GezondheidsnotaTeylingen 2021-2024.docx

-

Aanbod conform de 6 pijlers van positieve gezondheid worden in kaart gebracht. Werken vanuit het concept positieve gezondheid door zorg- en welzijnsprofessionals wordt gestimuleerd. Vergelijkbaar met het trainingsaanbod positieve gezondheid uit 2019 bevorderen we wederzijds begrip, uitwisseling en verwijzing. Eén heldere verwijsstructuur: de integrale toegang moet haar informatisering zo inrichten dat er makkelijk aangesloten kan worden op Zorgdomein en Calculus. Een goede afstemming en overeenstemming met de zorggroepen Voorhout/Warmond en Sassenheim is essentieel om een goede verwijzing tussen deze domeinen te borgen.

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

39

6.3.

Een tijdige vroege start

Zoals gezegd is samenwerking met de Jeugd Gezondheidszorg in het jeugd-, sociaal-, medisch- en onderwijsdomein voor alle partijen opportuun omdat de JGZ als één van de weinige partijen zowel achter de voordeur komt en gezinnen over een langer periode volgt. Impactvolle preventie is niet alleen voorkomen, maar ook vroegtijdig problemen signaleren en interveniëren. JGZ is de enige organisatie die vrijwel alle kinderen tussen 0-18 ziet. Een goede verbinding met de JGZ is daarom essentieel. Om die reden geven we aandacht aan het volgende: -

-

-

-

-

-

6.4.

Een leven lang gezond door een gezonde start: we zetten in op versterking JGZ als ketenpartner binnen maatschappelijke samenwerkingsverbanden rond positieve gezondheid en het vitaliteitsakkoord Inzetten op terugvalpreventie bij roken. Met de geboortezorgpartners en JGZ worden afspraken gemaakt hoe zij zich kunnen inzetten op het voorkomen van terugval bij roken kort na de zwangerschap. Ook de rol van de rokende partner moet hierin worden meegenomen. JGZ bespreekt vanaf de geboorte rookgedrag van (groot)ouders en anderen in de omgeving van het kind en geeft voorlichting en advies, middels ‘Rookvrij opgroeien’. Ter uitvoering van het programma Kansrijke Start gaan we met zoveel mogelijk partijen, rondom zwangerschap, geboorte en de eerste levensfase van een kind beter, met elkaar verbinden om zo een dichter en veiliger vangnet te creëren voor kwetsbare jonge gezinnen. Een groep professionals die gaan werken aan gezamenlijk doelen. Inzetten op impactvolle preventie door CJG in het algemeen en JGZ in het bijzonder, met meer inzet van interventies die bewezen werken (evidenced based) of minstens kansrijk zijn. De focus van Welzijn op recept op 18 en ouder wordt losgelaten. Een goede verbinding met het Jongerenwerk, JGZ ( jeugdarts, verpleegkundige jeugd, JGT) en welzijn is belangrijk. Op deze manier kan een systeem aanpak (gezin) worden versterkt.

Welzijn op recept wordt breed ingezet zodat ook de jeugdarts. de verpleegkundige jeugd en POH jeugd naar welzijn kunnen verwijzen. In het kader van het verminderen van gezondheidsachterstanden is in 2019 met de GGD en het CJG een bijeenkomst georganiseerd om medewerkers binnen de jeugdgezondheidszorg te informeren over de nadelige effecten van armoede op gezondheid, het bespreekbaar maken binnen gezinnen en door te verwijzen. Binnen dit kader krijgt ook het herkennen en verwijzen van laaggeletterdheid aandacht en worden medewerkers daarop getraind. Zoals geconstateerd in hoofdstuk 2 verdient de afstemming tussen JGZ, Brijder en GGD verslavingspreventie aandacht. Bij (overmatig) middelengebruik is belangrijk dat Brijder in een vroeg stadium aanschuift. Het door ontwikkelen van een systeemaanpak waarbij zowel kinderen als ouders gemotiveerd worden geen alcohol te gebruiken/verstrekken krijgt aandacht. Inzet is om hierover tot goede werkafspraken te komen.

Teylingen op weg naar een rookvrije generatie

Vooral bij kinderen geldt: zien roken, doet roken. Daarom willen we als gemeente aansluiten bij de Rookvrije Generatie en plekken waar kinderen komen rookvrij maken. Door deel te nemen aan de Rookvrije Generatie, kan gezondheidswinst worden behaald. De maatschappelijke kosten als gevolg van roken, denk aan uitval en gezondheidszorg maar ook aan afval in openbare ruimten, zijn hoog. Dit vraagt om een stevige aanpak om het aantal rokers terug te dringen. Wij richten ons op zichtbare, verbindende en aanjagende activiteiten: -

Speeltuinen en kinderboerderijen rookvrij maken. Sportaccommodaties zoveel mogelijk rookvrij maken. De directe omgeving van onze bestuurscentra rookvrij maken. Bewustwording onder gemeentelijke medewerkers over stoppen met roken en met rokende medewerkers in gesprek gaan over ondersteuning bij stoppen en het komen tot een rookvrije gemeente.

