Raadsvoorstel Participatieverplichting initiatiefnemers onder de omgevingswet.docx

Teylingen

Raadsvoorstel Opiniërend Participatieverplichting initiatiefnemers onder de omgevingswet aan:

de raad van de gemeente Teylingen

zaaknummer: Z-21-169969 datum voorstel: 11 mei 2021 datum collegevergadering: 25 mei 2021 datum raadsvergadering: 24 juni 2021 agendapunt: 0 portefeuillehouder: Mevr. M.E.I. Volten behandelend ambtenaar: Greetje Heck-Schipaanboord e-mailadres: G.heck@hltsamen.nl

Wij stellen voor: 1.

De gevoelens aan het college mee te geven over de voorkeursvariant in het raadsvoorstel over de participatieverplichting.

Samenvatting/Inleiding Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet staat de gemeenteraad van Teylingen voor een aantal keuzes en opgaven. Een hiervan is de mogelijkheid voor de gemeenteraad om voor aanvragen die in strijd zijn met het Omgevingsplan, de zogenaamde ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteiten’, activiteiten aan te wijzen waarvoor een participatieplicht voor initiatiefnemers zal gelden als indieningsvereiste. Dit betekent dat initiatiefnemers die een aanvraag indienen voor zo’n aangewezen onderwerp (buitenplanse opa) bij hun aanvraag moeten aangeven of zij aan hun participatieplicht hebben voldaan. In essentie blijft na inwerkingtreding van de Omgevingswet de rolverdeling tussen de gemeenteraad en het college van B&W onveranderd, maar de rol van de gemeenteraad bij initiatieven die afwijken van het Omgevingsplan wijzigt wel. In dit voorstel vragen wij u een mening te vormen over hoe om te gaan met deze mogelijkheid tot het verplicht stellen van participatie. Hiervoor schetsen wij 3 scenario’s, inclusief een voorkeursscenario. Deze mening wordt vervolgens verwerkt in een raadsvoorstel dat in oktober ter besluitvorming geagendeerd zal worden.

Context/Coalitieprogramma Voordat de Omgevingswet in werking treedt is het van belang aan te hebben gegeven voor welke buitenplanse omgevingsplanactiviteiten de gemeenteraad participatie voor de initiatiefnemer verplicht stelt. Doel: Wat willen we bereiken? Ten behoeve van de nieuwe situatie wijst de raad onderwerpen aan waarvoor de initiatiefnemer een participatieplicht heeft bij het aanvragen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het voor de initiatiefnemer helder of voor die activiteit een participatieplicht geldt als indieningsvereiste bij het indienen van een dergelijke aanvraag. Huidige situatie In het huidige proces omgevingsvergunning heeft de raad niet de bevoegdheid om (aan de voorkant) te bepalen voor welke onderwerpen een initiatiefnemer een participatieplicht als indieningsvereiste heeft bij het aanvragen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.

Waarom leggen we dit besluit opiniërend voor: mogelijkheden/varianten Er zijn drie scenario’s denkbaar waaruit u als raad kunt kiezen als het om participatie gaat als indieningsvereiste voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit: 1. Het niet aanwijzen van onderwerpen waarvoor een participatieplicht zal gelden (de raad heeft de keuze, niet de plicht); 2. De koppeling te maken met de lijst met het bindend adviesrecht; 3. De lijst van het bindend adviesrecht uit te breiden met extra onderwerpen waarvoor een participatieplicht zal gelden voor de initiatiefnemer van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, mits dit past binnen de kaders en doelstellingen van de Omgevingswet. In het nieuwe proces omgevingsvergunning onder de Omgevingswet zal de gemeenteraad in het proces tussen de intake- en omgevingstafel betrokken worden als het specifieke geval op de lijst met het bindend adviesrecht staat. In een afzonderlijk raadsbesluit zijn buitenplanse omgevingsplanactiviteiten aangewezen waarvoor u als raad dit bindend adviesrecht heeft. De resultaten van het gevolgde participatietraject door initiatiefnemer kunt u meenemen in uw bindend adviesrecht. Deze resultaten kunnen u namelijk helpen om een concreet beeld te krijgen van de belangen die er spelen in de fysieke leefomgeving.

