CConstaterende datTeylingen
Koppel je AI →
Document · PDF

DOSP_DeVijver_v240312.pdf - DOSP_DeVijver_v240312 kleiner bestand

Commissie Ruimte 9 april 2024, gemeente TeylingenBij agendapunt: RV Stedenbouwkundig Ontwerp Nieuw Boekhorst - deelgebied De Vijver16.032 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

11 maart 2024

Ontwikkeling van de samenwerkende partijen: Ballast Nedam, Heijmans, Gemeente Teylingen, Blokhuis, Roosdomtijhuis en SytrusAchmea/BPL.

DO Nieuw Boekhorst Deelgebied De Vijver + 1e deel hoofdstructuur

Nieuw Boekhorst

Deelgebied De Vijver + 1e deel hoofdstructuur

2

Deelgebied De Vijver 

4 Hoofdstuk 1: Vertrekpunten. 5 6 7 8 9

56

Introductie Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Stedenbouwkundige principes: De Vijver Woonprogramma Voortschrijdende inzichten

57 Beheer en eigendommen 58 Overgang privé-openbaar 60 Woontypologie 61 Verkeersstructuur en parkeerbalans 62 Nood- en hulpdiensten, afval en pakketdiensten 63 Kabels en leidingen 64 Verharding 66 Sport- en speelobjecten 68 Natuurinclusieve objecten 70 Beplanting 71 Bomen 72 Intensief beheer 73 Extensief beheer 74 Beplanting Dorpsweide 76 Beplanting De Laan 78 Beplanting Buurtvaart en de Vijver 80 Beplanting Woonvelden 82 Klimaatadaptief 83 Verlichting 84 Bruggen

10 Hoofdstuk 2: Plan en deelgebieden 11 Plankaart 12 Deelgebieden buitenruimte 13 DGO en NL Greenlabel

14 Hoofdstuk 3: Ecologische aanpak.

15 De aanpak 16 Ambassadeurs 17 Doelsoorten 18 Ecologisch netwerk

20 Hoofdstuk 4: De stedenbouwkundige uitwerking. 22 Dorpsweide 26 Buurtvaart + de vijver 32 De Laan 38 Woonvelden

44

Hoofdstuk 6: Themakaarten.

Deelgebied De Vijver 

Inhoudsopgave

88

Hoofdstuk 7: Bijlages.

Hoofdstuk 5: Beeldkwaliteit De Vijver

45 Beeldkwaliteit 46 Beeldkwaliteit - aan de Laan 47 Beeldkwaliteit - aan de Dorpsweide 48 Beeldkwaliteit - aan de Vijver 49 Beeldkwaliteit - Straatje 50 Beeldkwaliteit - Zij- en achterkantent 51 Kappen en kopgevels 51 Berging en warmtewisselaar 52 Appartementen Buurtvaart en De Vijver 54 Beeldkwaliteit - Architectuur 3

4

Deelgebied De Vijver Vertrekpunten

Hoofdstuk 1

Vertrekpunten.

Deelgebied De Vijver Vertrekpunten

infrastructuur auto hoofdfietsroutes spoor treinstation busverbindingen en halte woningbouw voorzieningen cluster bedrijventerrein scholen sport natuurlijk gebied

Situering van Nieuw Boekhorst ten opzichte van Voorhout (Bron: Nieuw Boekhorst, Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie blz 11)

Demarcatie van het uitgewerkte gebied

Introductie Gemeente Teylingen heeft de ambitie om met Nieuw Boekhorst een dorpse, groene en toekomstbestendige wijk te maken. Een wijk waarin de natuur en ecologie in balans is met het gebruik, waar de klimatologische veranderingen robuust zijn ingepast en waarin gezond en prettig geleefd kan worden. Nieuw Boekhorst wordt een wijk met circa 1.200 - 1.300 woningen. In de afgelopen periode is voor de wijk Nieuw Boekhorst een Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie opgesteld. Dit document is 30 juni 2022 vastgesteld door de gemeenteraad van Teylingen. De Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie is opgesteld in opdracht van gemeente Teylingen. De diverse marktpartijen die daar grondbezit hebben in overleg met gemeente en andere betrokkenen dit stedenbouwkundig en beeldwaliteitsplan voor het eerste deelgebied De Vijver opgesteld. Op basis van deze visie is het bestemmingsplan in voorbereiding, deze wordt naar verwachting in het derde kwartaal van 2023 in procedure gebracht. Dit voorbereidende bestemmingsplan is al onderlegger gebruikt voor dit stedenbouwkundige plan.

Deelgebied De Vijver en 1e deel hoofdstructuur Debetrokken ontwikkelaars Heijmans Vastgoed, Blokhuis en de gemeente icm Woonstichting Stek zijn gestart met de ontwikkeling van het eerste deelgebied De Vijver met de aangrenzende delen van de hoofdstructuur (Dorpsweide, deel van de Buurtvaart en deel van de Laan). Dit document bevat het stedenbouwkundig en buitenruimteontwerp van deze ontwikkeling. In de uitwerking van dit eerste deelgebied zijn daarmee ook veel keuzes gemaakt die richtinggevend zijn voor de volgende deelgebieden. Dit betreft het algemene buitenruimte van de wijk, wat zich op grote lijnen vertaalt in bijvoorbeeld de verfijning van het ecologische en klimaatadaptieve systeem in de wijk. Anderzijds ook het materiaalgebruik, de principedetails (verharding etc), het straatmeubilair en de uitstraling van de sport- en speelelementen. De andere ontwikkelende partijen in Nieuw Boekhorst zijn meegenomen in de totstandkoming van dit document.

5

Deelgebied De Vijver Vertrekpunten

Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie

Structuurkaart voor Nieuw Boekhorst (Bron: Nieuw Boekhorst, Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie blz 18)

De Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie vormt het vertrekpunt voor de verdere ontwikkeling van de diverse deelgebieden Nieuw Boekhorst. Deze visie beschrijft Nieuw Boekhorst als één wijk met een dorpse identiteit aan de rand van Voorhout. Het is de wens een toekomstbestendig leefmilieu met groen en water te realiseren, waarin een aanzienlijk woonprogramma met bijbehorende voorzieningen een plek krijgt. De drager van Nieuw Boekhorst is een landschappelijk raamwerk. Bij het maken van een nieuwe inrichting staat centraal dat Nieuw Boekhorst een langdurig prettige en gezonde leefomgeving is. Binnen het landschappelijke raamwerk zijn verschillende woonbuurten gedefinieerd met elk een eigen karakter, sfeer en dichtheid. Deelgebied De Vijver is één van deze woonsferen, zie ook de volgende pagina. 6

Landschappelijk raamwerk voor Nieuw Boekhorst (Bron: Nieuw Boekhorst, Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie blz 21)

Deelgebied De Vijver Vertrekpunten

Stedenbouwkundige principes: De Vijver (Bron: Nieuw Boekhorst, Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie blz 32)

Stedenbouwkundige principes: De Vijver (Bron: Nieuw Boekhorst, Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie ADDENDUM blz 4)

Stedenbouwkundige principes: De Vijver Kernkwaliteiten • • •

Wonen in een groene, waterrijke setting: aan de Vijver en de Dorpsweide. Vijver met openbare oevers en doorlopende route voor voetgangers. Groengebieden zijn autovrij

•

Een rustig ensemble van woningen met kappen

•

Wat stevigere bebouwing aan de Laan, richting de Noordelijke Randweg en de N444

7

Deelgebied De Vijver Vertrekpunten

Woonprogramma

De Vijver Dure koop (3kap, 2kap, vrijst) 15%

Duur 18% Meergezins 40%

Rijwoningen (soc/huur/koop) 45%

De Vijver ca 120 - 125 wo ca 20.750 m² ca 60 wo/ha Deelgebieden en indicatief programma voor Nieuw Boekhorst (Bron: Nieuw Boekhorst, Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie blz 32)

Woonprogramma Woonprogramma en woonbibliotheek Het woonprogramma voor Nieuw Boekhorst bestaat uit 1.200 - 1.300 woningen, onderverdeeld in 4 categoriën (sociaal, bereikbaar, middelduur en duur). Ruim 1/3e deel van het woningaanbod bestaat uit appartementen. Binnen deze hoofdcategorieën kunnen diverse woningtypes uitgewerkt worden.

Deelgebied De Vijver Elke woonsfeer is in de gebiedsvisie gespecificeerd met een eigen identiteit en ten gevolge daarvan een (indicatieve) dichtheid en globaal programma. De identiteit voor deelgebied De Vijver wordt grotendeels bepaald door de groene en waterrijke setting van de vijver zelf en de Dorpsweide. Een rustig ensemble van woningen met twee lagen en een kap rondom deze plekken zorgt voor een informele sfeer. De Laan vormt een hoofdstructuur met bomen aan weerszijden als een drager door de hele wijk. De bebouwing aan De Laan varieert tussen drie en vijf lagen. Gebouwen hebben hier platte daken. De buitenrand van deze buurt, richting de Noordelijke Randweg en de N444 is wat steviger. Een appartementgebouw in deze rand accentueert zowel de hoek van de wijk als een van de eindes van de Buurtvaart.