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

40

-

-

Aandacht schenken aan regionale campagne Stoptober i.s.m. de GGD. Waarderen van maatschappelijke initiatieven die zich richten op het thema rookvrij (in het kader van vitaliteitsakkoord bij verenigingen, gezondheidscentra, etc.). Oproep aan bewoners (via de campagne Teylingen positief gezond/vitaal Teylingen) en instellingen om ideeën in te dienen en/of acties te ondernemen die in deze collegeperiode bijdragen aan een rookvrije gemeente. Mogelijkheden onderzoeken voor het bekrachtigen van rookvrije omgevingen via een omgevingsvisie, APV of subsidieregelgeving. Als gemeente aanmelden bij de Alliantie Nederland Rookvrij. Hiermee bundelen we krachten en worden initiatieven van onze gemeente zichtbaarder.

6.5.

Oog voor armoede

Armoede is een factor die in combinatie met andere negatieve invloeden, een negatieve impact heeft op gezondheid, Het beperken van armoede of van de gevolgen van armoede past in een gezondheidsbeleid. Voor de aanpak van gezondheidsachterstanden is het nodig om het medisch en het sociaal domein met elkaar te verbinden, maar ook de beleidsterreinen gezondheid, werk en inkomen, minima, sport en omgeving. Een stevige verbinding met ons armoede- en schulphulpverleningsbeleid is dan ook essentieel. We doen hier voor het volgende: -

   

-

-

de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) , die sinds 2019 onder voorwaarden vergoed wordt in de basisverzekering, wordt beter toegankelijk gemaakt voor mensen met een lage sociaal economische status, door bij de inzet van de GLI rekening te houden met achterliggende oorzaken (zoals armoede, chronische stress, schulden, laaggeletterdheid) van overgewicht/ ongezonde leefstijl. We onderzoeken of dit onder meer middels een aanvullende verzekering in de gemeentepolis geregeld kan worden. Onderstaande punten krijgen aandacht: Interventies in samenhang met preventiebeleid gemeente, bijvoorbeeld vanuit schuldhulpverlening. Gezamenlijk overleg tussen ambtenaren Volksgezondheid, schuldhulpverlening, wijkteam en buurtsportcoaches. Beweegprogramma’s en activiteiten waar leefstijlcoach naar verwijst zoveel mogelijk vergoeden (want wordt niet vergoed vanuit basisverzekering), om daarmee de toegang voor minima te vergemakkelijken. We gaan de bekendheid met het sport en cultuurfonds vergroten.

In gesprek gaan met eerstelijnszorg en benadrukken dat GLI voor kwetsbare groepen effectiever is als professionals uit medische en sociale domein samenwerken In uitvoering sturen op: o Begrijpelijke communicatie (ivm laaggeletterden en anderstaligen) o Advisering op motiverende en persoonsgerichte manier o Gesprek voeren over achterliggende oorzaken o Leefstijlcoach weet aanbod sociaal domein te vinden en verwijst indien nodig “lekker in je lijf” wordt als aanvullende verzekering in de gemeentepolis gecontinueerd Voor de GLI en “lekker in je lijf” wordt binnen het kader van het vitaliteitsakkoord een aanvullend beweegaanbod geformuleerd. Samen met de GGD en andere gemeenten wordt onderzoek gedaan om meer inzicht krijgen in de zorgbehoefte van de doelgroep, zodat het pakket aan vergoedingen in de aanvullende verzekering van de gemeentepolis op het gebied van preventie en gezondheidsbevordering hier (beter) op kan worden afgestemd. We gaan met onze collega gemeenten in gesprek om, bij de onze Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) en het Service Punt Werk (SPW), leefstijlinterventies meer onderdeel te laten worden van de uitvoering van ons participatie en schuldhulpverleningsbeleid.

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

41

6.6.

Een gezonde leefomgeving

Van belang is dat een sociale en fysieke omgeving zo wordt ingericht dat deze uitnodigt tot gezond gedrag. Het is daarom essentieel om bij de vormgeving van een omgevingsvisie deze constante wisselwerking tussen het fysieke en sociale domein te erkennen en goed te borgen. Hiertoe: -

Intensiveren we de samenwerking met onze collega’s groen, water en duurzaamheid Stemmen we onze inbreng rond de omgevingsvisie af met de stuurgroep positieve gezondheid, de GGD en de omgevingsdienst Brengen we samen met ondertekenaars van het vitaliteitsakkoord en stuurgroep positieve gezondheid de wensen van burgers voor de gezonde inrichting van hun wijken in kaart. Versterken we binnen het kader van het vitaliteitsakkoord de bewegings- en ontmoetingsfuncties in buurten.

