NIEUW Gewijzigde Jaarrekening Teylingen 2021 30062022.pdf

teruggetrokken. Dit heeft tot vertraging geleid. Daarna zijn we met woningcorporatie Stek in overleg gegaan. Zij zien mogelijkheden voor realisatie van circa 40 tijdelijke woonunits voor ‘spoedzoekers’ die zijn aangewezen op de sociale huursector. De Rijksoverheid heeft voor het project Teydelijk projectsubsidie van 273.000 euro beschikbaar gesteld. In het voorjaar van 2022 wordt duidelijk of de ontwikkeling haalbaar is.

De gezamenlijke huisvestingsopgave in de Duin- en Bollenstreek voor zowel Beschermd Wonen (BW) als Maatschappelijke Opvang (MO) is eind 2021 in beeld gebracht. Over de benodigde aantallen woningen/woonplekken per gemeente worden met de corporaties afspraken gemaakt die worden vastgelegd in de Prestatieafspraken 2023 en volgende jaren. In samenwerking met woningcorporatie Stek en de Binnenvest is in de gemeente een aantal woningen beschikbaar voor crisisopvang.

P7a

Op korte termijn analyseren wij de resultaten van het woningbehoefteonderzoek WoON2018. De uitkomsten daarvan vormen de bouwstenen voor het nieuw te ontwikkelen beleid op woongebied.

De nieuwe woningbehoefteraming (TR2021) is in 2021 op subregionaal niveau beschikbaar gekomen. Deze passen binnen de uitgangspunten van het woonprogramma dat vastgesteld is in 2020 en waarin extra aandacht is voor verschillende doelgroepen zoals senioren en starters.

P7b

Bij het uitvoeren van de Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2017 (RWA), is specifieke aandacht voor het duurzaam goedkoop en duurzaam beschikbaar houden van sociale huur-, sociale koop- en middenhuurwoningen.

De doelen vanuit de Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2017 (RWA) zijn meegenomen in het woonprogramma. In 2021 is de doelgroepenverordening vastgesteld. Dit is een van de instrumenten om woningen duurzaam beschikbaar te houden. In 2021 is begonnen aan een actualisatie van de Regionale Woonagenda. De vaststelling is voorzien in 2022.

Uitwerking 2021 (e.v.): Ook in 2021 zullen we bovenstaande inspanningen continueren en geven we opvolging aan de aanbevelingen uit de evaluatie van 2020.

27

P10

Verder gaan wij onverkort door met het verstrekken van startersleningen.

In 2021 zijn 11 leningen verstrekt.

Wat wilden we bereiken? Doel: Energie neutrale en gasloze woningen dragen bij aan een duurzaam Teylingen Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving P13

Stand van zaken jaarrekening

Volgend op de motie "programma Duurzaamheid is fundamenteel in het duurzaamheid”, zullen wij inzetten op het woonprogramma 2020-2024. Voor nieuwe zo snel mogelijk energieneutraal en woningbouwontwikkelingen hanteren we gasloos maken van de bestaande het kader Duurzame Gebiedsontwikkeling. Teylingse sociale woningvoorraad, dit als De Lokale Energiestrategie en de onderdeel van prestatieafspraken die we Transitievisie Warmte beschrijven de met de corporaties jaarlijks maken. We uitgangspunten voor de bestaande zorgen er voor de overige woningvoorraad. We zijn actief aan de slag volkshuisvestelijke doelen niet uit het oog gegaan met het stimuleren van te verliezen. energiebesparing en ondersteunen van Ten aanzien van de nieuwbouw in de eigenaren om gebouwen transitiegereed te sociale woningvoorraad zetten wij er bij maken. Daarnaast verstrekken we het maken van prestatieafspraken op in duurzaamheidsleningen en maken we om alle nieuwe plannen minimaal prestatieafspraken met Stek. Hierin is energieneutraal te realiseren. Waar opgenomen dat woningen van Stek met mogelijk kijken we of bestaande plannen energielabels F en G in 2025 een A label nog aangepast kunnen worden naar deze hebben. Met Stek is afgesproken dat ambitie. nieuwbouw standaard Bijna Energie Neutraal (BENG) is en we streven naar Nul Uitwerking 2021 (e.v.): Op de Meter (NOM).

Bij groot onderhoud en Ook in 2021 zullen we bovenstaande mutatie brengt Stek standaard energetische inspanningen continueren. voorzieningen aan, zoals isolatie en zonnepanelen.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Woningcorporatie Stek Vereniging Holland Rijnland Wonen (HRW) Huurdersbelangenvereniging Bollenstreek (HBVB) Huurders Holland Rijnland (HHR) Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn) Zorgaanbieders

28

2.1.4 Implementatie Omgevingswet Wat wilden we bereiken? Doel: Samen een omgevingsvisie maken gericht op de toekomst Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving P1

In het kader van de opstelling van de omgevingsvisie is het de bedoeling om opgaven en vraagstukken op een geïntegreerde wijze vast te leggen, zoals de woningbouwopgave, vraagstukken vanuit het sociaal domein, gezondheid, bereikbaarheid, mobiliteit en duurzaamheid (fysiek en sociaal).

Stand van zaken jaarrekening In 2021 is de Omgevingsvisie aanbesteed en is gestart met de beleidsinventarisatie en voorbereiding. Het traject van de Omgevingsvisie (inclusief participatie) moet leiden tot vaststelling van de integrale Omgevingsvisie in het 4e kwartaal 2023.

Uitwerking 2021 (e.v.): In 2021 leggen we opgaven en vraagstukken op een geïntegreerde wijze vast in de Omgevingsvisie. Naast de Omgevingsvisie wordt er een Maatschappelijke Agenda opgesteld. P27

De aanwezigheid van (fysieke) voorzieningen in buurten en aandacht voor sociale duurzaamheid zal worden opgenomen in de omgevingsvisie. Het welzijnswerk zal worden ingezet voor het stimuleren van buurtinitiatieven. We leggen nadrukkelijk de bal neer bij de samenleving (right to challenge) om zelf met initiatieven te komen.

In 2021 is de Omgevingsvisie aanbesteed en gestart met de beleidsinventarisatie en voorbereiding, waaronder het opstellen van een communicatie- en participatieplan voor het betrekken van inwoners en overige stakeholders. In 2022 en 2023 wordt hieraan uitvoering gegeven.

Uitwerking 2021 (e.v.): In 2021 betrekken we alle stakeholders (inwoners, bedrijven, belangengroepen en ketenpartners) bij het opstellen van onze omgevingsvisie, waarbij de inzet is gericht op integratie van de maatschappelijke agenda (MAG).

Wat wilden we bereiken? Doel: Klaar voor de implementatie van de Omgevingswet Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving P55

Stand van zaken jaarrekening

We gaan verder met het gereed maken Ongeacht het uitstel van de van onze organisatie voor het werken met inwerkingtreding van de Omgevingswet

29

de Omgevingswet.

hebben we ons als organisatie op al deze onderdelen verder ontwikkeld om te Uitwerking 2021 (e.v.): werken in de geest van de Omgevingswet We ondernemen de volgende activiteiten: en om ons niveau van dienstverlening op ·Organiseren van bijeenkomsten en peil te houden. proeftuinen voor ambtenaren, bestuurders, samenwerkingspartners en initiatiefnemers om de nieuwe manier van werken te introduceren, ·Uitwerken van serviceformules voor het werken met de Omgevingswet, vanuit de één-loket-gedachte, ·Ontwikkelen van kaders hoe we (overheids)participatie onder de Omgevingswet gaan vormgeven, ·Uitvoeren strategisch communicatieplan, ·Aanpassen van competentieprofielen medewerkers, ·Kennisuitwisseling in samenwerking met diverse keten- en regiopartners, ·Uitvoeren pilots met aansluiting op landelijke digitale stelsel Omgevingswet, ·Inrichten noodzakelijke architectuur (applicaties en gegevens realiseren om nieuwe processen te ondersteunen).