8

Middelduur 29%

Sociaal (huur) 30%

Bereikbaar (incl. sociale koop) 23%

Woonprogramma

Appartementen 37% Eengezinswoningen 63%

Nieuw Boekhorst woonprogramma: 1.200 - 1.300 woningen Ontwikkelgebied: ca 393.500 m²

(woonvelden + hoofdstructuur, exclusief de Driehoek)

Dichtheid: ca 31 wo/ha

(totale dichtheid, inclusief hoofdstructuur)

Het woningaantal en de dichtheid zijn indicatieve, afgeronde getallen, bedoeld om de verschillen in beeld te brengen. Het bestemmingsplan is hierin leidend. De dichtheid is binnen het woonveld, dus exclusief de hoofdstructuur.

Deelgebied De Vijver Vertrekpunten

tbv tra l 2 ex oo 0 m sc h 1.50 ssing a inp

sporthal

appartementen (7 lgs)

schoolplein school

sportvelden

sportvelden ongeorganiseerd sport verbrede voetpaden andere hardlooprondje hoofdhardlooprondje

Speelprogramma voor de Nieuw Boekhorst, themakaart Sport, spel en beweging (blz 6 van Nieuw Boekhorst. Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie ADDENDUM )

Nieuwe locatie van de school, in combinatie met sporthal (indicatieve tekening)

Voortschrijdende inzichten Gedurende de uitwerking van deze fase zijn enkele nieuwe inzichten ontstaan die effect hebben op de gebiedsvisie.

School Het schoolbestuur ziet een grote meerwaarde van de combinatie van de school met een sporthal. In de gebiedsvisie is de sporthal gesitueerd in de zone ‘georganiseerde sport’, ten noordwesten van deelgebied De Vijver. De oorspronkelijke gebiedsvisie voorziet in een combinatie van school met daarop (sociale) appartementen. Om deze redenen is gestudeerd naar een combinatie van een basisschool met sporthal. De ocatie bestemd voor georganiseerde sport en maatschappelijke doeleinden wordt daarmee vergroot met 1.500 m2, ten koste van deelgebied Dorpse Hoven. De verdere stedenbouwkundige uitwerking van de sport- schoollocatie zal met de uitwerking van het volgende deelgebied worden opgepakt. Het woningaantal in deelgebied De Vijver wordt iets vergroot, ter compensatie van het verlies aan woningen in Dorpse Hoven.

Appartementen Ten gevolge van de verplaatsing van de school wordt het appartementengebouw in deelgebied De Vijver een vrijstaand gebouw. In de gebiedsvisie is dit appartementengebouw samen met twee andere langs de Buurtvaart een stedenbouwkundige aangeduid als eenheid door ze een vergelijkbaar silhouet te geven (blz 54-55 van de Gebiedsen beeldkwaliteitsvisie). Ook is aangegeven dat deze drie gebouwen een corridor-typologie hebben. Vanwege de positionering, is er gekozen om het appartementengebouw in deelgebied De Vijver een eigen identiteit te geven, die in taal naast de Buurtvaart ook een relatie aangaat met De Laan. Door de geluidsbelasting van de N444 is gallerij-typologie voor het sociale wooncomplex op deze locatie het meest voor de hand liggend. Om deze redenen wordt het gebouw niet meer gezien als een eenheid samen met de andere appartementengebouwen langs de Buurtvaart.

meer nodig om de fietsroute langs de vijver door te laten lopen. Deze stopt nu bij de fietsroute door de Dorpsweide, daarmee is de school nog steeds goed bereikbaar met de fiets. De groenzone tussen het appartementengebouw en de vijver wordt verbreed tot 10 m, om hiermee het doorgaande en recreatieve karakter van de Buurtvaart en de vijver sterker door te zetten tot aan de Leidsevaart.

Sport en spel In de gebiedsvisie (blz. 78) is het spelen voor 0-6 jaar in de hoofdstructuur gesitueerd. Dit speelprogramma komt beter tot z’n recht binnen de woonvelden. Het ongeorganiseerde sportprogramma is door de gemeente verder gespecificeerd in een programma van eisen. Waar de ongeorganiseerde sport eerst alleen in de Dorpsweide en het Boekenburger bos aangeduid stond, is dit nu door heel Nieuw Boekhorst verspreid.

Fietsroute en groenzone Ten gevolge van het verplaatsen van de school is het niet 9

10

Deelgebied De Vijver Plan en deelgebieden

Hoofdstuk 2

Plan en deelgebieden

Deelgebied De Vijver Plan en deelgebieden

Plankaart 20m

40m 30m

10m

0m

30m 20m

5m

15m 10m

30m 20m

aan

rps

5m 1m

L De

Do

0m

50m

we ide De

r B uu

t va

ar t

Haarlemmertrekvaart

Plankaart

Dorp

s we i d

e

De verkaveling is uitgewerkt conform de principes uit de Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie. Rondom de vijver maakt de bebouwing een omarmend gebaar. De Dorpsweide wordt geflankeerd door rijwoningen en een tweekapper, gericht op deze groenzone. De Laan wordt begeleid door een wat stevigere bebouwing (drielaags plat) met in de hoek het appartementengebouw (vijflaags). Totaal voorziet de verkaveling in 138 woningen, waarvan 74 grondgebonden, 24 huurappartementen (portiek, drielaags) en 40 sociale appartementen (vijflaags). De doorgaande groenzones hebben elk een eigen karakter, zoals verderop in dit document toegelicht.

11

Deelgebied De Vijver Plan en deelgebieden

Deelgebieden buitenruimte Bij de inrichting van de buitenruimte zijn in eerste instantie de grote eenheden van belang, zoals benoemd in de gebiedsvisie (zie ook de essentie daarvan in de tekstjes hierboven). De vier deelgebieden worden verderop in dit document per stuk toegelicht. In de deelgebieden wordt specifiek aandacht gegeven aan de overgangen tussen het publieke en private domein, om daarmee een goede interactie tussen beide te krijgen.

Dorpsweide

Buurtvaart + De Vijver

De Laan

Woonbuurten

De Laan vormt de hoofdroute door Nieuw Boekhorst en verbindt alle woonbuurten met elkaar. De Laan heeft een groen profiel met aan weerszijden een groenstrook met bomen. Een deel hiervan is nu uitgewerkt in dit document.

De woonbuurten hebben rondom een uitstraling naar buiten met uitzondering van de achtertuinen aan de Molentocht. Het parkeeren is grotendeels in groene parkeerkoffers binnen de woonvelden ingepast. Kleine groene plekjes achter de woningen vormen samen een informeel netwerk van speel- en verblijfplekjes, die gekoppeld zijn aan de grotere groengebieden.

01

De Dorpsweide is een open, weideachtig landschap tussen drie deelgebieden in. De term ‘weide’ verwijst tevens naar het oorspronkelijke landschap. Het landschap is redelijk open met solitaire bomen en boomgroepen, zodat er volop ruimte is voor het speelprogramma maar ook waterberging. De basis bestaat uit bloemrijk gras, met waar nodig uitgemaaide plekken. 12

De Buurtvaart kenmerkt zich door een mix van open en dicht beplante gebieden, die het samen een parkachtig en weids karakter geeft. Het karakter is een overwegende transparant en open gebied. De Buurtvaart verbreedt zich tot een vijver waar men connectie heeft met het water aan het zuidwestelijke uiteinde .

1.1

2. PRODUCTEN EN MATERIALISATIE

2.1

2.1. Duurzaamheid en circulariteit van producten en materialen

2.3

2.3. Relatie bouwwerk en omgeving

2.2

2.2. Beplanting

3. ENERGIE EN KLIMAATBESTENDIGHEID Indicatoren - meegenomen in het ontwerp van Deelpplan De Vijver

Dit stedenbouwkundig ontwerp is in nauwe samenwerking met een project-ecoloog tot stand gekomen, zie ook hoofdstuk 3 in dit document hoe dit is aangepakt en hoe specificatie in biotopen per deelgebied tot stand is gekomen.

1.2. Realisatie 1.3. Beheer en onderhoud

De samenwerkende partijen hebben de ambitie uitgesproken om met Nieuw Boekhorst een duurzame gebiedsontwikkeling te realiseren het maken van een gezonde leefomgeving voorop staat. Partijen spannen zich in om hier gezamenlijk invulling aan te geven. Hierbij wordt gewerkt met het gemeentelijk duurzaamheidsbeleid ‘Duurzame Gebiedsontwikkeling’ (DGO) uitgebreid met de indicatoren onderdeel van het NL Greenlabel – gebiedslabel. Tezamen wordt dit DGO+ genoemd. Voor de toekomstige openbare ruimte wordt hierbij één duurzaamheidsniveau nagestreefd. Dit is het hoogst haalbare niveau, niveau A. Zoals hiernaast gepresenteerd zijn de 7 buitenruimte thema’s onderverdeeld in 21 indicatoren die elk weer vijf prestatieniveaus kennen. Van deze thema’s zijn hiernaast de indicatoren benoemd welke betrekking hebben op het openbaar gebied en in deze stedenbouwkundige fase zijn beetgepakt. De onbenoemde indicatoren worde elders in het proces beetgepakt, zoals bijvoorbeeld het bestemmingsplan, of civiele uitwerking waarbij oa. nader wordt gefocust op het bodemleven en hoe grond die dan toch moet worden ontgraven het meest ecologisch effectief kan worden hergebruikt binnen de plangrens.

