Omgevingsvisie Teylingen_vastgesteld geamendeerd
Tekst van het document
62
Verbeteren van de leefbaarheid We verbeteren de leefbaarheid in algemene zin en staan geen verslechtering van de huidige situatie toe. Als wegbeheerder kan de gemeente invloed uitoefenen op de gezonde leefomgeving. Teylingen heeft de ambitie om de impact van infrastructuur te reduceren door te onderzoeken met welke mogelijke maatregelen we de impact van verkeer kunnen verminderen? Denk hierbij aan het toepassen van stiller wegdek, lagere snelheden, en andere verkeerscirculaties etc. Het is verder belangrijk om mobiliteitsvraagstukken in samenhang te zien met de forse woningbouwopgave. Een toename van verkeersbewegingen/parkeren door toevoeging van woningen blijft een aandachtspunt. Per ontwikkeling zal dit zorgvuldig moeten worden ingepast.
Inzetten op actieve mobiliteit
De komende jaren zetten we als gemeente in op het versterken van de al bestaande infrastructuur. Dit betekent investeringen en aandacht voor zowel het autoverkeer, als het Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV). Er liggen belangrijke uitdagingen in het in goede banen leiden van het auto- en vrachtverkeer in de (noordelijke) Duin- en Bollenstreek. We gaan de infrastructurele knelpunten aanpakken, ten behoeve van de veiligheid en de leefbaarheid.
We zetten niet alleen in op het verbeteren van het autoverkeer. Er moet namelijk ook meer ruimte en voorrang komen voor langzaam verkeer. Actieve mobiliteit, zoals fietsen en lopen moet lonen, zodat meer mensen deze gezonde vormen van mobiliteit verkiezen boven de auto. We gaan dit doen door te investeren in goede, lokale fietspaden, die samen een aaneengesloten, veilig en aantrekkelijk netwerk vormen. Hier wordt het concept ‘fietsstraten’ actief bij betrokken. Op bestemmingslocaties zorgen we voor voldoende kwalitatieve fietsenstallingen om verrommeling van de openbare ruimte tegen te gaan. In samenwerking met buurgemeenten (en in Holland Rijnland verband) werken we aan een doorfietsnetwerk voor woon-/werkverkeer die ook deels over Teylings grondgebied lopen.
In het Uitvoeringsprogramma van de Strategische Agenda Duin- en Bollenstreek is de ‘Knoop Sassenheim’ in de A44 als één van de zes prioriteitsgebieden aangewezen. Ook werken we aan een betere ontsluiting van de N444 en N206. Er is ook een kwaliteitsverbetering van de N444 benodigd (met name de aansluiting op de A44) om de congestie aan de aan de zuidkant te verminderen. In dat kader wordt de Corridorstudie Ruimte en Mobiliteit Zuidelijke Duin en Bollenstreek uitgevoerd. We zoeken daarnaast naar mogelijkheden om de toenemende oost-west pendel beter te faciliteren, zodat de overlast van de N208 afneemt. Cruciaal in het aanpakken van lokale knelpunten is ook de realisatie van de Noordelijke Randweg Voorhout geweest, om zo sluipverkeer tegen te gaan. De Noordelijke Randweg zorgt voor een verbetering van de leefbaarheid en verkeersveiligheid in het centrum van Voorhout (Herenstraat) en voor een betere bereikbaarheid van Teylingen en de regio voor auto, fiets en openbaar vervoer. Tot slot werken we aan de lokale weginrichting, zodat deze overal overeenkomt met de categorisering van de wegen. Doorgaand verkeer in de kernen wordt verminderd. Daarnaast wordt de maximumsnelheid in de bebouwde kom in beginsel 30km per uur en worden wegen ook als zodanig ingericht.
De focus ligt op duurzame mobiliteit en kansen voor openbaar vervoer/fiets om de verkeersknelpunten (waaronder de Van Pallandtlaan in Sassenheim en de Oosthoutlaan in Voorhout) te ontlasten en verkeersveiliger te maken. Dit alles conform het mobiliteitsplan. Iedereen moet zich veilig en zonder hinder kunnen verplaatsen, de begaanbaarheid en toegankelijkheid van buurten en straten is hiervoor essentieel.
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Aanpakken infrastructurele knelpunten
Ook de looproutes in onze gemeente willen we verder verbeteren. We werken aan (meer) ruimte voor voetgangers en fijne (recreatieve) looproutes. We willen daarnaast inzetten op meer mogelijkheden voor onze inwoners om recreatieve ommetjes te maken in de mooie eigen omgeving en in het Teylingse landschap (zie ook H3.2.8). We zetten overal in op veilige oversteekplaatsen, vooral in de verblijfsgebieden van de dorpscentra en de schoolzones. Zo beschermen we de meest kwetsbare weggebruikers. Hiervoor zullen auto’s minder prominent in het straatbeeld aanwezig moeten zijn en zullen parkeervoorzieningen meer op afstand worden gerealiseerd.
Duurzame mobiliteit en HOV We willen een HOV busverbinding realiseren tussen Noordwijk en Schiphol. Daarnaast pleiten we bij de provincie voor meer openbaar vervoer in onze gemeente. Om mobiliteit verder te verduurzamen willen we investeren in Mobility as a Service (MaaS). Onze stations kunnen dienen als hubs, waar deelauto’s en deelfietsen kunnen worden gehuurd, en waar voldoende fietsenstallingen aanwezig zijn, zodat inwoners en bezoekers verschillende vormen van mobiliteit eenvoudig kunnen combineren. Hiermee kunnen we de First en de Last Mile van reizen flink verduurzamen. Op strategische locaties zorgen we voor voldoende ruimte voor openbare laadpalen voor elektrische auto’s en fietsen.
63
Omgevingsvisie Teylingen
4. VISIE: HIER GAAN WE VOOR
64
4.1 De Teylingse koers op kaart: het integrale visiebeeld Teylingen 2040 De koers beschreven in hoofdstuk drie aan de hand van de Bloem van Teylingen zijn op hoofdlijnen in de integrale visiekaart van de omgevingsvisie Teylingen vertaald.
Een florerende Toekomst voor Teylingen
4. Visie: hier gaan we voor
De integrale omgevingsvisiekaart is gebaseerd op bestaande kwaliteiten, vigerend beleid en lopende plannen en voegt daaraan enkele nieuwe keuzes toe (symbolen, pijlen en arceringen). Het is belangrijk vast te stellen dat de omgevingsvisiekaart geen bestemmingsplan-/ omgevingsplankaart is en dat deze kaart geen ontwikkelingen onwrikbaar vastlegt. Het gaat om de hoofdlijnen van beleid, die verder worden uitwerkt in het omgevingsplan en programma’s. De raad kan periodiek (bijvoorbeeld ieder jaar) de plannen bijstellen. Dit kan mede op basis van monitoring en ontwikkelingen in de uitvoering. Zie voor het toekomstbeeld van Teylingen de integrale visiekaart inclusief fysieke keuzes en ambities de integrale omgevingsvisiekaart op de volgende pagina.
65
Omgevingsvisie Teylingen 66
INTEGRAAL VISIEBEELD TEYLINGEN
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Legenda
67
Omgevingsvisie Teylingen
4.2 Gebiedsindeling Omgevingsvisie Teylingen Voor de omgevingsvisie is het nodig om te beschikken over een gedegen gebiedsindeling. Er zijn meerdere redenen om te beschikken over een dergelijke gebiedsindeling:
1.
Gebiedseigen opgaven kunnen zo goed in beeld kunnen worden gebracht;
2.
Het bevordert gebiedsgericht werken;
3.
Het is straks nodig om per gebied ambitie te bepalen en kaders te stellen wat ook weer doorwerking krijgt in de planregels van het op te stellen omgevingsplan.
4.
Bollengebied: Een divers gebied dat overwegend wordt gebruikt voor de bollenteelt en aanverwante bedrijvigheid. Een aantal percelen die in het bestemmingsplan (Buitengebied Teylingen) als enkelbestemming bollenteelt hebben, vallen hierbuiten. In het zuiden loopt het gebied door tot Katwijk en Oegstgeest.
5.