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland GGD Veiligheidsregio Hollands Midden

Overige samenwerkingspartners Provincie Zuid-Holland Hoogheemraadschap van Rijnland

30

2.1.5 Gebiedsontwikkeling Wat wilden we bereiken? Doel: Een open landschap om van te genieten Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving P8

We stimuleren en faciliteren plannen van ontwikkelaars, corporaties, bedrijven en particuliere initiatiefnemers die positief bijdragen aan de doelen op het gebied van wonen, economie, mobiliteit en duurzaamheid. Vraaggericht bouwen, diversiteit van woonvormen en levensloopbestendig bouwen zijn speerpunten voor nieuwe woningbouwlocaties.

Stand van zaken jaarrekening Omwonenden en belanghebbenden worden steeds eerder in het proces geïnformeerd of betrokken. Wij stimuleren initiatiefnemers om in een heel vroeg stadium met de omgeving in gesprek te gaan zodat er rekening kan worden gehouden met specifieke zorgen of wensen bij het uitwerken van de plannen.

Uitwerking 2021 (e.v.): Actieve participatie van omwonenden en belanghebbenden vormt een belangrijk onderdeel van de nieuwe Omgevingswet. De vorm van participatie richten we mede in overleg met omwonenden en belanghebbenden in. P9

Als voorbeeld hierbij kan worden gedacht In 2021 is samen met de stakeholders aan ons voornemen om op interactieve gewerkt aan het opstellen van de Visie voor wijze te komen tot een gebiedspaspoort de planontwikkeling van Nieuw Boekhorst. en Plan van Aanpak voor de ontwikkeling Ook hebben meerdere van woningbouw op de locatie Nieuwparticipatiemomenten plaatsgevonden. De Boekhorst in Voorhout. intentieovereenkomst is ondertekend met 6 marktpartijen. Uitwerking 2021 (e.v.): Tot slot heeft de gemeente het In 2020 is hiermee een voortvarende start Voorkeursrecht gevestigd op de gronden gemaakt, in 2021 wordt hieraan samen binnen Nieuw Boekhorst. met de stakeholders een vervolg In 2022 wordt de Visie ter vaststelling aan gegeven. de raad voorgelegd en zal de planologische procedure van start gaan.

Wat wilden we bereiken? Doel: Duurzaam bouwen in de praktijk brengen Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving P12

We stellen een Richtlijn duurzame ontwikkeling gebouwde omgeving op.

Stand van zaken jaarrekening De Richtlijn Duurzame Gebiedsontwikkeling (DGO) is opgesteld; de richtlijn wordt actief

31

Deze richtlijn omvat de energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie en wordt leidend voor nieuwe locatieontwikkelingen. Deze richtlijn verbreedt en verdiept de regeling voor GPR-gebouw en zal als uitgangspunt worden gehanteerd bij aanbestedingen en het aangaan van overeenkomsten.

gebruikt bij nieuwe gebiedsontwikkelingen, en de richtlijn zelf wordt periodiek geëvalueerd en aangepast als dat wenselijk is. De Richtlijn DGO is daarmee als werkinstrument voor Planvorming geïmplementeerd.

Uitwerking 2021 (e.v.): In 2020 is het kader Duurzame gebiedsontwikkeling geïmplementeerd in onze werkprocessen. In 2021 werken we conform dit kader. P16

De locatie Langeveld wordt een voorbeeldproject voor duurzame woningbouw, gericht op diverse doelgroepen.

De door de PZH beschikbaar gestelde capaciteit heeft geresulteerd in een stedenbouwkundige verkenning met verkavelingsstudie, een indicatief saldo ontwikkeling van drie varianten en een Uitwerking 2021 (e.v.): ontwerp-besluit over een voorkeursvariant Aangezien de gemeente eigenaar is van voor Langeveld, waarbij de strekking van de locatie, biedt dit goede kansen om de het amendement van de raad leidend is. In ambities van het woonprogramma en het dit besluit is rekening gehouden met de duurzaamheidsbeleid te verwezenlijken afdracht aan het RIF. met een belangrijke rol voor participatie Als in 2022 duidelijkheid ontstaat over de van stakeholders en gemeenteraad ten voltooiing van het tennispark STV, dan kan aanzien van ruimtelijke en financiële de besluitvorming over Langeveld medio kaders. De mogelijkheid wordt verkend 2022 volgen. Zodra dit besluit valt, wordt hierbij de capaciteit van de Vliegende een programma van eisen opgesteld en de Brigade van de provincie te benutten. De aanbesteding voorbereid. Naar verwachting inzet is gericht op oplevering van de zouden de eerste woningen eind 2025 in woningen vanaf 2023. Langeveld in de verkoop kunnen gaan.

Wat wilden we bereiken? Doel: Genieten van groen en recreatie dicht bij huis Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving P17

We geven onverminderd uitvoering aan het gebiedsprogramma B(l)oeiende

Stand van zaken jaarrekening Binnen het gebiedsprogramma de B(l)oeiende Bollenstreek is gewerkt aan

32

Bollenstreek en regionale samenwerking in het kader van Leidse Ommelanden (LOL) en het Hollands-Utrechts plassengebied (HUP). Daarmee geven we invulling aan de regionale groeninfrastructuur.

verschillende projecten. Het project Ecologische verbindingszone Trekvaart is opgestart en het project Belevingstops Trekvaart is opgeleverd.

Bij de ontwikkeling van een woningbouwlocatie is er aandacht voor een goede kwaliteit van groen- en recreatieve voorzieningen in de wijk. Daarbij wordt steeds de verbinding gemaakt met en aansluiting gezocht bij bestaande recreatiegebieden en voorzieningen in de omgeving en wordt aangesloten op de omliggende en regionale groeninfrastructuur.

In 2021 is samen met de stakeholders gewerkt aan het opstellen van de Visie voor de planontwikkeling van Nieuw Boekhorst. Sporten, bewegen en recreëren is een belangrijk onderwerp in Nieuw Boekhorst. Om hieraan ruimte te bieden wordt er voor gekozen om een brede buurtvaart met een passantenhaventje te realiseren. De buurtvaart staat in directe verbinding met de Leidsevaart en Haarlemmertrekvaart. In Nieuw Boekhorst wordt ruimte gereserveerd voor sport en bewegen in het groen. Het plan wordt dooraderd met brede groenzones zodat het optimaal bijdraagt aan het lopen van een ommetje maar ook positief bijdraagt aan een duurzame leefomgeving.

De projecten van de Leidse Ommelanden zijn afgrond. De eindrapportage is Uitwerking 2021 (e.v.): opgesteld en een accountantsverklaring is ·Voor 2021-2022 starten we met nieuwe verkregen. De definitieve projecten vanuit het huidige programma subsidiebeschikkingen bij Holland Rijnland (B(l)oeiende Bollenstreek. Voorbeelden en provincie Zuid-Holland zijn aangevraagd. hiervan zijn de ecologische Het college heeft besloten om niet deel te verbindingszone, fietsverbinding nemen aan een nieuw programma van de Trekvaart Voorhout als onderdeel van de Leidse Ommelanden. De doelen kunnen Noordelijke Randweg en Entree A44 ook via andere bestuurlijke overleggen Sassenheim/Voorhout, startlocatie worden bereikt. Boerhaaveroute bij Nagelbrug. ·Daarnaast bereiden we een nieuw Er is een nieuw uitvoeringsprogramma voor recreatief/groenprogramma voor de het Hollands-Utrechts Plassenberaad Duin- en Bollenstreek samen met onze opgesteld. regiopartners. ·In HUP verband wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. ·We verkennen samen met de partners of er een nieuw programma voor de Leidse Ommelanden kan komen. P18

Uitwerking 2021 (e.v.): Bij de start van nieuwe ontwikkelingen bekijken we welke partijen kunnen bijdragen aan dit doel van de gemeente.