1.1. Ontwerp

Deelgebied De Vijver Plan en deelgebieden

DGO en NL Greenlabel

1. ONTWERP, REALISATIE EN BEHEER

3.1

3.2

3.1. Energiebalans en energietransitie 3.2 Hittestress 3.3 Hinder 4. BODEM EN WATER 4.1 Bodem

4.3

4.2

4.2 Waterkwaliteit 4.3. Waterhuishouding 5. BIODIVERSITEIT EN LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN

5.1

5.1. Omgaan met aanwezige waarden

5.3

5.3. Biodiversiteitsbevordering

5.2

5.2. Aansluiting met de lokale natuur

6. RELATIE MENS EN OMGEVING

6.1

6.1. Betrokkenheid van mensen

6.3

6.3 Duurzame Mobiliteit

6.2 6.4

6.2 Stimuleren sociale cohesie 6.4 Stimuleren gezond buitenleven 7. BORGING EN BELEID 7.1. Borging kwaliteit van duurzaamheid 7.2. Borging financierbaarheid

13

Deelgebied De Vijver Ecologische aanpak

Hoofdstuk 3

Ecologische aanpak. Indicatoren van NL Gebied Label:

14

1.1

1.1. Ontwerp

2.3

2.3. Relatie bouwwerk en omgeving

4.2

4.2 Waterkwaliteit

5.1

5.1. Omgaan met aanwezige waarden

5.2

5.2. Aansluiting met de lokale natuur

5.3

5.3. Biodiversiteitsbevordering

6.4

6.4 Stimuleren gezond buitenleven

Deelgebied De Vijver Ecologische aanpak

Ecologische diversiteit in het groen-blauwe raamwerk van Nieuw Boekhorst, zoals benoemd in de gebiedsvisie (oude doelsorten)

Enkele kenmerkende soorten van de locatieonderzoek: libel, groenknolorchis, rugstreeppad en rosse vleermuis.

De aanpak 1.1

5.1 5.2 5.3

In de gebiedsvisie is per zone een ecosysteem benoemd met bepaalde doelsoorten. In nauwe samenwerking met de ecoloog is dit in deze uitwerking herzien en verfijnt. Het vertrekpunt is om een gezond en robuust totaalsysteem te maken waarbij het groene raamwerk niet alleen intern goed met elkaar verbonden is, maar ook goed aansluit op de omgeving (zie ook de kaart op de volgende pagina). Het schema links brengt in beeld hoe dit op een robuuste manier wordt ingevuld. De lokale bodem- en watergesteldheid bepaalt welke 01 flora op een bepaalde plekt thuishoort en daar dus ook goed zal groeien. Dit zorgt voor voedsel en beschutting, welke bepaalde fauna aantrekt. De doelsoorten zijn daarbij de te verwachten soorten, met daarin een ambassadeursoort. Vervolgens werkt het piramideschema ook andersom: de ambassadeur is de meest veeleisende soort; door de inrichting te optimaliseren voor deze soort, zullen de andere doelsoorten het ook goed doen. Door goed te voorzien in de voedselvoorziening, corridors en nestvoorziening ontstaat er een gezond en divers netwerk. Voor de keuze van boom- en plantsoorten wordt zoveel als mogelijk gebruikt gemaakt van inheemse, lokale soorten. Er wordt uitgegaan van een verhouding van 75% inheemse soorten, tegenover 25% uitheemse soorten die een bepaalde sierwaarde meebrengen of bestand zijn tegen extremere klimaatomstandigheden.

Niet alleen kijken naar bijdrage aan biodiversiteit, maar met name bij bomen ook klimaat(toekomst)bestendig en geen probleembomen (hooikoorts). Voor bomen het principe: juiste boom op de juiste plek. 15

Deelgebied De Vijver Ecologische aanpak

Vis

Nesttunnel

Voedsel Nesten

Mieren

Waterwegen

Hol in boom

Halfopen landschap

IJsvogel

Groene specht

Nectar

Insecten

Corridors

Diersoort Nest in spleten

Bloemrijk gebied

Boomhommel

Nesttunnel

Waterwegen

Oeverzwaluw

Ambassadeurs De vier geselecteerde ambassadeursoorten voor deelplan de vijver zijn lokale hoogwaardige soorten, die indicator zijn van een gezond ecologisch netwerk. Elke diersoort heeft zijn specifieke rol in het grotere systeem en karakteristieke manier van leven. Er wordt gestreefd om voor deze soorten een gezonde leefomgeving te bieden, wat mogelijk gemaakt kan worden door drie punten voor elke soort te realiseren. Deze punten zijn nesten, voedsel en corridors. De ambassadeursoort ijsvogels zijn vooral vogels van beken en rivieren met zoet, stromend water, maar broeden ook aan

16

stilstaand water. Voedselbron voor de ijsvogel zijn voornamelijk visjes en waterinsecten zoals libellelarven. De biotoop van de Buurtvaart kan een goede broedlocatie vormen voor deze soort, met genoeg voedsel. De ambassadeursoort voor de biotoop van de Dorpsweide is de groene specht. Deze vogel is een standvogel van open loofbossen, boomgaarden, parken en oude houtsingels. Het halfopen karakter van de Dorpsweide is daarom een perfect habitat voor deze spechtsoort, waar de specht op zoek kan naar mieren.

De ambassadeursoort voor de Laan, is de boomhommel, is oorspronkelijk een echte bosbewoner, maar ook in veel tuinen en parken aanwezig. De ambassadeur van De Vijver, is de oeverzwaluwen, het zijn kenmerkende vogels van open terreinen met zoet water (bijvoorbeeld rivieren). Het broedgebied moet aan twee belangrijke voorwaarden voldoen: er moet een kale zandige wand zijn en er moeten flink wat muggen of andere insecten rondvliegen.

Spleten

Deelgebied De Vijver Ecologische aanpak

Insecten

Insecten

Waterwegen

Ondiep water

Poeltjes

Rugstreeppad

Meervleermuis Insecten

Spleten

Lanen

Bessen

Nectar

Dwergvleermuis Nest in gras

Bloemrijk gebied

Bruin Zandoogje

Halfopen landschap

Nest in struik

Zwartkop

Doelsoorten Naast de ambassadeurs zijn er doelsoorten die verwacht worden in het gebied door het karakter en de ecologische kwaliteit van de verschillende biotopen. Voor deze soorten gelden dezelfde drie punten: nesten, voedsel en corridor. Er zijn twee vleermuissoorten in het gebied, de dwergvleermuis voor de Laan, die jaagt op vliegende insecten in lineaire landschapsstructuren, zoals bomenlanen en nestelt zich in scheuren in muren, spleten of nestkasten.

De meervleermuis, een grotere vleermuis, jaagt op insecten in rechtlijnige landschapsstructuren boven open water. Hij nestelt zich in gebouwen en spleten. Een belangrijke amfibie die al lokaal voorkomt is de Rugstreeppad. Voor de voorplanting is de pad afhankelijk van ondiepe wateren die snel opwarmen, waar de flauwe oevers van de Buurtvaart en wadi’s geschikt voor zijn.

Voor de Dorpsweide zijn het bruine zandoogje en de zwartkop doelsoorten. Het Bruine zandoogje is een algemene vlinder, die voorkomt in gras- en hooilanden. De eitjes van de vlinder worden geplaatst op stengels van grassen. De zwartkop leeft in halfopen landschappen met bomen en struiken. Deze vogel eet voornamelijk bessen en vruchten en tijdens de broedperiode insecten. Hij nestelt zich in dichte groenstructuren, zoals struwelen of dichte boomkronen.

17

Deelgebied De Vijver Ecologische aanpak

Ecologisch netwerk 2.3 4.2 6.4 Essentieel voor het goed functioneren van de verschillende zones voor de genoemde ambassadeurs en doelsoorten binnen Nieuw Boekhorst, is het aansluiten op de bestaande groenstructuren rondom het projectgebied. De corridors vanuit Nieuw Boekhorst sluiten aan op de ecopassages en leggen connecties naar Voorhout.

De Dorpsweide Ambassadeur: • groene specht Doelsoorten: •

zwartkop

•

ruigsteeppad

•

bruin zandoogje

De Laan

Legenda (kaart volgende pagina) De ijsvogel verspreidt zich langs plekken met water, zoals de lineaire waterstructuur van de Buurtvaart en omgelegen Ringvaart.

De boomhommel verplaatst zich langs groenstructuren met nectarhoudende plantensoorten en bomen.

Ambassadeur:

• boomhommel Doelsoorten: • dwergvleermuis

De oeverzwaluw verspreidt zich in groepen langs plekken met water, zoals de lineaire waterstructuur van de Buurtvaart en omgelegen Ringvaart. De groene specht gebruikt halfopen parkachtige landschappen om zich te verplaatsen en kan met gemak over barrières heenvliegen.

