Raadsvoorstel opinierend - 941715 Concept projectvoorstel 'Heggen en Hagen'

Raadsvoorstel Opiniërend Concept projectvoorstel 'Heggen en Hagen' aan:

de raad van de gemeente Teylingen

zaaknummer Z-24-408610 datum collegevergadering: 13 januari 2026 datum raadsvergadering: 26 februari 2026 agendapunt: Dhr. F. Nederstigt portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: programma:

Cheyenne Vlottes c.vlottes@hltsamen.nl Bedrijvigheid

Wij stellen voor: 1.

Aan de raad het opiniërend raadsvoorstel voor te leggen, waarin de raad gevraagd wordt richting mee te geven om het initiatiefvoorstel heggen en hagen in twee delen uit te werken namelijk het deel binnen de dorpen en het deel van het buitengebied, te beginnen bij de uitwerking binnen de dorpen.

Samenvatting/Inleiding Naar aanleiding van het initiatiefvoorstel Heggen en Hagen is een opiniërend raadsvoorstel opgesteld, waarin het aanplanten van heggen en hagen centraal staat. Het voorstel beschrijft hoe inwoners en ondernemers actief betrokken kunnen worden bij het vergroenen van particuliere tuinen en bedrijfsterreinen. Het Zuid- Hollands Landschap (ZHL) en IVN Natuureducatie voeren de campagne uit, waarbij plantgoed beschikbaar wordt gesteld en voorlichting wordt gegeven over aanplant en beheer. De gemeente is de opdrachtgever en ZHL en IVN voeren het in samenwerking met de gemeente uit. Het project richt zich op het realiseren van circa 5 kilometer heggen en hagen.

Context/Coalitieprogramma Op 12 december 2024 is het initiatiefvoorstel 'Heggen en Hagen in de Bollentreek' aangenomen in de gemeenteraad. Het initiatiefvoorstel beschrijft dat de Bollenstreek van oudsher gekenmerkt wordt door de vele liguster- en beukenhagen die als windkering dienden, maar dat veel van deze hagen zijn verdwenen. Heggen zijn -aldus het voorstelvan belang voor biodiversiteit en bieden bescherming, beschutting en of voedsel voor muizen, eekhoorns, vogels en bijen en andere insecten. In het initiatiefvoorstel staat onder besluitpunten 2.B en 2.F om in gesprek te gaan met agrariërs en particulieren in het buitengebied, in samenwerking met agrarische partners zoals de ANLV. Besluitpunt 2.C van het initiatiefvoorstel suggereert om het Heggen en Hagen voorstel te koppelen aan de opdracht voor het wandelnetwerk.

Doel: Wat willen we bereiken? De eerste stap in de uitwerking van de doelstellingen uit het initiatiefvoorstel Heggen en hagen, uit te voeren.

Waarom leggen we dit besluit opiniërend voor: mogelijkheden/varianten In de afgelopen periode is onderzocht op welke manier het beste beantwoord kan worden aan de doelstellingen binnen het initiatiefvoorstel. Er zijn verkennende gesprekken gevoerd met ANLV, er is gekeken naar een mogelijke samenwerking met het ZuidHollands Landschap (ZHL) en Groene Erven Nu van de milieufederatie en op welke manier in het buitengebied de samenwerking met stakeholders zou kunnen worden opgepakt. Uit het vooronderzoek, en uit de gesprekken met potentiële samenwerkingspartners, is gebleken dat er weliswaar veel mogelijk is om heggen en hagen terug te laten keren in het agrarisch gebied, maar dat er een meerjarig plan nodig is, dat bovendien een grote financieringsvraag kent. Er zijn zowel Europese als provinciale subsidies mogelijk, maar dit vraagt zorgvuldigheid en daarmee capaciteit bij het uitzoeken en aanvragen en het signaleren van mogelijke koppelkansen. In de reactie van het College op het initiatiefvoorstel was al de kanttekening geplaatst dat er een financiële vraag voortkomt uit de aanleg van ‘Heggen en Hagen in de Bollenstreek’. Het vraagt om een investering van gemeenten, die niet is meegenomen in de begroting.

