Daarnaast krijgen we de groep ook beter in beeld, zodat we de komende jaren gericht in kunnen zetten op signalen. We ontvangen nu signalen dat het met sommigen uit deze groep niet goed gaat, omdat zij niet weten bij wie zij terecht kunnen wanneer problemen ontstaan. Denk hierbij ook aan vragen als; “het gaat niet goed met mijn kind op school, bij wie kan ik terecht?”, “hoe kan ik mij inschrijven bij een tandarts?”, “ik heb een arbeidsconflict, wat nu?”. We willen tevens voorkomen dat in de urgentie van de huidige opvangcrisis enkel een voorziening geregeld wordt voor ontheemden uit Oekraïne, maar de rest van deze groep niet wordt bediend. Dit is niet uitlegbaar en daarom pleiten we voor een aanbod voor alle nieuwe Tilburgers. 1.2 MST als bestaande laagdrempelige structuur, met kennis en aansluitend bij de behoefte van de doelgroep.

MST is een sociale ondersteuningsvoorziening in onze stad, onderdeel van het Taalnetwerk, die mensen met elkaar verbind, met mensen samen redzaam is en mensen helpt met basisvaardigheden en ondersteund bij belemmeringen. Ze hebben kennis van de wereld van migranten, zijn op de hoogte van regelgeving en beschikken over een relevant netwerk. Ze nemen niet de plek in van andere organisaties, maar vervullen een brugfunctie. Met een laagdrempelig huiskamer model, een gastvrije houding en persoonlijke betrokkenheid zorgen ze voor empowerment: ondersteunen, versterken en bemoedigen. Het MST is samen met ROC Educatie, ContourdeTwern en Bibliotheek Midden Brabant ook onderdeel van het regionale Taalnetwerk, dat focust op het verbeteren van basisvaardigheden met een breed vraaggestuurd cursusaanbod. MST ziet de aantallen en de brede vragen uit de stad toenemen. Daarnaast sluit de vraag vaak niet aan bij het aanbod dat ze op dit moment kunnen bieden wegens de beperkingen verbonden aan de wet zoals de WEB (Wet Educatie Beroepsonderwijs) en de inburgeringswet. MST is dé partij in onze stad met de meeste expertise t.a.v. deze doelgroep. Ze zijn midden in de stad gevestigd, met mogelijkheid tot het uitbreiden van een verdieping en hebben medewerkers klaarstaan (deels ook hoogopgeleide mensen uit de doelgroep) die direct aan de slag kunnen om dit steunpunt te realiseren.

1.3 Eenmalige subsidie voor pilot van twee jaar om meerwaarde en vorm verder uit te kunnen werken. We kennen voor 2023 en 2024 een eenmalige subsidie toe aan het MST, bestaande uit integratieondersteuning en doorstroom richting passend taalaanbod. We zetten nu in op een eenmalige subsidie van twee jaar om te kunnen onderzoeken wat het best aansluit bij de behoeften van de doelgroep, gezien ook de verscheidenheid binnen de groep zelf (bijlage 1). Daarnaast stelt het ons in staat te onderzoeken hoe we dit duurzaam kunnen

inbedden binnen het bredere welkomstbeleid wat ook in 2023 meer vorm gaat krijgen. Een pilot van twee jaar is gewenst, omdat zeker een jaar nodig is om dit steunpunt goed in te richten en te laten draaien. In het tweede jaar kunnen we met elkaar evalueren. Daarbij is er in de afgelopen jaren geen aanbod geweest, waardoor de groep nu groot is. De verwachting is dat deze groep de komende twee jaar in Tilburg eerder zal groeien dan afnemen. Met een periode van twee jaar hebben we genoeg tijd hebt om deze grote groep te bereiken en te voorkomen dat een mogelijk grote groep tussen wal en schip valt. 1.4 Gebruikmaken van de bestaande structuur en expertise van het Taalnetwerk. Het Taalnetwerk werkt gezamenlijk met de gemeenten in de arbeidsmarktregio Midden-Brabant aan de aanpak van laaggeletterdheid (lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden). Deze basisvaardigheden zijn een voorwaarde voor kansengelijkheid om mee te kunnen doen in onze samenleving. Samen met het Taalnetwerk is er in Tilburg een lokale aanpak voor laaggeletterdheid. De kennis en expertise rondom taal en integratie zijn binnen dit taalnetwerk aanwezig, evenals de samenwerking waarbij per persoon gekeken wordt welke aanpak en aanbod het meest passend is.

Door de samenwerking in partners (onderwijs, maatschappelijke partners en de bibliotheek) is de doelgroep beter in beeld en kan divers aanbod geboden worden, net wat passend is per persoon. Waarbij het ene aanbod formeel is (cursussen ROC) en ander aanbod laagdrempelig in de wijk door middel van bijvoorbeeld kooklessen. Echter sluit de financiering vanuit de WEB bovengenoemde doelgroep vaak uit. De vraag is groot en de (financiële) mogelijkheden te beperkt. 2.1 De raad heeft het mandaat tot onttrekking van deze middelen uit het Fonds brede inzet Kansengelijkheid. Het college heeft van de raad het mandaat ontvangen voor een maximum van € 100.000,- per jaar. Deze subdisieverstrekking overschrijdt dit maximum bedrag, waardoor het college geen mandaat heeft om deze middelen te onttrekken uit het Fonds brede inzet Kansengelijkheid. Daarmee worden de toezeggingen gedaan onder voorbehoud dat de raad akkoord gaat met de onttrekking van deze middelen ten behoeve van de subsidie voor integratievoorzieningen.

Kosten en dekking De totale kosten van het voorstel bedragen €600.000. Voor dekking van de kosten wordt in 2023 en in 2024 €300.000 per jaar onttrokken aan de reserve Fonds brede inzet kansengelijkheid. Kosten Subsidie MST inrichting steunpunt Subsidie Taalnetwerk, uitbreiding taalondersteuning

Dekking Reserve Fonds brede inzet kansengelijkheid Reserve Fonds brede inzet kansengelijkheid

2023 €225.000

2024 €225.000

€75.000

€75.000

€300.000

€300.000

Na dit voorstel resteert er in deze reserve nog €4,4 miljoen voor Brede inzet kansengelijkheid voor de periode 2023-2026.

Evaluatie en vervolg We evalueren gedurende de twee jaar de inzet met alle partners en gebruiken deze lessen om structurele inbedding binnen het Tilburgs Welkomstbeleid vorm te geven. We koppelen ook een lobby aan deze inzet, via de G40 en VNG. Gericht om de WEB middelen te verbreden en inzet voor deze groep mogelijk te maken. Daarbij oog te hebben binnen het asiel en integratie domein voor alle nieuwkomers.

Bijlagen 1. Groepen niet-inburgeringsplichtige nieuwkomers en aanbod 2. Raadsvoorstel integratievoorziening niet-inburgeringsplichtige nieuwkomers

Portefeuillehouder: Wethouders Çelik en Lahlah Behandelend ambtenaar: Sociaal, M. Quataert en I. de Kok