De meervleermuis gebruikt lineaire waterstructuren met omliggende bomen en struiken om zich te verplaatsen.

De zwartkop gebruikt halfopen parkachtige landschappen om zich te verplaatsen en kan met gemak over barrières heenvliegen.

De dwergvleermuis gebruikt lineaire groenstructuren om zich te verplaatsen, die aaneengesloten een netwerk vormen. De rugstreeppad gebruikt ondiepe wateren, zoals oevers of wadi’s om zich te verplaatsen en heeft een ecopassage nodig om barrières te overbruggen.

Buurtvaart

De Vijver

Ambassadeur:

• ijsvogel Doelsoorten: • meervleermuis

18

Ambassadeur: • oeverzwaluw Doelsoorten: • meervleermuis

Het bruin zandoogje verspreidt zich langs groenstructuren met nectarhoudende planten met verschillende soorten grassen.

Faunatunnel

Doorlopende groene corridor

ECOPASSAGE

Deelgebied De Vijver Ecologische aanpak

GROENE CORRIDOR: DOORLOPENDE BOOMSTRUCTUUR

ECOPASSAGE

GROENE CORRIDOR: NATUURINCLUSIEVE BRUG

GROENE CORRIDOR: DOORLOPENDE BOOMSTRUCTUUR

GROENE CORRIDOR: DOORLOPENDE BOOMSTRUCTUUR

ECOPASSAGE

19

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Hoofdstuk 4

De stedenbouwkundige uitwerking. Indicatoren van NL Gebied Label:

20

1.1

1.1. Ontwerp

2.2

2.2. Beplanting

2.3

2.3. Relatie bouwwerk en omgeving

3.2

3.2 Hittestress

4.2

4.2 Waterkwaliteit

5.3

5.3. Biodiversiteitsbevordering

6.1

6.1. Betrokkenheid van mensen

6.2

6.2 Stimuleren sociale cohesie

6.3

6.3 Duurzame Mobiliteit

6.4

6.4 Stimuleren gezond buitenleven

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Overzichtskaart 1:2000 (A3)

De Vijver De Laan

De Buurtvaart

De Dorpsweide

Woonvelden

21

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Dorpsweide

1.1

2.2 2.3 3.2 5.1 5.2 5.3 6.1 6.2 6.4

De Dorpsweide is een van de groene vingers, haaks op de Buurtvaart. Door de Dorpsweide loopt een belangrijke (bovenwijkse) fietsroute. ‘Ongeorganiseerde sport’ is een belangrijk thema voor deze zone, als verbinding tussen het Boekenburger bos en de sportvelden. Het is een zone waar de buurt graag komt om te spelen en bewegen, gestimuleerd door natuurlijke elementen die bijdrage aan het natuurinclusieve karakter van de wijk. De fietsroute ligt met flauwe slinger door de Dorpsweide, om de snelheid eruit te halen. Knikken net voor kruispunten en kunstwerken zorgen voor subtiel remmend effect. Het is tenslotte een doorgaande fietsroute. De wisselende

tussenruimtes die de slinger creëert bieden plek aan verschillende activiteiten zoals trapveldje, pumptrack, ontmoetingsplek en wadi’s. Deze activiteiten plekken liggen ondergeschikt aan het landschap in de ruimte door zeer beperkte ingrepen en met name aandacht op organische overgangen en randen.

Ontwerpprincipes 1. Regionale fietsroute met bochten om het verkeer af te remmen

Dorpsweide locatie

2. Organische rand van de wadi

De bomen in de Dorpsweide vormen samen corridor voor vogels, vleermuizen en insecten, als verbinding tussen het Boekenburger bos, de Laan en de Noordelijke Randweg. Het speelse karakter van het gebied wordt onderstreept door kleurrijke bloeiers en fruitbomen.

3. Stapstenen voor de verbinding door het groen/de wadi C A B

4. Drie speelvelden geïntegreerd met wadi: A. Pumptrack B. Ontmoetingsplek C. Sportveldjes 5. Natuurlijke elementen met multifunctionele rol

6. Fruitbomen: kleurrijke en speelse natuur

7. Pumptrack zo natuurlijk mogelijk vormgegeven. Licht materiaal en randen en hellingen en hebben organische vorm die overeenkomt met de wadi, zodat er één sculpturaal geheel ontstaat.

22

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Plan locatie

schaaktafel

stelten

wadi

re g

io n

ale

s fiet

ro u

boomstam

te

pumptrack

20m

40m 30m

0m

plateau

10m

30m

Plankaart Dorpsweide 1 1:330 (A3) 5m 1m

meerpersoons veerelement

20m

5m

0m

50m

bank 15m

10m

30m 20m

23

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Plan locatie

takkenril

takkenril insectenhotel

famillieschommel

bijehotel

wadi

mini trekplek

klein sportveld

picknictafel nestkasten voor ijsvogel

wadi

stapboomstammen

houtstapel stinze

nmi x

stapsten

20m

m

40m

picknictafel

10m

30m

20m 30m

50m 0m

10m

30m

5m bank

20m Plankaart Dorpsweide 2

zandbak

1:330 (A3) bank

24

schommel

0m

5m 1m

15m 10m

30m 20m

1.00 1.00 openbaar

1.50 1.00

voortuin met pergola/veranda (indicatief, uitwerking in proces van deelgebied 2)

0.50

kleurrijke vaste planten

1.6

voetpad, beton trottoirtegels

1.1

bollenmix

natuurlijke speelelementen

0.5

wadi geïntegreerd met sport en spel (~25cm diep)

3.50

bloemrijke wadi

0.50

organische taludlijn (1:3 - 1:5)

fietspad, asfalt

solitaire boom

insectenhotel

1.50

bollenmix

voetpad, beton trottoirtegels

openbaar

kleurrijke vaste planten

Doorsnede Dorpsweide 1:100 (A3) privé

privé stoep

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Doorsneden locatie

privé

2.00

25

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Buurtvaart + de vijver 1.1 2.2 4.2 5.1 5.2 5.3 6.2 6.4 De Buurtvaart, samen met de vijver vormt een ecologische en recreatieve ruggegraat van Nieuw Boekhorst. De focus in deze zone ligt op een groene, natte omgeving, die voedsel en beschutting voor de fauna faciliteert maar ook fijne ontspannen route is door de Nieuw Boekhorst. De dichtheid van het groen varieert van dicht en compact aan de uiteinden van de vijver en open rondom de vijver, om daarmee mooi zicht op het water te geven. De woningen rondom de vijver en aan de Buurtvaart openen zich hier naartoe. In het ontwerp van de woningen wordt een prettige overgang tussen privé en openbaar gemaakt in de vorm van een pergola of veranda. Daarmee wordt een privé verblijfsgebied gemaakt, dat zorgt voor een levendige en actieve interactie met het openbaar gebied. Om de versnippering van het landschap tegen te gaan combineren we het fiets- en voetpad a niveau met enkel een kleur onderscheid voor de veiligheid. Ter plaatse van de aansluitingen op de woonvelden zijn er open plekken om doorzichten op het water te creëren. Hier splitsen de paden zich ook om als voetganger dichterbij de waterlijn te komen en met een vlonder of stapsteen bij het water te komen. Over de Buurtvaart en de vijver lopen enkele bruggen, die in samenhang met elkaar ontworpen zijn (zie verderop in dit document).

Dit geeft de mogelijkheid om als voetganger een aantrekkelijk rondje rondom de vijver te lopen.

Ontwerpprincipes 1. Informeel en natuurlijk karakter 2. Droog naar nat gradiënt, verloop in hoogte voor de beplanting (onderlaag) 3. De vijver omarmd door het groen; verdichting groen aan de uiteinden 4. Verschillende steilheid van de oevers (min 1:3)

5. Accent aan de waterkant ter plaatse van groenzone 6. Gecombineerd fiets-/ voetpad afgewisseld met een splitsing voetpad richting waterkant 7. Pad voor de ingang van de huizen minder zichtbaar, verscholen tussen beplanting 8. Verspringende groepen bomen en struiken begeleiden de route langs water

26

Buurtvaart + de vijver locatie

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

bank

Plan locatie

bank

speelhuisje

vlonder

bank

de Vijver nestkasten voor ijsvogel stapstenen

nestkasten voor ijsvogel

20m

40m 30m

0m

10m

50m

30m

5m

20m

Plankaart de Vijver 1:330 (A3)

0m

5m 1m

15m 10m

30m 20m

27

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Plan locatie

bank

stapstenen

boomstam

nestkasten voor oeverzwaluw

bijehotel

20m

m 10m

40m 30m

20m 30m

50m 0m

10m

30m

5m

20m Plankaart Buurtvaart 1 1:330 (A3)

