CV opinierend Selectieprocedure pacht gemeente Teylingen 2025

Opiniërend commissievoorstel Selectieprocedure pacht gemeente Teylingen 2025 aan:

de raad van de gemeente Teylingen

zaaknummer datum collegevergadering: datum commissievergadering: agendapunt:

Z-25-432315 26 augustus 2025 9 september 2025 Selectieprocedure pacht gemeente Teylingen 2025 Mevr. M.E.I. Volten

portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: programma:

Jolan Knol j.knol@hltsamen.nl Leefomgeving

Wij stellen voor: 1.

Naar aanleiding van de uitgiftevoorwaarden en selectiecriteria opiniërend te spreken over de pachtuitgifte gemeente Teylingen 2025 en haar wensen en bedenkingen kenbaar te maken.

Samenvatting/Inleiding De gemeente Teylingen bezit ongeveer 100 hectare pachtgronden. Circa 75 hectare komt in 2025 in aanmerking voor gronduitgifte door middel van geliberaliseerde pacht, waarvan 40 hectare middels een openbare selectieprocedure. Over de overige 35 hectare, de Boterhuispolder, is er het voornemen om te gunnen aan een consortium van boeren. In dit opiniërend commissievoorstel wordt de raad gevraagd om haar wensen en bedenkingen tegen de voorgestelde selectiecriteria in te brengen. In het plan van aanpak heeft het college de raad toegezegd de selectiecriteria aan de raad voor te leggen. Context/Coalitieprogramma Op 28 mei 2025 is het plan van aanpak voor de nieuwe pachtuitgifte behandeld door de gemeenteraad. Dit plan van aanpak is de afgelopen periode uitgevoerd, met name fase 0, 1 en 2. Er is een gespreksavond met boeren geweest, overleg met medeoverheden en er is juridisch onderzoek uitgevoerd. Daarnaast is ambtelijk beoordeeld wat de beheerwensen zijn op de verschillende verpachte percelen. Over het juridisch onderzoek, die betrekking heeft op de Didam-criteria, heeft de raad op 12 augustus 2025 een raadsmemo ontvangen, met daarin de manier waarop de gemeente deze criteria wil toepassen op haar eigendommen in de Boterhuispolder.

In deze raadsmemo werd wederom bevestigd dat wanneer er geen sprake is van bijzondere omstandigheden, zoals natuurcompensatieverplichting, de gemeente genoodzaakt is om voor pachtuitgiftes een openbare selectieprocedure te voeren. Dat betekent dat de gronden niet direct aan de huidige pachter kunnen worden uitgegeven en dat er geen sprake is van één serieuze gegadigde. Op basis van de informatie die in de afgelopen periode is opgehaald, zijn nieuwe inschrijfvoorwaarden en selectiecriteria opgesteld. Naast dat hierin de resultaten van de verschillende gesprekken zijn opgenomen, zijn deze opgesteld in lijn met de beleidsdoelstellingen van de gemeente en de Omgevingsvisie.

De selectiecriteria hebben als doel om transparant de selectieprocedure te kunnen doorlopen en te borgen dat bij meer gegadigden een objectieve keuze kan worden gemaakt. Doel: Wat willen we bereiken? Er is meer aandacht gekomen voor de rol van pachtuitgifte bij het behalen van maatschappelijke doelstellingen. De gemeente heeft de reacties die zijn binnengekomen naar aanleiding van de pachtuitgifte 2024 goed bestudeerd en kwam tot de conclusie dat er meer ruimte is om maatschappelijke doelstellingen te behalen middels pachtuitgifte. Op dit moment krijgen de pachtinkomsten een lagere prioriteit. Daarom is ervoor gekozen om pachtopbrengsten geen rol meer te laten spelen en alleen nog te kiezen op basis van bijdragen aan maatschappelijke doelstellingen. Het doel hiervan is om de verpachting van dit jaar – en van de komende jaren – te voeren op een manier waardoor de meest maatschappelijke winst wordt behaald, in plaats van de hoogste opbrengsten. Dit is geconcretiseerd op onderwerpen als biodiversiteit, natuurinclusieve landbouw, cultuurhistorie en milieu. De effecten op deze onderwerpen worden de komende jaren gemonitord. In het proces hiernaartoe is een duidelijke vraag gekomen om lokale boeren te ondersteunen. De gemeente erkent dit.