P20

Ter voorkoming van verdringing van de Het Plan van Aanpak (PvA) is in 2019 agrarische en recreatieve bedrijvigheid in opgesteld en besproken met de

33

het buitengebied starten we met een burgemeesters en wethouders van HLT. We project Handhaving Buitengebied. In dit zijn na goedkeuring van het PvA gestart GOM-project wordt gestart met een plan met de handhaving van de percelen die als van aanpak om het buitengebied te prioriteit zijn aangemerkt, dit om ervaring handhaven. In het plan van aanpak komt op te doen. Daarna is gestart met de een prioritering. De doorlooptijd van dit handhaving van de andere percelen. Eind handhavingstraject schatten wij in op vier 2021 is het resultaat als volgt: jaar. - Het aantal m2 teruggewonnen bollengrond: 67.375; Uitwerking 2021 (e.v.): - Op 21 percelen is het strijdig gebruik In 2021 continueren we onze gestaakt. inspanningen in het kader van het project Handhaving Buitengebied. Wat wilden we bereiken? Doel: Behoud van cultureel erfgoed Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving P34

Stand van zaken jaarrekening

Voor het behoud van onze monumenten Ronde langs monumenten heeft maken we één keer per twee jaar een plaatsgevonden in 2021. volledige ronde langs alle monumenten. Nulmeting van Beeldbepalende objecten Onderzocht wordt dan of maatregelen heeft plaatsgevonden in 2021. nodig zijn voor behoud van het monument en ter voorkoming van verval. Mochten er plannen zijn voor ontwikkeling van het monument, dan is de eerste stap: ontwikkeling met behoud van. Mocht dat niet lukken, dan wordt onderzocht waaruit de herontwikkeling dan kan bestaan. Uitwerking 2021 (e.v.): De volgende algemene ronde langs monumenten vindt in 2021 plaats.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V. (GOM)

Overige samenwerkingspartners Woningbouwcorporaties Projectontwikkelaars Bedrijven Particuliere initiatiefnemers

34

2.1.6 Openbare ruimte Wat wilden we bereiken? Doel: Samen zorgen voor een schone leefomgeving Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving

Stand van zaken jaarrekening

P14

Bij de (her)inrichting van straten en wijken Participatie bij (her)inrichting van straten en realiseren we waar mogelijk wensen van wijken is standaard in onze aanpak gebruikers, dit is een onderdeel van opgenomen. participatie. Het niveau van participatie wordt vooraf bepaald aan de hand van de opdrachtbeschrijving.

P15

In samenwerking met de Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) gaan we eventuele knelpunten met betrekking tot het gescheiden afvoeren van bouwafval door aannemingsbedrijven inventariseren. Indien en waar nodig zullen we aansluitend daarop maatregelen nemen.

De focus in 2021 heeft gelegen op de implementatie van het afvalbeleid. Met dit project is nog geen start gemaakt. Gemeenten zijn niet verantwoordelijk voor het (gescheiden) inzamelen van bedrijfsafval. Wel kunnen gemeenten een helpende hand bieden door een platform te organiseren waarop over afval gesproken kan worden. In overleg met de Omgevingsdienst gaan we bekijken welke knelpunten worden genoemd en welke mogelijke oplossingen kunnen worden aangedragen.

P31a

Bij het plaatsen van afvalbakken in Op dit moment is het inzamelen van recreatiegebieden onderzoeken we de gescheiden afval in recreatiegebieden nog mogelijkheid om bij de bron te scheiden. niet goed mogelijk. Het is hierbij ook relatief duur om gescheiden afvalstromen in te zamelen voor recreatie gebieden.

P31b

We voeren, in samenwerking met scholen Dit is een jaarlijkse terugkerende actie. Door en de wijkregisseurs, zwerfafvalacties uit. Corona kon niet alles doorgaan zoals we normaliter doen.

P32

We ondersteunen educatieprojecten en initiëren voorlichtingscampagnes op het gebied van (zwerf)afval en hondenpoep.

P33

We houden toezicht op de uitvoering van Door Corona hebben we hier niet de het hondenbeleid. Naast de reguliere aandacht aan kunnen geven die we handhavingstrajecten zetten we in op gewend zijn. jaarlijkse voorlichtingscampagnes om het gedrag te beïnvloeden. We monitoren de effecten en beoordelen op basis daarvan of bijstelling van beleid nodig/gewenst is.

Naar behoefte faciliteren we o.a. scholen en (afval) ambassadeurs en denken we actief mee. Deze lijn is in 2021 doorgetrokken. De afvalcoach heeft hierin een coördinerende rol op zich genomen. Hij geeft voorlichting en spreekt met de ambassadeurs en op scholen.

35

Wat wilden we bereiken? Doel: Versterken van de biodiversiteit Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving

Stand van zaken jaarrekening

P21

Op basis van een in 2018 vastgestelde kansenkaart wordt een Uitvoeringsprogramma Biodiversiteit opgesteld.

Het Uitvoeringsprogramma Biodiversiteit wordt in het 2e kwartaal 2022 voorgelegd aan de raad. Het rapport ‘Biodivers en duurzaam Teylingen 2019’, van D’Natuur vormt de basis voor het programma. Het overzicht van mogelijke maatregelen heeft betrekking op de volgende drie uitvoeringsgebieden: Uitvoeringsgerichte maatregelen, Beleidsgerichte maatregelen, Maatregelen gericht op overleg en communicatie.

P22

Bij de (her)inrichting en het beheer van Vervanging of renovatie is het uitgelezen woonwijken zullen groen, moment om het sortiment én de natuurvriendelijke oevers en het maaien groeiplaats duurzamer te maken. Het anders worden uitgevoerd. Bij renoveren wordt gebruikt om groenvakken (her)inrichting zullen we de aaneen te streekeigenheid versterken door het sluiten en betontegels te vervangen door toepassen van inheemse bomen, struiken bijvoorbeeld grasbetontegels. Het geheel en planten die passen bij de natuurlijke wordt zo aangelegd dat het regenwater in omstandigheden. Beschoeiing zal daar groenvakken kan stromen, bijvoorbeeld waar mogelijk bij vervanging omgevormd verlaagd met banden, en daar langzaam worden naar een natuurlijke oever. Meer weg zakt. Dit ontlast het riool en helpt grasbermen zullen worden vervangen grondwaterstandverlaging voorkomen. Het door bloemrijke bermen en er zal meer sortiment meer (bio)divers maken levert net gevarieerd gaan worden in als bij bomen veel voordelen op. Het maaifrequentie en het laten staan van beperkt de risico’s van uitval door gras, bijvoorbeeld aan de kant van sloten. bijvoorbeeld ziekten en plagen en is goed Door deze maatregelen zal er meer voor insecten zoals bijen en vlinders. verscheidenheid (biodiversiteit) aan planten- en diersoorten ontstaan.

Een van de manieren om de groene oppervlakte in woonwijken te vergroten is het vervangen van verharding door groen. Net als bij het renoveren van groenvakken is omvorming binnen een project het ideale moment om de buitenruimte klimaatbestendiger te maken.

P23

We richten onze leefomgeving in met duurzaam groen, in participatie met de

In het 2e kwartaal 2022 zal het groenbeheerplan en

36

bewoners. Daarbij maken we een keuze uitvoeringsprogramma biodiversiteit aan de voor een verscheidenheid aan plant- en raad worden voorgelegd. boomsoorten die van nature in onze omgeving voorkomen. Het nieuwe In het nieuwe Groenbeheerplan cq. handboek inrichting openbare ruimte, dat uitvoeringsprogramma wordt een lijst van eind 2019 gereed is, wordt hierbij de planten en boomsoorten opgenomen. De leidraad. In dit handboek wordt een lijst Leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR) van planten en bomen opgenomen waar kent inmiddels een cyclus waarin jaarlijks men, afhankelijk van een gebied of plaats, een update plaatsvindt op basis van onder uit kan kiezen. andere de laatste trends, ontwikkelingen, wet- en regelgeving. Zaken die uit groenbeheerplan cq uitvoeringsprogramma naar voren komen worden vertaald naar de LIOR P24

Naast voorlichting aan bewoners geven Nieuwbouw: we zelf het voorbeeld door daar waar in 2021 is er een plan opgesteld door de mogelijk het aantal vierkante meters Tuinambassadeurs om bewoners van verharding in de openbare ruimte te nieuwbouwprojecten in informeren over verkleinen (voorbeeld: project Kagerplein). het vergroenen van hun tuin. Er zijn Bij nieuwbouw worden de bewoners contacten gelegd met de actief benaderd met voorbeelden om projectontwikkelaar, maar door de corona tuinen duurzaam in te richten met maatregelen is het niet mogelijk geweest minimale of open verharding. Tweemaal om fysiek een presentatie te verzorgen voor per jaar houden we een campagne de nieuwe bewoners. waarbij bewoners tegels kunnen inleveren tegen vaste planten. Stenen inleveren: in het voorjaar 2021 heeft de actie steen eruit, plant erin plaatsgevonden. Bij de lokale tuincentra konden tegels ingeleverd worden en kregen inwoners daar planten voor terug. Voorlichtingscampagnes: zowel IVN en Stichting Steenbreek hebben online (i.v.m. corona maatregelen) workshops verzorgd. Daarnaast heeft de gemeente ook deelgenomen aan het NK tegelwippen, hierdoor hebben is van maart tot september actief aandacht gevraagd/de nadruk gelegd op het vergroenen van de tuinen.

