Kadernota 2023 - Trilokaal

Spreektekst kadernota, algemene beschouwingen (1e termijn) – Trilokaal Dames en heren, beste voorzitter, De kadernota, 2023. Altijd een moment van terugkijken en van vooruitkijken. Waar sommige mensen misschien met hun hoofd al aan de Costa vertoeven kraken we vanavond met elkaar harde noten. Over financiën. Over bestuur. Over onze inwoners. Het lijkt een beetje herhaling van zetten te worden elk jaar. We worden opnieuw geconfronteerd met uitdagingen. Van energiecrisis tot vluchtelingencrisis, van polarisatie tot klimaat. Om er maar een paar te noemen. We zien de gevolgen ervan elke dag in het nieuws, maar ook in deze Raadszaal. Ook Trilokaal maakt zich zorgen dit jaar. De financiële situatie van de gemeente is minder rooskleurig dan andere jaren. Het Rijk gooit met regelmaat het ene na het andere probleemdossier op het bureau bij gemeenten onder de noemer “succes ermee”. En als lokale partij zien het met lede ogen aan hoe het gebrek aan visie en daadkracht in Den Haag ons telkens weer voor nieuwe hordes zet. Trilokaal is van mening dat we als gemeenten veel meer druk op het Rijk moeten uitoefenen, om passende financiën te krijgen voor de uitdagingen van vandaag de dag. Ik pak er een uit: de financiering van het sociaal domein. We hebben de vergrijzing in de samenleving en de almaar stijgende zorgkosten.

Trilokaal is begaan met het sociaal domein, zo hebben wij de laatste jaren wel getoond, van veteranenzorg tot de sociale kaart en alles daartussen. De zorg in dit land en deze gemeente zijn van een hoog niveau, maar tegen een alsmaar hoger wordend prijskaartje. Zorgen om de zorg. Toch zijn er ook positieve dingen om te zien, en voor te strijden. We bouwen, op meerdere fronten, aan een sterker Teylingen. Daarbij kijkt Trilokaal naar groen, waarvan er gisteren door toedoen van storm poly veel verdwenen is in de streek, woningbouw, recreatie, biodiversiteit, duurzaamheid, kansen voor jongeren, de toenemende kansen van datagedreven werken en verkeersveiligheid. Trilokaal blijft daar scherp op. Onze inwoners hebben het afgelopen jaar genoeg voor hun kiezen gehad. Wat vandaag goed gaat kan morgen weer anders zijn. Wie betaalt de lasten. Er zijn zaken op ons afgekomen die niemand ooit overzien had. Denk aan een historische inflatie. Dit heeft consequenties die wij nooit hadden willen meemaken. Het zijn voor iedereen moeilijke tijd. Trilokaal wil echter wel dat de dienstverlening en voorzieningen voor onze inwoners optimaal zijn en blijven. Daarom maken we met elkaar keuzes. Trilokaal heeft goed gekeken naar de mogelijkheden die we als gemeente hebben en trof daarin, in samenwerking, de andere coalitiepartijen. Gezamenlijk dienen wij vanavond een motie in.

Trilokaal is van mening dat we als gemeente eerst goed moeten kijken naar onszelf, in opmaat naar de begroting. Een gat van 7 ton verhalen op onze inwoners vinden wij niet chic. Als overheid moeten we ons steentje bijdragen. Om te beginnen met het optimaliseren van de ruimte die er financieel is, met technische maatregelen en overhevelingen van budgetten. Wij zien daar veel kansen en roepen het College op om zich in te spannen hier de ruimte te pakken die er verantwoordelijkheidshalve te vinden is. Ook het onderzoeken van de SPUK-gelden is daarbij wat ons betreft een optie. Daarnaast ziet Trilokaal het invoeren van parkeerheffing voor langparkeerders bij station Sassenheim als een te onderzoeken mogelijkheid. Toeristenbelasting en hondenbelasting achten wij in dit stadium allesbehalve kansrijk. Die vermakelijkheidsbelasting roept nog veel vraagtekens op, maar het onderzoeken is het overwegen waard.

Verder is Trilokaal van mening dat we ook echt naar onze eigen kosten moeten kijken en roepen het College, zoals ook in de motie staat die wij mede indienen, op om te kijken naar besparingsmogelijkheden. Nogmaals, dit doen wij omdat we niet alles willen afwentelen op onze inwoners. Dat is in deze tijd niet wenselijk. Derhalve zou een verhoging van de OZB, die in Teylingen wel bijzonder laag is in vergelijking met onze regio, tot de mogelijkheden behoren, maar eerder als sluitstuk dan als startpunt. Overheid en burgers zijn gelijkwaardig. Ik weet niet meer wie ik het van de week zo mooi hoorde zeggen, maar met je spaargeld rekeningen betalen, ja daar is Trilokaal sowieso op tegen. We kijken met de motie ook alvast naar volgend jaar. Een andere financieringsmethode voor het bomenplan, zonder dat het aantal bomen afneemt is interessant, evenals de ambitie om om ons heen te kijken, naar de gemeenschappelijke regelingen. Er liggen drie moties die daar ook op inhaken. Laat ik daar meteen op reageren, door te zeggen dat we de intentie van alle drie de moties kunnen waarderen. Kritisch kijken naar GR'en is denk ik niet gek, of het nu om HLT gaat of om andere partijen. Toch zullen we alle drie de moties niet steunen omdat ze óf te weinig impact hebben op de kadernota, met oog op 2024, of omdat het nu aannemen tot onbekende gevolgen gaat leiden.

Wel roepen we daarom in onze motie op om de discussie over de GR'en niet voor ons uit te schuiven maar tijdig te starten zodat met oog op 2025 resultaten kunnen boeken. Wij verwachten met het aannemen van onze motie een stap in de goede richting te zetten, met oog op de toekomst en met oog op de begroting. We zijn er nog niet. Keuzes maken is moeilijk. Maar dames en heren, onthoudt: als ALLES een prioriteit is, dan is NIETS een prioriteit.