Kagerplassen en omgeving: Het landschapsgebied van de Kagerplassen, overwegend in gebruik recreatief gebied met hoge natuurwaarden en als waardevol beschermd (agrarisch) grasland. De begrenzing is deels gebaseerd op landschappelijke kenmerken en het provinciale ‘kroonjuweel cultuurhistorie’.
6.
Graslanden: Een landschapsgebied met waardevolle open graslanden en op enkele plekken ook recreatie.
In de gebiedsindeling zijn drie gearceerde gebieden opgenomen die op dit moment in transitie zijn: De deelgebieden van de gemeente Teylingen zijn te zien op de volgende pagina. De onderbouwing van de begrenzing van de zes deelgebieden is als volgt:
1.
68
Dorpscentra van de drie kernen: Het gebied in de drie dorpen waar met name centrumfuncties gevestigd zijn. Dit gebied is nadrukkelijk groter dan alleen het winkelgebied. De begrenzing volgde uit de centrumplannen van de centrumgebieden.
2.
Woongebieden van de drie kernen: Het gebied in de dorpen Sassenheim, Voorhout en Warmond waar overwegend gewoond wordt.
3.
Bedrijventerreinen: De terreinen waar overwegend bedrijvigheid gevestigd zit – Jagtlust, de Wetering, Rijkswaterstraatweg/ Warmonderweg, Industriekade, Sassenheim-Zuid, Oosthoutlaan, Greenib Business Park en Akzonobel-terrein in Sassenheim, de Nijverheidsweg in Voorhout, en Veerpolder in Warmond.
1.
Uitbreidingswijk Nieuw-Boekhorst (onderdeel van woongebied)
2.
Uitbreiding Greenib-terrein (onderdeel van bedrijventerreinen)
3.
Mogelijkheid tot uitbreiding bedrijventerrein ter hoogte van Geert Willem Sikkensweg
Deze gebieden zijn in het DSO (digitaal stelsel Omgevingswet) viewer al gekoppeld aan hun toekomstige invulling.
DEELGEBIEDENKAART TEYLINGEN
Legenda
Een florerende Toekomst voor Teylingen
4.3 Deelgebieden
69
Omgevingsvisie Teylingen
We hebben op basis van het huidige karakter een indeling gemaakt in verschillende deelgebieden. De kaart met de deelgebieden vormde tevens de basis (de onderlegger) voor de omgevingsvisiekaart, omdat het uitgangspunt steeds is dat we het huidige karakter in de toekomst willen behouden en waar mogelijk versterken. Voor elk deelgebied hebben we een koers geformuleerd, aan de hand waarvan we richting hebben gegeven aan toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen, die passen bij het karakter van het deelgebied. De koersen voor de verschillende deelgebieden met de belangrijkste ontwikkelingen en opgaven voor de periode tot 2040 staan beschreven in de volgende paragrafen en zijn ook gedeeltelijk verbeeld op de integrale omgevingsvisiekaart. In onze omgevingsvisie onderscheiden we zes deelgebieden. Deze indeling vindt plaats op basis van kwaliteit en functie. Het biedt mogelijkheden om gebiedsgerichte uitspraken te doen. De locaties of grenzen van een gebied zijn veelal ook een grens tussen kwaliteiten en functies. Het zijn de ruimtes die onder druk kunnen komen te staan. Ontwikkelingen vanuit een functie kunnen (negatieve) invloed hebben op de kwaliteit van het andere deelgebied. Bijvoorbeeld het uitbreiden van een bedrijfspand kan effect hebben op de kwaliteit of functie van het omliggende gebied. De woningbouwopgave kan ten koste gaan van open vergezichten.
Deze grensgebieden bevatten dan ook de ruimtes en locaties waar we zorgvuldig mee om moeten gaan. Over het algemeen streven we naar geleidelijke overgang, waarbij meervoudig ruimtegebruik uitgangspunt is waarmee we kwaliteiten van gebieden kunnen behouden en waar mogelijk versterken. Bestaande landschappelijke waarden, water en bodem gelden als ordenende principes. In deze omgevingsvisie is op basis van kwaliteit, functies en boogde activiteiten een eerste gebiedsindeling gemaakt die past bij het schaal- en detailniveau van een omgevingsvisie. Hierbij is goed gekeken naar de huidige bestemmingen en ook de voormalige Structuurvisiekaart uit 2015. Er is op enkele onderdelen ook een eigen interpretatie losgelaten. Belangrijke opmerking is ook dat de gebiedsindeling geen visiekaart is. Met het maken van een gebiedsindeling is ook niet beoogd ander gebruik weg te bestemmen. De indeling is enkel een middel om verschillende typen gebieden inzichtelijk te maken. De begrenzing van de deelgebieden in de omgevingsvisie is nog niet in beton gegoten en kan mogelijk worden aangepast als een actualisatie of het Omgevingsplan Teylingen dit vraagt.
70
4.3.1. Werking van het afwegingskader per deelgebied Ieder deelgebied heeft echter zijn eigen karakter, kwaliteiten en bijbehorende ontwikkelrichting. We brengen daarom in de omgevingsvisie accenten aan voor de verschillende deelgebieden. Dit doen we in de ‘koers per deelgebied’. Voor de ‘koers per deelgebied’ introduceren we het integraal afwegingskader, dat richting geeft aan het beleid van de gemeente in een bepaald deelgebied en helpt bij het wegen van initiatieven: we zetten in Teylingen het liefst in op initiatieven waar we goed leven en verbinding maken tussen mensen, we werken aan een beleefbaar en toekomstbestendig hart in de duin- en bollenstreek en werken aan een vitale en duurzame economie. Op gemeentelijk niveau zijn de drie richtingen van het afwegingskader in balans, zie afbeelding inleiding H3. De negen hoofdopgaven krijgen een plek in het integraal afwegingskader. Het ene thema (thematische opgave) is niet belangrijker dan de andere in de omgevingsvisie. Maar per deelgebied kunnen, zoals eerder al benoemd, de accenten wel verschillen. Het integraal afwegingskader laat per deelgebied zien waar we prioriteit aan willen geven. Zo weten mogelijke initiatiefnemers waar ze aan toe zijn. De gemeente Teylingen zal deze uitwerking van het afwegingskader gebruiken om nieuwe (buitenplanse) initiatieven te toetsen.
Indirect worden de scores ook gekoppeld aan gemeentelijke investeringen. De scores in de afwegingskaders laten namelijk zien wat we als gemeente belangrijk vinden. Maar lang niet alle doelen zal de gemeente zelf per se zelfstandig actief oppakken of gaan uitvoeren. Hier kijken we ook nadrukkelijk naar de samenwerking met onze regionale partners en andere meer lokale organisaties. Meer hierover leest u in H5.1. Het integraal afwegingskader heeft de vorm van een webdiagram, zie afbeelding volgende pagina. De opgaven die het belangrijkst voor de toekomst zijn van het deelgebied, scoren in het webdiagram het hoogst (waar 5 de maximale score is en1 enkel toeziet op behoud). Het webdiagram is daarmee een kwalitatieve weergave van de koers per deelgebied. Het afwegingskader bestaat uit negen assen, die corresponderen met de negen centrale thematische opgaven van de omgevingsvisie. Iedere as bestaat uit vijf punten. Het middelste punt op de as is de situatie wanneer alles in balans zou zijn. Per
n Afbeelding – voorbeeld leeg integraal afwegingskader
Op basis van de gemeentebrede visie worden verschillende ruimtelijke afwegingen gemaakt. Juist omdat de gemeente zo divers is, is het belangrijk om gebiedsgericht afwegingen te maken. Per kenmerkend (deel)gebied werken we een koers uit. Hier werken we naartoe: per deelgebied een factsheet waarop de belangrijkste opgaven, bijbehorende kansen en dilemma’s, de gemaakte keuzes en wel/niet toegestane activiteiten per deelgebied staan beschreven. Deze opgaven zijn te herleiden naar de negen thematische opgaven, maar zijn concreter aangezien ze gebied specifiek zijn. Scores afwegingskader. Hierbij ligt 1 in de kern van de bloem en 5 aan de buitenrand van de bloem
Een florerende Toekomst voor Teylingen
deelgebied geeft het afwegingskader accenten aan. Hoe verder het symbool van de hoofdopgave van de kern af ligt, hoe groter het belang voor die thematische opgave is in het betreffende deelgebied. Ligt het symbool dicht bij de kern dan betekent dit een minder groot belang voor die thematische opgave. Het afwegingskader maakt zo in een oogopslag duidelijk wat voor soort ontwikkelingen wenselijk zijn.