6.7.

Langer thuis wonen voor ouderen

De gemeente werkt binnen het Zorgpact Teylingen met een samenwerkingsverband met als doel om ouderen zo lang mogelijk veilig en comfortabel zelfstandig te kunnen laten wonen. Samenwerkingspartners zijn gemeente, welzijn, zorgaanbieders, huisartsen, woningcorporatie,

seniorenvereniging, Zorg & Zekerheid en GGZ. Vanuit het Zorgpact lopen verschillende projecten en activiteiten. Deze continueren en verdiepen wij: -

-

-

-

-

Dementievriendelijk Teylingen. Doel is meer bewustwording, extra aandacht voor dementie en een betere kwaliteit van leven voor mensen met dementie en hun naasten. Dat doen we onder meer door communicatiecampagnes en het organiseren van trainingen GOED Omgaan met dementie. Deze worden aangeboden aan vrijwilligers binnen zorg en welzijn, ondernemers en de gemeente. Deze training gaan we ook aanbieden aan inwoners. Binnen het Zorgpact is E-health een thema. Het Zorgpact stimuleert kennisdeling en bevordert dat partijen hierin van elkaar leren en de samenwerking zoeken. Met de Zorggroepen Voorhout-Warmond en Sassenheim wordt samengewerkt en ingezet op subsidieaanvragen (o.a. gericht op versterking netwerken voor ouderen). Er loopt een subsidieaanvraag bij ZonMw van het project MESOVIT (Minder Eenzaam Samen Oud en VITaal) van Fietsmaatjes met partners, waaronder Zorggroep Voorhout en Welzijn Teylingen. Vanuit de landelijke Taskforce Wonen met Zorg wordt aangejaagd dat elke gemeente een beeld heeft van de integrale woonzorgopgaven. Dat vormt de basis voor een integrale woonzorgvisie en aanpak. In het nieuwe woonprogramma 2020-2024 van de gemeente Teylingen is opgenomen dat we daar samen met partners (binnen het Zorgpact) mee aan de slag gaan. We zoeken daarbij aansluiting met de Omgevingsvisie.

Met Zorg & Zekerheid en het Zorgpact gaan we samenwerken op een aantal thema’s rond preventie en ouderen. Het verbeteren van de afstemming tussen het medisch en sociaal domein is één van de thema’s. Een ander thema is kortdurend verblijf. Teylingen heeft zich aangesloten bij de landelijke aanpak ‘Een tegen eenzaamheid’. Bij ouderen komt eenzaamheid meer voor dan gemiddeld. Met vooral bestaande initiatieven zetten we in op het tegengaan en verminderen van eenzaamheid. Denk aan activiteiten van Welzijn Teylingen (zoals de Buurtkamers), Fietsmaatjes, de Stichting Vier het leven, die uitjes organiseert voor senioren. Binnen het kader van het vitaliteitsakkoord vragen we maatschappelijke partners zoals ondernemers een rol te spelen in de aanpak tegen eenzaamheid door ‘ontmoeten’ te bevorderen.

Begroting 2021 – 2024 Belangrijk hierbij is het gegeven dat begin 2021 per gemeente een uitvoeringsbudget voor het preventieakkoord bij de VNG kan worden aangevraagd. Voor Teylingen is dit een bedrag van 20.000 euro Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

42

gedurende 3 jaar. Daarnaast willen we de kosten beperken door binnen samenwerkingsverbanden in te zetten op subsidies van onder meer ZonMW.

Bedragen zijn exclusief BTW bouwstenen Bijdrage gemeente aan een solide structuur (uitvoerders Pando Network en Combibrug) totaal: Pando Network Campagnemanagement (0,5 FTE) - Coördinatie campagne (gezond) Teylingen - Bouw en beheer website - Opbouwen community rond (gezond) Teylingen, online & offline - Community management - Content creatie online & offline Innovatie & verbinding (0,1 FTE) - Verbinding met regionale en landelijke initiatieven - Lead in innovatieve elementen op het gebied van verduurzaming en borging project - Partnerships en samenwerkingen met organisaties buiten Teylingen Campagnebudget - Design en branding van project (logo, website, uitingen) - Opstart sociale kanalen en community - Campagnebudget Combibrug Projectmanagement (0,5 FTE) - Bouwen aan partnernetwerk - Regisseren Kernteam bestaande uit maatschappelijke organisaties - Verbinding maken tussen de verschillende partijen - Organiseren stimuleringsbijeenkomsten i.s.m. communicatie management - Secretariaat en email beheer - Penningmeesterschap stimuleringsbudgetten Werkbudget en Basisfonds voor kleine verbindende stimuleringsprojecten: Waarderen van maatschappelijke initiatieven die zich richten op thema’s die vallen onder het preventieakkoord.