0m

5m 1m

28

15m 10m

30m 20m

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Plan locatie

picknictafel

bank

bank

calisthenics

vlonder

Buurtvaart

20m

40m 30m

0m

10m

50m

30m

5m

20m

Plankaart Buurtvaart 2 1:330 (A3) 0m

5m 1m

15m 10m

30m 20m

29

30 openbaar

1.00 3.9 1.5

2.0

voortuin met pergola/veranda

openbaar

natuurlijk gemengde haag

heling max 1:20

plantborder - vaste beplanting

10.0

voetpad, halfverharding

3.9

bloemrijk grasland

oeverbeplanting (zone nat-droog)

natuurvriendelijk talud min 1:3

10.0

plasberm 0,5m , 30cm diep

plasberm 0,5m , 30cm diep

1.5

natuurvriendelijk talud min 1:3

bloemrijk grasland

voetpad, halfverharding

lage verlichting

1.30

plantborder - vaste beplanting

privé

natuurlijk gemengde haag

voortuin met pergola/veranda

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Doorsnede De Vijver 1:100 (A3)

Doorsneden locatie

privé

heling max 1:20

1.00 1.30

2.0

10.0

1.20

plasberm 0,5m , 30cm diep

1.20

vlonder

natuurvriendelijke oever

2.0

voetpad, halfverharding

2.50

lage verlichting

1.30

stapstenen

2.0

Calisthenics (zand ondegrond)

2.50

gefundeerd gras

1.30

fietspad, halfverharding

fietspad gecombineerd met voetpad, halfverharding

1.00

plantborder - vaste beplanting

1.00

kaveltoegangspad, beton trottoirtegels

privé

natuurlijk gemengde haag

voortuin met pergola/veranda

Doorsneden locatie

20

20.00

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Doorsnede Buurtvaart 1 1:100 (A3)

openbaar

1.20 3.70 5

20.0

Doorsnede Buurtvaart 2 1:100 (A3)

1.20 3.50 1.00 3.00

20.0

31

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

De Laan

1.1

2.2 2.3 3.2 5.3 6.1 6.2 6.3

De Laan is een belangrijke groenstructuur die alle buurten van Nieuw Boekhorst met elkaar verbindt. De continuïteit van de boomstructuur is daarbij erg belangrijk. Om hier maximaal ruimte voor te maken is het profiel asymmetrisch altijd een bredere groenstrook aan één zijde. Het laten verspringen van dit asymmetrische profiel werkt tevens verkeersremmend. De verkeersremmende werking gebeurt door een drietal type objecten: plateaus, bruggen en drempels. De plateaus zitten op belangrijke plekken: waar de hoofdroute van de Laan afbuigt en waar het fietspad de Laan kruist. Voor het remmen van de snelheid komt daartussen nog een aantal drempels op de Laan. Om het groene gevoel te versterken is bovendien het principe geïntroduceerd dat elke ‘uitgang parkeerkoffer uit op groen kijkt’ met minstens één grote boom. De groenstroken zijn beplant met lage, bloeiende heesters en kruiden - perfect voor de ambassadeur van de Laan: de boomhommel. Deze liggen evenals de parkeervakken een fractie lager dan de bestrating, zodat het regenwater daar op een natuurlijke manier naar afstroomt. Het water kan daar deels infiltreren, maar naar verwachting zal een civieltechnische voorziening (slokop / kolk) nodig zijn om het water bij een stevige bui af te vangen. De bomen langs de Laan bestaan uit drie soorten, verspringend en op onregelmatige afstand.

Deze dienen als gidslijnen voor vleermuizen en verbinden de diverse groene vingers en achterliggende groenzones met elkaar.

32

Ontwerpprincipes 1. Doorlopende en verspringende boomstructuur

2. Robuuste bomenstructuur voor vleermuizen verbonden aan buurtgroen

3. Asymmetrisch profiel

4. Hemelwater stroomt af naar de groenstrook

5. Uitgang parkeerkoffer kijkt uit op groen

6. Trekvaart is historische waterroute. Beplanting neemt aandacht weg van auto’s vanaf de Trekvaart gezien en zorgt voor spel tussen dichte delen en open doorzichten.

De Laan locatie

De Laan - haaksparkeren 1m

5m 10m

openbaar

0.5 2.4

voortuin met formele groene haag

voetpad, beton trottoirtegels

bosrijk plantvak

19.0

bomenrij

6.0

groengoot (15-20cm diep)

5.0

langsparkeren

rijbaan waterpasserend betonklinker

1.5

haaksparkeren

Stootbanden op de parkeerplaats langs trekvaart

Struwelen langs parkeerpleken

talud min. 1:3

0m

15m 20m

20m

verblijfplaats voor vleermuizen (onder brug)

Haarlemmertrekvaart

Haarlemmertrekvaart

5m

Plan locatie Doorsnede locatie

30m

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Plankaart De Laan 1 1:400 (A3)

Doorsnede De Laan 1 1:100 (A3)

bijenhotel privé privé

0.6

1.8 1.0

18.0

33

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

20m

40m 30m

0m

10m

p la

50m

te a

u

30m

5m

20m

plan locatie

0m

5m

15m

1m

10m

30m 20m

Plankaart De Laan 2 1:400 (A3)

d ro n g r rs de o n te i n e n co kliko opstelplek

d

p re m

el

laadpalen

meerpersoons veerelement

d re

e mp

bank

l

conteiners

ondergrond

bank

bank

speelhuisje

34

bank

openbaar

2.4

voortuin tussen entrees (Blokhuis)

openbaar

voetpad, beton trottoirtegels

bosrijk plantvak

bomenrij

6.0

groengoot (15-20cm diep)

5.0

langsparkeren, grasklinkers (Hydrolineo)

1.0

rijbaan waterpasserend betonklinker

school/sport

haaks parkeren, grasklinkers (Hydrolineo)

groene buffer naar school/sportlocatie

Doorsnede De Laan 2 1:100 (A3) Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Doorsneden locatie

privé

19.0 1.8

35

36 1.8 0.6 2.4 5.8 17.0

openbaar 0m

1.8

voortuin met groene haag

1.5

voetpad, beton trottoirtegels

2.4

bosrijk plantvak

groengoot (15-20cm diep)

privé

langsparkeren, grasklinkers (Hydrolineo)

40m

rijbaan waterpasserend betonklinker

30m

langsparkeren, grasklinkers (Hydrolineo)

10m 20m

wandelroute/pad, beton trottoirtegels

voortuin met groene haag

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

m Plankaart De Laan 3 1400 (A3)

drempel

boomstam voor boomhommels 20m

50m 0m 10m

5m

openbaar 1m

5m

privé 10m

15m

40m

30m 50m

plateau 30m

20m

20m 30m

plan locatie

Doorsneden locatie

Doorsnede De Laan 3 1:100 (A3)

drempel

drempel energy tegels verbetering voor de hardlopers

20m

0m 10m

40m 30m

20m

40m 30m

50m 0m

10m

0m

20m

5m

openbaar 10m

1.5

1.8

voetpad, beton trottoirtegels

15m

1m

verbrede stoep (ruimte voor sport en spel)

openbaar

5

30m

5m

privé

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

boomstam voor boomhommels

privé

Plankaart De Laan 4 1400 (A3)

30m 20m

plan locatie

Doorsneden locatie

1.8

0.6

2.4

5.8

2.4

voortuin met groene haag

bosrijk plantvak

groengoot (15-20cm diep) bomenrij

rijbaan waterpasserend klinker

langsparkeren, grasklinkers (Hydrolineo)

voetpad beton trottoirtegels

Doorsnede De Laan 4 1:100 (A3)

Laan - langsparkeren

voortuin met groene haag

17.0

37

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Woonvelden

1.1

2.1 2.3 3.1 3.2 5.3 6.2 6.3

Rondom De Vijver en aan de Dorpsweide zijn rijwoningen gesitueerd met een prettige buitenruimte hierop gericht. Ze zorgen voor een verblijfsgebied aan de voorzijde van de woning, wat zorgt voor sociale interactie met de openbare ruimte. Langs de Laan begeleidt meer stevige bebouwing deze route. Het parkeren binnen de woonvelden vindt plaats in parkeerkoffers aan de achterkant van de woningen. Hier zijn ook plekken gereserveerd voor het elektrisch laden gereserveerd. Parkeerkoffers en woningblokken worden regelmatig doorbroken met groene plekken. De overhoeken worden zo slim gebruikt als informele en intieme groene speelen verblijfsplekken (vooral voor de doelgroep 0-6 jaar). Zo ontstaat er een prettige, groene ‘achterwereld’ in contrast met de grotere doorgaande groenzones aan de hoofdstructuur. Deze plekjes zijn goed verbonden met de grotere groenruimtes en daarmee ontstaat een uitgebreid netwerk.

Ontwerpprincipes 1. Voorkanten met privéverblijfsgebieden richting groene hoofdstructuur

Woonvelden locatie

2. Parkeerkoffers in de achtergebieden

3. Groene plekjes dooraderen het achtergebied en zorgen voor een netwerk van binnen naar buiten

IMPRESSIE - BLOK 9 (Bureau 070)

De erfafscheiding in combinatie met bergingen aan de zij- en achterkanten van de woningen worden als geheel ontworpen en aangelegd en dragen bij aan de groene uitstraling van het gebied. Extra aandacht wordt besteed aan de zijtuinen die grenzen aan de Dorpsweide en de Vijver; deze vormen een architectonisch geheel met de bebouwing. Zie ook de principes daarvoor verderop in dit document.