1 = behoud van 2 = minimale inzet op 3 = gemiddelde inzet op 4 = aanzienlijke inzet 5 = maximale inzet op
4.3.2. De koers per deelgebied Op basis van de gemeentebrede visie zijn verschillende ruimtelijke afwegingen gemaakt. Juist omdat de gemeente zo divers is, is het belangrijk om gebiedsgericht afwegingen te maken. Per kenmerkend (deel)gebied is dan ook een koers uitgewerkt in de vorm van een gebiedsuitwerking. Hierin zijn de belangrijkste opgaven, kansen, dilemma’s, keuzes en/of activiteiten per deelgebied beschreven. Deze beschrijving per deelgebied bevat een afwegingskader dat gebaseerd is op de Bloem van Teylingen.
71
Omgevingsvisie Teylingen 72
4.4. De koers per deelgebied
4.4.1 DORPSCENTRA VAN DE DRIE DORPEN
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Centrumvisies en Centrumplannen De koersbepaling van de centra heeft een nauwe relatie met de koersbepaling in de centrumvisies en de centrumplannen die hier voor worden uitgewerkt. In de koersbepaling voor het deelgebied centra in deze omgevingsvisie is tevens gebruik gemaakt van de ambitiebepaling in de centrumvisies en de centrumplannen. Focusgebieden zijn in Sassenheim het Kerkplein/ Hortusplein, Havenplein en Boschplein/Voorhavenkwartier. In Voorhout zijn verkenningen gedaan voor het stationsgebied, Kerkplein en ontvangstgebied (Raadhuisplein, Jacoba van Beierenhof). En in Warmond ligt de focus op de Gemeentehaven, Park Groot Leerust en de Dammen/De Baan. Meer hierover vindt u in de centrumplannen.
n Bestaande situatie Hortuslaan Sassenheim
n Sfeerimpressie van mogelijke toekomstige situatie Hortuslaan
73
Omgevingsvisie Teylingen 74
Deelgebied: dorpscentra van de drie dorpen
Natuurlijk en groen (3): We willen de groenstructuur in de centra versterken. Door het creëren van een bomenstructuur en het verbinden van groengebieden en parken werken we hieraan. Het vergroenen draagt ook bij aan de aantrekkelijkheid van de dorpscentra als verblijfsgebied en het klimaatadaptief maken van de centra. We spelen in op de unieke kwaliteiten per centra. à
Sassenheim In Sassenheim hebben we de ambitie om het parkrijke karakter te versterken door groenstructuren te verbinden en de parkkwaliteiten te benutten. Rond het kerkplein en in de smalle straten willen we inzetten op vergroening en klimaatadaptatie.
à
Voorhout In Voorhout willen we in de Herenstraat sterk inzetten op vergroening en klimaatadaptatie. We hebben de ambitie om de groene sfeer achter de Sint-Bartholomeüskerk door te trekken naar het Kerkplein.
à
Warmond In Warmond hebben we de ambitie de dammen te vergroenen.
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Afwegingskader deelgebied centra 1
Cultureel en beleefbaar (3): We richten ons op het behoud en de bescherming van gebouwd erfgoed en andere zichtbare dragers bij ruimtelijke ontwikkelingen, gezien hun bijdrage aan de identiteit van het dorp (en economische waarde). Het gaat dan om rijks- en gemeentelijke monumenten en beeldbepalende objecten in de dorpen, maar ook om historische parken en landgoederen. Daarnaast richten we ons op het behoud en beleefbaar maken van archeologische waarden. Vooral in de historische dorpscentra is de verwachting op archeologische resten hoog. In algemene zin hebben we de ambitie om nieuwe bebouwing aan te laten sluiten op de bestaande korrelgrootte passend bij de dorpse maat en schaal van de individuele kernen.
1 Opgemerkt moet worden dat dit afwegingskader generiek is opgesteld voor de drie kernen. Uiteraard hebben de drie centra elk een eigen ontwikkelperspectief op maat en de inzet per dorpscentrum zal in de centrumplannen verder worden uitgewerkt.
75
Omgevingsvisie Teylingen
Energieneutraal en klimaatbestendig (4): à
Sassenheim In Sassenheim willen we de relatie met de ruïne van Teylingen verbeteren door middel van een goede langzaam verkeerverbinding. Ook willen we het parkrijke karakter van Sassenheim versterken door betere verbindingen met park Rusthoff. Er loopt momenteel een locatieonderzoek voor de Sint-Pancratiuskerk met pastorie en begraafplaats waar gezocht gaat worden naar een nieuwe invulling voor dit gemeentelijk monument.
à
Voorhout In Voorhout willen we het lommerrijke karakter wat zich achter de kerk bevindt (Boerhaavehuis) meer het centrum intrekken.
à
Warmond De monumenten en het dorpsgezicht Warmond genieten een wettelijke bescherming. We willen de fysieke en gevoelsmatige relatie met Huys te Warmont versterken, zowel vanuit het centrum als vanaf het water. Ook door het watertoerisme te verbeteren willen betere verbindingen maken tussen de Gemeentehaven, Park Groot Leerust, Huys te Warmont en Koudenhoorn. De dammen/straten zetten we in als verbinding met het water én verbinding met de landgoederen. De damstructuren in Warmond zijn niet overal meer tot aan het water bereikbaar. Graag zien we dat we deze open krijgen van damstructuur tot waterkant. De gemeente heeft twee tot drie plekken in het bezit, andere dammen in Warmond zijn in particulier eigendom. Andere gronden in Warmond zijn particulier van eigendom.
We richten ons op het faciliteren van het verduurzamen van gebouwen. Het gaat dan enerzijds om energiebesparing en anderzijds om het gebruik van duurzame energiebronnen. Onder andere het isoleren van gebouwen en het benutten van daken voor zonnepanelen is wat we belangrijk vinden in de centra. Dit laatste mag niet ten koste gaan van de groenstructuur, bomen en ander groen. Daarnaast ligt de opgave van de warmtetransitie voor ons. In de bebouwde kommen liggen mogelijkheden voor zowel collectieve warmtenetten als individuele oplossingen in de vorm van een (hybride) warmtepomp. We zien graag dat deze duurzaamheidsmaatregelen de beeldkwaliteit en dorpse sfeer niet verstoren (liever niet overal warmtepompen prominent in het straatbeeld). Verder is het belangrijk om te werken aan klimaatadaptieve dorpscentra. We richten ons op het tegengaan van hittestress door het vergroenen van de omgeving en ruimte te creëren voor waterberging (o.a. wadi’s). Focusgebieden zijn in eerste instantie het centrum van Sassenheim (wateropgave) en het centrum van Warmond (wateropgave).
Fijn wonen voor iedereen (3): Wonen is een integraal onderdeel van de centra om een levendige en leefbare kern te maken en te behouden. In de dorpscentra bieden we voornamelijk ruimte aan centrumfuncties, zoals detailhandel en horeca, passende maatschappelijke voorzieningen, etc. Wonen is hier dus ondergeschikt. Centrumfuncties zoals winkels, horeca, voorzieningen zullen de hoofdbestemming zijn en blijven. Aan de randen van de dorpscentra is ruimte voor transformatie naar wonen. We zetten graag in op appartementen voor logische doelgroepen zoals jongeren of ouderen zodat ze snel bij voorzieningen zijn. Ook zijn er enige verdichtingskansen. Wonen boven een winkel is mogelijk waarbij ‘centrum’ de belangrijkste functie blijft en horeca niet beperkt. Er is onderscheid tussen de centra van Sassenheim, Voorhout en Warmond in relatie tot woonmogelijkheden in het centrum.
76
Sassenheim Op enkele plekken in Sassenheim en ook in Voorhout zijn er enkele te transformeren panden en mogelijk vrijkomende locaties (bijvoorbeeld huidige bibliotheek etc.). Er ligt een woningbouwplan in Sassenheim voor het Hortusplein met een redelijk hoge dichtheid.