Oproep aan bewoners (via de campagne Teylingen positief gezond/vitaal Teylingen) en instellingen om ideeën in te dienen en/of acties te ondernemen die in deze collegeperiode bijdragen aan een gezonde vitale gemeente.

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

43

2021

2022

2023

2024

dekking

57.600

57.600

57.600

57.600

Algemene reserve

25.500

25.500

25.500

25.500

6.600

6.600

6.600

6.600

Ntb

Ntb

Ntb

Ntb

25.500

25.500

25.500

25.500

40.000

40.000

40.000

Preventie en sportakko ord

Bijlage 1 Evaluatie gezondheidsbeleid 2014 - 2017 Nr.

Actiepunten

Gewenste resultaat

prestaties

resultaat

1

Ouderavonden op basis- en voorgezet onderwijsscholen met onderdeel alcoholvoorlichting.

Bewustwording over gevolgen alcoholgebruik bij ouders en leerlingen

- 2 ouderavonden per jaar (2 Teylingen KTS, 2 Rijnlands Lyceum Sassenheim) - Aantal bereikte ouders en leerlingen op een ouderavond > 2013

Gedeeltelijk behaald, aantal bereikte ouders en leerlingen > 2013

2

Lokale communicatiecampagne in het kader van de NIX18 campagne.

Draagvlak en cultuuromslag maatschappijbreed.

Minstens twee acties/campagnes per jaar.

Jaarlijks minimaal 1 campagne

3

Het aanbieden van lesmateriaal (module Weerbaarheid, roken en alcohol) gericht op laatste klassen basisschool.

Aantal voorlichtingsactiviteiten > 2013

behaald

4

Het aanbieden van gastlessen en lesmateriaal (module Gezonde school en genotmiddelen) gericht op scholieren voortgezet onderwijs.

Kinderen krijgen inzicht in de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik op jonge leeftijd. Versterken positief zelfbeeld en weerbaarheid tegen verleidingen en groepsdruk. Jongeren krijgen inzicht in de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik op jonge leeftijd.

- 10 tot 15 gastlessen per jaar op beide scholen - 4 adviesgesprekken per jaar (2 Teylingen KTS, 2 Rijnlands Lyceum Sassenheim) - Aantal voorlichtingsActiviteiten > 2013

- Gastlessen op Rijnlands Lyceum in overeenstemming met GGD geïntegreerd. Met KTS in 2020 afspraak vernieuwd

5

Op de website van het CJG ’tips en tricks middelengebruik’ plaatsen.

Tool voor ouders om dit onderwerp bespreekbaar te maken met hun kinderen.

Aantal bereikte ouders in Teylingen > 20% (aantal unieke hits op dit onderwerp is eind 2015 > 1000).

6

Voortzetten afspraken samenwerking Teylingen College, KTS. O.a. lockercontrole door de politie, brede voorlichting middelengebruik en inzetten van alcohol-

Preventieve aanpak richting leerlingen, ouders en docenten & ontmoediging gebruik van middelen op het schoolterrein.

- Begin 2016 een evaluatie van de samenwerkingsovereenkomst door de betrokken partijen. - Scholen zijn helemaal alcoholvrij en hiervoor is intern beleid opgesteld.

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

44

-Over een periode van 4 jaar zijn 17 adviesgesprekken gevoerd -behaald behaald

Schoolfeesten en diploma uitreikingen zijn alcoholvrij.

7

testapparatuur bij schoolfeesten. Samenwerking vastleggen in een overeenkomst met het Rijnlands Lyceum.

In het schooljaar 2014/2015 een overeenkomst met het Rijnlands Lyceum Sassenheim.

De werkrelatie is goed en beide partijen (GGD en RLS) hadden geen behoefte aan een overeenkomst

Voorlichting, deskundigheidsBevordering en bewustwording vergroten over alcoholgebruik onder jongeren Deskundigheid barpersoneel vergroten

Jaarlijks minimaal 3 uitgevoerde trainingen

Een IVA certificaat kan online behaald worden. Het servicepunt vrijwilligers heeft hier geen zicht op.

Aantal verenigingen waar de trainingen zijn toegepast eind 2017 > 75% van de verenigingen uit de intentieverklaring

In 2017 hebben 16 sportverenigingen de intentieverklaring getekend

8

Taken uit de intentieverklaring alcohol, jongeren en sport blijvend uitvoeren en monitoren

9

Sport)verenigingen ondersteunen door het geven van trainingen ‘Instructie Verantwoord Alcoholgebruik’ (IVA)

10

Preventieve leerstraf opleggen bij overtredingen van alcohol- en drugsgebruik

Preventie en bewustwording

Aantal Haltafdoeningen zijn in 2017 vergelijkbaar met 2013

behaald

11

Deskundigheidbevordering binnen de school: docenten en zorgcoördinatoren trainen

Beter en snellere signalering van gebruik.