Waarom leggen we dit besluit opiniërend voor: voordelen De Omgevingswet stelt de raad voor een aantal keuzes en opgaven. De raad kan dus m.a.w. een keuze maken, de wet schrijft het niet dwingend voor. Om als raad een gedegen keuze te kunnen maken is het noodzakelijk om de voor- en nadelen van de verschillende scenario’s scherp te hebben

Wat moeten we meewegen bij onze meningsvorming: kanttekeningen/nadelen Ieder scenario heeft voor- en nadelen: Scenario 1: het is aan de raad om een keuze te maken, het is niet verplicht om onderwerpen aan te wijzen waarvoor een participatieplicht geldt. Daarnaast is de participatieplicht van de initiatiefnemer vormvrij. Ongemotiveerde initiatiefnemers kunnen dit zien als een vinkenlijstje. Gemotiveerde initiatiefnemers hebben geen plicht nodig, maar zien zelf de meerwaarde in van participatie; Scenario 2: uw raad komt in het proces omgevingsvergunning alleen in beeld indien de aangevraagde activiteit op de lijst met bindend adviesrecht staat. Met andere woorden, in de overige gevallen wordt u niet betrokken en ziet u ook niet wat de resultaten van het participatietraject zijn; Scenario 3: op dit moment is het lastig in te schatten voor welke onderwerpen buiten het bindend adviesrecht een participatieplicht wenselijk zou zijn. Zowel de lijst met bindend adviesrecht, als de lijst met onderwerpen participatieplicht initiatiefnemer zijn dynamische

documenten en kunnen ieder moment na inwerkingtreding Omgevingswet aangepast worden. De VNG adviseert om eens per 2 jaar te evalueren en de lijst(-en) aan te passen indien dit nodig is gelet op bijvoorbeeld (maatschappelijke) ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. Naast de genoemde voor- en nadelen per scenario zijn er nog een aantal factoren en consequenties die een rol kunnen spelen bij de scenariokeuze: -Letter en bedoeling van de Omgevingswet: meer de nadruk op stimuleren/motiveren van participatie door initiatiefnemer door zelf het goede voorbeeld te geven i.p.v. te grote focus op (vormvrije) participatieplicht initiatiefnemer; -Participatie vervangt niet de rechtsbeschermingsmiddelen van inwoners; -Het college heeft een stok achter de deur als oogst participatietraject initiatiefnemer mager is (o.a. door het starten van een zienswijzeprocedure); -Schijn van partijdigheid kan ontstaan door inhoudelijke bemoeienis met participatietraject initiatiefnemer; -Participatiemoeheid inwoners (of je doet het goed, of je doet het niet).:

Afweging (scenario 2) Voorgesteld wordt om een koppeling te maken tussen het genoemde bindend adviesrecht en de lijst met onderwerpen waarvoor een participatieplicht zal gelden voor de initiatiefnemer van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Dit kan beredeneerd worden vanuit de gedachte dat uw raad over zaken adviesrecht zal willen hebben waarbij de verwachte impact op de omgeving groot zal zijn en dat dat ook de zaken zijn waarbij participatie door de initiatiefnemer in de besluitvorming van belang wordt geacht.

Wat zijn de financiële gevolgen Capaciteit en voorbereiding zijn meegenomen in het Programma Implementatie Omgevingswet.

Hillegom-Lisse-Teylingen (HLT) Bij de andere twee gemeenten zijn dezelfde scenario’s en het voorkeursscenario besproken. Ieder gemeente stelt haar eigen lijst vast. De onderwerpen op de lijst kunnen verschillen, dit heeft te maken met de koppeling aan de lijst met bindend adviesrecht die voor iedere gemeente anders is.

Communicatie Na de opiniërende behandeling zal er een voorstel worden geschreven dat ter besluitvorming wordt aangeboden aan de commissie en raad in oktober 2021. Er zijn echter meerdere onderwerpen omtrent de Omgevingswet die dit jaar moeten worden behandeld. Dit vraagt een nauwkeurige planning voor de raadsagenda Bijlagen en achtergrondinformatie