In 2021 gaven de Tuinambassadeurs advies aan omwonende, waren zij bereikbaar voor vragen over tuinieren en deelden zij tips via de on- en offline media.

P28

Waar mogelijk realiseren we wensen van Inwoners worden actief betrokken bij de inwoners/gebruikers bij de (her)inrichting (her)inrichting van straten en wijken. Ook in van straten en wijken. 2022 zullen we deze lijn doortrekken.

P29

We gaan onderzoeken welke gerecyclede Bij de (her)inrichting van straten en/of de producten we kunnen toepassen in de vervanging van de voorzieningen is

37

buitenruimte. Er zullen een aantal pilots worden gedraaid.

hergebruik en recycling van materialen en grondstoffen een vast onderdeel wat wordt meegenomen in het inkoopproces. Nieuwe ontwikkelingen houden we bij en waar we kansen zien, passen we deze toe of onderzoeken we deze op kleine schaal (pilot).

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen

Overige samenwerkingspartners

Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) VAB Stichting RIJK

Inwoners Zwerfafvalambassadeurs Maatschappelijke instellingen

2.1.7 Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

2.1.8 Beleidsindicatoren Eenheid

Realisatie

Realisatie

Begroting

Indicator 2020

2021

2021

NL

Bron CBS Basisregistratie adressen en gebouwen

Gemiddelde WOZ waarde

per duizend euro

€ 346

€371

€ 325

€ 290

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

11,1

5

20,5

8,9

Demografische druk

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar (%)

73,60%

73,6%

73,40%

70,1%

CBS

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

Gemiddeld totaalbedrag in euro's

€ 647

€ 594

€ 610

€ 733

COELO

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Gemiddeld totaalbedrag in euro's

€ 716

€ 614

€ 679

€ 810

COELO

Toelichting indicator Gemiddelde WOZ waarde De gemiddelde WOZ waarde van woningen. Toelichting indicator Nieuwgebouwde woningen Het aantal nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen zoals transformaties. Toelichting indicator Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

38

Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Eenheid

Realisatie

Realisatie

Begroting

Indicator

NL 2020

Omvang huishoudelijk restafval

Hernieuwbare elektriciteit

Hoeveelheid restafval per bewoner in kilo’s Percentage elektriciteit opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa

2021

2021 135

166 kg

Bron

2019:

128

CBS 161 kg

5,3 %

2019 3,5%

nb

20,0%

RWS

Toelichting indicator Omvang huishoudelijk restafval Betreft het huis aan huis ingezameld restafval exclusief het grof huishoudelijk afval van de gemeentewerf. Toelichting indicator Hernieuwbare elektriciteit Het percentage is afkomstig uit de Klimaatmonitor en heeft betrekking op 2019. Recentere gegevens ontbreken. Monitoring is in ontwikkeling bij Holland Rijnland als onderdeel van de uitwerking van de energietransitie. Eenheid

Realisatie

Realisatie

Begroting

2020

2021

2021

Indicator

NL

Bron

Verwijzingen Halt

Aantal per 10.000 jongeren

160

NB

200

110

Bureau Halt

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

0,9

0,6

0,7

2,0

CBS

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

2,3

1,13

3

4,5

CBS

Diefstallen uit woning

Aantal per 1.000 inwoners

2,1

1

2

1,8

CBS

Aantal per 1.000 inwoners

5,9

4,4

3,5

6,2

CBS

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Toelichting indicator Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 jongeren. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie (en dus zonder opbouw van een 'strafblad'). Toelichting indicator Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

39

Toelichting indicator Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte) Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmarekening nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/BesluitBegroting-en-Verantwoording/

40

2.1.9 Kaderstellende stukken Veiligheid · Wijkgericht werken Mobiliteit · Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan (GVVP) · Provinciaal Verkeers- en Vervoersplan · Regionaal Verkeers- en Vervoersplan Holland Rijnland, met uitvoeringsprogramma · Geactualiseerde wegenstructuur Voorhout 2020 · Gemeentelijk Verkeers-en Vervoersplan Teylingen (GVVP) 2010-2020 · Provinciale Visie op Ruimte en Mobiliteit Wonen · Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2017 · Woonvisie Teylingen · Zorgpact Teylingen · Provinciale Visie op Ruimte en Mobiliteit Implementatie Omgevingswet · Regionale Structuurvisie Holland Rijnland · Begroting Teylingen – Begroting Omgevingsdienst West-Holland · Intergemeentelijke structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek · Structuurvisie Teylingen 2030 Duurzaam bloeiend · Nota Regionale Investeringsstrategie Holland Rijnland Gebiedsontwikkeling · Regionale Structuurvisie Holland Rijnland · Begroting Teylingen – Begroting Omgevingsdienst West-Holland · Intergemeentelijke structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek · Structuurvisie Teylingen 2030 Duurzaam bloeiend · Nota Regionale Investeringsstrategie Holland Rijnland Openbare ruimte · Afvalstoffenbeleidsplan · Speelplaatsenbeheerplan 2014-2018 · Uitvoeringsprogramma Zwerfafval · Integraal Afval Waterketen Plan · Uitvoeringsprogramma groen Bollenstreek 2014 - 2018 Holland Rijnland · Gebiedsprogrammma groen

Bollenstreek 2016-2020 Holland Rijnland · Provinciaal fietspadenplan 2008 · Beleidsplan De Waarde van Groen · Erfgoedwet 2016 · Wijkgericht werken