à
Voorhout Stationslocatie Voorhout zien we geschikt als knooppuntontwikkeling waar we ook woningen willen realiseren. Er loopt momenteel een studie naar verdichting met woningbouw en voorzieningen voor dit stationsgebied in Voorhout.
à
Warmond In Warmond kenmerkt het centrum zich met name door woningen langs de Dorpsstraat met op enkele plekken accenten, horeca, een park, een aanlegkade, etc.
à
Voorhout De verdichting op het station van Voorhout geeft ons ook de kans een nieuwe huiskamer en gezicht voor Voorhout te realiseren waar men elkaar kan ontmoeten. Op het Dorpsplein en in de Herenstraat bieden we ruimte voor activiteiten en evenementen. In Voorhout komt de hoofdvestiging van de bibliotheek. In Voorhout zien we graag dat de bibliotheek als schakel naar het kernwinkelgebied gaat functioneren (er liggen kansen op de stationslocatie).
à
Warmond Op de Baan willen we ruimte bieden voor kleinschalige evenementen. Ook in park Groot Leerust is ruimte voor kleinschalige evenementen en activiteiten met aandacht voor het groen. In Warmond zit een servicepunt van de bibliotheek.
Een florerende Toekomst voor Teylingen
à
Veilig en leefbaar (5): Sociaal en vitaal (5): We streven ernaar dat de dorpscentra dienen als huiskamer van het dorp. De focus ligt op levendige en toegankelijke dorpscentra met een menging van passende functies in een aantrekkelijk, groen verblijfsgebied met ruimte voor ontmoeting. De voorzieningen en de pleinen in de centra dragen hier aan bij.
à
Sassenheim Op het Boschplein/Voorhavenkwartier en Kerkplein bieden we ruimte voor activiteiten en evenementen. In Sassenheim komt een nevenvestiging van de bibliotheek. Er is een locatieonderzoek gedaan en de bibliotheek vormt een belangrijke schakel in het kernwinkelgebied en moet hier een plek behouden.
Het is belangrijk om een veilige en leefbare leefomgeving te bewaken, ook in relatie tot milieuthema’s, omdat veel mensen de dorpscentra bezoeken elkaar ontmoeten en er meerdere kwetsbare gebouwen2 gevestigd zijn. Levendigheid vinden we in de centra iets belangrijker dan leefbaarheid. Dit wil zeggen dat we wat meer geluidsbelasting toestaan in de centra dan in een regulier woongebied. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moeten we rekening houden met veiligheidscontouren, waaronder de 48Lden geluidscontour van Schiphol, aanwezige buisleidingen, geluidscontouren van wegen, etc. (zie H3.2.6).
2 https://iplo.nl/thema/externe-veiligheid/kwetsbare-gebouwen/
77
Omgevingsvisie Teylingen
Ondernemend (4):
Recreatief en toeristisch (3):
De kernwinkelgebieden in de dorpscentra zijn compact, kennen een aaneengesloten winkelfront en bieden naast de functie van detailhandel ook (ondersteunende) (dag) horeca, publieksgerichte dienstverlening en recreatie.
We streven ernaar om meer recreanten en toeristen naar de dorpscentra te trekken. Dit doen we door recreatieve routes aan de centra te koppelen. In Holland-Rijnland is de ambitie bepaald dat doorfietspaden liever niet door de winkelcentra lopen. Teylingen heeft dit aangegeven met een stippellijn er omheen. Tegelijkertijd worden die doorfietspaden ook door recreatieve fietsers gebruikt. Dit is wel een aandachtspunt. In de dorpscentra is ook ruimte voor B&B’s.
à
à
à
78
Sassenheim Sassenheim dient als hoofdwinkelcentrum met de meer ‘regionale’ voorzieningen. Voor Sassenheim zien we graag een compact en levendig kerngebied tussen de vier supermarkten als trekkers. Er wordt ingezet op een winkelcentrum met regionale betekenis. Voorhout De winkels in Voorhout zijn (naast reguliere winkels) wat meer lokaal en gericht op detailhandel/delicatessen/ speciaalzaken. Voorhout heeft een boodschappencentrum+ en een winkelcentrum. Oosthoutplein fungeert als klein boodschappen-centrum. In Voorhout streven we naar een compact en levendig kerngebied tussen de twee supermarkten als trekkers. Transformatie aan de randen is er mogelijk ‘met het oog op compacter maken’. We spelen goed in op de trend van de groei van horeca en de krimp van de detailhandelsector. Als detailhandel blijft terugtreden en horeca blijft groeien, wordt dat op een gegeven moment wel een knelpunt voor leefbaarheid. Daarin zoeken we de balans. We hebben de ambities de Herenstraat te transformeren naar een ‘Ambachtsstraat’ (zie centrumplan uitwerking Voorhout). Warmond In Warmond kan men terecht voor boodschappen en hier is het centrum aangevuld met daghoreca. In Warmond zijn de centrumfuncties meer verweven. Warmond kent geen aaneengesloten winkelfront. Hier is het een lange lijn en de levendigheid concentreert zich vooral rond de verschillende pleinen en parken aan deze lijn.
Zoals rond ‘De Baan’ en de ‘Gemeentehaven’.
à
Sassenheim In Sassenheim betrekken we woonzorgcentrum Sassembourgh en de Ruïne van Teylingen (Sassenheim) door de Teylingenlaan beter te benutten. Gedacht wordt aan een transferium in Sassenheim dat ingezet kan worden tijdens evenementen en ten behoeve van de recreatie op drukke dagen in de verschillende seizoenen.
à
Voorhout Dwars door het centrum van Voorhout loopt een doorgaande fietsroute. De lokale commercie profiteert hier goed van. We hebben de ambitie om de paden zo in te richten dat het voelt als een verblijfsgebied waar niet hard gefietst hoeft te worden.
à
Warmond In Warmond betrekken we Huys te Warmont bij het centrum. Het watertoerisme in Warmond en de relatie met het water stimuleren we. Ook zetten we in Warmond in op het ‘rondje Warmond’.
à
Sassenheim In Sassenheim halen we het (vracht)autoverkeer uit de Hoofdstraat en verbeteren we de verkeersafwikkeling. Sassenheim kent in totaal vier parkeervoorzieningen aan de rand van het centrum. Deze vormen alle vier belangrijke entrees. Vanuit hier zijn er goede wandelverbindingen met het centrum.
à
Voorhout In Voorhout is de spoorwegovergang op dit moment in onderzoek. Belangrijk is dat dit in de toekomst een veiligere spoorwegovergang moet worden. Hoe we dit gaan doen is een punt van onderzoek welke wij integraal met het ontwikkelen van de centrumplannen (ontwikkelvisie voor de centra, opstellen van het beeldkwaliteitsplan en maken van de inrichtingsplannen) meenemen. We hebben verder de ambitie om van het station van Voorhout een station van de toekomst te maken.
à
Warmond We hebben de ambitie om in Warmond, als dit lukt, bezoekersparkeren aan de rand van het centrum te brengen. De Gemeentehaven vormt de entree aan de zuidkant van het centrum, vanaf hier is er verbinding met het water en eiland Koudenhoorn. Park Groot Leerust ligt naast de entree aan de noordkant van het centrum. Ook via park Groot Leerust wordt de verbinding met het water gezocht, er wordt gestreefd naar een vaarverbinding tussen het park en de Gemeentehaven.
In algemene zin richten we ons op het autoluw maken van de centra om de verblijfskwaliteit te verhogen. We hanteren drie typen gebieden in de centra met verschillende ambitieniveaus: 1. Kernwinkelgebieden: ambitie autoluw 2. Aanloopgebieden: ambitie autoluw 3. Randen van het centrum: goede parkeervoorzieningen aan de rand. Randvoorwaarde is wel dat er voldoende parkeerplaatsen behouden blijven voor bewoners en bezoekers en dat het centrum te allen tijde bereikbaar is voor hulpdiensten en levering van goederen. We zullen adequate/goede bevoorrading voor onze winkeliers en ondernemers blijven faciliteren. Onderzoek naar de parkeerbalans wordt op dit moment uitgevoerd. We richten ons verder op het aanpakken van bestaande knelpunten met betrekking tot verkeersveiligheid (o.a. aanpassen wegcategorisering en aandachtspunten langzaam verkeer). Zie hiervoor de aangegeven knelpunten op kaart in H3.2.9.