Ook is duidelijk geworden dat de locaties voor het aanplanten van heggen en hagen kunnen verschillen van locaties voor het wandelnetwerk, en dat bovendien het budget van het wandelnetwerk niet voor heggen en hagen gebruikt kan worden. Tegelijkertijd zijn de mogelijkheden voor heggen en hagen in de bebouwde kom verkend, zoals de onlangs met succes uitgevoerde actie 'Vergroen je tuin: plant een heg!' in gemeente Leiderdorp. Hier heeft Zuid-Hollands Landschap in opdracht van deze gemeente een inwonersactie opgezet en uitgevoerd. Om op korte termijn in elk geval alvast deels invulling te geven aan de doelstellingen in het initiatiefvoorstel, leggen we in het opiniërende raadsvoorstel voor om de uitwerking in twee delen uit te voeren: Deel 1: Uitgifte heggen en hagen binnen bebouwd gebied. Deel 2: Uitgifte heggen en hagen in het buitengebied (met een langere looptijd en meerjarige uitvoering). Voor Deel 1 heeft Zuid-Hollands Landschap een projectvoorstel opgesteld, waarin het aanplanten van heggen en hagen centraal staat. Het voorstel beschrijft hoe inwoners en ondernemers actief betrokken worden bij het vergroenen van particuliere tuinen en bedrijfsterreinen. Het Zuid-Hollands Landschap (ZHL) en IVN Natuureducatie voeren de campagne uit, waarbij plantgoed beschikbaar wordt gesteld en voorlichting wordt gegeven over aanplant en beheer.

Het project richt zich op het realiseren van circa 5 kilometer heggen en hagen. Deel 1 past bij een aantal uitgangspunten van het oorspronkelijke initiatiefvoorstel over vergroening, het gesprek met andere gemeenten en Holland Rijnland en voor de aanleg van heggen en hagen ‘binnen de gemeentelijke grenzen’. Parallel aan dit voorstel wordt gewerkt aan de uitwerking van deel 2. In het op 29 juni 2023 vastgestelde Programma Biodiversiteit heeft de raad opdracht gegeven voor een nulmeting en gebiedsscan voor leefgebied Dorp. De nulmeting -zoals in het raadsvoorstel Biodiversiteitsnetwerk Teylingen staat beschreven- toont aan dat de biodiversiteit onder druk staat binnen de dorpskernen. Tegelijkertijd biedt het leefgebied Dorp veel kansen voor herstel, omdat de gemeente hier actief is met beheer en inrichting en we zo meekoppelkansen kunnen benutten. Hiermee sluit dit voorstel aan bij de doelstelling van het Biodiversiteitsnetwerk en kan het helpen bij de bewustwording van inwoners over het belang van heggen en hagen in de Bollenstreek. Hiervoor zal dan ook in de communicatie aandacht worden besteed.

Hillegom-Lisse-Teylingen (HLT) Dit betreft een voorstel voor gemeente Teylingen. Eenzelfde voorstel ligt ook voor bij de gemeente Lisse. Bij gezamenlijke uitvoering van het project is er grotere kans op regionale subsidie. Het benodigde budget is beschikbaar vanuit het positieve resultaat van de CDOKE-gelden. Communicatie Er is geen externe communicatie nodig na een richtinggevende uitspraak van de raad. Als de raad een keuze heeft gemaakt zal dit besluit verder worden uitgewerkt in een besluitvormend college- en raadsvoorstel. Welke voorgelegd zal worden in de volgende raadscyclus. Bijlagen en achtergrondinformatie 1. Concept projectvoorstel ‘Heggen en Hagen’. 2. Concept kostenoverzicht projectvoorstel Heggen en Hagen 3. Getekend initiatiefvoorstel.