41

2.1.10 Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Lasten

Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2020

2021

2021 na wijziging

2021

Thema Gebiedsontwikkeling Ruimtelijke ordening

-1.861

-1.544

-1.113

-1.912

-2.537

-2.732

-3.123

-3.057

Crisisbeheersing en brandweer

-2.617

-2.756

-2.387

-2.240

Openbare orde en veiligheid

-861

-1.077

-1.319

-1.123

Verkeer en vervoer

-3.178

-3.480

-3.704

-3.993

Parkeren

-129

-150

-245

-239

Recreatieve havens

-436

-368

-308

-500

Wonen en bouwen

-2.083

-2.077

-2.114

-1.539

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

-4.009

-8.128

-6.810

-5.239

-17.711

-22.312

-21.123

-19.842

Thema Openbare ruimte Openbaar groen en (openlucht) recreatie Thema Veiligheid

Thema Mobiliteit

Thema Wonen

Totaal lasten Baten

Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2020

2021

2021 na wijziging

2021

Thema Gebiedsontwikkeling Ruimtelijke ordening

878

0

0

1.075

45

131

131

31

Crisisbeheersing en brandweer

225

242

242

412

Openbare orde en veiligheid

19

38

38

17

204

116

160

863

Parkeren

9

18

12

9

Recreatieve havens

99

61

96

239

Wonen en bouwen

1.490

544

1.136

1.328

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

4.009

8.105

6.752

5.046

Thema Openbare ruimte Openbaar groen en (openlucht) recreatie Thema Veiligheid

Thema Mobiliteit Verkeer en vervoer

Thema Wonen

42

Totaal baten

Saldo voor resultaatbestemming Reserves

6.978

9.255

8.567

9.020

-10.733

-13.055

-12.553

-10.819

Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

2020

2021

2021 na wijziging

2021

Toevoegingen reserves

5

-63

-178

-579

Onttrekkingen reserves

1.479

1.491

1.710

1.482

Totaal reserves

1.485

1.428

1.532

903

Saldo na resultaatbestemming

-9.248

-11.628

-11.020

-9.917

43

2.2 Programma 2 Energiek en sociaal Teylingen Trends en ontwikkelingen Maatschappelijke agenda (MAG) In 2021 is de maatschappelijke agenda vastgesteld. Vanuit de maatschappelijke agenda kijken we met een integrale blik naar wat de inwoner nodig heft. We doen dit aan de hand van zeven pijlers: vitaliteit, talentontwikkeling, zorg voor elkaar, werk en inkomen, opgroeien, thuis wonen, hulp bij meedoen. Samen met onze partners werken we aan de opgaven in het brede sociale domein. Voor ieder 1 In het voorjaar is de integrale toegang van 0 tot 100 gerealiseerd. De lokale loketten, sociale teams en Jeugd- en gezinsteams zijn vanaf 1 maart samengegaan in de stichting Voor ieder 1. Hier is een laagdrempelig en integraal hulp aanbod beschikbaar voor al onze inwoners. Voor ieder 1 kan zelf hulp verlenen of toeleiden naar passende zorg of ondersteuning. Er is een samenwerking met diverse partijen zoals welzijnswerk, woningbouwverenigingen, onderwijs, jeugdhulp, huisartsen, wijkverpleging of ggz. Teylingen positief gezond Met de nieuwe nota wordt gezondheid breed op de agenda gezet. De problemen die achter een verminderde gezondheid schuilgaan, gaan namelijk verder dan het gezondheidsdomein. Hierbij kun je denken aan armoede, werkeloosheid of ongunstige leefomstandigheden die van invloed zijn op de gezondheid.

Het is daarom belangrijk om vanuit een breed perspectief aan gezondheid van inwoners te werken. Het concept Positieve Gezondheid vormt een paraplu voor het gezondheidsbeleid. Het gat hierbij niet alleen om de lichamelijke kanten van gezondheid, maar ook om welbevinden, eigen regie, veerkracht, participatie en zingeving. Samenwerking met maatschappelijke spelers is van groot belang bij het uitvoeren van dit beleid. Kunst- en Cultuurnota Samen met inwoners en partners en volgens het BOB-model is in 2021 gewerkt aan een nieuwe nota kunst en cultuur. In deze nota wordt uitgegaan van een bredere maatschappelijke bijdrage van kunst en cultuur. Niet alleen geven kunst en cultuur plezier, het bepaalt onze identiteit en draagt bij aan onze gezondheid en welzijn. De Kunst- en Cultuurnota wordt in het eerste kwartaal van 2022 vastgesteld. Wet inburgering Op 1 januari 2022 wordt de nieuwe Wet Inburgering van kracht. Gemeenten krijgen de regie op inburgering en moeten inburgeraars een traject op maat aanbieden. In 2021 zijn voor de uitvoering hiervan de verordening wet inburgering 2022 en de beleidsnota Nieuwe wet inburgering vastgesteld. Maatschappelijke zorg Per 2023 wordt de Maatschappelijke Zorg gedecentraliseerd naar de gemeenten. In Holland Rijnland verband is in 2021 gezamenlijk gewerkt aan de voorbereiding van deze decentralisatie.

In de Duin- en Bollenstreek is uitvoering gegeven aan het plan ‘Omzien naar Elkaar’. Er zijn grote stappen gezet in het voorbereiden van de decentralisatie. Inkoop jeugdhulp In 2021 zijn op basis van het zorgprogrammaplan jeugd en het inkoopplan Jeugd nieuwe inkoopcontracten voor de specialistische jeugdzorg afgesloten. Hiermee is een belangrijke stap gezet naar de transformatie van de jeugdzorg.

45

2.2.1 Onderwijs Wat wilden we bereiken? Doel: Onderwijs als de investering tot succes en persoonlijke groei Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E19a

We geven daar waar nodig (financiële) ondersteuning aan de uitvoering van de Regionale Educatieve Agenda en voeren het Vroeg en Voorschoolse Educatie (VVE)-beleid uit. Uitwerking 2021 (e.v.) We voeren de acties uit de Ontwikkelagenda 2019-2023 uit door middel van pilots op het gebied van jeugdhulp in de school, onderwijszorgarrangementen en rondom anderstalige leerlingen van de Internationale Schakelklas (ISK).

Stand van zaken jaarrekening De acties uit de Regionale Educatieve Agenda zijn (voor zover mogelijk vanwege Corona) uitgevoerd: er is een beleids- en uitvoeringsplan anderstalige leerlingen dat wordt uitgevoerd door het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs, er is gebruik gemaakt van maatwerkvoorzieningen voor leerlingen die geen volledig onderwijs kunnen volgen of niet binnen een schoolse setting. De Variawet heeft het mogelijk gemaakt deze leerlingen toch een vorm van ontwikkeling en/of onderwijs te bieden. We geven zo min mogelijk vrijstellingen af maar gaan uit van leerrecht, tenzij een leerling geen ontwikkelingsmogelijkheden heeft. Er zijn nieuwe afspraken gemaakt binnen Holland Rijnland die de afspraken van 2019 opvolgen en verbeteren: algemeen toegankelijke jeugdhulp in het gespecialiseerd onderwijs is daar een voorbeeld van. Het VVE-beleid is ook in 2021 conform de nota onderwijsachterstanden uitgevoerd.

E19b

Ook zetten we in op Het Taalpact is opgesteld in de regio. In het volwasseneneducatie, waarvoor we een eerste kwartaal van 2022 zal deze lokaal plan op gaan stellen. We voeren het ondertekend worden door de deelnemers. convenant laaggeletterdheid uit.

E27

We willen de onderwijsvoorzieningen een Door vele ontwikkelingen op het gebied beweging laten maken in de richting van van onderwijshuisvesting en de verhoogde Integrale Kind Centra (IKC). We werkdruk op scholen vanwege corona is het ontwikkelen beleid dat die beweging niet gelukt een gemeentelijk beleidskader faciliteert en ondersteunt en verankeren op te stellen met de partners uit het veld. dit in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Wel is er met de partners een IKC visie voor het primair onderwijs. ontwikkeld specifiek voor basisschool het Sterrenwerk. Uitwerking 2021 (e.v.): De fusieschool Sterrenwerk (Kinderburg en In 2019 is het Integraal Huisvestingsplan Rank) is verhuisd naar de tijdelijke locatie en vastgesteld. Hierin is voor het primair alle voorbereidingen zijn getroffen voor de onderwijs beschreven dat de gemeente sloop van de bestaande school en zorgt voor een duidelijk beleidskader met vervangende nieuwbouw van het een door lokale partners gedragen visie. Kindcentrum Sterrenwerk voor 16 groepen. Dit beleidskader stellen we in 2020 op. Eind 2021 is gestart met de aanbesteding. De planvorming voor uitbreiding van de Andreasschool met 4 groepen is zo goed als volledig doorlopen, inclusief de eerste fase van de aanbesteding van het bouwteam.

46

E28

Vanuit het perspectief dat we als Dit is uitgesteld vanwege prioriteit op gemeente Teylingen in 2030 volledig lopende projecten. duurzaam willen zijn, gaan we aan de slag met het opstellen van een uitvoeringsprogramma om de gebouwen van het primair onderwijs te verduurzamen. Uitwerking 2021 (e.v.): Het op stellen van de uitvoeringsprogramma's heeft in 2020 vertraging opgelopen. Ze zullen ter informatie en vaststelling aangeboden worden.