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Bereikbaar (4):
79
Omgevingsvisie Teylingen 80
4.4.2 WOONGEBIED VAN DE DRIE DORPEN
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Deelgebied: Woongebied van de drie dorpen
81
Omgevingsvisie Teylingen
Afwegingskader
Natuurlijk en groen (4): We willen de stedelijke groenstructuur versterken. Door het creëren van een bomenstructuur en het verbinden van groengebieden werken we hieraan. We hebben de voorkeur van een goed onderhouden robuuste groenstructuur door heel de wijk boven snippergroen. Bij de aanleg van groen kijken we goed naar het te behalen doel zoals spelen en beleven, biodiversiteit, waterberging etc. Idealiter maken we de groenstructuur multifunctioneel van gebruik. We hebben de ambitie om het wijkgroen in stedelijk gebied en dorpen te versterken. We hanteren ambitieniveaus van 50 – 100m2 nieuw openbaar groen per nieuw te realiseren woning. Daarnaast nemen we de 3-30-300 vuistregel op als ambitienorm bij nieuwe ontwikkelingen (zie ook 3.2.1). Aandachtspunten zijn ook de gebieden in de wijken met veel verharding. Het vergroenen draagt ook bij aan het klimaatadaptief maken van de woonomgeving. Het is belangrijk om te kiezen voor bloemrijke soorten en goed beheer hiervan, ten behoeve van de biodiversiteit. We investeren in de wijken in biodivers groen in plaats van enkel kale gazonnetjes. Vanuit het Programma Biodiversiteit werkt men aan te nemen maatregelen. Het is belangrijk om inwoners in de wijken hierbij te betrekken.
Cultureel en beleefbaar (2): We richten ons op het behoud en bescherming van erfgoed en andere zichtbare en ook onzichtbare (immateriële) dragers bij ruimtelijke ontwikkelingen, gezien hun bijdrage aan de identiteit van het dorp. Het gaat dan om rijks- en gemeentelijke monumenten en andere beeldbepalende objecten in de dorpen, maar bijvoorbeeld ook om archeologie dat niet direct zichtbaar hoeft te zijn. De monumenten en het dorpsgezicht Warmond genieten in het bijzonder een wettelijke bescherming3. Gebouwd erfgoed in de vorm van monumenten en objecten willen we behouden en beschermen. Als het kan willen we deze meer beleefbaar en zichtbaar maken. Als het nodig is en kan staan we hier andere passende functies toe. Verhalen mogen meer verteld worden in Teylingen. En juist in woongebieden is ook veel immaterieel erfgoed aanwezig. Graag zoeken we die verbreding op.
82
3 Vastgelegd in bestemmingsplan/omgevingsplan
We richten ons op het faciliteren van het verduurzamen van woningen. Het gaat dan enerzijds om energiebesparing en anderzijds om het gebruik van duurzame energiebronnen. Dit heeft onder andere betrekking op het isoleren van woningen en het benutten van daken voor zonnepanelen. Dit laatste mag niet ten koste gaan van de groenstructuur, bomen en ander groen. Initiatieven voor kleine windturbines komen ook in de woongebieden voorbij. Deze staan we in woongebieden niet toe. De concrete ambitie is PV-zonnepanelen en zonnecollectoren op daken te realiseren waar we willen toewerken naar hybride systemen in kader van besparing. Daarnaast ligt de opgave van de warmtetransitie voor ons. In de bebouwde kommen liggen mogelijkheden voor zowel collectieve warmtenetten als individuele oplossingen in de vorm van een (hybride) warmtepomp. De TransitieVisie Warmte is leidend als plan. De zoektocht is waar te starten en welke meekoppelkansen we willen benutten. We werken toe naar een klimaatadaptieve woonomgeving in de wijken. We richten ons op het tegengaan van hittestress en wateroverlast door het vergroenen van de omgeving en ruimte te creëren voor waterberging (o.a. wadi’s). We moeten hier ruimte voor creëren, zowel in bestaande als nieuwe wijken. Ambities richten zich op; 1.
De dorpen als spons: zo min mogelijk regenwater afvoeren en afvalwater hergebruiken.
2.
Realiseren van een groenblauwe dooradering met ruimte voor een groenblauwe structuur.
Focusgebieden voor de wateropgaven zijn in eerste instantie Sassenheim Midden-Oost, Sassenheim Planetenbuurt en Voorhout Oude Dorp en Vissenbuurt. Focusgebieden i.r.t. hittestress kunnen zijn de kwetsbare gebouwen, zoals omgeving verzorgingstehuis etc.
Fijn wonen voor iedereen (5): Met de huidige plannen wordt al voor het grootste deel van de in woningbouwopgave tot 2030 voorzien. Voor de woningbehoefte na 2030 ligt de focus op het benutten van verdichten met inbreiding- en herstructureringslocaties binnen de BSD. En daarnaast maken we gebruik van de mogelijkheden
van transformatie en woningsplitsing (onder specifieke voorwaarden) als die kansen zich voordoen. Met name op locaties waar goede OV-verbindingen gerealiseerd zijn overwegen we de toekomstige woningbouwbehoefte te laten landen in hogere dichtheden4. In deze ontwikkeling is er ook aandacht voor voorzieningen, groen en een goede parkeerbalans. In de woongebieden hebben we de aandacht voor huisvesting van specifieke doelgroepen. We staan open voor flexibele bouw- en woonconcepten. In algemene zin vinden we dat verschillende doelgroepen, waaronder bijvoorbeeld ook arbeidsmigranten, altijd de nodige voorzieningen tot beschikking moeten hebben en dus niet op een te grote afstand gehuisvest mogen worden. Verder werken we concreet met STEK aan een locatie voor spoedzoekers aan de Teylingerdreef in Voorhout.
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Energieneutraal en klimaatbestendig (5):
Sociaal en vitaal (4): We richten ons in de woonwijken op het faciliteren van een gezonde leefstijl, uitlokken van gezond gedrag en het meedoen in de samenleving. Dit doen we door het creëren van een aantrekkelijke openbare ruimte met veel groen, realiseren van groene ommetjes, mogelijkheden tot bewegen en spelen en ontmoetingsfaciliteiten. Verder moeten er passende maatschappelijke voorzieningen aanwezig zijn (evt. op centrale locaties), afgestemd op de behoeften. Dit kan per wijk verschillen.
Veilig en leefbaar (5): Het is belangrijk om een veilige en leefbare leefomgeving te bewaken, ook in relatie tot milieuthema’s, omdat in dit deelgebied voornamelijk wordt gewoond en er meerdere kwetsbare gebouwen gevestigd zijn. Veiligheid en leefbaarheid gaat in het woongebied boven bedrijvigheid en levendigheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moeten we rekening houden met veiligheidscontouren, waaronder de 48Lden geluidscontour van Schiphol, aanwezige buisleidingen, geluidscontouren van wegen, etc.
4 We onderzoeken op dit moment woningbouwontwikkeling rondom het station van Voorhout dat concreet in beeld is als knooppuntontwikkeling.
83
Omgevingsvisie Teylingen
Ondernemend (2): We bieden geen ruimte voor uitbreiding of nieuwvestiging van bedrijvigheid dat eigenlijk op een bedrijventerrein thuishoort. Wel zijn er mogelijkheden voor kleinschalige bedrijvigheid aan huis. De randvoorwaarde voor kleinschalige bedrijvigheid aan huis is dat de woonfunctie primair wonen blijft en de bedrijfsfunctie ondergeschikt is. De bedrijvigheid moet milieuplanologisch verantwoord zijn en mag bijvoorbeeld niet leiden tot verkeersaantrekkende werking. Oppervlaktes die gebruikt mogen worden zijn vastgelegd in het omgevingsplan (nu nog bestemmingsplannen).
Recreatief en toeristisch (1): We bieden geen ruimte voor grootschalige recreatieve/toeristische voorzieningen en vormen van verblijfsrecreatie/hotelfuncties of horeca in de woongebieden. Die zijn beter op hun plaats in andere deelgebieden, zoals de dorpscentra en de Kagerplassen en omgeving. Wel wenselijk vinden we kleinschalige sociale voorzieningen die ontmoeten, spelen en bewegen stimuleren (bijvoorbeeld een kinderboerderij of speeltuintje).