In 2014 een training op de KTS (Rijnlands is geschoold in 2012. Tenzij er sterke wisseling van personeel is geweest, is scholing niet aan de orde).

Bleek afgelopen periode niet aan de orde. Voor nieuwe periode navragen.

12

Versterking signalerings- en verwijzingsfunctie

Planvorming en implementatie ten behoeve van een betere signalering en doorverwijzing.

Eind 2015 staan er duidelijke werkafspraken /protocollen tussen de partners zodat preventie door Brijder (eerder) ingeschakeld wordt.

13

Opleiding door Brijder van professionals bij Jeugd en jongerenwerk, Maatschappelijk werk, Jeugdzorg en Jeugd GGZ ABC gesprekken (Advies, Begeleiding en Consultatiegesprekken over

Signaleren en herkennen gebruik. Kunnen toepassen van motiverende gesprekken om het gebruik bespreekbaar te maken. In gesprekken met de jongere de stand van zaken inventariseren,

Jaarlijks geeft Brijder een training aan professionals t.b.v. snellere signalering, inzet preventieve hulp en zorg.

Brijder heeft consultaties met partners. Protocollering werd door partners (werkzaam binnen Zorg Advies Team) niet nodig gevonden Over een periode van 4 jaar werden 32 trainingen verzorgd

14

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

45

Preventieve aanpak richting leerlingen, ouders en docenten & ontmoediging gebruik van middelen op het schoolterrein.

Gemiddeld 80 gesprekken per jaar.

Naast ABC gesprekken zijn vanaf 2016 ook Moti-4 gesprekken ingevoerd. ABC

middelengebruik) met jongeren.

vragen beantwoorden, educatie en eventueel doorverwijzen naar zorg.

15

Plaatsgerichte signalering, advies en doorverwijzing

Signaleren wensen, behoeftes, problemen en ambities van jongeren. Doorverwijzen waar nodig.

In 2015 en 2016 zijn er meer verwijzingen dan in 2017. In 2017 is er door de preventieve inzet minder doorverwijzing nodig. Er worden nog afspraken gemaakt over de registratie.

Er zijn nog geen afspraken over registratie, Brijder koppelt terug naar centrumgemeente Leiden.

16

Meer afstemming en aansluiting tussen partners (professionals hebben vaker met elkaar contact over specifieke casus)

Sneller en effectievere ondersteuning/ behandeling.

Eind 2015 staan er duidelijke werkafspraken /protocollen tussen de partners.

Zie 12

17

Overleg tussen gemeente en basisen voortgezet onderwijs scholen over rookvrije pleinen

Afstemming speerpunt ‘Rookvrije schoolpleinen’

Schoolpleinen basisonderwijs, RL en KTS zijn rookvrij. Alleen leerlingen uit het derde en vierde leerjaar mogen roken - als zij een rookpas hebben -

18

Voortzetten acties GGD op het onderwerp ‘roken’

Jongeren en hun ouders krijgen inzicht in de schadelijke gevolgen van roken op jonge leeftijd.

Alle schoolpleinen zijn rookvrij. In 2014/2015 overleg met het Teylingen College over veranderde regelgeving en invloed hiervan op beleid rondom rookvrije schoolpleinen. Huidige acties voorzetten.

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

46

gesprekken bestaan uit 1 tot 3 gesprekken, Moti-4 gemiddeld 4 gesprekken. Beter is om van trajecten te spreken ipv aantal gesprekken.

behaald

Bijlage 2 Verslag digitale bijeenkomst Teylingen Op donderdag 25 februari 2021 is van 19.30 – 20.45 uur een digitale bijeenkomst georganiseerd door de gemeente Teylingen op initiatief van wethouder Arno van Kempen over de concept nota Volksgezondheid.

Doel: Tijdens deze bijeenkomst is aan de deelnemers input gevraagd over de concept nota Volksgezondheid. De wethouder ziet een gezonde leefstijl en leefomgeving als voorwaarden voor een gezonde samenleving en wilde met inwoners in gesprek om hun ideeën hierover te horen. De input van deze sessie wordt verwerkt in de concept nota Volksgezondheid.

Opening – wethouder Arno van Kempen Het voorgaande volksgezondheid beleid stonden 2 punten centraal: -

Tegengaan van alcohol gebruik Tegengaan van roken

De intentie is om de komende vier jaar het begrip volksgezondheid te gaan verbreden. Sleutelbegrippen die verweven zitten in de verbreding van volksgezondheid in de huidige concept nota zijn: -

Uitganspunt van Positieve Gezondheid Tegengaan van obesitas Stimuleren van meer bewegen Het inrichten van de openbare ruimte met oog op de bevordering van volksgezondheid De invloed van armoede op volksgezondheid Vroege signalering van gezondheidsaspecten

De verbreding van het begrip volksgezondheid is gebaseerd op een aantal theorieën zoals het concept van Positieve Gezondheid en de lessen uit de Blue Zones. Daarnaast sluit de verbinding ook aan bij het sportakkoord dat vorig jaar in Teylingen is gesloten dat zich ook heeft verbreed tot een vitaliteitsakkoord. Vanuit het beleid van volksgezondheid willen we graag aansluiten op de praktische vertaling van het vitaliteitsakkoord waar al vele partners uit de sport, cultuur en zorg zijn aangesloten.