Wat wilden we bereiken? Doel: Iedereen kan en durft mee te doen in de samenleving Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E26

Stand van zaken jaarrekening

Bij het nastreven van de inclusieve Scholen voeren deze actie uit. samenleving hebben we nadrukkelijk specifieke aandacht voor LHBT-inwoners. Om onze solidariteit met deze doelgroep te tonen, hijsen we op Coming Out Day de regenboogvlag. Uitwerking 2021 (e.v.): Scholen blijven anti-pestprogramma's gebruiken en voeren de Wet Passend Onderwijs uit.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Bureau Leerplicht (onderdeel van Holland Rijnland)

Overige samenwerkingspartners Onderwijsveld CJG Voor ieder 1 Kinderopvang organisaties Bedrijfsleven

47

2.2.2 Gezondheid & Vitaliteit Wat wilden we bereiken? Doel: Positieve gezondheid is ons uitgangspunt Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving

Stand van zaken jaarrekening

E2a

De Nota Volksgezondheidbeleid wordt De beleidsnota volksgezondheid ‘Teylingen gemoderniseerd en herijkt vanuit het positief gezond’ 2021 – 2024 is in april 2021 perspectief van positieve gezondheid. Het door de raad vastgesteld. Het is een nieuwe, spreekt voor zich dat de nieuwe nota op breed gedragen, nota Volksgezondheid met een participatieve manier tot stand komt. als integraal kader het concept van Bij de opstelling van de nota wordt een positieve gezondheid. De uitvoering is relatie gelegd naar de omgevingsvisie en gericht op het bevorderen van een naar het beleid van rijk en provincie. gezonde leefstijl met als inzet dat inwoners Uitwerking 2021 e.v. gezonder ouder worden. Gedurende de Binnen de nota volksgezondheid is totstandkoming van de nota is afgestemd aandacht voor zowel de samenwerking met de GGD, omgevingsdienst, Brijder, met zorg-en welzijnsprofessionals alsook Welzijn Teylingen, OOV, sportformateur van het afgesloten vitaliteitsakkoord. Op deze Duin, de stuurgroep positieve gezondheid manier wordt de integrale benadering en heeft ter uitvoering van de vanuit positieve gezondheid verder gemeentelijke inspraakverordening overleg versterkt. plaats gehad met belanghebbende organisaties. In de zomer van 2021 is er budget vrijgekomen waarmee het Pando network en de Combibrug een start met de uitvoering van de beleidsnota konden maken.

Zo zijn een communicatie strategie en bijbehorende website (https://www.viteylingen.nl/) door het pando network opgeleverd. Daarnaast is de combibrug gestart met de uitvoering van de Vitaliteitstafel. De Vitaliteitstafel beoordeeld projectaanvragen die in het kader van het vitaliteitsakkoord worden ingediend.

E2b

We monitoren het middelengebruik en overgewicht van onze inwoners en waar mogelijk interveniëren we bij probleemsituaties. Uitwerking 2021 e.v. Middelengebruik en overgewicht wordt in de nota Volksgezondheid op een integrale wijze vanuit een positieve leefstijl benaderd.

E2c

Interventies pakken we integraal op, in die De combibrug is gestart met de uitvoering zin dat (waar nodig) een relatie wordt van de Vitaliteitstafel. De Vitaliteitstafel

In de gezondheidsnota zijn doelstellingen opgenomen m.b.t. een gezonde, gelukkige en vitale bevolking. Hierin staat ook een nulmeting m.b.t. middelengebruik en overgewicht opgenomen. Daarbij zijn doelen geformuleerd die in 2024 behaald moeten zijn.

48

gelegd naar het beleidsterrein van beoordeeld projectaanvragen die in het openbare orde en veiligheid. Bovendien kader van het vitaliteitsakkoord worden zal steeds een duidelijke ingediend. Er wordt bij de beoordeling van communicatiestrategie onderdeel de projectaanvragen samengewerkt met uitmaken van de aanpak. Ook partners en onderwerpen die betrekking samenwerking met andere partners wordt hebben op positieve gezondheid (zoals het gezocht, bijvoorbeeld verenigingen als terugdringen van overgewicht) staan het gaat om het terugdringen van centraal. Waar nodig vinden interventies overgewicht. plaats. Uitwerking 2021 e.v. Het vitaliteitsakkoord is een belangrijk instrument om aan de samenwerking met maatschappelijke partners verder vorm te geven. E2d

We sluiten aan bij het initiatief 'Op weg naar een rookvrije generatie'. Uitwerking 2021 e.v. Een plan van aanpak wordt uitgewerkt in de nota Volksgezondheid.

In Teylingen is een actieprogramma “Teylingen op weg naar een rookvrije generatie” opgesteld. Het programma is gericht op zichtbare, verbindende en aanjagende activiteiten. Het plan van aanpak is terug te vinden in de nota Volksgezondheid.

E19

We maken nieuwe afspraken over de combinatiefunctie (onderwijs, sport en

Het 'Model Sport en Onderwijs Teylingen 2020-2023' is voortgezet. Daarnaast is

49

cultuur), waarbij we ook invulling gaan invulling gegeven aan de bredere betekenis geven aan de rol van de buurtsportcoach. van sport en bewegen in relatie tot gezonde leefstijl. Concreet is dit zichtbaar Uitwerking 2021 e.v. gemaakt in het Vitaliteitsakkoord Teylingen, Met de Combibrug, sportverenigingen en waarin het lokale sportakkoord en het basisonderwijs hebben we eind 2018 preventieakkoord zijn geïntegreerd en en voorjaar 2019 de werkwijze van de opgenomen in de Gezondheidsnota. combinatiefunctie onderwijs, sport en cultuur geëvalueerd. Het resultaat is dat we vanaf schooljaar 2020-2021 zijn gaan werken met een ander model, waarbij we inzetten op meer (kwalitatieve) lesuren bewegingsonderwijs gegeven door een vakdocent lichamelijke opvoeding en een ondersteunend sport- en beweegprogramma vanuit de Combibrug. Het sportpromotiepakket van de Combibrug blijft gehandhaafd. In het eerste projectjaar hebben tien van de twaalf scholen een aanvraag ingediend en toegekend gekregen. 70 van de 98 groepen 3 t/m 8 krijgen in het eerste project- en schooljaar 2020-2021 twee lesuren bewegingsonderwijs. Dit komt overeen met 134 lesuren bewegingsonderwijs. Dit betekent dat in het eerste project- en schooljaar 2020-2021 68,37% van de basisschoolleerlingen een tweede lesuur bewegingsonderwijs van een vakdocent krijgt. En daarmee het gestelde doel van 70% al bijna bereikt is.

Als we afgaan op het aantal deelnemende scholen dan ligt het percentage op 83%. In 2021 zetten we het projectplan volgens planning voort.

Wat wilden we bereiken? Doel: Sport en bewegen voor iedereen Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E22a

Stand van zaken jaarrekening

a)We geven uitvoering aan de sportnota, We geven uitvoering aan de sportnota, het het daarin geformuleerde sportbeleid en daarin geformuleerde sportbeleid en

50

continueren de investeringen op dit beleidsterrein. In de op te stellen volksgezondheids-nota wordt een link naar sport gelegd, dit vanuit het perspectief dat sport bijdraagt aan een inclusieve samenleving.

E22b

continueren de investeringen op dit beleidsterrein. In 2021 is de volksgezondheidsnota vastgesteld waarin het Vitaliteitsakkoord Teylingen is opgenomen. Hier wordt de verbinding met sport en bewegen en gezonde leefstijl gemaakt en zijn de uitvoeringsbudgetten van de lokale sport- en preventieakkoorden in opgenomen. Vanuit het perspectief dat sport en bewegen bijdraagt aan een vitaler en inclusieve samenleving.

De uitvoering van accommodatiebeleid is Deze is uitgesteld vanwege prioriteit op gericht op de koppeling met wijk en lopende projecten. buurt, waarbij de accommodaties een rol spelen bij ontmoetingen en activiteiten in die wijk of buurt. We willen graag dat sportaanbieders efficiënter gebruik maken van elkaars accommodaties. Hierover zijn we met ze in gesprek geweest in het kader van de nititie binnensportaccommodaties. Deze is in september 2020 in de raad opiniërend besproken. De uitkomsten worden in 2021 verder uitgewerkt en voorgelegd aan de raad voor besluitvorming. Door het herhuisvesten van scholen voor primair onderwijs via de onderwijscarrousel, komen op termijn schoolgebouwen vrij. Deze gaan we inzetten om culturele en sociaalmaatschappelijke organisaties te helpen bij het oplossen van hun huisvestingsbehoefte, zodat zij gewenste maatschappelijke activiteiten kunnen realiseren. Dit doen we aan de hand van het Toetsingskader Maatschappelijke Activiteiten. Wij faciliteren en stimuleren in samenwerking met buurtsportcoaches de breedte- en topsport. Incidenteel ondersteunen we (top)sportevenementen.