Dit kan niet volledig worden opgelost met pachtgronden, omdat de omvang van de te verpachten gronden niet voldoende is om aan de vraag te kunnen voldoen. Hier kan echter wel een bijdrage aan geleverd worden en daarom worden nu ook punten toegekend op basis van afstand tot het pachtobject. Huidige situatie Begin 2025 is de selectieprocedure voor de te verpachten gronden in de gemeente Teylingen ingetrokken. Voor 2025 is voor die gronden met de zittende pachters een tijdelijke bruikleenovereenkomst gesloten die eind 2025 afloopt. Waarom leggen we dit besluit opiniërend voor: mogelijkheden/varianten Met de te verpachten gronden worden maatschappelijke doelen beoogd die geconcretiseerd zijn op onderwerpen als biodiversiteit, natuurinclusieve landbouw, cultuurhistorie en milieu. Deze vloeien voort uit diverse overleggen met stakeholders en beleidsdocumenten. Omdat dit een uitwerking is van de door de raad vastgestelde Omgevingsvisie wordt aan de raad gevraagd mee te denken met de invulling van de selectieprocedure. Waarom leggen we dit besluit opiniërend voor: voordelen Naast de raad vraagt het college ook aan de boeren hun zienswijze op de selectiecriteria kenbaar te maken. Het college vindt het van belang dat zowel de opinie van de raad als die van de boeren wordt meegewogen in haar bevoegdheid om de selectiecriteria vast te stellen.

Wat moeten we meewegen bij onze meningsvorming: kanttekeningen/nadelen 1.1 Verdere uitwerking van landbouw is nodig De selectiecriteria die nu zijn opgesteld zijn een uitwerking van de Omgevingsvisie. Echter is eerder al geconstateerd dat de Omgevingsvisie op landbouw nog niet op alle punten is uitgewerkt. Dit betekent dat er een aantal zaken mogelijk onvoldoende aan bod komen. Denk hierbij aan de vitaliteit van de agrarische sector in de gemeente Teylingen, lokale afzet en innovatie. Dit is zoveel mogelijk ondervangen doordat inschrijvers een eigen toelichting kunnen indienen, die door de beoordelingscommissie wordt beoordeeld. 1.2 Het gaat nog om een concept Er ligt nu nog een concept voor bij het college. Dit concept wordt besproken met de boeren uit de omgeving en met de gemeenteraad. Hun opmerkingen worden

meegenomen en verwerkt. Pas daarna wordt het gehele pakket aan selectiecriteria en uitgiftevoorwaarden definitief gemaakt. Er komen onder meer nog een aantal gesprekken met de huidige pachters in september. Mede op basis hiervan worden locatie specifieke criteria toegevoegd. Voor de percelen in het cluster Leidsevaart zijn bijvoorbeeld vorig jaar aanvullende punten gegeven voor het hebben van een zorgboerderij. Dit wordt weer overwogen. Afweging N.v.t. Wat zijn de financiële gevolgen De nieuwe pachtprijs wordt vastgesteld door middel van een taxatie die wordt uitgevoerd op basis van de verplichte (natuurinclusieve) maatregelen. Deze verplichte maatregelen zijn weer vastgesteld op basis van de eisen die vorig jaar zijn gesteld met de pachtuitgifte. Wat zijn de juridische gevolgen Op grond van artikel 169 lid 4 van de Gemeentewet geeft het college de raad vooraf inlichtingen over de uitoefening van de bevoegdheid. Hillegom-Lisse-Teylingen (HLT) Dit betreft enkel een voorstel voor de gemeente Teylingen. Communicatie Eind september vindt het overleg met de boeren plaats over de selectieprocedure. Het college zal medio oktober het definitieve besluit nemen en naar verwachting het eind oktober publiceren. Bijlagen en achtergrondinformatie 1. Uitgifteprotocol geliberaliseerde pacht Teylingen 2025 2. Maatregelentabel met natuurinclusieve voorwaarden