Het doel van deze bijeenkomst is om te horen of de deelnemers van deze sessie de verbreding van volksgezondheid ook als een winstpunt zien. Wat vinden jullie van deze benadering?

Presentatie theoretische context concept nota Volksgezondheid – Rosanne Warmerdam Om de deelnemers context te geven rond de concept nota volksgezondheid is een korte toelichting gegeven op de theorieën van Positieve Gezondheid en de Blue Zones. Daarnaast volgde een toelichting van de leefstijlelementen die vanuit de gemeente Teylingen zijn geformuleerd in de nota volksgezondheid.

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

47



Positieve Gezondheid De beweging rond positieve gezondheid wordt in Nederland steeds breder omarmd. Mede doordat we soms moeite hebben om gezondheid te definiëren. Bij Positieve Gezondheid wordt gezondheid gezien als het vermogen je constant aan te passen aan de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. Vanuit deze visie op gezondheid wordt meer gekeken naar welbevinden, eigen regie, veerkracht, participatie en zingeving.



Blue Zones De Blue Zones zijn 5 plekken op de wereld waar inwoners in goede gezondheid zeer oud worden. Er is decennialang onderzoek gedaan naar deze gemeenschappen om te ontdekken wat de belangrijkste factoren zijn die ervoor zorgen dat mensen daar gezond oud worden. Vanuit dat onderzoek is gebleken dat zowel leefstijl als de leefomgeving hierin een cruciale rol spelen. In de vorming van de nota volksgezondheid heeft o.a. dit onderzoek als inspiratie gediend voor de bepaling van de leefstijlelementen waarin de gemeente Teylingen op wilt focussen.



Leefstijlelementen gemeente Teylingen Gebaseerd op de lessen van de Blue Zones, positieve gezondheid en de inzet van het preventieen vitaliteitsakkoord vinden we het zinvol om de volgende acht leefstijlelementen in onze interventies aandacht te geven. 1. Voeding: Natuurlijke voeding Groenten en fruit, vers, lokaal en het liefst uit het seizoen. Gezonde voeding zou overal beschikbaar moeten zijn en toegankelijk voor iedereen. Bij onderwijs en sport is aandacht voor gezondheid, gezond eten en gezondheidsvaardigheden belangrijk. 2. Bewegen: Blijven Bewegen Sporten is belangrijk om gezond te blijven maar compenseert niet voor te veel zitten. Blijf daarom de gehele dag voldoende in beweging. Laat de omgeving je uitnodigen om te bewegen zonder dat je het door hebt. Bewegen in groepsvorm is ook een goede kans om waardevolle connecties op te bouwen. 3. Stress: Veerkracht en Balans We ervaren allemaal wel eens stress; thuis, op school of tijdens het werk. We weten dat stress leidt tot chronische ontstekingen en gerelateerd is aan alle grote ziekten. Maar stress hoeft niet schadelijk te zijn als we ook goede routines hebben om met de stress om te gaan. Naast voldoende weerbaarheid moeten we onszelf uiteraard ook de mogelijkheid geven om te herstellen van een inspanning. 4.

Financiën: Gezonde Financiën en huisvesting Armoede en geldproblemen zijn twee van de belangrijkste factoren van ongezondheid. Het is daarom in elke fase van je leven van belang dat je op een goede manier met geld om kunt gaan. Mocht je problemen hebben onderneem dan zo snel mogelijk actie. Hier heb je op de lange termijn enorme gezondheidsvoordelen van! 5. Sociale connectie: Waardevolle connecties Het gaat niet om de hoeveelheid maar de kwaliteit van sociale connecties. Sociaal gedrag zoals roken, obesitas en zelfs geluk zijn aanstekelijk. Ons sociale netwerk zorgt ervoor dat we in beweging zijn, dat we ons gehoord voelen en dat we ertoe doen. Samen Eén tegen eenzaamheid is belangrijk. 6. Zingeving: Zingeving in de dag Vind zingeving in je dagelijkse routine zodat je elke dag een reden hebt om op te staan. Het hebben van een zinvolle dagbesteding of werk is een van de geheimen van mensen die

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

48

gezond oud worden. Door zingeving te ontdekken in je dagelijkse routine kan je altijd de kracht en motivatie vinden om aan de slag te gaan! 7. Stoppen met roken: investeer in een rookvrije generatie Vanwege de enorme gezondheidswinst (meer mensen in Nederland sterven aan gevolgen van roken dan door drank, drugs, misdaad en verkeer bij elkaar) die met stopen behaald kan worden, komt er een apart actieprogramma “Teylingen op weg naar een rookvrije generatie”. 8. Gezond uitgaan: minder alcohol en drugs Veel mensen sporten regelmatig, maar willen in het weekend toch genieten van een lekker hapje of drankje. Een goede balans tussen genieten en gezondheid is belangrijk. Daarom is het van belang om ook te kijken naar alcohol en drugs gebruik.