E22c

Ook citymarketing wordt ingezet bij bijvoorbeeld ondersteuning van

Mede door Corona zijn er geen topsportevenementen geweest.

51

topsportevenementen. Sporthal de Wasbeek is economisch Sporthal de Wasbeek is economisch afgeschreven. Voor het zwembad en de afgeschreven. Voor het zwembad en de aangrenzende accommodaties staat in aangrenzende accommodaties staat in 2022 een uitgebreide en duurzame 2022 een uitgebreide en duurzame renovatie gepland in het MOP. In 2021 is renovatie gepland in het MOP. 2021 is het door alle andere werkzaamheden mede moment om een afweging te maken of door Corona de afweging over we gaan herinvesteren in de wasbeek of herinvesteren nog niet gemaakt. het moment aangrijpen om uit te rekenen welke kosten en besparingen er mogelijk zijn voor nieuwbouw. Een slim, duurzaam en doelmatig sportcomplex. E22d

We zetten verder in op voorlichting over gezonde voeding (via de GGD) en zorgen voor voldoende en duurzame accommodaties, ook voor sporters die niet bij een vereniging zijn aangesloten.

In samenwerking met inwoners zijn we met de voorbereidingen bezig om te komen tot een beweegtuin in de openbare ruimte. In 2022 gaan we hiermee verder, de focus ligt op het vinden van een geschikte locatie en het maken van een ontwerp.

E22e

We realiseren bewegingsvriendelijke openbare ruimte en fitpleinen.

In verband met corona was het niet mogelijk interactief (participatief) met sport in openbare ruimte aan de gang te gaan.

E 22f

We hebben een uitnodigende houding ten opzichte van initiatieven op het gebied van topsport en G-sport.

In samenwerking met de regiogemeenten uit de Bollenstreek is in het voorjaar van 2021 een onderzoek afgerond om de potentiële doelgroep van mensen met een fysieke, chronische, visuele of auditieve beperking in beeld te krijgen. Met de deelnemende gemeenten wordt nu gekeken hoe we gezamenlijk en structureel uitvoering kunnen geven aan initiatieven van de doelgroep.

E22g

We spelen een verbindende rol bij kansrijke regionale initiatieven, zoals een regionaal 50-meterbad en een regionale 333-meter schaatsbaan.

Er komt in de regio geen 50 meter bad of een 333 meter ijsbaan. Wij houden een vinger aan de pols met betrekking tot regionale ontwikkelingen op gebied van sportaccommodaties.

Wat wilden we bereiken? Doel: Subsidiëren activiteiten met maatschappelijke en sociale meerwaarde Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E24

Stand van zaken jaarrekening

Wij hebben de ambitie om het Het onderzoek is afgerond. De optie van accommodatiebeleid voor de binnen- en een multifunctionele accommodatie in

52

de buitensport te harmoniseren en meer Voorhout wordt onderdeel van de op elkaar te laten aansluiten. centrumvisie We willen verder de beweging maken naar een insteek waarbij we het zwaartepunt van de subsidiëring verleggen van accommodaties naar een meer activiteiten gerichte benadering waarbij gesubsidieerd wordt naargelang de activiteit bijdraagt aan sociaal- of maatschappelijke doelstellingen. Uitwerking 2021 (e.v.): Op basis van de raadsbreed aangenomen motie 'Onderzoek naar multifunctionele accommodatie in Voorhout' onderzoeken we of er draagvlak is om een centraal gelegen multifunctionele accommodatie in Voorhout te realiseren die bijdraagt aan sociaal-maatschappelijke doelstellingen. E25

Het huidige subsidiebeleid "back to basics" voor structurele subsidies zetten we voort.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen RDOG

Het huidige subsidiebeleid "back to basics" voor structurele subsidies hebben we in 2021 voortgezet.

Overige samenwerkingspartners Sportaanbieders, sportstichtingen, Combibrug, Welzijn Teylingen en onderwijs

53

2.2.3 Sociaal domein Wat wilden we bereiken? Doel: Individuele vrijheid en eigen verantwoordelijkheid is ons uitgangspunt Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E1

We gaan uit van de eigen verantwoordelijkheid van mensen en dringen zorg en ondersteuning dan ook niet op. Maar als het niet meer gaat, bieden wij hulp en ondersteuning via het JGT/CJG en de Sociale Teams. Uitgangspunt daarbij is mensen weer in hun kracht te zetten. We sluiten aan op het rijksprogramma 'Kansrijke Start'. Uitwerking 2021(e.v.): Eigen verantwoordelijkheid en eigen kracht blijven belangrijke uitgangspunten in de hulp en ondersteuning. Maar als het een inwoner of een gezin niet op eigen kracht lukt dan is de Integrale Toegang er om integraal hulp en ondersteuning te bieden tot de inwoner of het gezin weer in zijn kracht staat.

Stand van zaken jaarrekening Eigen verantwoordelijkheid en eigen kracht blijven belangrijke uitgangspunten in de hulp en ondersteuning. Maar als het een inwoner of een gezin niet op eigen kracht lukt dan is de Integrale Toegang er om integraal hulp en ondersteuning te bieden tot de inwoner of het gezin weer in zijn kracht staat. In 2021 is Voor Ieder 1, de Integrale Toegang van start gegaan. Voor Ieder 1 ondersteunt inwoners die (tijdelijk) niet in hun kracht staan tot zij dit weer zelf of met hulp kunnen.

Wat wilden we bereiken? Doel: Passende hulp en zorg voor iedereen die dat nodig heeft Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E3a

Stand van zaken jaarrekening

We onderzoeken subregionale inkoop van We hebben in 2021 op basis van het Jeugdhulp, we voeren de Sturingsagenda inkoopplan contracten afgesloten met

54

van Holland Rijnland uit en doen mee in de landelijke lobby voor extra geld.

aanbieders. De doelen uit het inkoopplan: direct passende hulp, normaliseren, en een passende onderwijsplek zijn hierin vertaald. Uitwerking 2021 (e.v.): Daarnaast hebben we ook maatregelen We voeren het inkoopplan uit dat in 2020 genomen om de kosten van de is vastgesteld en met uw raad is specialistische jeugdhulp beheersbaar te besproken. We nemen extra maatregelen houden. Voorbeelden hiervan zijn het om de kosten in de jeugdzorg project wachtlijsten aanpak GGZ en het beheersbaar te houden. maximaliseren aantal uren ambulante zorg. We zetten pilots ‘Preventie en vroegsignalering, aanpak huiselijk geweld In 2021 is gewerkt aan actielijn 2 van de en kindermishandeling’ op, waaronder regiovisie, namelijk: ‘Stoppen en oplossen’. Regiolab en "Scheiden zonder schade." Deze actielijn is gericht op het bieden van We zetten de tweejarige pilot zorg- en gefaseerde ketenzorg. De teams van de veiligheidstafel jeugd voort. De pilot integrale toegang, Voor ieder 1, zijn binnen wordt eind 2021 geëvalueerd. het project ‘Samenwerken aan stabiele veiligheid’ getraind door Veilig Thuis. Ook zijn duidelijke samenwerkingsafspraken tussen Veilig Thuis en de integrale toegang gemaakt. Via de VNG hebben wij onze invloed uitgeoefend om meer middelen vanuit het Rijk beschikbaar te krijgen voor de jeugd. Dat heeft in 2021 ook geresulteerd in extra inkomsten. E3b