Bereikbaar (3): We richten ons op het aanpakken van bestaande knelpunten met betrekking tot bereikbaarheid, doorstroming en veiligheid aan de randwegen en in de woongebieden zelf. De knelpunten zijn aangegeven op de kaart in H3.2.9. Verder willen we meer ruimte bieden in het straatbeeld aan fietsers en voetgangers, en zorgen voor aantrekkelijke, aaneenlopende en veilige routes. Het verblijfsgebied rondom scholen vraagt hierin extra de aandacht.
84
Een florerende Toekomst voor Teylingen
4.4.3 BEDRIJVENTERREINEN
85
Omgevingsvisie Teylingen 86
Deelgebied: bedrijventerreinen
Natuurlijk en groen (3): We werken aan het versterken van de groenblauw-structuur en het vergroenen in algemene zin op de bedrijventerreinen1, ook met het oog op klimaatadaptatie. Ook bij transformatie moet er voldoende aandacht zijn voor vergroenen. Niet alleen aan de randen maar ook op de bedrijventerreinen zelf. Hier liggen ook kansen voor groene daken, groene muren etc. Op de bedrijventerreinen zetten we groen vooral in met als doel bedrijven goed in te passen en een groene buffer richting woonwijken te realiseren. Overige diensten zoals biodiversiteit en beleving zijn uiteraard positief bijkomstig. Beheer op kavels die geen openbaar groen bevatten zijn aandachtspunten voor ondernemers.
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Afwegingskader
Een aandachtspunt in dit deelgebied is het waterpeil. We hebben aan de ene kant te maken met slurpende bedrijven maar we wensen ook het waterpeil omhoog te krijgen.
Cultureel en beleefbaar (1): Op de bedrijventerrein is het niveau van cultuurhistorische elementen minder aanwezig dan in de andere deelgebieden. Ook zijn de verwachtingen voor archeologische waarden minder hoog. We willen wel ons aanwezige erfgoed op de bedrijventerreinen beter benutten, zoals bijvoorbeeld de Watertoren.
Energieneutraal en klimaatbestendig (5): Er liggen veel kansen om de grote daken van loodsen en andere bedrijfsgebouwen te benutten voor zonnepanelen, eventueel in combinatie met sedumdaken. Dit laatste levert een groot rendement op bij piekdagen en biedt ook kans aan insecten. Hiermee voorkomen we dat onnodig zonnevelden in het buitengebied landen. De gemeente staat in principe positief tegenover de realisatie van kleinschalige duurzame energieopwekking in de vorm van kleinschalige windturbines bij bedrijven mits dit past in het nog op te stellen beleidskader. Kans op wateroverlast zeker op dit soort terreinen is aanzienlijk. Dus versterken blauwe netwerk is ook erg belangrijk. Verder is het risico van hittestress 1 Bij de uitbreiding van het Greenib-terrein aan de Warmonder weg is goed gelet op landschappelijke/groenblauwe structuur. Dit vinden we een mooi voorbeeld om te noemen.
87
Omgevingsvisie Teylingen
een aandachtspunt. Door het vergroenen van de openbare ruimte en mogelijkheden voor waterberging te creëren, werken we aan het klimaatbestendig maken van de bedrijventerreinen.
Fijn wonen voor iedereen (1): In dit deelgebied is geen ruimte voor nieuwe (bedrijfs)woningen. De noodzaak tot bedrijfswoning is er niet meer, door digitale beveiliging etc. Met oog op benutten van de ruimte staan we geen nieuwe bedrijfswoningen toe bij bestaande en nieuwe bedrijven. Op de heel lange termijn zou het ruimtelijk niet onlogisch zijn clusters van bedrijven die tegen de woongebieden aanliggen, de bedrijven aan de Industriekade en de Jagtlust aan de Wasbeekerlaan, te transformeren naar wonen. Vanuit het toedelen van functies is dit een voorzichtig wensbeeld van de gemeente. In Jagtlust is bedrijvigheid bijvoorbeeld al onderbroken door een wooncomplex. Het volgt de route naar het station en ook vanuit sociale veiligheid zou dit een positieve ontwikkeling zijn. Dit is enkel mogelijk als er uiteraard passende compenserende huisvesting gevonden kan vonden elders binnen of buiten de gemeente voor deze Teylingse bedrijven. Regionaal is afgesproken dat eventuele compensatie aan de zuidkant van de Duin- en Bollenstreek in/aan de stedelijke as geconcentreerd gaat worden. In de Corridorstudie Ruimte en Mobiliteit Zuidelijke Duin- en Bollenstreek is dat een van de onderzoeksitems. We zijn geen groot voorstander van gemengde woon-werkgebieden, want op de bedrijventerreinen beschikken we niet over een geschikt voorzieningenniveau.
Gezien de strategische liggingen en milieuzonering willen we dat niet.
Veilig en leefbaar (3): Bij uitbreiding van een bedrijf en/of het bedrijventerrein worden negatieve gevolgen voor de omgeving zoveel mogelijk beperkt. Een volwaardige ambitiebepaling milieu op hoofdlijnen zal plaatsvinden in de 2.0 versie van de Omgevingsvisie Teylingen. Hierbij is ook aandacht voor milieuzonering nieuwe stijl.
Ondernemend (5): De bedrijventerreinen zijn primair bestemd voor (lichte – zwaardere) bedrijfsactiviteiten zonder grote publiekstrekkende werking. In afstemming met de regio werken we aan de herstructurering/revitalisering van de bestaande bedrijventerreinen. We richten ons op intensief en slim ruimtegebruik (evt. de hoogte in en stapelen van functies), ruimtelijke kwaliteit (veel groen, uitstralingen gebouwen, verdozing voorkomen) en het stimuleren van bedrijven om te verduurzamen (energieneutraal en circulair)). Bedrijventerrein Greenib zal worden uitgebreid. De Veerpolder profileren we als een ‘leisure’-bedrijventerrein met o.a. watergebonden bedrijvigheid. Voor de overige bedrijventerreinen is er nog geen bepaald profiel als ontwikkelrichting opgenomen. Branchering/segmentering van bestaande bedrijventerreinen is lastig te organiseren (juridisch en ook hebben bestaande bedrijventerreinen al een bepaalde structuur). Qua functies sluiten we aan op provinciaal beleid, in die zin dat we geen zelfstandige detailhandel op bedrijventerrein toestaan. Kantoren hebben dezelfde randvoorwaarden als in provinciaal beleid beschreven.
Sociaal en vitaal (2): We werken aan een prettige werkomgeving op de bedrijventerreinen. Hoe we dit vormgeven kan per bedrijventerrein verschillen. We willen werknemers uitnodigen tot bewegen in de omgeving van de bedrijventerreinen of op de terreinen zelf.
88
Recreatief en toeristisch (2): We bieden geen ruimte voor recreatieve voorzieningen, met uitzondering van mogelijkheden op bedrijventerrein Veerpolder.
We streven naar een goede bereikbaarheid van de bedrijventerreinen, zonder al te veel overlast te veroorzaken voor omwonenden in de woongebieden. Bedrijventerrein Veerpolder is alleen te bereiken via het woongebied. Hierdoor is er een bepaalde grens aan groei op dit bedrijventerrein. Recent is er een HOV-corridor gerealiseerd bij het AkzoNobel-terrein. Bedrijventerrein Voorhout sluit redelijk aan bij Sassenheim (Nijverheidweg). In het kader van bereikbaarheid kan het niet nog verder geoptimaliseerd worden. Bedrijventerrein Sassenheim kent een goede ontsluiting op de A44 en het station. Hier houden we rekening mee qua type bedrijvigheid.