IMPRESSIE - BLOK 8b, 8c, 8d (Bureau 070)

38

20m

40m

0m

10m

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

30m

50m

30m

5m

20m

plan locatie

0m

5m 1m

15m 10m

Plankaart Woonvelden 1 1:400 (A3)

30m 20m

kliko opstelplek

laadpalen

meerpersoons veerelement trafo bank

bank

bank

speelhuisje bank

vlonder

39

40 16.0

openbaar

5.0

16.0

hekwerk met beplanting als groene erfafscheiding

5

achterpad, beton trottoirtegels

6.0

lokale versmallingen met lichtmast

5.0

Stootbanden allein parkeerplaats naast het trottoir

0.7 6.0

haaksparkeren grasklinkers (NCB)

5

molgoot met kolk tbv HWA

1.5

rijbaan waterpasserend betonklinker

1.3

haaksparkeren, grasklinkers (NCB)

1.5

scheiding parkeervakken

privé

voetpad, beton trottoirtegels

apartamentengebouw

groene haag

berging met groendak

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

openbaar

privé

Doorsnede locatie

1.5

Doorsnede woonvelden 1 1:100 (A3)

0.3 2.00

openbaar privé

0.3

1.5 0.3 2.00

Doorsnede locatie

Doorsnede woonvelden 2 1:100 (A3)

De Laan - tweede paart openbaar

4.8

groene voortuin met oprit

openbaar

formele groene haag

3.05

molgoot met kolken tbv HWA

1.8

rijbaan 4,8m breed, wrijbaan waterpasserend betonklinker

1.00

groenstrook met beplanting en bomen

privé

voetpad, beton trottoirtegels

Groene voortuin

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Doorsnede locatie

Doorsnede woonvelden 3 1:100 (A3) privé

11.2 2.5

41

nestkasten voor ijsvogel Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

bijenhotel

bank

plan locatie

schommel

bank zandbak

kliko opstelplek

kliko opstelplek

laadpalen

trafo

20m

40m 30m

0m

10m

30m

5m Plankaart Woonvelden 2 1:400 (A3)

0m

5m 1m

42

20m

15m 10m

30m 20m

50m

18.0

Hekwerk met beplanting

parkeerstootband

achterpad, beton trottoirtegels

lokale versmallingen met lichtmast

5.0

Stootbanden allein parkeerplaats naast het trottoir

6

scheiding parkeervakken

beplantingsvak met boom

0.3

haaksparkeren (grasklinkers NCB)

5.0

molgoot met kolken tbv HWA

rijbaan waterpasserend klinker

haaksparkeren (grasklinkers NCB)

toegangspad naar gezamenlijke achteringang

openbaar openbaar privé

Doorsnede locatie

Deelgebied De Vijver De stedenbouwkundige uitwerking

Hekwerk met beplanting

privé

Doorsnede woonvelden 4 1:100 (A3)

1.8 0.3

43

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

Hoofdstuk 5

Beeldkwaliteit De Vijver

44

Binnen deze woonsfeer van De Vijver worden de kenmerken van de verschillende eenheden beschreven. Het groene en waterrijke karakter en dorps, ingetogen en verrassend als overkoepelende uitgangspunten voor de uitstraling geven de identiteit en samenhang in de buurt. Dit beeldkwaliteit is gelijk de opmaat voor de aangrenzende deelplannen.

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

Beeldkwaliteit

Overkoepelende identiteit Nieuw Boekhorst •

Het landschappelijke raamwerk vormt de basis

•

Dorps karakter, buurtgevoel

•

Architectuur heeft een ingetogen sfeer, ondergeschikt aan het groen

•

Verrassend in detaillering en subtiele accenten

Vanuit de identiteit zoals omschreven in de gebiedsvisie wordt hier de beeldkwaliteit van De Vijver nader beschreven. Voor alle beeldregels geldt dat er vanaf mag worden geweken, mits hetzelfde doel en vergelijkbare kwaliteit behaald worden. Deze toetsing gebeurt door de supervisor.

Legenda Samenhang in architectuur door massa en rooilijn Uitstraling / expressie in de kopgevels door: erker/uitbouw of entreepartij of raampartij op minimaal 2 bouwlagen Speciale aandacht parkeerplaatsen in de lijn Uitstraling / expressie door groen Basis erfafscheiding achterkant Pergolas Hoog haag (180cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed Architectonische erfafscheiding (180cm) i.c.m. haag en pergola/veranda Laag haag (90cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed Laag haag (120cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed Groene erfafscheiding: lage haag van 90c hoog langs de gevel Bloemrijke vaste beplanting Natuurlijk gemengde haag tussen voetpad en pergola (120cm) 45

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

Beeldkwaliteit - aan de Laan Een aantal beeldregels voor de Laan zorgt ervoor dat deze ruimte een duidelijk geheel vormt.

De bebouwing aan de Laan heeft een sterk begeleidend karakter. Juist die continuïteit moet zichtbaar zijn in de architectuur. Het begeleidende karakter wordt her en der verbijzonderd door bijvoorbeeld een dwarskap of verspringing in de rooilijn. De appartementengebouwen, om het monolithische gevoel te doorbreken, moet meedoen in het ritme van de korte gevellengtes aan De Laan.

De grondgebonden woningen hebben voortuinjes met een haag, die meedoen in het groene profiel van de Laan. Voor het appartementencomplex moet landschappelijke overgangen en erfafscheiding in samenhang met het ontwerp in dienen te worden.

Massa

Horizontaliteit

•

Bebouwing begeleidt de Laan,

2 lagen + kap of 3 lagen plat (excl appartementen) bebouwing begeleidt de Laan

•

door: •

doorlopende daklijst (over de verschillende eenheden)

•

doorgaande plint (ca 50 cm) in afwijkende tint en/of metselverband

Legenda Samenhang in architectuur door massa en horizontaliteit Uitstraling / expressie door groen Entrance that breaks the length into two parts

Lengte doorbreken galerij gebouw • • •

Assymetrische gebouwdelen en variatie met verticaal accent in de lange gevel. Doorbreken van de lengte door twee gebouw delen te koppelen. Mogelijkheden voor het verbinden van de onderdelen: setback, en verschil in materialisatie

Uitstraling / expressie in de kopgevels door: •

erker/uitbouw of

•

entreepartij of

•

raampartij op minimaal 2 bouwlagen

Kwalitatieve gevel door bijvoorbeeld •

verticaal groen

•

houten structuur

•

balkons

Groene erfafscheiding: lage haag van 1m hoog langs de gevel 46

Overgang aan de Laan •

voortuin >2m diep

•

lage, formele haag als erfafscheiding

•

(op eigen grond) ca 90cm hoog

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

Beeldkwaliteit - aan de Dorpsweide Een aantal beeldregels voor de rand Dorpsweide zorgt ervoor dat deze ruimte een duidelijk geheel vormt. De overzijde valt deels in woonsfeer Dorpse Hoven en deels in woonsfeer Waterrijk, dus deze regels gelden daar ook voor. De Dorpsweide is autovrij, de woningen staan hieraan met geknikte fronten. Interactie tussen woning en groenruimte is essentieel, zowel ruimtelijk als sociaal. Om dit laatste te bereiken zijn de woningen uitnodigend aan de voorzijde en voorzien van een privé verblijfsplek.

Legenda

Massa

Rooilijn

• •

•

1 of 2 lagen + kap Geen 3-laagse fronten richting de Dorpsweide

•

Samenhang in architectuur door massa en rooilijn

Rooilijn volgt de contour van de Dorpsweide Verandering van richting wordt opgevangen door een richtingverandering van de blokken

Bloemrijke vaste beplanting Hoog haag (180cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed Laag haag (90cm)op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed Erfafscheiding die architectonisch aansluit (180cm) Uitstraling / expressie in de kopgevels door: •

erker/uitbouw of

•

entreepartij of

Overgang aan de Dorpsweide

•

raampartij op minimaal 2 bouwlagen

• • •

Stoepje van minimaal 1 m diep Openbaar voetpad op minimaal 1 m afstand van erfgrens bloemerjijke vaste beplanting (op openbaar gebied), max 1 m hoog

Speciale aandacht voor kop: •

Architectuur aansluiten op blok 2

•

erker/uitbouw op begane grond (3lgs front is niet toegestaan volgens bkp-visie

Boom van minimaal 2e orde in aanplantmaat minimaal 30/35

Haag (bovenaanzicht) • •

Minimaal 2 rijen dik min 60 cm breedte voor reserveren

47

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

Beeldkwaliteit - aan de Vijver Het doel van de beeldregels voor de Vijverrand is om de ruimte rondom de vijver een duidelijk geheel te laten vormen. Een doorgaande, publieke oever langs het water, met daarachter voorkanten van woningen is hierbij essentieel. De ligging van de appartementen doet daaraan mee in de groene en publieke zone langs de Buurtvaart. De woningen aan de Vijverrand hebben een privé verblijfsplek met een veranda, pergola of luifel.