Deelsessies – Hoe gaan we Teylingen nog gezonder maken? Tijdens de deelsessies zijn we met de deelnemers in gesprek gegaan over de verbreding van het thema gezondheid en hoe zij daar de praktische vertaling van zien in de gemeente Teylingen. De groep werd opgesplitst in 2 groepen waarin 45 minuten werd gesproken.

Bevindingen deelsessie groep 1 Alle deelnemers in de sessie waren positief gestemd over de verbreding van het begrip volksgezondheid in de concept nota Volksgezondheid. Ze vonden dat volksgezondheid meer is dan alleen inzetten op rookpreventie en alcohol gebruik, al werd ook onderschreven dat dit zeer belangrijke onderwerpen zijn.

De onderwerpen die in de deelsessie aan bod zijn gekomen: -

-

-

Informatievoorziening rond gezondheid. “Het is op dit moment lastig om informatie vanuit de gemeente te vinden rond het onderwerp gezondheid. Wel over coronamaatregelen en het voorgaande beleid maar niet in bredere zin over gezondheid. Ik zou behoefte hebben aan één centraal punt met informatievoorziening rond gezondheid dat makkelijk toegankelijk is voor alle inwoners. Creëren van meer gezondheid begint voor mij bij het verstrekken van informatie.” Financiële gezondheid te breed Er waren meerdere vragen over financiële gezondheid als leefstijlelement, is het niet te breed? Hoort dat echt bij een gezonde leefstijl? Hierbij gaf de wethouder een toelichting dat armoede een groot effect heeft op de langetermijn gezondheid. In gezinnen met armoede problematiek is de kans vele male groter dat daar ook gezondheidsproblemen ontstaan. Door bijvoorbeeld de stress die armoede geeft en beschikbaarheid van gezonde keuzes met weinig budget. Ook werd als concreet voorbeeld genoemd de mogelijkheid voor vrouwen om maandverband, tampons, e.d. te gebruiken tijdens de menstruatie. Mocht dat niet mogelijk zijn door bijvoorbeeld armoede kan dat grote gezondheidsproblemen geven. Met de toelichting van de wethouder werd het belang financiën in relatie tot gezondheid goed begrepen.

Welke rol zou de gemeente moeten spelen bij het bevorderen van een gezonde leefstijl? o Organiseren van cursussen en workshops rond gezondheid en leefstijl die voor iedereen toegankelijk zijn. Deze zouden juist de doelgroep moeten bereiken die nu moeite heeft

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

49

met een gezonde leefstijl. o

Het faciliteren van bijvoorbeeld wandelroutes. Door corona zijn veel mensen gaan wandelen in hun eigen omgeving. Het zou mooi zijn als er meer wandelroutes worden gemaakt die aantrekkelijk zijn om te lopen en die verbonden zijn met de natuur.

o

Het behouden van de huisartsenpost, het verplaatsten wordt door meerdere als zeer vervelend ervaren.

o

De meeste input had te maken met de infrastructuur. De deelnemers vonden dat de gemeente een duidelijke rol heeft om een infrastructuur te stimuleren die de drempel naar een gezonde leefstijl verlaagt. Ook werd benoemd dat. Investeren in gezondheid bijdraagt aan een positief imago van de gemeente en de uitstraling verbeterd. De voorbeelden die zijn genoemd:  Het autoluw maken van de centra van de kernen. In Sassenheim zijn bijvoorbeeld erg veel parkeerplekken rond het centrum daarom worden mensen minder uitgenodigd lopend of met de fiets te komen.  Voetbalveldje in nieuwbouwwijk Voorhout heeft zeer slechte drainage na een regenbui kunnen de kinderen daar niet spelen. Er waren meerdere openbare pleinen en veldjes die niet uitnodigend zijn voor de jeugd om te spelen en bewegen.  Meer beweegaanbod organiseren in de parken zoals het maken van Fit parken. Laagdrempelig bewegen en voor iedereen toegankelijk.  Aanleg van aantrekkelijke fiets- en wandelpaden.

o

Daarnaast is gesproken over de samenhang tussen verschillende spelers die samen een gezonde leefstijl faciliteren. Het zou mooi zijn als deze boodschap breed gedragen wordt en deze organisaties elkaar makkelijk weten te vinden.