We voeren de Wmo, Jeugdwet en Op 7 december 2021 is er een feestelijke Participatiewet uit door uit te gaan van de aftrap van het actieplan Kansrijke Start in menselijke maat en zetten in op meer het Bestuurscentrum geweest. Bij kansrijke preventie en vroeg signalering. We doen Start werken eerstelijns dat via de Sociale Teams, Jeugd- en geboortezorgpartijen aan een betere Gezinsteams en schakelen ketensamenwerking voor de eerste 1000 maatschappelijke organisaties zoals levensdagen van een kind. De Welzijn Teylingen, MEE en Kwadraad in. intentieverklaring ‘coalitie Kansrijke Start Teylingen’ is tijdens deze bijeenkomst Uitwerking 2021 (e.v.): ondertekend. In 2021 is op bestuurlijk of managementniveau commitment We voeren de Wmo, Jeugdwet en opgehaald voor deze intentieverklaring. Participatiewet uit door uit te gaan van de Inmiddels is gestart met structurele menselijke maat en zetten in op meer uitvoering van alle acties in het plan. Eén preventie en vroeg signalering. We doen van de acties waaraan al uitvoering is dat via de Integrale Toegang en schakelen gegeven is het opzetten van een Sociale maatschappelijke organisaties zoals kaart Kansrijke Start. Welzijn Teylingen, vrijwilligersorganisaties binnen het Meedenkersnetwerk en huisartsen in.

E4

Het actieprogramma Dementievriendelijke gemeente wordt

In februari hebben we de raad geïnformeerd over de resultaten van de

55

verder uitgevoerd en in 2020 geëvalueerd.

evaluatie Dementievriendelijk Teylingen en hoe verder. Een belangrijke stap in het vervolg zijn de integrale woonzorgopgaven. Uitwerking 2021(e.v.): We werken toe naar een strategische Op basis van de uitkomsten van de agenda waar we ons als gemeente en evaluatie in 2020 wordt samenwerkingspartners aan verbinden. Dementievriendelijke gemeente verder Hierin staan de thema’s die we oppakken ingevuld. De verwachting is dat de om ouderen te faciliteren in hun huidige en huidige activiteiten worden voortgezet en toekomstige woon-, welzijn- en uitgewerkt. Zoals het inzetten van kunst zorgbehoeften. Een dementievriendelijke voor mensen met dementie en om gemeente is daar onderdeel van. In het bewustwording te realiseren en Zorgpact zijn we samen met partners trainingen Omgaan met dementie. gestart met de woonzorgopgaven. In 2022 Feitelijk is dit inmiddels lopend beleid. gaan we daar mee verder. E5a

De Verordening leerlingenvervoer wordt De nieuwe verordening is in 2021 door de aangepast, zodat in schrijnende gevallen VNG gepubliceerd, maar deze is nog niet ook een beroep kan worden gedaan op vastgesteld in Teylingen. vergoeding vanuit deze regeling. Ook hier is de menselijke maat ons uitgangspunt. Uitwerking 2021(e.v.): Naar verwachting komt eind 2020 een nieuwe verordening van de VNG, waarna de lokale verordening kan worden aangepast.

E5b

Bij de bestrijding van armoede gaan we Dit jaar is verder gewerkt aan de uitvoering door op de ingeslagen weg (vastgelegd in van de 'sporen' die zijn vastgelegd in de de nota Armoedebeleid gemeente nota Armoedebeleid gemeente Teylingen. Teylingen). Het is onze doelstelling te Het resultaat daarvan is dat het bereik van voorkomen dat inwoners (financieel) de minimaregelingen is vergroot. belemmerd worden om deel te nemen Vroegsignalering is sinds in 1 januari 2021 aan het maatschappelijk leven. Volgens een wettelijk verplichte taak voor deze visie is armoede meer dan een gemeenten. De uitvoering wordt gedaan financieel probleem en liggen er door de ISD Bollenstreek. De ISD is meerdere oorzaken aan ten grondslag. De aangesloten bij het Landelijk Convenant aanpak van deze oorzaken vereist een Vroegsignalering. Ook is de tussentijdse brede focus en een multidisciplinaire voortgangsrapportage armoedebeleid aanpak. Samenvattend zetten we in op opgesteld en is het beleidsplan alle preventieve en informatieve Schuldhulpverlening 2022-2025 maatregelen (spoor 1), Fonds Voorkoming vastgesteld. Huisuitzettingen en Schulddienstverlening ISD (spoor 2), Sport- en cultuurregeling, Kwijtschelding gemeentelijke belastingen en Voedsel- en Kledingbank (spoor 3), Bijstandsuitkering en Ondersteunend minimabeleid (spoor 4), breed betrekken van de samenleving en Netwerkstructuur (spoor 5).

E6

We voeren het programma Maatschappelijke zorg uit, waarbij de

In 2021 is er in Holland Rijnland gezamenlijk gewerkt aan de voorbereiding van de

56

prioriteit ligt bij het vinden van huisvesting voor mensen die behoren tot de doelgroep beschermd en begeleid wonen. Naast de noodzaak om huisvestingsvoorzieningen te realiseren voor beschermd en begeleid wonen, realiseren wij ook huisvesting voor spoedzoekers. Wonen, zorg, preventie, welzijn en participatie zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daar waar dat kan, zullen we ten aanzien van de behoefte van verschillende doelgroepen gelijk optrekken in het te realiseren aanbod.

decentralisatie Maatschappelijke Zorg per 2023. In de Duin- en Bollenstreek hebben we gewerkt aan het uitvoeringsplan 2021 – 2023 ‘Omzien naar Elkaar’. We hebben activiteiten uitgevoerd op het gebied van prikkelarme huisjes, decentrale opvangplekken, preventie dakloosheid, huisvesting kwetsbare doelgroepen, preventie Geestelijke Gezondheidszorg, ontwikkeling algemene voorzieningen, inloopfuncties en arbeidsparticipatie.

Uitwerking 2021(e.v.): Begin 2021 worden de transitiegesprekken met de gemeente Leiden en de andere Holland Rijnland gemeenten vastgesteld. In de Duin- en Bollengemeenten gaan we verder met het uitvoeren van het programma 'Omzien naar elkaar' en het convenant Maatschappelijke Opvang. Tegelijkertijd worden er voorbereidingen getroffen in verband met de transitie per 2022, gezamenlijk met de Duin- en Bollengemeenten. E7

De mogelijkheid tot het gebruik van PGB's De verordening is geactualiseerd en heeft bij Wmo en jeugd, blijft beschikbaar en op 24 februari 2021 ter besluitvorming aan brengen wij steeds weer onder de de raad voorgelegen. De mogelijkheid tot aandacht van mensen. het gebruik van PGB's bij Wmo en jeugd blijft bestaan. Uitwerking 2021(e.v.): In 2020 worden de nadere regels voor het PGB beleid voor jeugd geactualiseerd. In 2021 wordt de verordening gewijzigd, zodat deze in lijn is met de kaders van de inkoop jeugd.

Wat wilden we bereiken? Doel: Inwoners vinden snel toegang tot de juiste hulp Wat hebben we daarvoor gedaan? Activiteit Activiteit omschrijving E8a

We ontwikkelen de Sociale Teams en de Jeugd- en Gezinsteams door tot de

Stand van zaken jaarrekening In 2021 is de Integrale Toegang, Voor Ieder 1 van start gegaan. Waar nodig wordt één

57

integrale toegang tot zorg. We werken toe naar een situatie waarin iedereen werkt als een ontschotter, conform het programma in de Village Deal. Uitwerking 2021(e.v.): In 2021 gaat de Integrale Toegang van start. Waar nodig wordt één gezin, één plan, één regisseur opgepakt en door de benodigde disciplines in samenwerking met het gezin uitgevoerd. In 2019 zijn de transformatieagenda ‘Wmo en haar omgeving’ en het beleidsplan 'Hart voor de Jeugd' geëvalueerd. In vervolg hierop ontwikkelen we een Maatschappelijke Agenda voor het brede sociaal domein. We willen (een deel van de nu) geïndiceerde voorzieningen algemeen toegankelijk maken. Hiermee willen we bereiken dat er eerder preventief ingezet kan worden, voorzieningen laagdrempelig toegankelijk worden. E8b