Rooilijn •

Legenda

•

Samenhang in architectuur door massa en rooilijn

Rooilijn volgt de contour vijver Verandering van richting wordt opgevangen door een richtingverandering van de blokken

Massa • •

2 lagen + kap Geen 3-laagse fronten richting de Vijver

Erfafscheiding die architectonisch aansluit op pergola/veranda icm haag (180cm hoog) Uitstraling / expressie in de kopgevels door: •

erker/uitbouw of

Overgang aan de Vijver

•

entreepartij of

•

raampartij op minimaal 2 bouwlagen

• • •

Speciale aandacht bij hoek appartementengebouw aan de kop van de Vijver met focus op bovenste laag en dakrand

•

Voortuin van minimaal 1,5m diep Pergola/veranda Openbaar voetpad op minimaal 1m afstand van erfgrens, met natuurlijk gemengde haag tussen voetpad en pergola (op openbaar gebied), ca 1,2 m hoog Voetpad ligt ca. 20 cm lager dan terras

Natuurlijk gemengde haag tussen voetpad en pergola (120cm hoog) Laag haag (90cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed

48

Laag haag achtertuinen (120cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed

Architectonisch aansluiting • •

Erfafscheiding pergola/veranda i.c.m. haag Houten constructie hoge haag (60cm diepte)

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

Beeldkwaliteit - Straatje Doel Het doel is het creëren van een groen woonprofiel met verspringende rooilijnen tussen de bouweenheden en een open uitstraling richting het openbaar gebied door middel van meerdere dwarskappen.

Kaprichting Veel ‘frontale’ uitstraling naar de straat, langskappen worden vaak doorbroken, bijvoorbeeld door: • Kopgevel / dwarskap • Muurkapel

Legenda Variatie in rooilijn voor tweekappers Uitstraling / expressie in de kopgevels door: •

erker/uitbouw of

•

entreepartij of

•

raampartij op minimaal 2 bouwlagen

Overgang Rijwoning •

Lage haag (90cm) als erfafscheiding aan de voorzijde

Hoog haag (180cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed Laag haag (90cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed Doorlopende haag, garage staat daarachter

Overgang Tweekappers • • • •

Verspringende rooilijn Parkeren op eigen erf achter de gevellijn Voortuin van minimaal 1.5m diep Lage haag (90cm) als erfafscheiding aan de voorzijde

parkeerplaatsen in de lijn

49

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

Beeldkwaliteit - Zij- en achterkanten Het creëren van een zo groen en vriendelijk mogelijke achterzijde van de woningen

•

Geen losse installaties (bv warmtepompen) op het dak van de bergingen)

•

Erfgrens samen met de bergingen integraal meeontwerpen

•

Bergingen van de appartementencomplex die grenzen aan openbare verblijfsgebieden vragen bijzondere aandacht.

•

Groene uitstraling

•

Bergingen met een groendak voor de grondgebonden woningen

Bergingen • • •

Groen tussen trottoir (30cm) en bergingen (klimplanten) Groendak voor grondgebonden woningen Aandacht voor plaatsing warmtepomp

Legenda Basis erfafscheiding achterkant Architectonische erfafscheiding i.c.m. haag en pergola/veranda (180cm) Hoog haag (180cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed Laag haag (90cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed

Molentocht (oevers) • • • •

beschoeiing van maximaal 50 cm boven waterpeil vlonder maximaal 50 cm uitkragen over water vlonder over maximaal 1/3 breedte van het kavel (3m mag altijd) berging/schuur min 2 m uit de waterlijn; zichtzijde vanaf het water groen bekleden

Laag haag achtertuinen (120cm) op de erfgrens van minimaal 2 rijen dik, 60cm breed Privé oever met vlonder (Molentocht) Bergingen van de appartementencomplex: doorgaande lijn met onopvallende deuren Bergingen grondgebonden woningen: • Groen langs de bergingen • Groendak • Aandacht voor plaatsing warmtepomp 50

Formele haag (hoog en laag) • •

Minimaal 2 rijen dik min 60cm breedte voor reserveren

Zijkanten •

•

Aan de zijkant van de woning (bij hoekwoningen) worden hoge (180cm) hagen geplant (min, 60cm breed). Deze hoge haag veranderd naar een lage erfafscheiding (90cm) aan de voorkant van de woning (max 60 cm hoog). De overgang van hoog naar laag gebeurt ter hoogte van de nok van de woning.

Voetpaden naar de woning Voor uniformiteit loopt het type bestrating loopt van de ingang tot de deur van het gebouw op eigen grond.

•

Het doel is om twee ingangen zoveel mogelijk te combineren met één pad om de bestrating te minimaliseren.

•

Raadpleeg HIOR voor gedetailleerde afmetingen.

PV-cellen in regelmatige, rechthoekige vlakken

Geen onregelmatige patronen

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

•

Kappen en kopgevels

Dakkapellen integraal meeontwerpen

De Laan •

Een formele, rechte entree als opening in de lijn van de formele haag.

Berging en warmtewisselaar De Vijver •

•

Een pad van gelijke breedte dat leidt naar een enkele of dubbele ingang, doe verbredend is richting het einde. Het creëren van de illusie dat de paden in het groen verdwijnen.

Bergingen

Minicontainers (kliko’s)

•

•

•

Dorpsweide •

Zo min mogelijk een dubbel verbindend pad dat door de beplanting loopt.

Groen tussen trottoir en bergingen Groendak voor platte daken voor de grondgebonden woningen

• •

Verbrede achterpaden, zodat de rolcontainers daar gestald kunnen worden Bouwkundige oplossing i.c.m. de berging Afscherming met haag, groen hekwerk en/of een groenddak.

Installaties •

•

Geen losse installatie-units in de voortuin of tegen de voorgevel Installaties in het zicht vanaf het openbaar gebied meeontwerpen met de woning.

51

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

Appartementen Buurtvaart en De Vijver Het type en de locatie van het appartementengebouw zijn veranderd sinds het moment dat het BKP in de gebiedsvisie is beschreven. De principes van de gebiedsvisie voor de Vijver zijn hierdoor te beperkend gebleken; ze verwezen naar de corridortypologie, en er is gekozen voor een galerijtypologie. Voor deze typologie is het bijvoorbeeld niet mogelijk om de kroon terug te zetten. Daarom zijn hieronder de principes voor de het gebouw verdiept en doorontwikkeld.

Silhouet •

Principes van de gebiedsvisie die niet kunnen worden toegepast op het appartementengebouw van dit deelplan.

Verbijzondering in de kroon (bovenste 1 of 2 lagen), bijvoorbeeld door een setback

Het STEK-appartementengebouw moet vanwege zijn vorm en positie op de context inspelen op drie niveaus: 1. Omgeving Nieuw Boekhorst (zichtbaar vanaf de weg en Trekvaart) 2. De Laan (vorm knikt mee met de vorm van de weg) 3. Buurtvaart en De Vijver (lange zichtlijn op en vanaf de Buurtvaart). Het STEK-appartmentengebouw is een accentgebouw. Het is een representatieve hoek van de buurt en een oriëntatiepunt in het omliggende open landschap. De vorm van de gebouwdelen is niet symmetrisch en geeft geen monolithisch gevoel. Het fungeert niet als de poort van de wijk, maar als een informele, maar aantrekkelijke hoek.

Lengte doorbreken • • •

Assymetrische gebouwdelen en variatie met verticaal accent in de lange gevel. Doorbreken van de lengte door twee gebouw delen te koppelen. Mogelijkheden voor het verbinden van de onderdelen: setback, en verschil in materialisatie

Om het monolithische gevoel te doorbreken, moet het appartementengebouw meedoen in het ritme van de gevellengtes aan De Laan. Een (te) lange, monotone gevel moet voorkomen worden. Dit kan door de lengte van het gebouw op te delen in twee volumes, waarbij de gevels de richting van De Laan volgen. Het is nuttig om verticale accenten in de gevel te gebruiken om de horizontale lengte van het gebouw te doorbreken, zoals een trappenhuis of een architectonisch element. Geen scherpe hoeken, accenten bij de ingang aan De Laan.

Horizontaliteit • •

Doorlopende lijn van eerste twee verdiepingen (plint)in afwijkende tint en/of metselverband. Bovenbouw mag subtiel.

Om de architectonische taal en schaal van De Laan (horizontaliteit) te volgen, moeten de eerste twee verdiepingen van het appartementengebouw afwijken. Deze gebouwplint kan hetzelfde materiaal hebben, maar benadrukt worden met een andere kleur, afwijkend materiaal of verband in metselwerk.

52

Om het gebouw ook te verbinden met de groene sfeer van De Laan, moeten de voortuinen de principes van De Laan volgen. Voortuinen worden ingericht met vaste planten als onderdeel van de natuurlijke beplanting van De Laan. Landschappelijke overgangen en erfafscheiding dienen in samenhang met het ontwerp van het appartementencomplex ontworpen te worden.

Voortuin De Laan Het groene vooraanzicht van het appartementsgebouw wordt gerealiseerd door een combinatie van vaste planten (als onderdeel van de natuurlijke onderbeplanting van De Laan) en een formele lage haag die zorgt voor overgangen met De Laan.