Bevindingen deelsessie groep 2 Ook in deze sessie werd positief gereageerd op de verbreding van gezondheid. Alle deelnemers onderschrijven het belang van een gezonde leefstijl en dat inwoners daarin gefaciliteerd kunnen worden.

De onderwerpen die in deelsessie aan bod zijn gekomen: -

Het belang van de leefomgeving Er werd benoemd dat de randstad in Nederland erg druk is. Het is daarom extra van belang om gezamenlijk een omgeving te creëren waarin op een gezonde manier geleefd kan worden.

-

Prioriteit van de leefstijlelementen Antwoord op de vraag: welke leefstijlelementen zijn voor u het belangrijkst? o Bewegen Alle deelnemers benoemde het belang van bewegen waarin werd benadrukt dat het zowel de fysieke als mentale gezondheid bevordert en helpt bij het opbouwen van sociale connecties en zingeving. Ook hier werd infrastructuur genoemd en de aanleg van goede wandel- en fietsroutes. o

Gezonde voeding Als voorbeeld werd genoemd we zouden in elk dorp als lokale gemeenschap een bakker, slager en groenteboer moeten hebben. Ook het aanbod in de (sport)verenigingen en voorlichting op scholen wordt gezien als belangrijk rond het thema. Minder snackbars en ongezonde afhaalmogelijkheden.

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

50

-

o

Stoppen met roken Roken is nergens goed voor en moet echt verdwijnen.

o

Gezonde leefomgeving Het makkelijk maken van een gezonde leefstijl maar ook een schone buurt. Minder afval geeft ook een gevoel van meer gezondheid.

o

Financiën Het moet voor het moet voor iedereen mogelijk zijn om gezond te eten en goede groenten te kopen en bio vlees. Veel gezinnen doen aan afhalen door de stress en tijdsnood thuis. Daarnaast is het lastig dat als mensen willen sporten niet de middelen hebben om dit te doen. Dit zouden we moeten oplossen met elkaar.

Welke rol speelt de gemeente in het faciliteren van een gezonde leefstijl? Alle deelnemers gaven aan van de gemeente een stimulerende rol te verwachten rond de bevordering van een gezonde leefstijl. Hierbij kan gedacht worden aan voorlichting over gezondheid de jeugd (op school) maar ook voor volwassenen. Daarnaast werd gesproken over de leefomgeving en het uitnodigen tot meer bewegen via goed begaanbare wandel- en fietspaden en goede verlichting zodat het veilig voelt. Daarnaast is meerdere keren de rol van de (sport)verenigingen benoemd die meer kunnen doen om inwoners te enthousiasmeren voor beweging. Ook omdat je aansluiten bij een (sport)vereniging een positieve bijdragen kan leveren op meerdere leefstijlelementen. Een aantal concrete voorbeelden die zijn genoemd: o Sporttoestellen plaatsen in Koudenhoorn in Warmond. o Vuurkorven, openhaarden verbieden of filters erop laten plaatsen voor luchtkwaliteit in de leefomgeving. o Fietspaden naast de A44 verbreden zodat er meer mensen gebruik van kunnen maken. o Straatverlichting bij de jachthaven de Ruine verbeteren geeft veiliger gevoel als er ’s avonds gewandeld of hardgelopen wordt. o Straten schoonhouden, geeft gezond gevoel o Sporten zowel op de verenigingen als in de leefomgeving promoten zodat we sneller gaan bewegen. Bijvoorbeeld gymtoestellen in de omgeving waar de jeugd/pubers ook gebruik van kunnen maken.

Plenaire terugkoppeling en afsluiting wethouder Na afloop van de deelsessies werden de bevindingen van beide groepen met elkaar gedeeld. Daar bleek veel overlap in te zitten. De wethouder sloot de bijeenkomst af met de belangrijkste inzichten die hij heeft meegenomen: -

Erg goed om te zien dat de visie die de gemeente Teylingen heeft uitgewerkt rond het nieuwe beleid Volksgezondheid positief wordt ontvangen. We worden niet teruggestuurd naar de tekentafel. Wel zijn er een aantal belangrijke punten genoemd die nog verwerkt gaan worden. o Het genoemde punt over de centrale informatievoorziening rond gezondheid en gezonde leefstijl. o De mogelijkheden om de inrichting van de buitenruimte nog meer in de plannen te betrekken, zoals gymtoestellen in een aantal parken. o Het rookvrij maken van alle sportverenigingen, daar is veel behoefte aan. o Het belang om armoede en de financiële gezondheid mee te nemen. Niet altijd gelijk duidelijk waarom het bij gezondheid hoort maar wel erg belangrijk.

Na deze opmerkingen is de digitale bijeenkomst afgesloten.

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

51

Gezondheidsbeleid Teylingen 2021 - 2024

52