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Bereikbaar (3):
89
Omgevingsvisie Teylingen
90
4.4.4 BOLLENGEBIED
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Deelgebied: Bollengebied
91
Omgevingsvisie Teylingen
Afwegingskader
Natuurlijk en groen (4): We richten ons in dit deelgebied op landschapsverbetering, onder ander om verrommeling in het gebied tegen te gaan. Behoud en herstel van openheid en zichtlijnen en evt. waardevolle landschapselementen is hierin belangrijk. Verder gaan we verrommeling tegen door door haagstructuren in te passen. Een haag structureert heel duidelijk en creëert groene grenzen. Het zuidelijk deel, de Elsgeesterpolder is landschappelijk waardevol. De Elsgeesterpolder is een belangrijk weidegebied voor vogels dat behouden moet worden. Mogelijk kan een perspectief worden geboden voor een eigen watersystemen voor de duinnatuur en de bebouwing, gescheiden van de bollenteelt. Concentratie van de bollenteelt in een kleiner gebied met zoveel mogelijk een gesloten en circulair watersysteem is een ambitie (in kleinere polders is het moeilijker om een gesloten systeem te maken). Ook de wens voor een eigen (natuurlijke) zuivering en afvoer wordt aantrekkelijker en belangrijker. Daarbij is er aandacht voor waterbeschikbaarheid en waterkwaliteit (met focus op uitspoelen van gewasbeschermingsmiddelen). Hier ligt er een relatie met de doelen beschreven in de Kader Richtlijn Water (KRW). Er zit weinig biodiversiteit in de sloten in het bollengebied welke omhoog kan door de waterkwaliteit te verbeteren. Er is ook genoeg ruimte voor biodiversiteit naast de watergangen.
Er zijn verder ambities om de biodiversiteit door het bodemleven in dit deelgebied te versterken. Dit doen we onder andere door bollentelers te stimuleren in te zetten op strokenteelt. Het gaat dan om afwisseling op bollenpercelen tussen gewassen. Dit versterkt de natuurlijke habitat. En ook in de veredeling van bloembollen maken we stappen. Deze zijn resistenter tegen ziekten. Ook zetten we in op wisselteelt door periodiek bijvoorbeeld winterwortelen op bollenpercelen te laten groeien. Dit moet planologisch dan ook mogelijk zijn. Door dit soort maatregelen zetten we in op een gezonde bodem met een gezond bodemleven goed voor mens, plant en dier. Op dit moment is er een groot initiatief om de teelt te certificeren en staat op het punt biologisch te worden.
92
We vinden het belangrijk om de (cultuurhistorische) landschappelijke karakteristiek te versterken/terug te brengen in dit deelgebied. In dit kader zetten we in op het behoud en versterking van de landschappelijke zichtlijnen, het terugbrengen van laan- en haagstructuren en de aanwezige cultuurhistorische elementen, zoals de typerende bollenschuren. We staan positief tegen het herbestemmen van bollenschuren binnen de bestaande bebouwing. Een mooi voorbeeld van een positieve ontwikkeling is tijdelijke huisvesting in een voormalige bollenschuur.
wenselijk. We zijn terughoudend met het behandelen van nieuwe aanvragen totdat de ISG is herijkt.
Sociaal en vitaal (2): Het deelgebied is van waarde voor inwoners als kleurrijk uitloopgebied. Het deelgebied is aantrekkelijk voor fietsers, wandelaars, sport en beweging. Het bollengebied heeft een belangrijke verwevenheid met het verenigingsleven en is van sociaal-maatschappelijke waarde.
Energieneutraal en klimaatbestendig (3):
Veilig en leefbaar (2):
We bieden relatief weinig ruimte voor de energietransitie in dit deelgebied. Het uitgangspunt is in ieder geval dat er geen bruikbare bollengrond wordt gebruikt voor zonnevelden, maar er liggen wel kansen om de schuren in te zetten voor zon op dak. Vanuit de RES zijn er in deelgebied zoeklocaties voor grootschalige opwek voorzien. Gemeentelijk zijn hier nog concretere uitspraken over gedaan om hier lokaal bestemmingen voor aan te wijzen. Vanuit de Lokale Energiestrategie zijn enkele plekken (langs infrastructuur) aangewezen als zoekgebied voor zonnevelden en er is een zoekgebied voor windturbines in dit deelgebied. Dit is opgenomen in het kaartmateriaal, zie H 3.2.3. De gemeente staat in principe positief tegenover de realisatie van kleinschalige duurzame energieopwekking in de vorm van kleinschalige windturbines bij zowel bij agrariërs als bedrijven mits dit past in het nog op te stellen beleidskader.
In het bollengebied is minder sociale cohesie omdat het gebied uitgestrekter is. We hebben aandacht voor oneigenlijk gebruik waarbij risico is op ondermijning/criminele activiteiten.
Verder is het belangrijk om het landschap klimaatadaptief in te richten. Opgaven zijn hoe we omgaan met droogte, verzilting en extreme neerslag op de voornamelijk zandgronden in dit deelgebied.
Fijn wonen voor iedereen (2): Binnen het huidige ISG-beleid willen we de realisatie van GOM-woningen geclusterd aanpakken en willen bij voorkeur aansluiten aan bestaande gebouwde gebieden (clusters aan de kern). Dit zodat er geen bebouwingslinten ontstaan die zichtlijnen breken. Tot op heden is er vaak geen sprake van woningontwikkeling in clustervorm bij ontwikkeling van GOM-woningen. Dit is wel
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Cultureel en beleefbaar (3):
Ondernemend (4): We faciliteren de vernieuwing van traditionele sector ‘bollenteelt (Greenport)’ en zetten in op een economische gezonde bollenteeltsector. Voor Teylingen ligt de focus op productontwikkeling, innovatie en handel. Hierbij richten we ons met name op de verduurzaming van de bollenteeltbedrijven; duurzame technieken en toewerken naar energieneutraliteit en circulaire systemen. Duurzaam grond- en waterbeheer is een belangrijke opgave hierin (afname gebruik chemische gewasbeschermingsmiddelen). Aansturen op een aaneengesloten bollenareaal is zeer wenselijk voor een gezonde bollensector. Dat is basis voor economische rendabiliteit. Dit wil zeggen het tegengaan van versnippering en verrommeling. Kleinschalige ontwikkelingen in het buitengebied kunnen ten koste gaan van bollen. We willen niet dat het bollengebied implodeert. Van elk bollengebied dat al apart ligt en niet is aangesloten moeten we ons afvragen wat de houdbaarheid is. Dit wil niet zeggen dat we dit meteen opofferen ten behoeve van andere functies. Maar wel hebben we hier extra de aandacht voor versnippering. Verdere versnippering hier tast de houdbaarheid aan. We kijken dus goed naar de locatie van nieuwe ontwikkelingen in het bollengebied. Als Teylingen kiest voor het inleveren van hectares bollengrond dan liever in de Elsgeesterpolder ten behoeve van de
93
Omgevingsvisie Teylingen
toekomstbestendigheid van het aaneengesloten bollenareaal. De Berg en Daalse polder is geen zoeklocatie voor bedrijvigheid die niet past in het bollengebied. We volgen het Greenport beleid en zetten dit voort. We voorzien in deze polder geen nieuwe grootschalige ontwikkelingen.
Recreatief en toeristisch (3): In de Elsgeesterpolder wensen we geen intensieve recreatie, hooguit een betere toegankelijkheid in de vorm van bijvoorbeeld klompenpaden. Vanuit Teylingen wordt waarde gehecht aan behoud van de polder. Graag leggen we een relatie met de beleving van het bollengebied (denk aan de bloeiperiode, openheid, uitgestrektheid) door de Ruïne van Teylingen te verbinden met de Keukenhof en Huys Dever in Lisse.
Bereikbaar (2): De provincie is hier bezig met een fiets- en wandelnetwerk met ook recreatieve routes. Voor dit thema zijn verder in dit deelgebied geen ontwikkelingen voorzien.
94
Een florerende Toekomst voor Teylingen
4.4.5 KAGERPLASSEN EN OMGEVING
95
Omgevingsvisie Teylingen 96
Deelgebied: Kagerplassen en omgeving
Natuurlijk en groen (4): We hebben veel aandacht voor de verbetering van de biodiversiteit. Een deel van de Kagerplassen is onderdeel van NatuurNetwerk Nederland. De nadruk ligt op bescherming en versterking van de natuurwaarden. Aandachtspunt is de verbetering van de waterkwaliteit in de Kagerplassen en de watergangen. Verder ligt in het veenweidegebied opgave om de biodiversiteit te verbeteren (in samenspraak met de duurzame landbouwtransitie). Dit doen we bijvoorbeeld door het inzetten op het terug laten komen van specifieke ambassadeursoorten. De omgeving van de Kagerplassen heeft veel potentie voor het beheer van weidevogels.