Accent op Buurtvaart Er wordt speciale aandacht besteed aan het ontwerp van de zijkant die zichtbaar is vanaf de zijde langs de Buurtvaart. Overweging: gebruik van hout of materialen als verbinding met de architectuur van de woningen langs de Buurtvaart.

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

Appartementen Algemeen Volg de elementen uit de gebiedsvisie met betrekking tot de algehele kwaliteit van het gebouw op.

Alzijdigheid

Entree

Galerijen en balkons

•

•

•

Appartementengebouwen hebben een alzijdige uitstraling.

Duidelijk zichtbaar en uitnodigend.

Galerijen en balkons zijn onderdeel van de architectuur en hebben daarmee een goede uitstraling.

Reflectie op totaalvisie appartementengebouwen Nieuw principe: meer dan familie *

Door de complexe context moeten gebouwen reageren op een bredere context dan enkel de familie uit de totaalvisie.

* 6

7 7

•

Sterke samenhang met de architectuur van De Laan is op deze locatie essentieel.

•

In de totaal visie valt het gebouw buiten de Randwegfamilie, maar de presentatie richting de omgeving buiten Nieuw Boekhorst moet worden overwogen.

*

5

7

*

5

Nieuw principe: gallerij-typologie

Appartementen aan de Randweg Appartementen aan de Buurtvaart Appartementen in Waterrijk

Door de verandering in vorm en typologie van het gebouw zijn nieuwe beeldkwaliteitsprincipes nodig. •

Lange gebouwen mogen niet te massief aanvoelen (verdelen van volume, afwijkende plint als reactie op de uitstraling van De Laan).

•

Een ‘setback’ is hier geen optie

Zichtlijn Maximaal toegestane bouwlagen

Appartementen Nieuw Boekhorst, themakaart Appartementen gebouw (blz. 6 van Nieuw Boekhorst. Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie ADDENDUM )

Nadere studie max 5 of 6 bouwlagen

53

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

Beeldkwaliteit - Architectuur Dorps

Ingetogen

Verrassend

Het dorpse, gezellige en sociale karakter van Voorhout is een belangrijk gemeengoed, dat ook in deze wijk de uitstraling bepaalt. Dit karakter uit zich in een prettige mix van laagbouw (overwegend twee lagen met een kap) en een aantal appartementengebouwen. Nieuw Boekhorst is daarom onderverdeeld in kleinschalige buurtjes (bijvoorbeeld straatjes, erven en hoven) die uitnodigen om naar buiten te gaan om te sporten, spelen of te ontmoeten.

De architectuur is in de basis rustig en ingetogen van karakter, onderschikt aan het groen. Verbijzonderingen en mooie details zijn daarin zeker passend en noodzakelijk, maar dienend aan dit ingetogen karakter. De architectuur zorgt door een open uitstraling van de gevel voor een prettige interactie met de openbare ruimte. De overgang naar openbaar gebied is zacht, met bijv. groene voortuintjes, stoepjes of pergola’s, en activeert de voorkanten.

De detaillering zorgt voor een verrassende architectuur met verfijning en subtiele variatie, zodat de ingetogenheid niet saai of eentonig wordt. Bescheiden accenten in de architectuur breken grotere eenheden op, zonder daarbij de boventoon te voeren of alle aandacht op te eisen.

Kleurenpalet

Daken

Architecturale elementen

Materiële accenten

Langere rijen met kappen aan de De Vijver, Dorpsweide en binnen de Woonvelden hebben asymmetrische accenten. Accenten niet op de hoeken.

Brede, witte (RAL 9001) gootlijnen die iets uitsteken buiten het volume als bindend element binnen de verschillende architectuur.

Voor de gebouwen binnen de

Langere rijen met platte daken aan De Laan worden doorgebroken met asymmetrische accenten. Accenten niet op de hoeken.

De houten pergola’s aan De Vijver lopen vanaf de woning door langs de zijkanten van het kavel, als een verbindend element. Hout van de pergola moet goed zichtbaar zijn, lichte kleuren die voldoende contrasteren met de baksteen gevel.

Aan de Dorpsweide zorgen verrijkingen in horizontale banen in de bakstenen gevels voor opdeling in de gebouwmassa. Hiermee wordt eenheid en identiteit in dit gebied benadrukt.

Woonvelden wordt onder de gootlijn een accent in materiaal toegepast: andere kleur baksteen of gebruik van hout.

Gevels worden uitgevoerd in bakstenen in een zandkleurige, rode of (donker)bruinige tint (Herhaling van Gebiedsvisie)

54

Deelgebied De Vijver Beeldkwaliteit

aan de Vijver

aan de Laan

aan de Dorpsweide

Straatje (aan het hof)

karakter

karakter

karakter

karakter

De Vijver heeft een kalm en privé karakter. De doorgaande pergola’s zijn een verbindend element. Rustige kleuren en gevelbeelden als achtergrond voor de pergola en het groen.

De Laan heeft een iets stedelijker karakter, met platte daken en wat hogere accenten. Een balans tussen doorgaande rijen woningen, maar niet te monotone, lange volumes.

De woningen vormen een kalme achtergrond voor het open, publieke speel- en sportpark.

Een diversiteit aan houten accenten om het karakter en de identiteit van het gezamenlijke hofje te duiden.

kleurenpalet

kleurenpalet

kleurenpalet

kleurenpalet

Baksteen in warme kleuren, die contrasteren met de witte, houten pergola

Baksteen in warme kleuren (subtiel gemeleerd) die contrasteren met een aantal accenten van witte baksteen.

Lichte kleuren in aardetinten.

Lichte, warme kleuren baksteen met houten accenten en donkere deuren en kozijnen.

Houten accent

RAL 9001: boeidelen, goot, luifel, kozijnen, dakkapel

RAL 7002: voordeuren

RAL7016: kozijnen, voordeuren

RAL 9001: cremewit, zetwerk

RAL 9001: voordeuren

RAL 1019: kozijnen, zijwangen dakkapel

RAL 9001: boeidelen, goot, luifel

RAL 7013: voordeuren

RAL 9001: boeidelen, goot, luifel, kozijnen, dakkapel

55

Deelgebied De Vijver Themakaarten

Hoofdstuk 6

Themakaarten. Indicatoren van NL Gebied Label:

56

2.1

2.1. Duurzaamheid en circulariteit van producten en materialen

2.3

2.3 Relatie bouwwerk en omgeving

3.1

3.1 Energiebalans en energietransitie

3.2

3.2 Hittestress

6.1

6.1. Betrokkenheid van mensen

6.3

6.3 Duurzame Mobiliteit

6.4

6.4 Stimuleren gezond buitenleven

Deelgebied De Vijver Themakaarten

Themakaart eigendommen 1:1800 (A3) 20m

0m 10m

40m 30m

20m

40m 30m

50m 0m

10m

30m

5m

0m

20m

5m 1m

50m

15m 10m

30m 20m

openbaar

privé

Beheer en eigendommen Deze fase van Nieuw Boekhorst kent alleen privé en openbaar gebied, dus geen collectief / mandelig gebied. Het privédomein beperkt zich tot de kavels van de woningen en appartementen. Het percentage uitgeefbaar van de woonvelden is 65%.

57

Deelgebied De Vijver Themakaarten

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

Themakaart erfafscheidingen 1:1800 (A3) 20m

0m 10m

1 4 1

3

1 5

5 1 6a

6

4 1a 1a

3

6

3

6 6

3

6

3 5

8

4

2

5

2

1b 7

3 6

5

5

3

6 7

2 7

7

3

3

3

8

8

8

8

8

8

8

zone met overgangen als suggestie

4

4 5

3

3

8

5

7

4

2

5

6

1b

58

3

2

5

3

4

Indicatief uitwerking, Uitwerking in proces van deelgebied 2

Overgang privé-openbaar Een prettige en goed ontworpen overgang tussen de woning en het openbare gebied is essentieel voor zowel de kwaliteit van het gebied als de sociale interactie. Voortuinen aan autovrij gebied waar de fietsroute op enige afstand ligt hebben een verblijfszone aan de voorkant, in de vorm van een pergola, veranda of een luifel. In gebiedsvisie staat: veranda of pergola van ca 1 meter diep of een luifel, onderdeel van de architectuur van de woning. Om die reden hebben de woningen aan de ene kant wél een pergola/veranda en aan de andere kant een stoepje in Dorpsweide. Juist de zonnige kant krijgt een veranda. Langs de Vijver komt er aan beide kanten een pergola of veranda, wat doorloopt bij de Buurtvaart aan de zijde van het fiets-/voetpad. Erfafscheidingen aan de zij- en achterkant zijn altijd groen; de bergingen liggen of achter de groen erfafscheiding of vormen een integraal ontwerp met de bergingen (principe 6). De principes voor de achterkanten aan het water zijn in de gebiedsvisie al bepaald en overgenomen in dit document. Speciale aandacht is nodig voor principe 4/5: de zijtuinen die grenzen aan het openbaar gebied. Architectonisch moet daar een goede aansluiting ontworpen worden tussen de zijtuin woning en de in het verlengde daarvan liggende woning.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Teylingen&id=c3192a52-5df6-4831-8811-ad14a105e177