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Afwegingskader
Cultureel en beleefbaar (4): Het deelgebied valt voor een groot deel onder ‘kroonjuweel cultuurhistorie’ van de provincie. Hierachter is het beleid vooral gericht op ‘bescherming van’ het landschap en de cultuurhistorische elementen hierin, waaronder molens, boerderijen en eendenkooi. We willen de Kagerplassen voor iedereen beleefbaar en toegankelijk te maken. Dit betekent ook dat we het zicht op het water vanaf de kant op een aantal plekken willen verbeteren.
Energieneutraal en klimaatbestendig (3): We bieden zeer weinig tot geen ruimte voor de energietransitie (grootschalige opwek door windturbines en zonnevelden) in dit deelgebied, vanwege de focus op behoud en bescherming van cultureel erfgoed. Enkel langs infrastructuur zijn zonnevelden inpasbaar (Zie kaart 3.2.4). De gemeente staat in principe positief tegenover de realisatie van kleinschalige duurzame energieopwekking in de vorm van kleinschalige windturbines bij zowel bij agrariërs als bedrijven mits dit past in het nog op te stellen beleidskader. Het klimaatadaptief inrichten van het landschap is wel een grote uitdaging in dit deelgebied. Een specifiek aandachtspunt is het tegengaan van bodemdaling in het veenweidegebied. Daarnaast is het tegengaan van droogte een opgave. De diepere polders in het deelgebied bieden overigens ook kansen voor waterberging.
97
Omgevingsvisie Teylingen
We zetten in op een robuust watersysteem in de veengebieden met een optimale bediening ten behoeve van de klimaatopgave en het voorkomen verdere bodemdaling. Waterbeheer stemmen we af op de bodemcondities. Daarvoor is een landschapstransformatie nodig. Veehouderij, akkerbouw en opengrondgroententeelt is gezamenlijk moeilijk vol te houden (vanwege de nodige ontwatering). Indien nodig heroverwegen we peilbesluiten en droogleggingsnormen samen met andere daarvoor verantwoordelijke medeoverheden. In de kleigebieden voorzien we de ontwikkeling van brakwaternatuur (incl. peilfluctuaties), eventueel in combinatie met recreatie. Ook is hier meer ruimte nodig voor het opvangen, bufferen en hergebruiken van zoetwater. Dit doen we door het optimaliseren van in-/uitstroom zoetwater en het vergroten peilvakken in polders. Ook zetten we in op het aanpassen van het landgebruik als dit echt nodig is. Waar sprake is van verzilting stimuleren we de overschakeling naar meer zouttolerante gewassen. Aandachtspunt is de verbetering van de waterkwaliteit in de Kagerplassen en de watergangen. Hogere temperaturen leiden in ondiepe watergangen sneller tot overlast (stank, zuurstofloosheid en dode vissen, botulisme). Een klimaatbestendige inrichting van de watergangen bestaat uit goed beheer, voldoende diepte, weinig emissies en draagt bij aan een hogere de kwaliteit van de leefomgeving.
Fijn wonen voor iedereen (2): In dit deelgebied is geen ruimte voor nieuwe woningen/woningbouw. Het splitsen van grote boerderijen en bedrijfswoningen is onder voorwaarden en met maatwerk mogelijk. Bij bedrijfsbeëindiging zou ruimte moeten zijn om het geheel om te vormen naar wonen, dus ook uitbreiden van wooneenheden in wat voorheen de stal was. Uitgangspunt is dan om het historisch erf te waarborgen met nieuw gebruik. Dit kan dan ook nieuwbouw zijn. Het gaat hierbij steeds om maatwerk waarbij het vertrekpunt een agrarisch ensemble is. Vaak hebben deze locaties geen belemmeringen qua parkeren. Wel zullen we in dit geval strakker moeten sturen op de realisatie van de gewenste prijscategorieën en woninggrootte. Voor dit gebied zou geen ondergrens moeten gelden voor de afweging qua programmering. Een agrarisch bedrijf dat stopt kan veel bebouwing saneren waardoor er vaak ook ‘iets voor terug kan komen’ zodanig dat naar rato er sprake is van ruimtelijke kwaliteitswinst.
98
Sociaal en vitaal (2): Het deelgebied is van grote waarde voor inwoners als groen uitloopgebied. We bieden ruimte voor ommetjes in het landschap en we zetten in op het creëren van groenblauwe verbindingen tussen de dorpen en de Kagerplassen (met name vanuit Warmond). De bescherming van natuurwaarden heeft echter prioriteit.
Veilig en leefbaar (2): Bij ruimtelijke ontwikkelingen moeten we rekening houden met veiligheidscontouren, waaronder de 48Lden-geluidscontour van Schiphol, aanwezige buisleidingen, geluidscontouren van wegen, etc. In het Kagerplassengebied en omgeving is minder sociale cohesie omdat het gebied uitgestrekter is. We hebben aandacht voor oneigenlijk gebruik waarbij risico is op ondermijning/ criminele activiteiten.
Ondernemend (4): De omgeving van het Kagerplassengebied is rijk aan agrarische functies. De duurzame landbouwtransitie een opgave die we gezamenlijk met de boeren willen oppakken. We erkennen het belang van toekomstbestendige agrarische bedrijven in de graslanden. Daarbij hanteren we het ‘ja, mits’-principe. De focus ligt op extensief en natuurinclusief. Deze opgave speelt voornamelijk in het veenweidegebied. Kleinschalige detailhandel zou moeten kunnen op boerenerven. Hier is ook functiemenging mogelijk, bijvoorbeeld door middel van kleinschalige mogelijkheden tot overnachten, voedselbossen en dergelijke. Veel bedrijven bestaan hier al generaties lang en het behoud daarvan heeft cultuurhistorische waarde. We bieden geen ruimte voor uitbreiding of nieuwvestiging van bedrijvigheid dat eigenlijk op een bedrijventerrein thuishoort.
Bereikbaar (2):
De investeringen in recreatie en toerisme mogen niet ten koste gaan van de landschappelijke kwaliteiten en de natuur- en cultuurhistorische waarden. Zo zijn enkele eilanden aangewezen als stiltegebied en enkele eilanden aangewezen recreatiegebied.
Voor dit thema zijn in dit deelgebied geen uitgebreide ambities of ontwikkelingen voorzien. Wel onderzoeken we hoe we de Boekhorsterweg in de gemeente Kaag en Braassem zouden kunnen ontlasten door op ons grondgebied te kijken naar mogelijkheden om recreanten vaker gebruik te laten maken van de watertaxi’s of andere vervoersmiddelen.
In de Kagerplassen zelf willen we watersport faciliteren, onder andere door de uitbreiding van routes, aanlegplaatsen voor kano’s en passantenplaatsen. We houden hierbij rekening met de (sociale) veiligheid van bewoners en recreanten. Uitgangspunt is dat uitbreiding van ligplaatsen bij bestaande jachthavens de voorkeur heeft boven het zoeken van locaties voor nieuwe jachthavens met ligplaatsen.
Een florerende Toekomst voor Teylingen
Recreatief en toeristisch (3):
De recreatieve gebruikswaarde is dit deelgebied is op dit moment alleen hoog als je een boot hebt. Op het ‘land’ (ook voor de mensen die geen boot hebben) bieden we daarom ruimte aan recreatieve ontwikkelingen (inclusief verblijfsrecreatie), mits kleinschalig en rekening houdend met de aanwezige natuur en landschapskwaliteit. Ook houden we de bestaande linten bij campingbedrijven en agrarische bedrijven in stand, maar breiden we deze niet uit. Recreatie-ontwikkelingen zijn ook mogelijk als nevenactiviteit in de agrarische sector. Verder ligt de focus op het bieden van goed netwerk aan fiets- en wandelroutes. De realisatie van ‘Rondje Kaag’ is hiervan een mooi voorbeeld.
99
Omgevingsvisie Teylingen
100
4.4.6 GRASLANDEN